Şematik Şirketler Hukuku (9786253817374)

Önsöz 5
Kısaltmalar 19
§1. ŞİRKET KAVRAMI VE TÜRLERİ 21
§2. ADİ ŞİRKET 23
I. ADİ ŞİRKETİN UNSURLARI 23
A. Kişi 23
B. Sermaye 23
C. Sözleşme 23
D. Ortak Amaç 24
E. Affectio Societatis (Ortak Çalışma İradesi/Aktif Katılım) 24
II. ADİ ŞİRKETTE İÇ İLİŞKİLER 24 A. Ortakların Hak ve Borçları 24
1. Ortakların Katılım Payı Koyma Borcu 24
2. Kâr ve Zarara Katılma 25
3. Ortakların İnceleme (Denetleme) Hakkı 25
4. Rekabet Yasağı 25
5. Ortakların Yaptıkları Masrafları (Gider, Faiz ve Ücret) İsteme Hakkı 26 B. Şirketin Kararları 26
1. Toplantıya Çağrı ve Karar Alma Usulü 26
2. Kararların Nisabı 26 C. Şirketin Yönetimi 26 D. Ortaklar Arasında Değişiklikler 28
III. ADİ ŞİRKETTE DIŞ İLİŞKİLER 28 A. Temsil 28 B. Sorumluluk 29
IV. ADİ ŞİRKETİN SONA ERMESİ VE TASFİYESİ 29 A. Sona Erme Sebepleri 30
1. İnfisah Sebepleri 30
2. Fesih Sebepleri 31 B. Tasfiye 31
1. Tasfiye Görevlisi 31
2. Tasfiyenin Aşamaları 32
V. ZAMANAŞIMI 32
§3. TİCARET ŞİRKETLERİNİN GENEL HÜKÜMLERİ 33
I. ADİ ŞİRKET VE TİCARET ŞİRKETİ AYIRIMI 33
II. TİCARET ŞİRKETLERİNİN ORTAK ÖZELLİKLERİ 33
III. TİCARET ŞİRKETLERİNİN SINIFLANDIRILMASI 33
A. Şahıs Şirketi – Sermaye Şirketi Ayrımı 33
B. Sınırlı–Sınırsız Sorumluluk Doğuran Şirket Ayırımı 33
IV. TİCARET ŞİRKETLERİNİN UNSURLARI 34 A. Kişi 34 B. Sermaye 34
1. Sermaye Olarak Getirilebilecek Değerler 34
2. Sermaye Koyma Borcunun İfa Edilmemesinin Sonuçları 35 C. Sözleşme 35 D. Ortak Amaç 35 E. Aktif Katılım 35
V. YARGILAMA USULÜ VE ZAMANAŞIMI 36
§4. TİCARET ŞİRKETLERİNDE YAPISAL DEĞİŞİKLİKLER (BİRLEŞME–BÖLÜNME–TÜR DEĞİŞTİRME) 37
I. GENEL OLARAK 37
II. BİRLEŞME 37
A. Tanım 37
B. Temel Amaç 37
C. Birleşme Türleri 37
D. Birleşmeye Hâkim Olan İlkeler 38
E. Geçerli Birleşmeler 38
F. Birleşme Prosedürü 39
G. Birleşmenin Temel Sonuçları 40
H. Birleşmede Alacaklıların Korunması 41
1. Teminat Gösterilmesi 41
I. Sermaye Şirketlerinin Kolaylaştırılmış Birleşmesi 41
III. BÖLÜNME 41
A. Tanım 41
B. Temel Amaç 41
C. Bölünmeye Hâkim Olan İlkeler 42
D. Geçerli Bölünmeler 42
E. Bölünme Türleri 43
F. Bölünme Prosedürü 44
G. Bölünmenin Temel Sonuçları 45
H. Bölünmede Alacaklıların Korunması 46
1. Teminat Gösterilmesi 46
I. Borçlardan Sorumluluk 47 J. İş İlişkilerinin Durumu 48
IV. TÜR DEĞİŞTİRME 48
A. Kavram 48
B. Geçerli Tür Değiştirmeler 49
C. Tür Değiştirme İşlemleri: 49
D. Alacaklıların ve Çalışanların Korunması 50
V. BİRLEŞME BÖLÜNME VE TÜR DEĞİŞTİRMEYE İLİŞKİN ORTAK HÜKÜMLER 50
A. Denkleştirme Akçesinin İstenmesi 50
B. Birleşmenin, Bölünmenin ve Tür Değiştirmenin İptali ve Eksikliklerin Sonuçları 51
1. Bu Yapısal Değişiklik Kararlarına İlişkin İptal Davası Açılabilmesi 51
a. Genel Olarak 51
b. Davaya İlişkin Mahkemenin Olası Kararları 51
2. Yapısal Değişiklik İşlemleri Nedeniyle Sorumluluk 51
VI. TİCARİ İŞLETME İLE İLGİLİ BİRLEŞME VE TÜR DEĞİŞTİRME 51
A. Bir Ticari İşletmenin Bir Ticaret Şirketi Tarafından Devralınması 51
B. Bir Ticari İşletmenin Bir Ticaret Şirketine Dönüşmesi 52
C. Bir Ticaret Şirketinin Bir Ticari İşletmeye Dönüşmesi 52
§5. ŞİRKETLER TOPLULUĞU 53
I. KAVRAM 53
II. ŞİRKETLER TOPLULUĞUNA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER 53
III. HAKİMİYETİN TESPİTİ 54
IV. PAY VE OY ORANLARININ HESAPLANMASI 54
V. KARŞILIKLI İŞTİRAK DURUMU 54
VI. HÂKİM ŞİRKET ORTAĞININ BAĞLI ŞİRKETLER HAKKINDA BİLGİ ALMA HAKKI 55
VII. OY HAKKININ DONMASI 55
VIII. ŞİRKETLER TOPLULUĞUNDA SORUMLULUK 55 A. Tam Hâkimiyetin Bulunmadığı Hâllerde Hukuki Sorumluluk 55
1. Hâkimiyetin Kötüye Kullanılması Nedeniyle Doğan Sorumluluk 55
2. Yapısal Değişiklikler, Bazı Önemli İşlemler ve Önemli Esas Sözleşme Değişiklikleri Nedeniyle Doğan Sorumluluk 56
3. Sözleşme ile Sorumluluğun Üstlenilmesi Talebi 57 B. Tam Hâkimiyet Hâlinde Hukuki Sorumluluk 57
1. Sorumluluğun Kaynağı ve Sınırları 57
2. Şirket Alacaklılarının Dava Hakkı 57
IX. ÖZEL HÜKÜMLER 58
A. Bağlı Şirket Ortağının Özel Denetçi Atanmasını Talep Etme Hakkı 58
B. Satın Alma Hakkı Vasıtasıyla Azlığın Çıkarılması (Squeeze Out) 58
C. Güvenden Doğan Sorumluluk 58
§6. KOLLEKTİF ŞİRKET 59
I. KOLLEKTİF ŞİRKETİN UNSURLARI 59
II. KOLLEKTİF ŞİRKETİN KURULUŞU 59 A. Sözleşmede Yer Alan Kayıtlar 60 B. Tescil ve İlan 60 C. Kuruluştaki Eksiklikler 60
III. KOLLEKTİF ŞİRKETTE İÇ İLİŞKİLER 61 A. Şirketin Yönetimi 61
1. Yönetim Yetkisinin Kapsamı 61
2. Yönetimin Yetkisinin Sınırlandırılması ve Geri Alınması 61
3. İtiraz Hakkı 62 B. Ortakların Hak ve Borçları 62
IV. KOLLEKTİF ŞİRKETTE DIŞ İLİŞKİLER 63 A. Temsil 63
1. Temsil Yetkisinin Kazanılması ve Kaybedilmesi 63
2. Temsil Yetkisinin Kapsamı 63
3. Temsilin Hükmü 64 B. Şirket Borçlarından Dolayı Ortakların Sorumluluğu 64
V. KOLLEKTİF ŞİRKETİN SONA ERMESİ 65 A. Sona Erme Sebepleri 65 B. Sona Ermenin Sonuçları 65
§7. ADİ KOMANDİT ŞİRKET 67
I. KOMANDİT ŞİRKETİN UNSURLARI 67
II. KOMANDİT ŞİRKETİN KURULUŞU 68
III. KOMANDİT ŞİRKETTE İÇ İLİŞKİLER 68 A. Şirketin Yönetimi 68 B. Ortakların Hak ve Borçları 68
IV. KOMANDİT ŞİRKETTE DIŞ İLİŞKİLER 69 A. Temsil 69 B. Şirket Borçlardan Dolayı Ortakların Sorumluluğu 69
1. Komanditer Ortağın Komandite Ortak Gibi Sorumlu Olduğu Durumlar 69
2. Komanditer Ortağın Sorumluluğunun Genişlediği Hâller 70
V. KOMANDİT ŞİRKETİN SONA ERMESİ 70
§8. ANONİM ŞİRKET, TANIMI, UNSURLARI VE KURULUŞU 71
I. ANONİM ŞİRKETLERDE KURULUŞ 71 A. Kavram ve Unsurları 71
1. Anonim Şirketin Tanımı 71
2. Unsurları 71
a. Sermaye Unsuru 71 aa. Sermaye Sistemleri 72 ab. Sermayenin Özellikleri 73 aba. Nakit ile İfade Edilme 73 abb. Önceden Belirlenmiş ve Sabit Olması 74 abc. Paylara Bölünmüş Olma 74 abd. Tamamen Taahhüt Edilmiş Olması 75
b. Malvarlığı ile Sorumluluk 75
c. Ortakların Sınırlı Sorumluluğu 76
d. Konu 76
B. Anonim Şirket Türleri 77
1. Özel Hükümlere Bağlı Olup Olmama Açısından Anonim Şirketler 77
a. Özel Hükümlere Bağlı Anonim Şirketler 77 aa. Özel Kanunla Düzenlenmiş Anonim Şirketler 77 ab. Faaliyet Alanlarına İlişkin Özel Düzenlemelere Tâbi Anonim Şirketler 77 ac. Kamu İktisadi Teşebbüsleri 78
b. Genel Hükümlere Bağlı Anonim Şirketler 78
2. Halka Açık Olup Olmama Açısından 78 C. Anonim Şirketlerde Egemen Olan İlkeler 79
1. Çoğunlukçu Yönetim İlkesi 79
2. Sınırlı Sorumluluk İlkesi 80
3. Devlet Denetimi İlkesi 80
4. Kamuyu Aydınlatma İlkesi 80
5. Eşit İşlem İlkesi 81 D. Anonim Şirketin Kuruluşu 81
1. Kuruluş Sistemleri 82
2. Kuruluş Türleri 82
3. Kurucu Sıfatı ve Nitelikleri 82
4. Kuruluş Belgeleri 83
5. Kuruluş İşlemleri 83
a. Esas Sözleşmenin Hazırlanması 84
b. Kurucu İmzaları ve Onay 85
c. Pay Bedellerinin Ödenmesi 85
d. Bakanlık İzni 86
e. Tescil ve İlan 87
E. Şirketin Kanuna Aykırı Kuruluşu Nedeniyle Feshi 88
F. Kuruluştan Önceki İşlemlerden Doğan Sorumluluk 90
G. Kuruluş İşlemlerindeki Kanuna Karşı Hile 90
§9. ANONİM ŞİRKET, GENEL KURUL, YÖNETİM KURULU VE DENETİM 93
I. ANONİM ŞİRKETİN ORGANLARI 93 A. Genel Kurul 93
1. Genel Kurulun Görev ve Yetkileri 93
a. Devredilmez Görevler ve Yetkiler (TTK m. 408/2) 93
b. Diğer Görevleri ve Yetkileri (TTK’nın çeşitli maddeleri) 94
c. Genel Kurulun Yetkilerinin Sınırı 94
2. Genel Kurul Toplantısı Türleri 95
a. Yapılış Zamanı Bakımından (TTK m. 409) 95
b. Katılmak İsteyen Pay Sahiplerinin Fiziken Toplanıp Toplanmaması Bakımından 95
c. Çağrı Yapılıp Yapılmaması Bakımından (TTK m. 410–416) 96
d. Tek Ortaklı AŞ’de Genel Kurul 96
3. Genel Kurulun Toplantıya Çağrılması 96
a. Toplantıya Çağırmaya Yetkili Kişi ve Organlar 96
b. Toplantıya Çağırma Usulü 97
c. Toplantı Yeri ve Gündemi 97
d. Genel Kurulun Çalışması 98 da. Oy Hakkının Kullanılması (TTK m. 425/1) 98 db. Karar Alınması 98 dc. Toplantının Yapılması ve İdaresi 99
4. Genel Kurul Kararlarının Geçersizliği 100 B. Yönetim Kurulu 101
1. Kurul–Organ Olarak Yönetim Kurulu 101
2. Yönetim Kurulu Üyelerinde Aranacak Özellikler 102
a. Üyelik Koşulları 102
b. Yönetim Kurulu Asgari Üye Sayısı ve Görev Süresi 102
c. Tescil ve İlân 102
3. Yönetim Kurulunun Oluşturulması 103
4. Yönetim Kurulu Üyeleri ile Şirket Arasındaki İlişkinin Hukuki Niteliği 103
5. Yönetim Kurulunun Yönetim ve Temsil Yetkisi 103
6. Yönetim Kurulunun Devredilemez Görev ve Yetkileri (TTK m. 375) 104
7. Yönetim Kurulu Üyelerinin Hakları 104
8. Yönetim Kurulu Üyelerinin Yükümlülükleri 105
9. Yönetim Kurulu Üyelerinin Tâbi Oldukları Yasaklar 106
10. Yönetim Kurulu Toplantıları ve Karar Alınması 106
a. Karar Alınması, Toplantıya Katılma ve Oy Kullanma 106
b. Toplantı ve Karar Nisapları 107
c. Kararların Geçersizliği 108
11. Yönetim Kurulu Üyeliğinin Sona Ermesi 108
II. DENETİM 109 A. Genel Olarak 109 B. Bağımsız Denetime Tâbi Şirketler 109 C. Anonim Şirketlerin Denetimi 110
1. Bağımsız Denetim 110
a. Denetçi 110 aa. Koşulları 110 ab. Seçimi 111
b. Denetçinin Görevleri 111 ba. Denetimin Konusu ve Kapsamı (TTK m. 398) 111 bb. Görev Süresi (TTK m. 400/2) 111 bc. Denetim Raporu 112 bd. Görüş Yazıları (TTK m. 403) 112
c. Denetim Sözleşmesi Taraflarının Yükümlülükleri 113
d. Denetim İlişkisinin Sona Ermesi 113
2. Özel Denetim 113
a. Özel Denetçi 113 aa. Niteliği 113 ab. Seçimi 114 aba. Mahkeme Tarafından Özel Denetçinin Atanması 114 abb. Özel Denetim Raporu 115
III. ANONİM ŞİRKETLERDE PAY VE PAY SAHİPLİĞİ 115 A. Pay Kavramı ve Pay Çeşitleri 115
1. Kavram 115
2. Pay Türleri 116
a. Oy Hakkı Olan– Oydan Yoksun Pay 116
b. İmtiyazlı Pay– Adi Pay 116
c. Bedelli Pay– Bedelsiz Pay 117
B. ANONİM ŞİRKETLERDE PAY SAHİPLİĞİ, PAY SAHİBİNİN HAKLARI VE BORÇLARI 117
1. Pay Sahipliği 117 a. Pay Sahipliği Kavramı 117 b. Pay Sahipliğinin Kazanılması ve Kaybedilmesi 117 c. Pay Devri 118
2. Pay Sahibinin Borçları 118 a. Sermaye Koyma Borcu 118 aa. Primli (Agiolu) Paylar 120 ab. İkincil Yükümlülükler 120
3. Pay Sahibinin Hakları 121
a. İdari Haklar 121 aa. Genel Kurula Katılma Hakkı 121 ab. Oy Hakkı 122 ac. Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı 123 aca. Genel Kuruldan Önce İnceleme Hakkı 123 acb. Genel Kurul Sırasında Bilgi İsteme 124 acc. Ticari Defterleri İnceleme Hakkı 124 acd. Bilgi Alma ve İnceleme Davası 125 ad. Denetleme Hakkı (Özel Denetçi Atanmasını İsteme Hakkı) 126 ae. Çıkma Hakkı 126 af. Dava Açma Hakkı 126
b. Mali Haklar 127 ba. Kâr Payı Hakkı 127 baa. Yedek Akçe 127 bb. Rüçhan Hakkı (Yeni Pay Alma Hakkı) 128 bc. Hazırlık Devresi Faizi 128 bd. Tasfiye Payı Hakkı 128
4. Azınlık Hakları 129
a. Olumsuz Azınlık Hakları 129 aa. Sulh ve İbraya Engel Olma: 129 ab. Ağırlaştırılmış Çoğunluk Hâllerinin Varlığı 130
b. Olumlu Azınlık Hakları 130
IV. ESAS SÖZLEŞME DEĞİŞİKLİĞİ 130 A. Kavram 130 B. Genel Şirket Sözleşmesi Değişikliği Prosedürü 131
1. Değişiklik Talebi 131
2. Değişiklik Metninin Hazırlanması 131
3. Ticaret Bakanlığının İzni 131
4. Genel Kurul Kararı 132 a. Genel Olarak 132 b. Esas Sözleşme Değişikliklerinde Toplantı ve Karar Yetersayıları 132
5. İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulunun Onayının Gerekliliği 132
6. Tescil ve İlan 133
7. Sonuçları 133 C. Özel Esas Sözleşme Değişiklikleri 133
1. Genel Olarak 133
2. Esas Sermayenin Artırılması 133
a. Kavram 133
b. Esas Sermaye Artırımı Bakımından Ortak Hükümler 133
c. Sermaye Taahhüdü Yoluyla Artırım 134 ca. Kavram 134 cb. Esas Sermaye Sisteminde 134 cc. Kayıtlı Sermaye Sisteminde 135 cd. Rüçhan Hakkı 136
d. İç Kaynaklardan Sermaye Artırımı 136
e. Şarta Bağlı Sermaye Artırımı 137 ea. Kavram ve Temel Prensipler 137 eb. Şartlı Sermaye Artırımına İlişkin Esas Sözleşme İçeriği 137 ec. Şartlı Sermaye Artırımında Koruma 138 ed. Sermaye Artırımının Gerçekleştirilmesi 138 ee. Esas Sözleşmeden İlgili Hükümlerin Çıkarılması 139
3. Esas Sermayenin Azaltılması 139
a. Kavram 139
b. Genel Kurul Kararı 139
c. Alacaklılara Çağrı 140
d. İmtiyazlı Pay Sahiplerinin Onaylarının Alınması 140
e. Sermaye Azaltılması Kararının Yerine Getirilmesi 140
V. ANONİM ŞİRKETLERİN SONA ERMESİ 141 A. Sona Erme Nedenleri 141
1. İnfisah Sebepleri 141
2. Fesih Nedenleri 142
a. Kuruluştaki Kanuna Aykırılıklar Nedeniyle Fesih 142
b. Genel Kurul Kararı ile Fesih 142
c. Organ Eksikliğine Dayalı Fesih 142
d. Ana Sözleşmede Öngörülen Fesih Sebeplerinden Birinin Gerçekleşmesi Hâlinde Fesih 142
e. Haklı Sebeple Fesih 142
f. Kamu Düzenine veya İşletme Konusuna Aykırı Faaliyet ve İşlemlerde Bulunulduğu Gerekçesiyle Fesih 143
B. Anonim Şirketin Tasfiyesi 143
1. Tasfiyenin Tanımı ve Genel Sonuçları 143
2. Tasfiye İşlerinin Yürütülmesi 144
a. Tasfiye Memurları 144 aa. Atanma 144 ab. Görevden Alınması 144 ac. Tasfiye Memurlarının Özellikleri ve Nitelikleri 145 ad. Tasfiye Memurlarının Yetkileri ve Sınırları 145
b. Tasfiye İşleri 146 ba. İlk Envanter ve Bilanço (TTK m. 540) 146 bb. Alacaklıların Çağrılması ve Korunması (TTK m. 541) 147 bc. Tasfiye Artığının Dağıtılması (TTK m. 543) 147 bd. Şirket Unvanın Sicilden Silinmesi (TTK m. 545) 147 be. Diğer Tasfiye İşleri (TTK m. 542) 147
3. Ek Tasfiye 148
4. Tasfiyeden Dönme 150
VI. ANONİM ŞİRKETTE HUKUKİ VE CEZAİ SORUMLULUK 151
A. Sorumluluğun Niteliği 151
B. Sorumluluk Nedenleri 152
C. Sorumluluk Davası 152
1. Davacı Sıfatı 153
2. Sorumluluğun Ortadan Kalkması, İbra ve Etkisi 153 D. Kamu Borçlarından Sorumluluk 154 E. Cezai Sorumluluk 154
§10. LİMİTED ŞİRKET 155
I. LİMİTED ŞİRKET VE KURULUŞU 155 A. Tanım ve Unsurları 155
1. Kavram 155 B. Unsurları 155
1. Ortak Sayısı 155
2. Şirket Borçlarından Sorumluluk 156
3. İşletme Konusu 156
4. Asgari Esas Sermaye ve Pay 156 C. Limited Şirketin Kuruluş Aşamaları 157
1. Şirket Sözleşmesinin Hazırlanması 157
2. Şirket Sözleşmesinin İmzalanması 158
3. Pay Bedellerinin Ödenmesi 159
4. Tescil ve İlan 159
5. Kuruluş Giderleri ve Sorumluluk 159
II. LİMİTED ŞİRKETİN ORGANLARI VE İŞLEYİŞİ 159 A. Genel Kurul 160
1. Genel Kurulun Yetkileri 160
2. Genel Kurul Toplantıları 161
a. Toplantı ve Karar Yetersayıları 163
b. Oy Hakkı ve Hesaplanması (TTK m. 618) 164
c. Oy Hakkından Yoksunluk (TTK m. 619) 164
3. Genel Kurul Kararlarının Geçersizliği 165 B. Müdürler 165
1. Seçilmesi 165
2. Nitelikleri 166
3. Birden Fazla Müdürün Varlığı (TTK m. 624) 166
4. Devredilemez ve Vazgeçilemez Görev ve Yetkiler (TTK m. 625) 166
5. Müdürlerin Yükümlülükleri 167
6. Müdürlerin Temsil Yetkisi 167
7. Müdürlük Sıfatının Kaybı 168
8. Müdürlerin Sorumluluğu 168
9. Ticari Temsilciler ve Vekiller 168 C. Denetim 168
III. ORTAK SIFATININ KAZANILMASI VE KAYBEDİLMESİ 169
A. Ortak Sıfatının Kazanılması 169
B. Ortaklık Sıfatının Kaybedilmesi 169
IV. ORTAĞIN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 170 A. Ortakların Hakları 170 B. Ortakların Yükümlülükleri 170
V. LİMİTED ŞİRKET SÖZLEŞMESİ DEĞİŞİKLİĞİ 171 A. Genel Şirket Sözleşmesi Değişikliği 171
1. Genel Olarak 171
2. Genel Kurul Yeter Sayıları 171
a. Şirket Sözleşmesi Değişikliği Bakımından Genel Yetersayı 171
b. Şirket Sözleşmesi Değişikliği Bakımından Özel Yetersayılar 171
B. Özel Şirket Sözleşmesi Değişiklikleri 171
1. Esas Sermayenin Artırılması 171
2. Esas Sermayenin Azaltılması 172
VI. LİMİTED ŞİRKETİN SONA ERMESİ 172 A. Kavram 172 B. Sona Erme Hâlleri 172
1. İnfisah Hâlleri 173
a. Şirket Sözleşmesinde Öngörülen Sona Erme Sebeplerinin Birinin Gerçekleşmesi 173
b. İflâsın Açılması 173
c. Kanunda Öngörülen Diğer Sona Erme Hâllerinden Birinin Gerçekleşmesi 173
2. Fesih Hâlleri 174
a. Genel Kurulun Şirketin Sona Ermesine İlişkin Kararı 174
b. Mahkemenin Şirketin Sona Ermesine İlişkin Kararı 174 ba. Kuruluşta Sakatlıkların Bulunması Hâlinde 175 bb. TTK m. 210/3’te Öngörülen Durumların Bulunmasında Hâlinde 175 bc. Organ Eksikliği Hâlinde 175 bd. Haklı Sebeplerin Bulunması Hâlinde 175
C. Hukuki Sonuçları 176
VII. ANONİM ŞİRKET İLE LİMİTED ŞİRKETİN KARŞILAŞTIRILMASI 177
Kaynakça 179 Kavramlar Dizini 181