Sermaye Şirketlerinde Ortak, Yönetici ve Kanuni Temsilcilerin Amme Alacaklarından Sorumluluğu
İçindekileri İncele
Önsöz 7
Giriş 21
Bölüm I
TEMEL KAVRAMLAR
A. AMME ALACAĞI KAVRAMI 23
B. SERMAYE ŞİRKETLERİ VE BAĞLANTILI KAVRAMLAR 28
1. Sermaye Şirketleri 28
2. Malvarlıklarının Ayrılığı İlkesi 28
3. Şirketin Yönetimi, Temsili ve İlzamı 30
4. Sınırlı Sorumluluk İlkesi 30
C. 6183 SAYILI KANUN’UN SİSTEMATİĞİ VE AMME ALACAKLARINDA SORUMLULUK SİSTEMİ 32
D. 5510 SAYILI KANUN’UN AMME ALACAKLARI BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ VE SORUMLULUK SİSTEMİ 37
Bölüm II
AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞUN GENEL ESASLARI
A. AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ 47
1. Şirket Tüzel Kişiliğinin Asıl Borçlu Olması 47
2. Kanundan Doğan Özel Bir Tahsil Sorumluluğu 48
3. Hukuk Sorumluluğundan Ayrılan Yönleri 48
4. Borçlu ile Sorumlu Kişi Arasındaki Ayrım 49
5. İşlem Amacının Sorumluluğun Niteliğine Etkisi 50
6. Sorumluluğun Tek Tip Bir Kurum Olarak Değerlendirilememesi 50
7. Kusur Esasına İlişkin Tartışmanın Genel Çerçevesi 51
B. ASIL BORÇLU VE SORUMLU KİŞİ AYRIMI 53
1. Asıl Borçlu Kavramı ve Şirket Tüzel Kişiliği 53
2. Sorumlu Kişinin Borcun Doğrudan Tarafı Olmaması 54
3. Sorumlu Kişinin Tahsil Sürecindeki Konumu 55
4. Ayrımın Takip Sırası Bakımından Önemi 55
5. Ayrımın Ödeme Emri Bakımından Önemi 56
6. Ayrımın Rücu İlişkisine Etkisi 56
7. Ayrımın İspat Yükü Bakımından Önemi 57
C. FER’İ SORUMLULUK, DOĞRUDAN SORUMLULUK VE MÜTESELSİL SORUMLULUK 58
1. Sorumluluğun Başvuru Sırasına Göre Ayrılması 58
2. Fer’i Sorumlulukta Asıl Borçluya Başvurma Gerekliliği 58
3. Doğrudan Sorumlulukta Sorumlu Kişiye Başvuru İmkânı 59
4. Müteselsil Sorumluluğun Alacaklıya Sağladığı İmkân 60
5. Sermaye Hissesi Oranında Sorumluluğun Limited Şirket Ortağı Bakımından Özel Niteliği 61
6. Ayrımın Önemi ve Kavramların Birbirine Karıştırılmasının Doğurduğu Sonuçlar 62
D. UYGULAYICILAR AÇISINDAN SORUMLULUK REJİMLERİNİN KAYNAKLARI 62
1. Limited Şirket Ortakları Bakımından 6183 Sayılı Kanun m. 35 63
2. Kanuni Temsilciler Bakımından 6183 Sayılı Kanun Mükerrer m. 35 64
3. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10 65
4. Sosyal Güvenlik Prim Borçlarında 5510 Sayılı Kanun m. 88 66
5. Hükümlerin Birbirinden Ayrılmasının Sistematik Önemi 69
E. KAMU YARARI İLE HUKUKİ GÜVENLİK ARASINDAKİ DENGE 69
F. SORUMLULUK VE İSPAT HUKUKU BAĞLANTISI 72
1. Vergi Hukukunda Gerçek Mahiyet İlkesi ve İspat 73
2. İdari Yargılama Usulünde Re’sen Araştırma İlkesi 74
3. Hukuki Dinlenilme Hakkı 74
4. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusunun İspatı 75
5. Ortaklık Sıfatı ve Sermaye Payı Oranının İspatı 76
6. Kanuni Temsilcilik, Temsil ve İlzam Yetkisinin İspatı 76
7. Sorumluluk Dönemi ile Borcun Ait Olduğu Dönemin İspatı 77
8. 5510 Sayılı Kanun M. 88 Bakımından Haklı Sebep ve İspat 77
9. Ödeme Emri ve İdari İşlem Dosyasının İspat Fonksiyonu 78
Bölüm III
LİMİTED ŞİRKET ORTAKLARININ AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
A. GENEL OLARAK LİMİTED ŞİRKET ORTAĞININ KONUMU 82
B. 6183 SAYILI KANUN M. 35’İN TARİHSEL GELİŞİMİ VE SİSTEM İÇİNDEKİ YERİ 84
C. SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ 89
1. Ortaklık Sıfatına Bağlı Kanuni Sorumluluk 89
2. Kusura Dayanmayan Bir Tahsil Sorumluluğu 90
3. Fer’i Nitelik ve “Doğrudan Doğruya Sorumluluk” Arasındaki İlişki 91
4. Sermaye Hissesi Oranında Sınırlanan Sorumluluk 92
5. Ortağın Asıl Borçlu Değil, Kanuni Sorumlu Olması 94
D. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI 96
1. Limited Şirkete Ait Bir Amme Alacağının Bulunması 96
2. Alacağın Şirketten Tamamen veya Kısmen Tahsil Edilememesi 97
3. Alacağın Şirketten Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması 98
4. Takip Edilen Kişinin İlgili Dönemde Limited Şirket Ortağı Olması 100
5. Sorumluluğun Sermaye Hissesi Oranında Belirlenmesi 100
6. Ara Değerlendirme 101
E. PAY DEVRİ HALİNDE SORUMLULUK 102
1. Devir Öncesi Amme Alacaklarında Devreden ve Devralanın Sorumluluğu 102
2. Amme Alacağının Doğduğu ve Ödenmesi Gereken Tarihte Farklı Ortakların Bulunması 103
3. Pay Devrinin Şirkete ve Üçüncü Kişilere Karşı Hüküm İfade Ettiği An 105
4. Ara Değerlendirme 107
F. TAKİP SIRASI VE ÖDEME EMRİ 107
1. Ortağa Başvurulmadan Önce Şirket Hakkında Takip Yapılması Gerekir 107
2. Kanuni Temsilci ile Ortak Arasında Öncelik Sıralaması Sorunu 108
3. Ortağa Ödeme Emri Gönderilmesi, Şirket Tüzel Kişiliğine Ödeme Emri Gönderilmesinden Ayrı Bir Takip İşlemidir 109
4. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusu Somut Belgelerle Gösterilmelidir 109
5. Ortağa Gönderilen Ödeme Emrinde Hukuki Sebep Açık Olmalıdır 110
6. Ödeme Emrine Karşı Koyma Yolları ile Görevli ve Yetkili Mahkeme 111
7. Ara Değerlendirme 112
G. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME VE ORTAĞIN İLERİ SÜREBİLECEĞİ SAVUNMALAR 112
1. İdarenin İspatlaması Gereken İlk Unsur: Limited Şirkete Ait Amme Alacağı 113
2. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması 113
3. Ortaklık Sıfatının ve Pay Oranının İspatı 114
4. Borcun Doğduğu Dönem ile Ortaklık Döneminin İlişkilendirilmesi 115
5. Ödeme Emrinin Dayanağının Açık Olması 116
6. Zamanaşımı, Ödeme, Mahsup ve Yapılandırma Savunmaları 116
7. İdare ile Ortağın İspat Konumlarının Ayrılması 117
8. Ara Değerlendirme 117
H. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ 118
Bölüm IV
KANUNİ TEMSİLCİLERİN AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
A. KANUNİ TEMSİLCİ KAVRAMI 122
B. KANUNİ TEMSİLCİLİK SIFATININ BELİRLENMESİ 125
1. Anonim Şirketlerde Kanuni Temsilci 126
2. Limited Şirketlerde Kanuni Temsilci 127
3. Tüzel Kişi Yönetim Kurulu Üyesi ve Gerçek Kişi Temsilci 128
4. Temsil ve İlzam Yetkisi 128
C. KANUNİ TEMSİLCİLERİN SORUMLULUĞUNUN KANUNİ DAYANAKLARI 131
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10 131
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Amme Alacaklarında 6183 Sayılı Kanun Mükerrer m. 35 132
3. Sosyal Güvenlik Prim Borçlarında 5510 Sayılı Kanun m. 88’in Özel Konumu 133
4. Vergi Usul Kanunu m. 10 ile 6183 Mükerrer m. 35 Arasındaki İlişki 134
D. KANUNİ TEMSİLCİ SORUMLULUĞUNUN HUKUKİ NİTELİĞİ 136
1. Kanundan Doğan ve Temsil Sıfatına Bağlı Bir Sorumluluk Olması 136
2. Asıl Borçlu Şirket ile Sorumlu Kanuni Temsilci Arasındaki Ayrım 137
3. Fer’i Nitelik ve Şahsi Malvarlığıyla Sorumluluk 137
4. Tahsil Sorumluluğu mu, Vergi Sorumluluğu mu? 138
5. Vergi Usul Kanunu M. 10 Bakımından Kusur Sorumluluğu Tartışması 139
6. 6183 Mükerrer m. 35 Bakımından Kusursuz veya Ağırlaştırılmış Sorumluluk Tartışması 139
7. Ara Değerlendirme 140
E. VERGİ USUL KANUNU M. 10 KAPSAMINDA KANUNİ TEMSİLCİNİN SORUMLULUĞU 141
1. Tüzel Kişiye Ait Vergisel Ödevlerin Bulunması 141
2. Vergisel Ödevlerin Kanuni Temsilci Tarafından Yerine Getirilmemesi 142
3. Vergi ve Buna Bağlı Alacakların Şirketten Tahsil Edilememesi 143
4. Kanuni Temsilcinin Görev Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ 144
5. Kanuni Temsilcinin Rücu Hakkı 145
6. Ara Değerlendirme 146
F. 6183 MÜKERRER M. 35 KAPSAMINDA KANUNİ TEMSİLCİNİN SORUMLULUĞU 146
1. Uygulama Alanı 146
2. Tüzel Kişinin Malvarlığından Tahsil Edilememesi veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması 147
3. Kanuni Temsilcinin Şahsi Malvarlığıyla Sorumluluğu 148
4. Kusursuz Sorumluluk Tartışması 149
5. Rücu Hakkı 150
6. Ara Değerlendirme 151
G. SORUMLULUĞUN DÖNEM BAKIMINDAN SINIRLANDIRILMASI 151
1. Temsilcilik Sıfatının Başlangıcı ve Sona Ermesi 151
2. Borcun Doğduğu Dönem ile Vergiyi Doğuran Olayın Önemi 152
3. Tahakkuk Tarihi, Vade Tarihi ve Ödeme Yükümlülüğü 153
4. Sonradan Kesinleşen Borçlar Bakımından Dönem Sorunu 153
5. Tasfiye ve Terkin Sonrası Sorumluluk 154
H. TAKİPTE ÖNCELİK SIRASI, ÖDEME EMRİ VE ÖDEME EMRİNE KARŞI KOYMA YOLLARI 155
1. Öncelikle Asıl Borçlu Şirketin Takip Edilmesi Gerekir 155
2. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusu Somutlaştırılmalıdır 155
3. Kanuni Temsilciye Ödeme Emri Gönderilmesi 156
4. Ödeme Emrinde Hukuki Dayanak Açıkça Gösterilmelidir 157
5. Ödeme Emrine Karşı İleri Sürülebilecek İtirazlar 158
a. Takip Konusu Alacağın Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Gerçekleşmediği 158
b. Takip Edilen Kişinin Kanuni Temsilci Olmadığı 158
c. Borcun Temsilcilik Dönemine Ait Olmadığı 159
d. Vergi Usul Kanunu M. 10 Bakımından Vergisel Ödevlerin İhlal Edilmediği 159
e. Ödeme Emrinin Hukuki Dayanağının Belirsiz Olduğu 159
f. Borcun Kısmen veya Tamamen Ödendiği, Mahsup Edildiği ya da Yapılandırıldığı 160
g. Zamanaşımı 160
h. Vergi Cezası ve Fer’iler Bakımından Sorumluluğun Kapsamı 160
6. Dava Açılması ve Yargısal Denetimin Kapsamı 160
7. Ara Değerlendirme 161
İ. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME VE KANUNİ TEMSİLCİNİN SAVUNMALARI 161
1. İdarenin Şirket Adına Amme Alacağını ve Alacağın Türünü Ortaya Koyması Gerekir 162
2. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması İspatlanmalıdır 162
3. Kanuni Temsilcilik Sıfatı ve Temsil Yetkisi İspatlanmalıdır 163
4. Temsil Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ Kurulmalıdır 164
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödevlerin İhlali Ayrıca Değerlendirilmelidir 164
6. 6183 Mükerrer m. 35 Bakımından Takip Şartları Ayrıca Denetlenmelidir 165
7. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Zamanaşımına Uğradığı Savunmaları 165
8. Ödeme Emrinin Dayanağının Belirsizliği Savunması 166
9. İdare ile Kanuni Temsilcinin İspat Konumlarının Ayrılması 166
10. Ara Değerlendirme 167
J. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ 167
Bölüm V
ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ VE LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİ BAKIMINDAN ÖZEL DEĞERLENDİRME
A. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYESİNİN HUKUKİ KONUMU 170
1. Yönetim Kurulunun Organ Niteliği 171
2. Pay Sahipliği ile Yönetim Kurulu Üyeliğinin Ayrılması 172
3. Yönetim ve Temsil Yetkisinin Devri 173
4. İcracı Olan ve Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Ayrımı 174
B. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN VERGİ VE DİĞER AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU 175
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10’un Uygulanması 176
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Alacaklarda 6183 Mükerrer m. 35 177
3. Temsil Yetkisinin Devredildiği Hallerde Sorumluluk 178
4. Yönetim Kurulu Üyeliğinin Sona Ermesi ve Dönemsel Sorumluluk 180
C. TÜZEL KİŞİ YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE GERÇEK KİŞİ TEMSİLCİ 181
1. Tüzel Kişinin Yönetim Kurulu Üyesi Olabilmesi 182
2. Tüzel Kişi Adına Tescil Edilen Gerçek Kişinin Konumu 183
3. Vergisel ve Amme Alacağı Sorumluluğunun Kime Yöneltileceği 184
4. Yönetim Kurulu Üyesi Tüzel Kişinin Gerçek Kişi Temsilcisi Özelinde İspat Sorunu 185
D. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRÜNÜN HUKUKİ KONUMU 187
1. Müdürlük Sıfatı ve Şirketin Yönetimi 187
2. Ortak Sıfatını Haiz Müdür ve Dışarıdan Müdür Ayrımı 188
3. Birden Fazla Müdür Bulunması 189
4. Tüzel Kişi Müdür Meselesi 190
E. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİNİN VERGİ VE DİĞER AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU 191
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10 192
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Amme Alacaklarında 6183 Mükerrer
m. 35 193
3. Müdürlük Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ 195
4. Limited Şirket Ortağı Olan Müdürün Çifte Sıfatı 196
F. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ VE LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİNİN SOSYAL GÜVENLİK PRİM BORÇLARI BAKIMINDAN KONUMU 198
1. Anonim Şirket Yönetim Kurulu Üyelerinin 5510 Sayılı Kanun m. 88 Kapsamındaki Yeri 198
2. Limited Şirket Müdürünün Üst Düzey Yönetici, Yetkili ve Kanuni Temsilci Sıfatının 5510 Sayılı Kanun’un
88. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 199
3. 5510 Sayılı Kanun m. 88’e İlişkin Ayrıntılı İncelemenin Sonraki Bölüme Bırakılması 200
G. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN ÖZEL DEĞERLENDİRME 201
1. Yönetim Kurulu Üyeliği veya Müdürlük Sıfatının İspatı 201
2. Temsil ve İlzam Yetkisinin Kapsamı ile Yetki Devrinin İspatı 202
3. Görev Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağın İspatı 203
4. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının İspatı 203
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlalinin İspatı 204
6. Ödeme Emrinin Dayanağının ve Takip Sıfatının Belirli Olması 205
7. Sorumlu Kişinin İleri Sürebileceği Başlıca Savunmalar 205
a. Yalnızca Pay Sahibi veya Ortak Olunduğu, Yönetici/Müdür/Kanuni Temsilci Sıfatının Bulunmadığı 205
b. Temsil ve İlzam Yetkisinin Bulunmadığı veya Başka Kişilere Devredildiği 205
c. İcracı Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Olunduğu 206
d. Müdürlük veya Yönetim Kurulu Üyeliğinin Borç Döneminde Bulunmadığı 206
e. Borcun Kendi Görev Dönemiyle İlişkilendirilemediği 206
f. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Gerçekleşmediği 206
g. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlalinin Bulunmadığı 207
h. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanağın Belirsiz Olduğu 207
i. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Zamanaşımına Uğradığı 207
8. Ara Değerlendirme 207
H. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ 208
Bölüm VI
5510 SAYILI KANUN KAPSAMINDA
SGK PRİM BORÇLARINDAN SORUMLULUK
A. SGK PRİM BORÇLARININ AMME ALACAĞI NİTELİĞİ VE 6183 SAYILI KANUN İLE İLİŞKİSİ 213
1. Prim ve Diğer Kurum Alacaklarının Amme Alacağı Sayılması 214
2. 6183 Sayılı Kanun’a Yapılan Atfın Kapsamı 214
3. Takip Usulü ile Sorumluluk Rejiminin Ayrılması 215
B. 5510 SAYILI KANUN M. 88’İN SORUMLULUK SİSTEMİ 216
1. İşverenin Prim Ödeme Yükümlülüğü 217
2. Prim Borcunun Süresinde Ödenmemesi 218
3. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Aranmaması 218
4. İşverenle Birlikte Müşterek ve Müteselsil Sorumluluk 220
C. 5510 SAYILI KANUN M. 88 KAPSAMINDA SORUMLU TUTULABİLECEK KİŞİLER 221
1. Kamu İdarelerinde Tahakkuk ve Tediye ile Görevli Kamu Görevlileri 221
2. Şirket Yönetim Kurulu Üyeleri 222
3. Üst Düzey Yönetici Kavramı 222
4. Yetkili Kavramı 223
5. Kanuni Temsilciler 224
6. İşveren Vekili, Alt İşveren ve Geçici İş İlişkisiyle Bağlantı 225
D. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ BAKIMINDAN 5510 SAYILI KANUN M. 88 226
1. Yönetim Kurulu Üyesinin Kanunda Açıkça Sayılması 226
2. Temsil ve İlzam Yetkisi Bulunmayan Yönetim Kurulu Üyesinin Durumu 227
3. İcracı Olan ve Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Ayrımı 228
4. Yönetim Kurulu Üyeliği Dönemi ile Prim Borcu Dönemi Arasındaki Bağ 229
5. Ara Değerlendirme 230
E. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİ BAKIMINDAN 5510 SAYILI KANUN M. 88 231
1. Müdürün Kanuni Temsilci ve Üst Düzey Yönetici Sıfatı 231
2. Ortak Müdür ve Dışarıdan Müdür Ayrımı 232
3. Birden Fazla Müdür Bulunması 233
4. Müdürlük Dönemi ile Prim Borcu Dönemi Arasındaki Bağ 234
F. “HAKLI BİR SEBEP OLMAKSIZIN” İBARESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 235
1. Haklı Sebep Kavramının Kanunda Tanımlanmamış Olması 235
2. Haklı Sebebin Kusur Sorumluluğu ile İlişkisi 236
3. Haklı Sebebin Sorumluluğu Sınırlayan Menfi Şart Olarak Değerlendirilmesi 237
4. Haklı Sebep Sayılabilecek Haller 238
a. Mücbir Sebep ve Olağanüstü Objektif Engeller 238
b. İflasın Ertelenmesi ve Takip Yasağı 239
c. Konkordato Geçici veya Kesin Mühleti 239
d. Tasarruf Yetkisinin Sınırlandırılması ve Fiili Müdahale İmkânının Bulunmaması 240
5. Her Ekonomik Güçlüğün Haklı Sebep Sayılamaması 241
G. 5510 SAYILI KANUN M. 88 KAPSAMINDA SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ 242
1. Klasik Kusur Sorumluluğu Olmaması 242
2. Fer’i Sorumluluktan Ayrılması 243
3. Müşterek ve Müteselsil Sorumluluk Niteliği 244
4. Haklı Sebep ile Sınırlandırılmış Ağırlaştırılmış Kamu Alacağı Sorumluluğu 244
H. SORUMLULUĞUN DÖNEM BAKIMINDAN SINIRLANDIRILMASI 245
1. Prim Borcunun Ait Olduğu Ay veya Dönem 246
2. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük veya Yetkililik Dönemi 247
3. Sonradan Tespit Edilen Prim Borçları 247
4. Görevde Olunmayan Döneme Ait Prim Borçları 248
İ. TAKİP USULÜ, ÖDEME EMRİ VE KARŞI KOYMA YOLLARI 250
1. SGK Prim Borçlarının 6183 Rejimiyle Takibi 250
2. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanak 251
3. Borç Dönemleri ve Prim Kalemlerinin Gösterilmesi 251
4. Ödeme Emrine Karşı Başvuru, Süreler ve Görevli Mahkeme 252
5. Sorumlu Kişinin Ödeme Emrine Karşı İleri Sürebileceği Savunmalar 254
a. Takip Edilen Kişinin 5510 Sayılı Kanun m. 88 Kapsamındaki Sorumlu Kişilerden Olmadığı 254
b. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük veya Yetkililik Sıfatının Borç Döneminde Bulunmadığı 254
c. Prim Borcunun Kendi Görev ve Yetki Alanıyla İlişkilendirilemediği 255
d. Temsil ve İlzam Yetkisinin Bulunmadığı veya Yetkinin Başka Kişilere Bırakıldığı 255
e. İcracı Olmayan veya Şekli Yönetim Kurulu Üyesi Olunduğu 256
f. Haklı Sebep Bulunduğu 256
g. Borcun Kendi Dönemine Ait Olmadığı veya Sonradan Tespit Edilen Borcun Yanlış Döneme Bağlandığı 256
h. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanağın Belirsiz Olduğu 257
i. Borç Kalemlerinin ve Dönemlerinin Belirsiz Olduğu 257
j. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Terkin Edildiği 258
k. Zamanaşımı Savunması 258
l. İdari Para Cezaları Bakımından Usul ve Görevli Mahkeme İtirazları 258
J. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME 259
1. Prim veya Diğer Kurum Alacağının Varlığının İspatı 259
2. Borcun Ait Olduğu Dönemin İspatı 260
3. Borcun Süresinde Ödenmediğinin İspatı 260
4. Takip Edilen Kişinin 5510 Sayılı Kanun m. 88’de Sayılan Kişilerden Olduğunun İspatı 260
5. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük, Üst Düzey Yöneticilik, Yetkililik veya Kanuni Temsilcilik Sıfatının İspatı 261
6. Ödeme Emrinin Hukuki Dayanağının İspatı 262
7. Borç Kalemlerinin İspatı 262
8. Haklı Sebep İddiasının İspat Hukuku Bakımından Konumu 263
K. DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ 263
Bölüm VII
İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN GENEL DEĞERLENDİRME
A. AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUKTA İSPATIN İŞLEVİ 265
B. İDARENİN İSPATLAMASI GEREKEN ORTAK UNSURLAR 266
1. Asıl Borçlu Şirkete Ait Bir Amme Alacağının Varlığı 267
2. Alacağın Hukuki Niteliği ve Uygulanacak Sorumluluk Rejimi 267
3. Takip Edilen Kişinin Hukuki Sıfatı 267
4. Sıfatın İlgili Dönemde Mevcut Olduğu 268
5. Borcun Ait Olduğu Dönem ile Sorumluluk Dönemi Arasındaki Bağ 268
6. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması 268
7. Özel Sorumluluk Şartları 269
C. SORUMLU KİŞİNİN İLERİ SÜREBİLECEĞİ SAVUNMALARIN İSPAT BOYUTU 269
1. Sıfatın Bulunmadığına veya Sona Erdiğine İlişkin Savunmalar 270
2. Borcun Kendi Dönemine Ait Olmadığı Savunması 270
3. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Oluşmadığı Savunması 270
4. Yetki ve Müdahale İmkânının Bulunmadığı Savunması 271
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlali Bulunmadığı Savunması 271
6. 5510 m. 88 Bakımından Haklı Sebep Savunması 271
D. ÖDEME EMRİ, İŞLEM DOSYASI VE İSPAT ARAÇLARI 272
1. Ödeme Emrinin Sorumluluğu Somutlaştıran İşlem Olması 272
2. Hukuki Dayanağın Açık Gösterilmesi 272
3. Borç Kalemleri ve Dönemlerin Ayrıştırılması 273
4. İşlem Dosyasında Bulunması Gereken Belgeler 273
5. Uygulama Örneği 274
E. İSPAT YÜKÜNÜN DAĞILIMI 274
1. Sorumluluğu Kuran Vakıaların İdare Tarafından Ortaya Konulması 275
2. Sorumluluğu Ortadan Kaldıran veya Sınırlandıran Vakıaların Sorumlu Kişi Tarafından Somutlaştırılması 275
3. Re’sen Araştırma İlkesinin İdarenin İspat Yükünü Ortadan Kaldırmaması 276
4. Belirsizliğin Kimin Aleyhine Değerlendirileceği Sorunu 276
F. YARGISAL DENETİMİN KAPSAMI 277
1. Yargısal Denetimin Sadece Borcun Varlığıyla Sınırlı Olmaması 277
2. Ödeme Emrinin Maddi ve Hukuki Sebebinin Denetlenmesi 278
3. Sorumluluk Rejimlerinin Birbirine Karıştırılmasının Yargısal Denetimde Doğurduğu Sorunlar 278
G. DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ 279
Sonuç ve Değerlendirmeler 281
Kaynakça 287
Kavram Dizini 289
Özgeçmiş 293