Sigorta Hukuku Genel Hükümler (9786253816605)

Önsöz ve Teşekkür 5
Kısaltmalar 15
Birinci Bölüm SİGORTA SÖZLEŞMESİ, SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN HÜKÜMLERİ ile TARAFLARIN BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
I. TEMEL KAVRAMLAR 17 A. Tanım ve Kavramsal Çerçeve (TTK m. 1401) 17
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 17
2. Büyük Sayılar Yasası, Riziko ve Sigorta Kavramı 18
a. Büyük Sayılar Yasası ve Sigorta ile İlgisi 18
b. Riziko 19
c. Özel Sigorta Kavramı 21
3. Sigorta Sözleşmesinin Şekli ve Muhtevası 23
a. Sigorta Sözleşmesinin Şekli 23
b. Sigorta Sözleşmesinin Hukukî Niteliği 25
c. Sigorta Sözleşmesinin Benzer Kavramlardan Farkları 26
d. Sigorta Sözleşmesinin Tarafları ve Bazı İlgilileri 26 aa. Sigortacı 26 bb. Sigorta Ettiren 27 cc. Sigortalı 27 dd. Lehtar 28 ee. Riziko Kişisi 29 ff. Zarar Gören Kişi 29 gg. Sigortalı Malın Yeni Maliki 30 hh. Dain–i Mürtehin 31
e. Sigorta Sözleşmesinin Akdi 34 aa. İcap 34 bb. Kabul 35
f. Sigorta Sözleşmesinde Tarafların Aslî Edimleri 36
g. Sigorta Sözleşmesi ve İrade Muhtariyeti 37
4. Sigorta Şirketlerinin Ruhsat Alması Zorunluluğu 39 B. Karşılıklı (Mütüel) Sigorta (TTK m. 1402) 40
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 40
2. Kavram 40
3. Karşılıklı (Mütüel) Sigorta Şirketlerinin İştigal Sahası 41 C. Reasürans (TTK m. 1403) 41
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 41
2. Kavram 42
3. Birincil Sigorta Sözleşmesi ve Reasürans Sözleşmesi 43 D. Geçerli Olmayan Sigorta (TTK m. 1404) 43
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 43
2. Uygulama Esasları 44
II. HÜKÜMLER 45 A. Sözleşmenin Yapılması Sırasında Susma (TTK m. 1405) 45
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 45 2. “Susma”nın Sözleşmenin Kurulmasındaki Rolü 45 B. Temsil (TTK m. 1406, m. 1407) 46
1. Genel Olarak (TTK m. 1406) 46 a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 46 b. Yetkili Temsilci 47 c. Yetkisiz Temsilci 48
2. Talimat Bulunmaması (TTK m. 1407) 48 C. Sigorta Menfaatinin Yokluğu (TTK m. 1408) 49
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 49
2. Sigorta Konusu Menfaat Kavramı 50
3. Sigorta Sözleşmesinin Yapılması Anında Menfaat Yokluğu 51
4. Sözleşmenin Süresi İçinde Ortaya Çıkan Menfaat Yokluğu 54
5. Riziko ve Menfaat Arasındaki İlişki 55 D. Sigortanın Kapsamı (TTK m. 1409) 56
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 56
2. Sigortacının Ediminin Sınırı 56
3. İspat Yükü 57 E. Sigorta Süresi (TTK m. 1410) 58
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 58
2. Sigorta Teminatının Süresi ve Başlangıcı 59 F. Sigorta Dönemi (TTK m. 1411) 60
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 60
2. Sigorta Döneminin Belirlenmesi 60 G. Sigorta Ettiren Dışındakilerin Bilgisi ve Davranışı (TTK m. 1412) 62
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 62
2. Bilginin İsnadı (Wissenszurechnung) Kavramı 62
3. Temsilcinin, Sigortalının ve Lehtarın Bilgileri ve Davranışları 63 H. Fesih ve Cayma 65
1. Olağanüstü Durumlarda Fesih (TTK m. 1413) 65
a. Sigorta Ettirenin Fesih Hakkı (m. 1413/1) 65
b. Sigortacının Fesih Hakkı (m. 1413/2, 3) 65
2. Sigorta Priminin Artırılmasında Fesih (TTK m. 1414) 66
a. Kanunî Düzenleme ve Hükmün Gerekçesi 66
b. Prim Miktarının Artırılması 66
c. Teminat Kapsamının Daraltılması 68
3. Kısmi Fesih ve Kısmî Cayma (TTK m. 1415) 68
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 68
b. Sigortacı Açısından 69
c. Sigorta Ettiren Açısından 70
İ. Tebliğler ve Bildirimler (Pasif Temsil, TTK m. 1416) 70
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 70
2. Esaslar 71 J. Olağanüstü Durumlar 71
1. Tarafların Aczi, Takibin Semeresiz Kalması (TTK m. 1417) 71
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 71
b. Hükmün İşlevi ve Uygulanması 72
2. Sigortacının İflası (TTK m. 1418) 72
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 72
b. İflâsın Etkisi 73
K. Prim İadesi (TTK m. 1419) 74
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 74
2. Uygulama Esasları 75 L. Zamanaşımı (TTK m. 1420) 76
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 76
2. Prim Ödeme Borcunun Zamanaşımına Uğraması 78
3. Sigorta Tazminatı Ödeme Borcunun Zamanaşımına Uğraması 78
III. TARAFLARIN BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 79 A. Sigortacının Borç ve Yükümlülükleri 79
1. Rizikoyu Taşıma Yükümlülüğü (TTK m. 1421, m. 1422) 79
a. Riskin Teminat Altına Alınması 79
b. Sigorta Edilen Riskin Tarifi 80
c. Riskin Teminat Altına Alınması Borcunun Başladığı An 82
d. Rizikonun Gerçekleşmesinin İmkânsızlaşması 85 aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 85 bb. Uygulama Esasları 86
e. Rizikonun Gerçekleşmesinden Sonra Primin Ödenmesi 86
2. Aydınlatma Yükümlülüğü (TTK m. 1423) 87
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 87
b. Sigorta Ettirenin Bilgilendirilmesinin Amacı 87
c. Bilgilendirme Yükümlülüğünün İçeriği 88
d. Aydınlatma (Bilgilendirme) Yükümlüsü 91
e. Aydınlatılmaya (Bilgilendirilmeye) Hakkı Olan Kişi 92
f. Aydınlatmanın Yapılması Hususunda İspat 93
g. Aydınlatma Yükümlülüğünün İhlâli 93
h. Kamuoyunun Sigorta Ürünleriyle İlgili Aydınlatılması 94
3. Sigorta Poliçesi Verme Yükümlülüğü 95
a. Genel Olarak (TTK m. 1424) 95 aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 95 bb. Sigorta Poliçesinin Önemi 96 cc. Sigorta Poliçesinin Şekli 98 aaa. Genel Olarak 98 bbb. e–Sigorta Poliçesi Uygulaması 99 dd. Sigorta Poliçesinin Verilme Zamanı 99 ee. Zeyilname 101
b. İçerik (TTK m. 1425) 101 aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 101 bb. Sigorta Poliçesinde Yer Alması Beklenen Unsurlar 103
4. Giderleri Ödeme Borcu (TTK m. 1426) 104
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 104
b. Giderleri Ödeme Borcunun Sigorta Ettiren Açısından Anlamı 104
c. Makul Giderlere Örnekler ve Gereklilik (Makul Olma) Ölçütü 105
d. Faydasız Giderlerin Dahi Karşılanması 106
e. Sigorta Eksperlerine İlişkin Özel Durum 107
5. Tazminat Ödeme Borcu 107
a. Genel Olarak (TTK m. 1427) 107 aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 107 bb. Sigortacının Edimini İfa Şekilleri 109 cc. Tazminat Ödeme Borcunun Muaccel Olması 110 dd. Sigortacının Temerrüdü 111 ee. Sigortacının Edimine İlişkin Araştırmaları 112 ff. Avans Ödemesi 113
b. Kısmi Tazminat Ödemeleri (TTK m. 1428) 114 aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 114 bb. Kısmî Hasar Ödemelerinin Sorumluluk Tavanını Düşürmesi 115 cc. Eksilen Kısmın Sözleşmeyle Tamamlanması 115 dd. Kısmî Zarar Halinde Fesih Hakkı 116
c. Rizikonun Gerçekleşmesinde Kusur (TTK m. 1429) 116 aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 116 bb. Hükmün Fonksiyonu 117 cc. Sigorta Ettirenin, Sigortalının ve Lehtarın Hukuken Fiillerinden Sorumlu Oldukları Kişiler 118 dd. İhmal Durumu 118 ee. Kasıt Durumu 119 ff. Ağır İhmal Durumu 120 gg. Saklı Tutulan Hükümler 120
B. Sigorta Ettirenin Borç ve Yükümlülükleri 121
1. Prim Ödeme Borcu 121
a. Genel Olarak (TTK m. 1430) 121 aa. Sigorta Primi 121 bb. Sigorta Priminin Belirlenmesi 122 cc. Prim Ödeme Borcunun Borçlusu ve Alacaklısı 122 dd. Sigorta Priminin Ödenmesi 123 ee. Primin Yarısını Ödeyerek Sözleşmeden Cayma 124
b. Ödeme Zamanı (TTK m. 1431) 124 aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 124 bb. Prim Ödeme Borcunun Muaccel Olması 126 cc. İzleyen Prim Taksitlerinin Ödenmesinde Temerrüt ile İlgili Bilgiler 126 dd. Rizikonun Gerçekleşmesinin Muacceliyete Etkisi 127 ee. Prim Ödeme Borcunun Sigorta Ettiren Dışında Bir Kişi Tarafından Yerine Getirilmesi 127
c. Ödeme Yeri (TTK m. 1432) 128
d. Primin İndirilmesi (TTK m. 1433) 129 aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 129 bb. Hükmün Fonksiyonu ve Uygulaması 130 cc. Alacak Hakkı mı Yenilik Doğurucu Hak mı? 131 dd. İspat Yükü 131
e. Temerrüt (TTK m. 1434) 132 aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 132 bb. Tek Seferde Ödenecek Primin ya da Primin İlk Taksitinin Ödenmemesi 133 cc. Primin Takip Eden Taksitlerinin Ödenmemesi 134
2. Beyan Yükümlülüğü 135
a. Sözleşmenin Yapılmasında 135 aa. Genel Olarak (TTK m. 1435) 135 aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 135 bbb. Beyan Yükümlülüğünün Fonksiyonu ve İçeriği 136 ccc. Sigortacının Sorduğu Sorular 138 bb. Yazılı Sorular (TTK m. 1436) 139 aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 139 bbb. Uygulama Esasları 140 ccc. Sorulan Soruların Niteliği 143 cc. Bağlantı (TTK m. 1437) 144 dd. Sigortacı Tarafından Gerçek Durumun Bilinmesi (TTK m. 1438) 144 aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 144 bbb. Uygulama Esasları 145 ee. Yaptırım (TTK m. 1439) 148 aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 148 bbb. Uygulama Esasları 149 ff. Caymanın Şekli ve Süresi (TTK m. 1440) 152 aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 152 bbb. Hükmün İşlevi 152 ccc. Şekil ve İçerik 153 ddd. Sigortacının Öğrenmesi 155 gg. Caymanın Hükümleri (TTK m. 1441) 156 aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 156 bbb. Uygulama Esasları 156 hh. Cayma Hakkının Düşmesi (TTK m. 1442) 157
b. Teklifin Yapılması ile Kabulü Arasındaki Değişiklikleri Beyan Yükümlülüğü (TTK m. 1443) 158 aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 158 bb. TTK m. 1443 ve VVG
§ 19/1’in Karşılaştırılması 159
c. Sözleşme Süresi İçinde 160 aa. Genel Olarak (TTK m. 1444) 160 aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 160 bbb. Riziko Ağırlaşması 160 ccc. Rizikonun Ağırlaşmış Sayılması İçin Geçmesi Gereken Süre 164 ddd. Sigorta Ettirenin Riziko Ağırlaşmasına Sebep Olması 165 eee. Sözleşmede Riziko Ağırlaşması Olarak Gösterilen Hallerin Gerçekleşmesi 165 fff. Sigorta Ettirenin Bilgisi Dışında Rizikonun Ağırlaşması 166 bb. Sigortacının Hakları (TTK m. 1445) 166 aaa. Rizikonun Gerçekleşmesinden Önce 167 bbb. Rizikonun Gerçekleşmesinden Sonra 168
d. Riziko Gerçekleştiğinde (TTK m. 1446) 170 aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 170 bb. Bildirim Yükümlülüğünün İşlevi 171 cc. Bildirim Yükümlülüğünün Doğmasının Şartları 172 aaa. Rizikonun Gerçekleşmesi 172 bbb. Sigorta Ettirenin Rizikonun Gerçekleştiğini Öğrenmesi 173 dd. Bildirim Yükümlülüğünün Nasıl ve Ne Ölçüde Yerine Getirileceği 174 ee. Bildirim Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesinin Yaptırımı 176 ff. Bildirim Yükümlülüğünün Sona Ermesi 178
3. Bilgi Verme ve Araştırma Yapılmasına İzin Verme Yükümlülüğü (TTK m. 1447) 178
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 178
b. Yükümlülüğün İşlevi ve İçeriği 179
c. Yükümlülüğün Doğmasının Şartları 181 aa. Bilgi ve Belge Verme Yükümlülüğü Bakımından 181 bb. Araştırma Yapılmasına İzin Verme Yükümlülüğü 182
d. Yükümlülüğe Aykırılığın Yaptırımı 183
4. Zararı Önleme, Azaltma ve Sigortacının Rücu Haklarını Koruma Yükümlülüğü (TTK m. 1448) 184
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 184
b. Zararı Önleme ve Azaltma Yükümlülüğü 185 aa. İlke, Yükümlülüğün Başlangıcı ve Sona Ermesi 185 bb. Sigortacının Talimatlarına Uyma 187 aaa. Temel Kural 187 bbb. Birden Fazla Sigortacının Talimat Vermesi 190
c. Sigortacının Rücu Haklarını Koruma Yükümlülüğü 190
d. Yükümlülük Kapsamında Yapılan Masraflar 191 aa. Masrafların Ödenmesi 191 bb. Avans Verilmesi 193
e. Yükümlülüğe Aykırılığın Yaptırımı 193
5. Sözleşmede Öngörülen Yükümlülüklerin İhlali (TTK m. 1449) 193
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 193
b. Uygulama Esasları 194 aa. Sözleşmeden Doğan Yükümlülük Kavramı 194 bb. Sigorta Ettirenin Kusurunun Rolü ve Hak Düşürücü Süre 195
İkinci Bölüm SOSYAL SİGORTALAR VE SOSYAL SİGORTALARIN ÖZEL SİGORTALAR İLE KARŞILAŞTIRILMASI ve KANUN HÜKÜMLERİNİN UYGULAMA ALANI (TTK m. 1450) 197
Üçüncü Bölüm SİGORTA SÖZLEŞMELERİ HAKKINDA UYGULANACAK HÜKÜMLER (TTK m. 1451) 199
Dördüncü Bölüm KORUYUCU HÜKÜMLER (TTK m. 1452) 201
Kaynakça 205 Kavram Dizini 217