Sağlıkta Yapay Zeka Kullanılmasının Değerlendirilmesi (9786253774868)

TEŞEKKÜR 7 İÇİNDEKİLER 9
GİRİŞ 15
1. YAPAY ZEKÂ: TANIM, İLİŞKİLİ KAVRAMLAR VE SINIFLANDIRMALAR 17
1.1. Tanım 17
1.2. Yapay Zekâ ile İlişkili Kavramlar 19
1.2.1. Veri 19
1.2.1.1. Kişisel Veri 20
1.2.1.2. Özel Nitelikli Kişisel Veri 21
1.2.1.3. Büyük Veri 22
1.2.2. Yapay Sinir Ağları 23
1.2.3. Makine Öğrenmesi ve Türleri 25
1.2.3.1. Gözetimli öğrenme, Gözetimsiz Öğrenme ve Yarı Gözetimli Öğrenme 26
1.2.3.2. Pekiştirmeli öğrenme 27
1.2.3.3. Derin öğrenme 28
1.2.4. Veri Madenciliği 29
1.2.5. Doğal Dil İşleme ve Büyük Dil Modelleri 30
1.3. Yapay Zekâya İlişkin Sınıflandırmalar 30
1.3.1. Zayıf ve Güçlü Yapay Zekâ 31
1.3.2. Dar, Genel ve Süper Yapay Zekâ 32
1.3.3. Reaktif, Sınırlı Hafızalı, Zihin Teorisine Dayalı ve Kendilik Algısı Olan Yapay Zekâ 33
2. SAĞLIKTA YAPAY ZEKÂ KULLANIMI 35
2.1. Tarama ve Teşhis 36
2.1.1. Tarama ve Teşhis Aşamasındaki Kullanımlar 37
2.2. Triyaj Aşamasındaki Kullanımlar 42
2.3. Tedavi Alanındaki Kullanıma İlişkin Örnekler 44
2.3.1. Cerrahi alandaki kullanımlar 44
2.3.2. Tedavi Alanındaki Diğer Kullanımlar 47
2.4. İlaç Geliştirilmesi ve Test Edilmesi ile İlaçla Tedavi Alanlarında YZ Kullanımı 51
2.5. Sağlık Hizmetlerinin Yönetimi ve Planlanmasında Kullanılması 54
2.6. Sağlık Çalışanlarının Eğitim Süreçlerinde ve Klinik Araştırmalarda YZ Kullanımı 57
2.7. Kamu Sağlığı Gözetiminde YZ Kullanımları 59
3. YAPAY ZEKÂNIN SAĞLIK ALANINDA TAŞIDIĞI RİSKLER VE BUNLARIN AZALTILMASI İÇİN ALINABİLECEK ÖNLEMLER 61
3.1. Veri Gizliliği ve Güvenlik Sorunları 62
3.2. Algoritmik Önyargılar 73
3.3. Algoritmik Hatalar 79
3.4. Etik ve Hukuki Sorunlar 81
3.5. Sağlık Çalışanlarının YZ Sistemlerine Uyumu 92
3.6. İnsan–Makine Etkileşimi ve Güven 93
3.7. Diğer Riskler 95
4. SAĞLIKTA YZ KULLANIMINA İLİŞKİN REGÜLASYONLAR: RİSK TEMELLİ YAKLAŞIM 97
4.1. Avrupa Birliği: 2024 Yapay Zekâ Yasası (EU AI Act) 98
4.1.1. Tarihsel Süreç 98
4.1.2. Amaç, Kapsam ve Temel İlkeler 100
4.1.2.1. Amaç 100
4.1.2.2. Kapsam 100
4.1.2.3. Temel İlkeler 104
4.1.3. Risk Kategorizasyonu 104
4.1.3.1. Kabul Edilemez Riskli YZ Sistemleri 105
4.1.3.2. Yüksek Riskli YZ Sistemleri 107
4.1.3.3. Sınırlı Riskli YZ Sistemleri 110
4.1.3.4. Minimum Riskli YZ Sistemleri 111
4.1.3.5. Genel Amaçlı YZ Uygulamaları 112
4.1.4. AB YZ Yasası’nın Sağlık Alanındaki YZ Sistemleri İçin Uygulanması 113
4.1.5. Sağlıkta Kullanılan Yüksek Riskli YZ Sistemleri için Gereklilikler 116
4.2. Diğer Bazı Ülkelerdeki Regülasyonlar ve Düzenleyici İlkeler 121
4.2.1. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) 121
4.2.2. Güney Kore: YZ’nin Geliştirilmesi ve Güven Tesisine İlişkin Kanunu 125
4.2.3. Çin 128
4.2.4. Türkiye: YZ Alanında Regülasyon Çalışmaları ve Temel İlkeler 130
5. SAĞLIKTA YZ KULLANILMASININ RİSK TEMELLİ YAKLAŞIM BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ 135
5.1. Sağlıkta YZ Kullanımında Regülasyonların Etkinliği ve Sınırlılıkları 135
5.1.1. Minimum Riskli Tıbbi YZ Uygulamalarının Değerlendirilmesi 135
5.1.2. Sınırlı Riskli Tıbbi YZ Uygulamalarının Değerlendirilmesi 138
5.1.3. Yüksek Riskli Tıbbi YZ Uygulamalarının Değerlendirilmesi 140
5.1.4. Genel Amaçlı YZ Uygulamalarının Sağlıkta Kullanılması 145
5.2. İnovasyon ve Güvenlik Dengesi 147
5.3. Sağlıkta YZ Kullanımı ile İlişkili Aktörler için Öneriler 150
5.3.1. YZ Alanında Yasal Düzenleme Yapanlar için Öneriler 151
5.3.2. Sağlık Merkezleri için Öneriler 153
5.3.3. YZ Geliştiricileri için Öneriler 154 SONUÇ 157
KAYNAKÇA 163