Seçim ve Temsil: Dünyada Seçimler (9786253776435)

ÖNSÖZ 5
TABLOLAR LİSTESİ 11
ŞEKİLLER LİSTESİ 17
KISALTMALAR 19
GİRİŞ 27
1. TEMSİL, DEMOKRASİ, TEMSİLDE ADALET – YÖNETİMDE İSTİKRAR VE PARTİ
SİSTEMLERİ 45
1.1. DEMOKRASİ 47
1.2. TEMSİL DEMOKRASİ İLİŞKİSİ 53
1.3. TEMSİLCİNİN SEÇİMİ – MEŞRUİYET 56
1.4. PARLAMENTONUN İŞLEVLERİ 59
1.5. TEMSİLDE ADALET–YÖNETİMDE İSTİKRAR İKİLEMİ 61
1.6. PARTİ SİSTEMLERİ 66
1.6.1. Tek Partili Sistemler 69
1.6.2. İki Partili Sistemler 71
1.6.3. İki Buçuk Partili Sistemler 78
1.6.4. Hâkim Parti Sistemleri 84
1.6.5. Çok Partili Sistemler 89
2. OYLAMA MODELLERİNE YENİ BİR SINIFLANDIRMA 93
2.1. OYLAMA MODELLERİNİN SINIFLANDIRILMASI 95
2.1.1. Tek Seçenekli Oylama Modelleri 105
2.1.1.1. Çoğunlukçu Oylama (FPTP) Modeli 106
2.1.1.1.1. FPTP Modelinde Temsilde Adalet 109
2.1.1.2. İki Turlu Oylama (TRS) Modeli 114
2.1.1.2.1. TRS Modelinde Temsilde Adalet 118
2.1.1.3. Devredilemez Tek Oy (SNTV) Modeli 119
2.1.1.3.1. SNTV Modelinde Temsilde Adalet 122
2.1.1.4. Parti Blok Oylama (PBV) Modeli 123
2.1.1.4.1. PBV Modelinde Temsilde Adalet 125
2.1.1.5. Kapalı Liste Oylama Modeli 126
2.1.1.5.1. Listeli Modellerde Seçim Barajı
Uygulamaları 128
2.1.1.5.2. Listeli Modellerde Seçim Çevresi
Büyüklüğü 130
2.1.1.5.3. Listeli Modellerde Hesaplama Yöntemleri 133
2.1.1.5.3.1. Hamilton (Hare–Niemeyer–En
Büyük Kalan–Largest
Remainder–Vinton) Yöntemi 134
2.1.1.5.3.2. Jefferson (d’Hondt–En Büyük
Bölen–Greatest Divisors)
Yöntemi 138
2.1.1.5.3.3. Webster (Saint–Lague–Büyük
Kesirler–Major Fractions)
Yöntemi 140
2.1.1.5.3.4. Huntington–Hill (Geometrik
Ortalama–Eşit Oranlar)
Yöntemi 143
2.1.2. Tercihli Oylama Modelleri 144
2.1.2.1. Açık Liste Oylama Modeli 144
2.1.2.1.1. Listeli Modellerde Temsilde Adalet 149
2.1.2.2. Blok Oylama (BV) Modeli 151
2.1.2.3. Sınırlı Oylama (LV) ve Birikimli Oylama (CV) Modelleri 153
2.1.2.3.1. Blok, Sınırlı ve Birikimli Oylama
Modellerinde Temsilde Adalet 155
2.1.2.4. Onay Oylaması 158
2.1.2.5. Puan (Skor) Oylaması 159
2.1.2.5.1. Onay ve Puan Oylama Modellerinde
Stratejik Oylama ve Temsilde Adalet 160
2.1.3. Sıralamalı Oylama Modelleri 161
2.1.3.1. Alternatif Oylama (AV) 164
2.1.3.1.1. AV Modelinde Temsilde Adalet 167
2.1.3.2. Devredilebilir Tek Oy (STV) Modeli 172
2.1.3.2.1. STV Modelinde Temsilde Adalet 175
2.1.3.2.2. Sıralamalı Oylamada Kullanılan Kotalar 177
2.1.3.2.2.1. Hare Kotası 178
2.1.3.2.2.2. Droop Kotası 179
2.1.3.2.2.3. Newland–Britton Kotası 180
2.1.3.2.2.4. Imperali Kotası 181
2.1.3.2.3. Sıralamalı Oylama Modellerinde Stratejik
Oylama ve Monotonluk 181
2.1.3.2.4. Donkey Vote 184
2.1.3.2.5. Robson Rotasyonu 187
2.1.3.3. Borda Sayımı 189
2.1.3.3.1. Borda Sayımında Alakasız Alternatiflerin
Bağımsızlığı 194
2.1.3.4. Condorcet Modeli 195
2.1.3.4.1. Borda Sayımı ve Condorcet Modelinde
Temsilde Adalet 198
2.1.4. Karma Oylama Modelleri 199
2.1.4.1. MMP Modeli 201
2.1.4.2. MMM (Paralel) Modelleri 203
2.1.4.2.1. Karma Oylama Modellerinde Stratejik
Oylama ve Temsilde Adalet 205
3. ORANTISIZLIKÖLÇÜMLERİ VE TEMSİL DÜZEYİ ENDEKSİ 207
3.1. ORANTISIZLIK ÖLÇÜMÜNE YÖNELİK ENDEKSLER 209
3.1.1. Rae Endeksi 211
3.1.2. Loosemore–Hanby Endeksi 212
3.1.3. Lijphart Endeksi 215
3.1.4. Maksimum Sapma (d’Hondt) Endeksi 215
3.1.5. Grofman Endeksi 216
3.1.6. Saint–Lague Endeksi 217
3.1.7. Gallagher Endeksi (Küçük Kareler Endeksi – LSq) 219
3.1.8. Diğer Endeksler 222
3.2. TEMSİL DÜZEYİ ENDEKSİ (TDE) 222
3.2.1. Karşılaştırmada Kullanılan Ülkeler 225
3.2.2. TDE Oluşturma 228
3.2.2.1. TDE – Katılım Oranı (Kat.Or.) 228
3.2.2.2. TDE – Kadın Temsilci Oranı (KTO) 237
3.2.2.3. TDE – Oy–Sandalye Dağılımı Farkı (Orantısızlık –
Gallagher Endeksi – GALe) 241
3.2.2.4. TDE – Efektif Parti Sayısı (EPS) 245
3.2.2.5. TDE – Ortalama Seçim Çevresi Büyüklüğü (OSÇB) 255
3.2.2.6. TDE – Temsilci Başına Düşen Seçmen Sayısı (TBDSS) 259
3.2.2.7. TDE – Tercihlilik Düzeyi 262
3.2.2.8. TDE Hesaplama Örnekleri 267
3.2.3. TDE ve Diğer Endekslerin Karşılaştırılması 272
4. TEMSİL DÜZEYİ AÇISINDAN ÜLKE KARŞILAŞTIRMALARI 275
4.1. FPTP MODELİ KULLANAN ÜLKELER 277
4.1.1. ABD 277
4.1.2. Birleşik Krallık 283
4.1.3. Kanada 290
4.1.4. Malezya 295
4.1.5. Hindistan 299
4.1.6. Botsvana 302
4.2. İKİ TURLU OYLAMA MODELİ: FRANSA 305
4.3. PBV MODELİ KULLANAN ÜLKELER 309
4.3.1. Senegal 309
4.3.2. Singapur 313
4.4. KAPALI LİSTE OYLAMA MODELİ KULLANAN ÜLKELER 317
4.4.1. Türkiye 317
4.4.2. İspanya 325
4.4.3. İsrail 331
4.4.4. Uruguay 339
4.4.5. Güney Afrika – Namibya – Guyana 343
4.5. KARMA OYLAMA MODELİ KULLANAN ÜLKELER 353
4.5.1. İtalya 353
4.5.2. Japonya 360
4.5.3. Almanya 365
4.5.4. Yeni Zelanda 370
4.6. AÇIK LİSTE OYLAMA MODELİ KULLANAN ÜLKELER 381
4.6.1. İsveç – Danimarka – Finlandiya – Norveç 381
4.6.2. Belçika – Hollanda 396
4.6.3. İsviçre – Lüksemburg 402
4.6.4. Avusturya 407
4.6.5. Yunanistan 414
4.6.6. Brezilya 424
4.6.7. Endonezya 433
4.7. AV MODELİ: AVUSTRALYA 439
4.8. STV MODELİ KULLANAN ÜLKELER 444
4.8.1. İrlanda 444
4.8.2. Malta 450
SONUÇ 455
KAYNAKÇA 473