Suçta Ve Cezada Kanunilik İlkesi Bağlamında Terör Örgütüne Üye Olma Suçu
İçindekileri İncele
SUNUŞ 7
ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR 9 İÇİNDEKİLER 11
KISALTMALAR 17
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM TEMEL KAVRAMLAR VE TANIMLAR A. TERÖR – TERÖRİZM 23
1. Tanım 23
a. Etimolojik Köken ve Tarihçe 23
b. Tanım Zorluğu ve Önemi 29
c. Literatürde Terör Tanımı 35
d. Ulusal Hukukta Terörizm Tanımı 41
e. Uluslararası Hukukta Terörizm Tanımı 42 (1) Uluslararası belgelerde terörizm tanımı 42 (2) Çeşitli ülke hukuklarında terörizm tanımı 54
2. Terörizmin Unsurları, Özellikleri, Amaçları ve Türleri 58
a. Unsurları 58
b. Özellikleri, Amaçları ve Yöntemleri 60
c. Türleri 63 (1) Yukarıdan aşağı terör (devlet / rejim terörü) 64 (2) Aşağıdan yukarı terör 68
B. ÖRGÜT, ÖRGÜTLÜ SUÇLULUK VE TERÖR ÖRGÜTLERİ 70
1. Örgüt, Örgütlü Suç ve Suçluluk, Suç Örgütü ve Silahlı Örgüt Kavramları 70
a. Tanım 70
b. Suç Örgütünün Unsurları 77 (1) En az üç kişi olması 77 (2) Organize ve hiyerarşik yapı 78 (3) Süreklilik 80 (4) Amaç ve elverişlilik 81
2. Terör Örgütü 82 a. Tanımı, Unsurları ve Organize Suç Örgütleriyle Farkları 82
İKİNCİ BÖLÜM SUÇTA VE CEZADA KANUNİLİK İLKESİ A. İLKENİN ANLAMI, KAPSAMI VE TARİHÇESİ 95
B. SUÇTA VE CEZADA KANUNİLİK İLKESİNİN EN ÖNEMLİ SONUÇLARINDAN BİRİSİ: BELİRLİLİK İLKESİ 106
C. BELİRLİLİK İLKESİNİN BELİRSİZLEŞMESİ: “İNCE BUZ” VE “SOSYAL SAVUNMA” İLKELERİ 118
D. ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI 120
1. Norm Denetimi Kararlarında Suçta ve Cezada Kanunilik 120
a. Genel ilkeler 120
b. Uygulama Sorunları ve Kanunilik İlkesi 125
2. Bireysel Başvuru Kararlarında Suçta ve Cezada Kanunilik 134
a. Önkoşul: Uyuşmazlığın Suç ve Cezalara İlişkin Olması 134
b. Genel İlkeler 139
c. Yargısal Yorum, Yorumun Öngörülemezliği ve Kanunilik 143
d. Temel Hak ve Özgürlüklerin Sınırlanmasında Anayasa’nın
13. Maddesinin Özel Bir Görünümü Olarak Anayasa’nın
38. Maddesi 151 e. Sadece Anayasa’nın
13. Maddesi Kapsamında Yapılan Kanunilik İncelemesine İlişkin İçtihat 152 (1) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu hakkında 154 (2) İnternete erişimin engellenmesi tedbiri hakkında 156 (3) Anayasa’nın 14. maddesi ile 83. maddesinin ikinci fıkrası hakkında 158
f. Anayasa’nın
38. Maddesi ile
13. Maddesi Kapsamında Yapılan İncelemeye İlişkin İçtihat 158
g. Terör Örgütleri ve Kanunilik 162 (1) Bilal Celalettin Şaşmaz başvurusu 162 (2) Bilal Celalettin Şaşmaz başvurusunu takip eden kararlar 164 (3) Adnan Şen başvurusu 168 (4) Bestami Eroğlu başvurusu 170 (5) Yunis Karataş başvurusu 171 (6) Ahmet Aslan başvurusu 171 (7) Hamit Yakut başvurusu 173
E. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARLARI 175
1. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Temel Kavramlar 176
2. Kuralın Yorumu, Erişilebilirliği, Öngörülebilirliği ve Niteliği 178
3. Öngörülebilirliğin Öznel Boyutu 183
4. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin
7. Maddesinin Diğer Temel Hak ve Özgürlüklerin İncelenmesine Etkisi 187
5. Terör Örgütleri ve Kanunilik 189
a. Kasymakhunov ve Saybatalov/Rusya Başvurusu 189
b. Parmak ve Bakır/Türkiye Başvurusu 191
c. Yüksel Yalçınkaya/Türkiye Başvurusu 192
d. Yasak/Türkiye Başvurusu 196
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TERÖR ÖRGÜTÜNE ÜYE OLMA SUÇU A. TARİHSEL GELİŞİM VE ÇEŞİTLİ DEVLETLERDEKİ DURUM 203
1. Tarihsel Gelişimi 203 a. 5237 Sayılı TCK Öncesi Dönem 203 b. 5237 Sayılı TCK Sonrası Dönem 209
2. Çeşitli Devletlerde Terör Örgütüne Üye Olma Suçu 211
a. İtalya 211
b. Almanya 212
c. Fransa 213
d. İspanya 214
e. Belçika 215
f. Hollanda 216
g. Birleşik Krallık 217
B. KORUNAN HUKUKSAL DEĞER 218
C. SUÇ TİPİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ 220
1. Çok Failli Bir Suçtur 220
2. Tehlike Suçudur 223
3. Hazırlık Hareketlerini Cezalandıran Bir Suçtur 225
4. Mütemadi Bir Suçtur 227 D. SUÇUN MADDİ UNSURLARI 229
1. Fail 229
2. Mağdur 230
3. Hareket 231 a. Hareketin Konusu: Bir Terör Örgütünün Varlığı 231 b. Tipik Hareket: Terör Örgütüne Üye Olma 232
4. Yargıtay Kararlarında Terör Örgütüne Üye Olma Hareketi 239
a. Genel Olarak 239
b. Yargıtay Kararlarında Terör Örgütüne Üye Olma Suçu İçin Yeterli Görülmeyen Eylemler 242
c. Yargıtay Kararlarında Terör Örgütüne Üye Olma Suçu İçin Yeterli Görülen Eylemler 249
5. Anayasa Mahkemesi’nin Bireysel Başvuru Kararlarında Terör Örgütüne Üye Olma Hareketi 258
a. İfade Özgürlüğü, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Düzenleme ve Örgütlenme Hakları Yönünden 259 (1) Öncü karar: Metin Birdal başvurusu 259 (2) Öncü kararı takip eden kararlar 263 (a) İhlal kararları 263
i. Sefa Başak Başvurusu 263 ii. Hakan Yılmazöz Başvurusu 264 iii. Ahmet Urhan Başvurusu 265 iv. Celal Mezarcı ve diğerleri Başvurusu 267
v. Abdulcelil Demir ve diğerleri Başvurusu 268 vi. Veysi Güneş Başvurusu 269 (b) İhlal olmadığı veya açıkça dayanaktan yoksunluk kararları 270
i. Süleyman Dağ Başvurusu 270 ii. Murat Kur ve diğerleri Başvurusu 271 iii. Mehmet Ali Aslan Başvurusu 273 iv. Candaş Kat ve diğerleri Başvurusu 274
v. Gaffar Bayram ve diğerleri Başvurusu 275 vi. Remzi Gegez Başvurusu 276 vii. Uğur Ahmet Yaşar Başvurusu 277 viii. Zeki Kaya Başvurusu 280 ix. Seyid Narin Başvurusu 282
x. Şerife Alp Başvurusu 286
b. Din ve Vicdan Özgürlüğü Yönünden 288
c. Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi Yönünden 290 (1) İlhami Aksu başvurusu 290 (2) Bilal Celalettin Şaşmaz başvurusu 292
d. Masumiyet Karinesi Yönünden 294
e. Diğer Kararlarda Terör Örgütüne Üye Olma Suçu 297
E. SUÇUN MANEVİ UNSURU 305
F. HUKUKA AYKIRILIK UNSURU 313
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM TERÖR ÖRGÜTÜNE ÜYE OLMA SUÇUNUN SUÇTA VE CEZADA KANUNİLİK İLKESİ ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ A. KANUNDA YER ALAN KAVRAMLARIN VE SİSTEMATİĞİN DEĞERLENDİRİLMESİ 317
1. Kanunda Yer Verilen Kavramların Belirli Olup Olmadığına İlişkin Tartışma 318
2. Terör Eylemlerinin Kimler Tarafından ve Kimlere Karşı İşlenebileceğine İlişkin Tartışma 332
3. Kanunda Yapılan Atıf Silsilesinin Değerlendirilmesi 334
B. TERÖR ÖRGÜTÜNE ÜYE OLMA SUÇUNA İLİŞKİN YARGISAL YORUMLARIN BELİRLİOLUPOLMADIĞININDEĞERLENDİRİLMESİ 335
1. Yargıtay Kararlarının Değerlendirilmesi 336
2. Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarının Değerlendirilmesi 339
a. Temel Hak ve Özgürlüklere Müdahalenin Varlığı Meselesi 340
b. Müdahalenin Kanuniliği Meselesi 346
c. Terör Örgütüne Üye Olma Suçu Bakımından Değerlendirme 347 (1) Anayasa Mahkemesi’nin “statü suçu“ tespitinin değerlendirilmesi 347 (2) Temel hak ve özgürlükler kapsamında kalan eylemlerin organik bağ gösterilmeksizin, varsayıma dayalı olarak “birleştirilmesi” sorunu 352 (3) Eylemlerin bir bütün halinde değerlendirilmesi gerekliliği ve “kısayol gerekçe“ sorunu 361 (4) Terör örgütüne üye olma suçunda “ihlalsiz suç olmaz“ ilkesi ve “hakkın kullanılması“ hukuka uygunluk nedeni 364 (5) Delil, bir delil türü olarak belirti, belirti olay kavramları ve terör örgütüne üye olma suçu 366 (6) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin somut kararları üzerinden suçta ve cezada kanunilik ilkesi ve terör örgütüne üye olma suçu 379
3. Uluslararası Raporlar Çerçevesinde Değerlendirmeler 392
C. SUÇTA VE CEZADA KANUNİLİK İLKESİ – TERÖR ÖRGÜTÜNE ÜYE OLMA SUÇU – BASKICI VE DÜŞMAN CEZA HUKUKU UYGULAMALARI İLİŞKİSİ 396
1. Baskıcı Ceza Hukuku 396
2. Düşman Ceza Hukuku 398
3. Hobbes’un Leviathan’ı 402
4. Kısa Değerlendirme 403 SONUÇ 411
KAYNAKÇA 417 KAVRAM DİZİNİ 449