Sağlık Alanında Yapay Zekâ Sistemlerinin Kullanımı ve Hukukî Sorumluluk (9789750299209)

Önsöz 7
Kısaltmalar 15
GİRİŞ
§ 1. KONUNUN TAKDİMİ, ÖNEMİ VE SINIRLANDIRILMASI 17
I. KONUNUN TAKDİMİ 17
II. KONUNUN ÖNEMİ 20
III. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 25
BİRİNCİ BÖLÜM
SAĞLIK ALANINDA YAPAY ZEKANIN GELİŞİMİ VE
TEMEL KAVRAMLARIN TANIMI
§ 2. YAPAY ZEK ALANINDAKİ ÖNEMLİ KAVRAMLAR 29
I. YAPAY ZEK 29
A. Tanımı 29
B. Türleri 33
C. Özellikleri 37
1. Otonomi 37
a. Genel Olarak 37
b. Otonominin Dereceleri 39
2. Öğrenme Yeteneği 42
3. Opaklık 47
4. Karmaşıklık Ağ Yapılarından Oluşması 48
5. Veri Bağımlılığı 49
II. ALGORİTMA 50
III. ROBOT 51
IV. E–SAĞLIK KAVRAMI 54
A. Genel Olarak 54
B. M–Sağlık 55
C. Uzaktan Tedavi ve Tele Tıp 57
V. BÜYÜK VERİ 63
§ 3. YAPAY ZEKANIN HUKUKÎ KİŞİLİK SORUNU 65
I. DOKTRİNDE İLERİ SÜRÜLEN GÖRÜŞLER 65
A. Kişiliğin Reddine İlişkin Görüşler 65
B. Yapay Zekâ Sistemlerine Kişilik Tanınması Yönündeki Görüşler 67
1. Genel Olarak 67
2. Tüzel Kişilik ve Tüzel Kişilik Benzeri Kişilik 69
3. Sınırlı Amaçlı Kişilik 70
4. Elektronik Kişilik 71
II. DEĞERLENDİRME VE KANAAT 74
§ 4. YAPAY ZEKANIN SAĞLIK ALANINDAKİ KULLANIMI, OLUMLU VE OLUMSUZ YÖNLERİ 78
I. YAPAY ZEKANIN SAĞLIK ALANINDA KULLANIMI 78
A. Genel Olarak 78
B. Hatalığın Teşhisinde 80
C. Hastalığın Tedavisinde 82
D. Tedavi Sonrası Hizmetlerde 84
II. YAPAY ZEKANIN SAĞLIK ALANINDA KULLANIMININ OLUMLU YÖNLERİ VE RİSKLER 86
A. Olumlu Yönler 86
1. Genel Olarak 86
2. Hastalığın Teşhisinde ve Tedavisinde Yüksek Oranda Başarı Sağlanması 87
3. Hekimlerin İş Yükünün ve Komplikasyon Olasılığının Azalması 88
B. Riskler 89
1. Genel Olarak 89
2. Yapay Zekânın Davranışlarının Öngörülemez ve Aldığı Kararların Açıklanamaz Olması Bakımından 90
3. Yapay Zekânın Aldığı Kararların Açıklanamaz Olması Bakımından 91
4. Veri Güvenliği ve Hasta Mahremiyeti Bakımından 92
a. Genel Olarak 92
b. Hastanın Verilerinin Korunması 93
5. İspat Sorunlarını İçermesi 97
6. Etik Sorunlar 99
İKİNCİ BÖLÜM
TIBBÎ MÜDAHALE, TEŞHİS VE TEDAVİ SÖZLEŞMESİ VE TARAFLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
§ 5. TIBBÎ MÜDAHALE KAVRAMI, TÜRLERİ VE HUKUKA UYGUNLUK ŞARTLARI 103
I. KAVRAMLAR 103
A. Tıbbî Müdahale 103
B. Hatalı Tıbbî Müdahale (Malpraktis) 104
II. TÜRLERİ 105
III. HUKUKA UYGUNLUK ŞARTLARI 107
A. Genel Olarak 107
B. Aydınlatılmış Onamın Alınması 108
C. Tıp Bilimince Genel Kabul Görmüş Standartlara Göre Tıbbî Müdahalenin Gerçekleştirilmesi 110
1. Genel Olarak 110
2. Yapay Zekâ Sistemlerinin Kullanımında Tıbbî Standart 113
3. Tıbbî Standardın İhlâl Edilmesi 114
§ 6. TEHİS VE TEDAVİ SÖZLEŞMESİ VE TARAFLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 115
I. SÖZLEŞMENİN TANIMI, TARAFLARI VE TÜRLERİ 115
A. Genel Olarak 115
B. Sözleşmenin Tarafları 117
C. Sözleşmenin Türleri 120
1. Genel Olarak 120
2. Hekimlik Sözleşmesi 121
3. Hastaneye Kabul Sözleşmesi 124
a. Tam Hastaneye Kabul Sözleşmesi 124
b. Hekimlik Sözleşmesi İlaveli Tam Hastaneye Kabul Sözleşmesi 127
c. Bölünmüş Hastaneye Kabul Sözleşmesi 128
II. TIBBÎ TEŞHİS VE TEDAVİ HİZMETİ SUNAN TARAFIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 131
A. Genel Olarak 131
B. Teşhis ve Tedavi Yükümlülüğü 132
1. Genel Olarak 132
2. Teşhis ve Tedavinin Gerçekleşmesi 134
3. Yapay Zekâ Sistemlerinin Kullanımıyla Teşhis ve Tedavi Yükümlülüğü 137
C. Hastane Bakımının Sağlanması Yükümlülüğü 142
D. Aydınlatma Yükümlülüğü 144
1. Genel Olarak 144
2. Aydınlatmanın Çeşitleri 144
3. Aydınlatmanın Kapsamı 147
a. Genel Olarak 147
b. Alternatif Tedavi Yöntemleri Konusunda Hastanın Aydınlatılması 149
c. Yapay Zekâ Sistemleri ve Uzaktan Tedavi Yöntemleri Hakkında Hastanın Aydınlatılması 151
4. Aydınlatmanın İcrası 154
a. Aydınlatma Yükümlüsü ve Muhatabı 154
b. Aydınlatmanın Süresi ve Dili 156
c. Aydınlatmanın Şekli 157
d. Yapay Zekâ Sistemleriyle Aydınlatmanın İcrası 158
E. Sadakat ve Özen Yükümlülüğü 160
1. Sadakat Yükümlülüğü 160
2. Özen Yükümlülüğü 161
a. Genel Olarak 161
b. Tıbbî Müdahalenin Gerçekleştirilmesinde Özen 162
aa. Geleneksel Tıbbî Müdahalelerin Gerçekleşmesinde Özen 162
bb. Yapay Zekâ Sistemleri Kullanılarak Gerçekleştirilen Tıbbî Müdahalelerde Özen 163
c. Tıbbî Bakımın Yapılmasında Özen 166
d. Özen Yükümlülüğünün Derecesi ve İspatı 167
F. Kayda Geçirme ve Sır Saklama Yükümlülüğü 168
1. Kayda Geçirme Yükümlülüğü 168
2. Sır Saklama Yükümlülüğü 171
G. Organizasyon Yükümlülüğü 172
1. Geleneksel Tıbbî Müdahalelerin Gerçekleşmesinde Organizasyon 172
2. Yapay Zekâ Sistemlerinin Kullanılmasında Organizasyon 175
III. HASTANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 178
A. Genel Olarak 178
B. Ücret Ödeme Yükümlülüğü 179
C. İşbirliği Yapma Yükümlülüğü 180
D. Katlanma Yükümlülüğü 181
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YAPAY ZEK SİSTEMLERİNİN SORUMLULUK HUKUKU BAKIMINDAN ELE ALINMASI
§ 7. DE LEGE LATA SORUMLULUK 183
I. GENEL OLARAK 183
II. YAPAY ZEKANIN SORUMLULUĞU 186
III. KULLANICI OLARAK HEKİM VE HASTANENİN SORUMLULUĞU 188
A. Yapay Zekâ Sistemlerinin Kullanıcıları 188
B. Sözleşmeden Doğan Sorumluluk 190
1. Genel Olarak 190
2. Sorumluluğun Şartları 192
a. Asli ve Yan Edim Yükümlülükleri İhlâl Edilmeli 192
b. Kusur Olmalı 193
c. Zarar Doğmalı ve Uygun İlliyet Bağı Bulunmalı 195
3. İfa Yardımcısının Fiilinden Sorumluluk 196
C. Haksız Fiil Sorumluluğu 198
1. Genel Olarak 198
2. Fiil Bulunmalı 200
3. Zarar Doğmalı ve Kusur Olmalı 201
4. Uygun İlliyet Bağı Bulunmalı ve İspat Edilmelidir 202
D. Kusursuz Sorumluluk Halleri 203
1. Genel Olarak 203
2. Hayvan Bulunduranın Sorumluluğu 203
3. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu 204
4. Tehlike Sorumluluğu 205
5. Organizasyon Sorumluluğu 208
IV. ÜRETİCİNİN SORUMLULUĞU: ÜRÜN SORUMLULUĞU 209
A. Sorumluluğun Gelişimi ve Hukukî Niteliği 209
B. Sorumluluğun Süjesi: Üretici 212
C. Ürün Sorumluluğunun Şartları 213
1. Genel Olarak 213
2. Hatalı Ürün Olmalıdır 214
a. Ürün Kavramı 214
b. Yazılımın Ürün Olarak Değerlendirilmesi Sorunu 215
c. Hata 218
aa. Kavram 218
bb. Türleri 220
aaa. Tasarım Hatası 220
bbb. Üretim Hatası 222
ccc. Bilgilendirme Hatası 224
ddd. Ürün Gözleme Hatası 225
3. Ürün Piyasaya Arz Edilmeli 230
4. Zarar Ortaya Çıkmalı 231
5. Uygun İlliyet Bağı Bulunmalı ve İspat Edilmelidir 232
6. Kurtuluş Kanıtı Getirilememelidir 234
§ 8. DE LEDE FERANDA SORUMLULUK 236
I. GENEL OLARAK 236
II. AVRUPA PARLAMENTOSUNUN ve KOMİSYONUN GETİRDİĞİ ÖNERİLER 238
A. Genel Olarak 238
B. Robotikler Hakkında Medenî Hukuk Kuralları Tavsiye Raporu ve Beyaz Kitap 239
C. Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin Hukukî Sorumluluğun Düzenlenmesine Dair Avrupa Parlamentosu Kararı (2020/2014 (INL)) 240
D. Yapay Zekâ Kanunu 242
E. Yapay Zekâ Sorumluluk Direktif Teklifi 246
F. Ürün Sorumluluğu Direktifi 251
III. DOKTRİNDE İLERİ SÜRÜLEN GÖRÜŞLER 253
A. Yeni Düzenlemenin Gerekliliği 253
1. Genel Olarak 253
2. Düzenlemede Dikkate Alınacak Kıstaslar 255
3. Yeni Sorumluluk Önerileri 258
a. Tehlike Sorumluluğu 258
b. Zorunlu Sigorta Düşüncesi 260
B. Değerlendirme ve Kanaat 262
Sonuç 267
Kaynakça 273