Sosyal Medya ve Ceza Hukuku
İçindekileri İncele
ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER 7 ÖRNEK BELGE LİSTESİ 13
KISALTMALAR 15
Birinci Bölüm HUKUKİ MAHİYET VE SÜJELER
I. Sosyal medyanın teknik ve hukuki mahiyeti nedir? 17
II. Sosyal medya süjeleri kimlerdir? 18
A. Abone 19
B. Kullanıcı 19
C. İçerik sağlayıcı 20
D. Yer sağlayıcı 21
E. Sosyal ağ sağlayıcı 22
F. Erişim sağlayıcı 23
G. Toplu kullanım sağlayıcı 24
H. Erişim Sağlayıcıları Birliği 25
İ. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu 26
III. Sosyal medya süjelerinin yükümlülükleri nelerdir ve cezai sorumlulukları nasıl belirlenir? 28
A. Abone 28
B. Kullanıcı 29
C. İçerik sağlayıcı 29
D. Yer sağlayıcı 31
E. Sosyal ağ sağlayıcı 33
F. Erişim sağlayıcı 39
G. Toplu kullanım sağlayıcı 41
İkinci Bölüm GÖREV VE YETKİ
I. Sosyal medya suçları açısından görevli adli makamlar nasıl belirlenir? 45
A. Genel görev kuralları 45
B. Özel düzenlemeler 48
C. Görev uyuşmazlığı 52
II. Sosyal medya suçları açısından yetkili adli makamlar nasıl belirlenir? 54
A. Genel yetki kuralları 54
B. Özel düzenlemeler 55
C. Sosyal medya suçları açısından yetki 56
D. Yetki uyuşmazlığı 61
Üçüncü Bölüm İFADE VE BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ
I. İfade ve basın özgürlüğüne ilişkin anayasal ilkeler nelerdir? 63
II. İfade ve basın özgürlüğü, sosyal medya faaliyetlerini kapsar mı? 67
III. İfade ve basın özgürlüğü, sosyal medya faaliyetlerine ilişkin cezai sorumluluğu belirleme noktasında nasıl dikkate alınır? 69
A. Düşüncenin ifade ediliş biçimi ve ifade aracına dair genel prensipler 71
B. Basının sorumluluğu 75
C. Devlete veya hükûmete yönelen eylemler 81
D. Siyasilere yönelen eylemler 82
E. Kamu görevlilerine yönelen eylemler 85
F. Tanınmış kişilere yönelen eylemler 88
Dördüncü Bölüm ŞİKÂYET, FAİL TESPİTİ, DELİL TEMİNİ VE HUKUKİ VASIFLANDIRMA
I. Genel olarak, suç teşkil ettiği iddiasıyla adli sürece konu olan bir sosyal medya eyleminin sağlıklı hukuki değerlendirmeye tabi tutulabilmesi için temini zaruri olan veri ve deliller nelerdir? 91
II. Sosyal medya suçlarına ilişkin araştırmalar kapsamında doğru bilinmesi önem taşıyan teknik kavramlar nelerdir? 93
A. Trafik bilgisi 93
B. IP ve port 94
C. URL 95
D. LOG 95
E. ID 96
III. İhbar ya da şikâyet konusu yapılan bir sosyal medya eylemine ilişkin adli sürecin hemen başında tespiti gereken hususlar nelerdir? 96
A. İhbar kaydına tabi eylemler 97
B. Takibi şikâyete bağlı suçlar 97 İçindekiler 9
C. Soruşturma iznine tabi suçlar 101
D. Özel ihbar şartına bağlı suçlar 102
E. Görev ve yetki 102
IV. Sosyal medya suçlarına ilişkin şikâyet dilekçeleri hangi hususları içermeli ve dilekçelere hangi belgeler eklenmelidir? 103
V. Sosyal medya suçu mağdurunun beyanı alınırken hangi hususlara dikkat edilmelidir? 107
VI. Sosyal medya vasıtasıyla işlenen her türlü suça ilişkin adli süreç kapsamında mağdur beyanına başvurulması gerekli midir? 109
VII. Sosyal medya suçlarına ilişkin adli süreç kapsamında failin tespitine ve delillerin teminine yönelik araştırmalar nasıl yapılır? 112
A. Yer (sosyal ağ) ve erişim sağlayıcıdan veri temini 113
B. Açık kaynak araştırması 115
C. Cihaz incelemesi 120
D. Bilirkişi 124
E. Arama ve el koyma 126
F. İletişimin tespiti 136
G. Tespit tutanakları 138
H. Fizik kimliğin tespiti ve teşhis 139
İ. Kurumlardan bilgi/belge temini 142
VIII. Sosyal medya suçlarına ilişkin şüpheli ya da sanık savunması alınırken hangi hususlara dikkat edilmelidir? 142
IX. Kimliği belirlenen failin yurtdışında olduğunun anlaşılması halinde hangi yollara başvurulması gerekmektedir? 145
X. Yakalama tedbiri, sosyal medya suçlarına ilişkin adli süreçlerde hangi şartlarda ve nasıl uygulanır? 145
XI. Sosyal medya suçlarına ilişkin tanık beyanı alınırken hangi hususlara dikkat edilmelidir? 149
XII. Sosyal medya hesabının ele geçirilmesine ilişkin eylemlerin ispatına ve failin tespitine yönelik delil toplama süreci nasıl işlemelidir? 150
XIII. Kullanıcısı tarafından silinen bir sosyal medya paylaşımının yahut sosyal medya hesabının ispatı nasıl sağlanabilir? 155
XIV. Başkası tarafından yayınlanıp suç teşkil eden bir sosyal medya içeriğini paylaşmak suç teşkil eder mi? 158
XV. Başkası tarafından yayınlanan ve suç teşkil eden bir sosyal medya içeriğini beğenmek suç teşkil eder mi? 162
XVI. Aleniyet, sosyal medya eylemleri açısından nasıl anlam ifade eder ve ne şekilde uygulama alanı bulur? 163
A. Profil bilgi ve görüntüleri 165
B. Genel içerik paylaşımı 166
C. Gruplar ve sohbet odaları 168
D. Geçici paylaşımlar 168
E. İşletme hesaplarından yapılan paylaşımlar 169
F. Direkt mesajlaşma 169
G. Canlı yayın 170
H. Aleniyet ve ifşa 170
XVII. Zincirleme suç hükümleri sosyal medya açısından nasıl uygulanır? 172
A. Genel prensipler 172
B. Sosyal medyada sıklıkla rastlanılan haller 176
XVIII. Fikri içtima hükümleri sosyal medya açısından nasıl uygulanır? 181
XIX. Sosyal medya suçları açısından teşebbüs ve gönüllü vazgeçme hükümlerinin uygulama alanı bulması mümkün müdür? 186
XX. Haksız tahrik hükümleri, sosyal medya suçları açısından nasıl uygulama alanı bulur? 187
XXI. Sosyal medya profilinde paylaşımlardan sorumlu olunmayacağına dair sabit ilan yapılmasının cezai sorumluluğa etkisi var mı? 191
XXII. Faili belirlenemeyen sosyal medya eylemlerine ilişkin adli süreç nasıl işletilmelidir? 192
Beşinci Bölüm SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA İZNİ GEREKTİREN EYLEMLER
I. Sosyal medya vasıtasıyla işlenip soruşturma iznine tabi olan suçlar nelerdir ve bu suçlara ilişkin adli süreç nasıl ilerler? 193
A. Devleti, milleti ve kurumları aşağılama suçu 193
B. Kamu görevi suçları (4483) 195
II. Sosyal medya vasıtasıyla işlenip kovuşturma iznine tabi olan suçlar nelerdir ve bu suçlara ilişkin adli süreç nasıl ilerler? 198
Altıncı Bölüm ZAMANAŞIMI VE ZORUNLU DAVA SÜRELERİ
I. Sosyal medya eylemleri açısından dava zamanaşımı hükümleri nasıl uygulanır? 203
A. Genel prensipler 203
B. Özel kanuni düzenlemeler 204
C. Zamanaşımının durması ve kesilmesi 205
D. Sosyal medya eylemleri açısından değerlendirme 208
II. Kanunlarda yer bulan zorunlu dava açma süreleri, sosyal medya faaliyetleri açısından da geçerli midir? 210
Yedinci Bölüm UZLAŞTIRMA VE ÖN ÖDEME
I. Uzlaştırma müessesesi, sosyal medya eylemleri açısından nasıl uygulama alanı bulur? 215
A. Genel prensipler 215
B. Sosyal medya eylemlerine özgü değerlendirme 223
II. Ön ödeme müessesesi, sosyal medya eylemleri açısından nasıl uygulama alanı bulur? 224
Sekizinci Bölüm KARAR
I. Sosyal medya vasıtasıyla işlenen suçlara ilişkin soruşturma neticesinde fail hakkında hangi ölçütler dikkate alınarak hangi kararlar verilebilir? 229
A. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar 229
B. İddianame ve iddianamenin iadesi 236
C. Fezleke 243
D. Kamu davasının ertelenmesi 245
II. Sosyal medya vasıtasıyla işlenen suçlara dair kovuşturma kapsamında mahkemece fail hakkında hangi ölçütler dikkate alınarak hangi kararlar verilebilir? 247
A. Genel prensipler 247
B. Beraat 249
C. Mahkûmiyet 254
D. Ceza Verilmesine Yer Olmadığı 260
E. Davanın reddi 262
F. Davanın düşmesi 263
III. Sosyal medya vasıtasıyla işlenen suçlar açısından müsadere hükümlerinin uygulama alanı bulması mümkün müdür? 265
Dokuzuncu Bölüm ERİŞİMİN ENGELLENMESİ VE İÇERİĞİN YAYINDAN ÇIKARILMASI I. “Erişimin engellenmesi” ve “içeriğin yayından çıkarılması” işlemleri ne anlama gelmektedir? 269
II. Sosyal medya vasıtasıyla işlenen bir suça ilişkin soruşturma veya kovuşturma evresinde adli makamlarca doğrudan bu tedbirlere başvurulması mümkün müdür? 269
III. İdari kurumlar ve BTK, erişimin engellenmesine ve/veya içeriğin yayından çıkarılmasına karar verebilir mi? 273
IV. Herhangi bir sosyal medya eylemiyle hak ihlaline uğradıklarını düşünen kişiler veya vekilleri, erişimin engellenmesi ve/veya içeriğin yayından çıkarılması için nasıl bir yol izleyebilirler? 275
Onuncu Bölüm ÖRNEK BELGELER 277 YARARLANILAN KAYNAKLAR 341