Sınai Mülkiyet Hukukunda Tespit Davası Ve Delillerin Tespiti (9786253770990)

SUNUŞ VII TEŞEKKÜR IX İÇİNDEKİLER XIII
KISALTMALAR XXI
GİRİŞ 1
BİRİNCİ BÖLÜM SINAÎ MÜLKİYET HAKLARININ TECAVÜZE KARŞI KORUNMASINDA TESPİT DAVASININ YERİ
I. SINAÎ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASINA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER 5
II. SINAÎ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASINDA TESPİT TALEPLİ DÜZENLEMELER 12
A. Sınaî Mülkiyet Kanunu’nda Tespit Talebi 12
B. Haksız Rekabete İlişkin Hükümler Kapsamında Tespit Talebi 13
C. Hukuk Muhakemeleri Kanunu Kapsamında Tespit Talebi 16
III. KONU KAPSAMININ SINIRLANDIRILMASI 16
IV. TESPİT DAVASINA GENEL BİR BAKIŞ 17 A. Tespit Davasının Tanımı ve Özellikleri 17 B. Tespit Davasının Koşulları 20
1. Tespit Davasının HMK m. 106 Kapsamında Açılması Hâlinde 20
a. Talebin hukukî ilişki veya hakkın tespiti istemine ilişkin olması gerekliliği 21
b. Maddi vakıaların tek başına tespit davasına konu olamaması 24
c. Hukuken korunmaya değer güncel bir menfaatin gerekliliği 29
i. Genel olarak 29 ii. Tespit davası açılmasında menfaatin bulunmadığı hâller 32
d. Koşulları Oluşmadan Açılan Tespit Davasında Mahkemece Verilecek Karar 37
2. Tespit Davasının Özel Kanun Hükümleri Kapsamında Açılması Hâlinde 40
V. SINAÎ MÜLKİYET KANUNU’NDA DÜZENLENEN TECAVÜZÜN TESPİTİ DAVALARI 42 A. Tecavüzün Mevcut Olduğunun Tespiti Talebi 42
1. Genel Olarak 42
2. Tecavüz Kavramı 42
3. Tecavüzün Hukukî Niteliği 44
4. Tecavüzün Mevcut Olduğunun Tespiti Talebine İlişkin Yürütülecek Faaliyetin Hukukî Niteliği 51
a. Öğreti görüşleri 51
i. Kanun Hükmünde Kararnameler dönemi 51 ii. Sınaî Mülkiyet Kanunu dönemi 54
b. Değerlendirme 55
i. Genel olarak 55 ii. Mahkemeye yöneltilecek talebin tespit davası olarak nitelendirilebilirliği 55 aa. Yargılama faaliyetinin hukukî niteliğinin belirlenmesinde hâkimin rolü 55 bb. Talebin içeriği bakımından 58 cc. Talebin amacı bakımından 61 iii. Görüşümüz 64
5. Tecavüzün Mevcut Olduğunun Tespiti Talebinin SMK m. 149/f. 1’de Yer Alan Diğer Taleplerle İlişkisi 70
a. Genel olarak 70
b. Talepler arasındaki ilişkinin niteliği 72
c. Taleplerin davaların yığılması şeklinde ileri sürülebilirliği 75
d. Tespit talebinin diğer taleplerden bağımsız bir usûlî talep olarak ileri sürülebilirliği 78
6. Tecavüzün Mevcut Olduğunun Tespiti Talebinin Haksız Rekabetin Tespiti Talebi İle İlişkisi 82
B. Tecavüzün Mevcut Olmadığının Tespiti Talebi 87
1. Genel Olarak 87
2. Tecavüzün Mevcut Olmadığının Tespiti Talebine İlişkin Yürütülecek Faaliyetin Hukukî Niteliği 88
a. Öğreti görüşleri 88
b. Değerlendirme 90
i. Genel Olarak 90 ii. Davanın gerçekleşen ticarî veya sınaî faaliyet veya bu amaçla yapılan ciddi ve fiili girişimlere ilişkin açılması hâlinde 91 iii. Davanın henüz gerçekleşmemiş ticarî veya sınaî faaliyete ilişkin açılması hâlinde 93 aa. Genel olarak 93 bb. Gelecekteki hukukî ilişkilerin tespiti sorunu 94 cc. Görüşümüz 96
3. Yargılama Hukukuna İlişkin Özellikleri 99
a. Hak sahibinden görüş bildirmesinin talep edilmesi 99
b. Davanın hükümsüzlük davası ile birlikte açılması 103
C. Tecavüz Hâlinde İleri Sürülebilecek Diğer Tespit Talepleri 105
İKİNCİ BÖLÜM İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN SINAÎ MÜLKİYET HAKLARINA TECAVÜZÜN TESPİTİ
I. TECAVÜZÜN TESPİTİNE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER 109
A. Genel Olarak 109
B. Tecavüz İncelemesinin Kapsamı 110
C. Tecavüzün Tespitinde İspatın Konusu 114
1. İspatın Konusu Olan Maddi Vakıalar 114
2. Maddi Vakıaların Hukuk Kuralları ile İlişkisi 116
3. Maddi Vakıaların Hukukî Sonuç ile İlişkisi 123
D. İspatlanmasına Gerek Olmayan Vakıalar 123
E. Tecavüzün Tespitinde İspat Yükü ve Ölçüsü Bakımından Ortaya Çıkan Özel Durumlar 127
II. TECAVÜZÜN TESPİTİNDE KULLANILABİLECEK DELİLLER 129
A. Genel Olarak 129
B. Delillerin Tecavüzün Tespiti Yargılamasındaki Görünümleri 130
1. Belge 130 a. Genel olarak 130 b. Arama motorlarından elde edilen bilgiler 132
2. Tanık 134
3. Bilirkişi 136
a. Genel olarak 136
b. Bilirkişiye başvurulmasını gerektiren hâller 137
i. Sınaî mülkiyet haklarının tamamına yönelik değerlendirme 137 ii. Marka hakkına tecavüzün tespitinde bilirkişi incelemesi 145 iii. Patent ve faydalı model haklarına tecavüzün tespitinde bilirkişi incelemesi 150 iv. Tasarım hakkına tecavüzün tespitinde bilirkişi incelemesi 151
c. Sınaî mülkiyet hakları ile ilgili uyuşmazlıklarda görevlendirilebilecek bilirkişiler 152
4. Kesin Hüküm 155
a. Genel olarak 155
b. Ceza davasında verilen kararın hukuk davasında delil niteliği 155
c. Hükümsüzlük ve tecavüz davalarında verilen kararların delil niteliği 160
d. Türk Marka ve Patent Kurumu kararlarının delil niteliği 161
III. TECAVÜZÜN TESPİTİNDE DELİLLERİN TOPLANMASI 162
A. Tecavüzün Tespitinde Delil Toplamanın Önemi 162
B. Uluslararası Düzenlemelerde Sınaî Mülkiyet Haklarına Özgü Delil Toplama Yöntemlerine İlişkin Hükümler 166
1. Genel Olarak 166
2. TRIPS Bağlamında Delillerin Toplanmasına İlişkin Uluslararası Standartlar 167
a. Sözleşmeye ilişkin temel bilgiler 167
b. Sözleşmede yer alan delillere ilişkin hükümler 167
3. 2004/48/EC Sayılı Fikrî Mülkiyet Haklarının Uygulanmasına Dair Avrupa Birliği Direktifi Bağlamında Delillerin Toplanmasına İlişkin Uluslararası Standartlar 171
a. Direktife ilişkin temel bilgiler 171
b. Direktifte yer alan delillere ilişkin hükümler 172
C. Ulusal Düzenlemelerde Sınaî Mülkiyet Haklarına Özgü Delil Toplama Yöntemlerine İlişkin Hükümler 175
1. Genel Olarak 175
2. Avukatın Delil Toplama Yetkisi 176
3. Ceza Soruşturmasında Elde Edilen Verilerin Kullanılması 178
4. Belge İbraz Yükümlülüğü 180
a. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yer alan düzenlemeler kapsamında 180
b. Sınaî Mülkiyet Kanunu’nda yer alan düzenleme kapsamında 183
5. Bir Şeyin İncelenmesine İlişkin Keşif Talebi 188
6. Delil Tespiti 190
a. Genel olarak 190
b. Karar aşaması 192
i. Başvuru şartları 192 ii. Konusu 196 iii. Uygulanacak usûl kuralları 198
c. Kararın icrası 199
D. Delil Toplama Faaliyetinde Sınaî Mülkiyet Haklarına İlişkin Taraf Menfaatleri 201
1. Genel Olarak 201
2. Bilgi Edinme Hakkı Bakımından Taraf Menfaati 203
a. Genel olarak bilgi edinme hakkı 203
b. Sınaî mülkiyet haklarının korunmasında bilgi edinme hakkının önemi 204
3. Ticarî Sırların Korunması Bakımından Taraf Menfaati 206
a. Genel olarak ticarî sır 206
b. Sınaî mülkiyet haklarının korunmasında ticarî sır korumasının önemi 208
c. Delillerin toplanması faaliyeti sırasında ticarî sır koruması 212
E. Türk Hukukunda Uygulanan Yöntemlerin Uluslararası Düzenlemelere Uygunluğu 215
F. Karşılaştırmalı Hukukta Delil Toplama Yöntemleri ve Türk Hukukunda Uygulanabilirliği 218
1. Genel Olarak 218
2. İngiliz Hukukunda Örnek Bir Uygulama: Search Orders (Anton Piller Order) 219
a. Kanunî düzenleme temeli 219
b. Başvuru şartları 221
c. Başvuru talebi 222
d. Karar ve icrası 223
3. Fransız Hukukunda Örnek Bir Uygulama: Saisie–Contrefaçon 225
a. Kanunî düzenleme temeli 225
b. Başvuru talebi ve şartları 225
c. Karar ve icrası 226
4. İsviçre Hukukunda Örnek Bir Uygulama: SchPatG m. 77 228
5. Alman Hukukunda Örnek Uygulamalar: BGB
§ 809 ve Düsseldorf Usûlü 230 a. BGB
§ 809: Bir eşyanın incelenmesi talebi (Besichtigung einer Sache) 230
i. Kanunî düzenleme temeli 230 ii. Başvuru talebi ve şartları 231 iii. Karar ve icrası 234
b. Düsseldorf usûlü (Düsseldorfer Verfahren) 236
i. Genel olarak 236 ii. Şartları 237 iii. Karar ve icrası 238 iv. Elde edilen bilgilerin kullanılması 239
6. Karşılaştırmalı Hukukta Uygulanan Delil Toplama Yöntemlerinin Türk Hukukunda Uygulanabilirliği 240 G. Ara Sonuç 245
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TECAVÜZÜN TESPİTİ DAVALARINA İLİŞKİN BAZI ÖZEL DURUMLAR
I. GÖREVLİ MAHKEME 249
A. Kanunî Düzenlemeler 249
B. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi Kurulmayan Yerlerde Göreve İlişkin Hususlar 252
C. SMK Kapsamındaki Taleplerin SMK Dışındaki Taleplerle Birlikte İleri Sürülmesi Hâlinde Göreve İlişkin Hususlar 254
D. Sonradan Ortaya Çıkan Bir Durum Nedeniyle Görevli Mahkeme Değişikliği 259
II. YETKİLİ MAHKEME 262 A. Kanunî Düzenlemeler 262 B. SMK m. 156/f. 3’e Göre Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi 265
1. Genel Olarak 265
2. SMK m. 156/f. 3’de Düzenlenen Yetki Hâlinin Kesin Yetki Olup Olmadığı Sorunu 269
C. SMK m. 156/f. 5’e Göre Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi 273
D. Taleplerin Davaların Yığılması Şeklinde İleri Sürülmesi Hâlinde Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi 274
III. ZAMANAŞIMI 275
A. Zamanaşımı Süresinin Belirlenmesi 275
B. Dava Açma Hakkının Kötüye Kullanılması 280
C. Tecavüzün Mevcut Olup Olmadığının Tespiti Talebinin Zamanaşımı Sürelerine Etkisi 283
D. Delil Tespiti Talebinin Zamanaşımı Sürelerine Etkisi 284
IV. DAVA ŞARTI ARABULUCULUK 285
A. Genel Olarak Dava Şartı Arabuluculuğun Kapsamı 285
B. Sınaî Mülkiyet Haklarına Tecavüz Hâlinde Arabuluculuğa Elverişli Uyuşmazlıklar 285
C. Sınaî Mülkiyet Haklarına Tecavüz Hâlinde Dava Şartı Arabuluculuk Kapsamındaki Talepler 291
1. Genel Olarak 291
2. SMK m. 149/f. 1’deki Taleplerin Ayrı Ayrı İleri Sürülmesi Hâlinde 292
3. SMK m. 149/f. 1’deki Taleplerin Davaların Yığılması Şeklinde İleri Sürülmeleri Hâlinde 293
4. SMK m. 154’teki Tecavüzün Mevcut Olmadığının Tespiti Talebi Bakımından 301
V. TARAFLAR 303 A. Tecavüzün Mevcut Olduğunun Tespiti Davasını Açabilecek Kişiler 303
1. Davanın Hak Sahibi Tarafından Açılması Gerekliliği ve İstisnaları 303
2. Birden Fazla Kişinin Hak Sahipliği 307
3. Hakkın Hukukî İşlemlere Konu Olması Hâlinde Dava Açabilecek Kişiler 308
a. Hakkın devredilmesi 308
b. Hakkın lisans sözleşmesine konu olması 309
c. Hakkın rehnedilmesi 314
B. Tecavüzün Mevcut Olmadığının Tespiti Davasını Açabilecek Kişiler 314
1. Davanın Menfaat Sahibi Herkes Tarafından Açılabilmesi 314
2. Davanın Kendisine Karşı Tecavüz Davası Açılan Kişi Tarafından Açılamaması 317
3. Fer’i Müdahalenin Mümkün Olduğu Hâller 320 C. Tecavüzün Mevcut Olduğunun Tespiti Davası Açılabilecek Kişiler 321
1. Davanın Mütecavize Karşı Açılması 321
2. Hakkın Birden Fazla Kişi Tarafından İhlali Hâlinde 322
D. Tecavüzün Mevcut Olmadığının Tespiti Davası Açılabilecek Kişiler 324
1. Davanın Sınaî Mülkiyet Hakkı Sahibine Karşı Açılması 324
2. Dava Açılamayacak Kişiler 327
VI. İHTİYATÎ TEDBİR 329
A. Sınaî Mülkiyet Haklarının Korunmasında Geçici Hukukî Koruma Yöntemlerinin Önemi 329
B. SMK m. 159/f. 1’in Uygulama Alanı 331
1. Genel Olarak 331
2. Verilebilecek Tedbir Kararları 333
3. Tecavüzün Tespiti Davaları Bakımından Uygulanabilirliği 335 C. İhtiyati Tedbirin Şartları 340
VII. TECAVÜZÜN TESPİTİ KARARLARI VE SONUÇLARI 344
A. Tecavüzün Mevcut Olduğunun Tespiti Davasında Verilebilecek Karar 344
1. Genel Olarak 344
2. SMK m. 149/f. 1’de Yer Alan Taleplerin Birlikte İleri Sürülmesi Hâlinde 346
B. Tecavüzün Mevcut Olmadığının Tespiti Davasında Karar 348
1. Genel Olarak 348
2. Dava Konusunun Gerçekleşmiş Bir Fiile İlişkin Olması Hâlinde 349
3. Dava Konusunun İleride Gerçekleşme İhtimali Bulunan Bir Fiile İlişkin Olması Hâlinde 349 SONUÇ 355
KAYNAKÇA 371