Pay Sahipleri Sözleşmelerinde Opsiyon Klozları (9786258585520)

B. SATIŞ KONUSU: ANONİM ORTAKLIK PAYI 219 C. SATIŞ BEDELİ 221 1. Satış Bedelinin Belirli Olması 221 2. Satış Bedelinin Bir Formüle Göre Belirlenmesi 224 3. Satış Bedelinin Taraflarca Belirlenmesi 228 4. Satış Bedelinin Üçüncü Kişi Tarafından Belirlenmesi 232 5. Satış Bedelinin Üçüncü Kişi ile Kurulan Satış Sözleşmesine Göre Belirlenmesi [Önalım ve Öncelik Hakları ile Birlikte Satma (Tag Along) ve Birlikte Satışa Zorlama (Drag Along) Haklarında] 235 a. Sınırsız (Adi) Önalım ve Öncelik Haklarında 235 aa. Sınırsız (Adi) Önalım Hakkında 235 bb. Sınırsız (Adi) Öncelik Haklarında 240 b. Birlikte Satma (Tag Along) ve Birlikte Satışa Zorlama (Drag Along) Haklarında 242 6. Satış Bedelinin Taraflar Arasında Kurulan Önceki Satış Sözleşmesine Göre Belirlenmesi (Geri Alım ve Geri Satım Haklarında) 244 7. Satış Bedelinin Belirsiz Olmasının Sonuçları 245 D. TARAFLARIN (ALICININ VE SATICININ) ANLAŞMASI 247 § 5. OPSİYON KLOZLARININ GEÇERLİK KOŞULLARI 248 I. EHLİYET 248 A. OPSİYON VEREN BAKIMINDAN 248 B. OPSİYON ALAN BAKIMINDAN 252 II. ŞEKİL 255 A. KURAL: ŞEKİL SERBESTİSİ 255 B. TARAFLARIN ÖNGÖRDÜĞÜ ŞEKİL (İRADİ ŞEKİL) 259 C. ÖLÜME BAĞLI OPSİYON KLOZLARININ ŞEKLİ 261 III. SÖZLEŞMENİN KONUSUNUN EMREDİCİ HÜKÜMLERE, AHLAKA, KAMU DÜZENİNE, KİŞİLİK HAKLARINA AYKIRI VE İMKANSIZ OLMAMASI 269 A. ÖN AÇIKLAMALAR 269 B. SÖZLEŞMENİN KONUSUNUN EMREDİCİ HÜKÜMLERE AYKIRI OLMAMASI 269 1. Ön Açıklamalar 269 2. Pay Sahipleri Sözleşmelerindeki Opsiyon Klozlarının Tek Borç İlkesine Aykırı Olup Olmadığının Değerlendirilmesi 270 3. Pay Sahipleri Sözleşmelerindeki Opsiyon Klozlarının Sermayenin ve Malvarlığının Korunması İlkesine Aykırı Olup Olmadığının Değerlendirilmesi 275 a. Ön Açıklamalar 275 b. Opsiyon Klozlarının Şirketin Kendi Paylarını İktisap Etmesine İlişkin Sınırlar Çerçevesinde Değerlendirilmesi 276 aa. Anonim Ortaklık Lehine Tesis Edilen Alım Hakları 277 bb. Anonim Ortaklığa Karşı Pay Sahipleri Lehine Tesis Edilen Satım Hakları 279 c. Opsiyon Klozlarında Belirlenen Satış Bedelinin Sermayenin ve Malvarlığının Korunması İlkesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi 281 4. Pay Sahipleri Sözleşmelerindeki Opsiyon Klozlarının Eşit İşlem İlkesine Aykırı Olup Olmadığının Değerlendirilmesi 282 a. Ön Açıklamalar 282 b. Anonim Ortaklığa Karşı Tanınan Satım Hakları ile Anonim Ortaklık Lehine Tanınan Alım Haklarında 285 c. Anonim Ortaklığa Karşı Tanınan Alım Hakları ile Anonim Ortaklık Lehine Tanınan Satım Haklarında 287 5. Pay Sahipleri Sözleşmelerindeki Opsiyon Klozlarının Payın Devredilebilirliği İlkesine ve Pay Devrinin Sınırlanmasına İlişkin Hükümlere Aykırı Olup Olmadığının Değerlendirilmesi 288 C. SÖZLEŞMENİN KONUSUNUN AHLAKA VE KİŞİLİK HAKLARINA AYKIRI OLMAMASI 292 1. Ön Açıklamalar 292 2. Sözleşmenin Süresinin Ahlaka ve Kişilik Haklarına Aykırılık Bağlamında Değerlendirilmesi 294 3. Alım Haklarının Ahlaka ve Kişilik Haklarına Aykırılık Bağlamında Değerlendirilmesi 299 4. Rus Ruleti ve Benzeri Karma Opsiyonların Ahlaka ve Kişilik Haklarına Aykırılık Bağlamında Değerlendirilmesi 303 D. SÖZLEŞMENİN KONUSUNUN İMKANSIZ OLMAMASI 308 § 6. OPSİYON HAKLARININ ORTAKLIK DÜZENİNE YANSITILMASI SORUNU 309 I. SORUNUN ORTAYA KONULMASI 309 II. OPSİYON KLOZLARININ EMREDİCİ HÜKÜMLER İLKESİ KARŞISINDAKİ DURUMU 310 A. EMREDİCİ HÜKÜMLER İLKESİNİN ANLAMI, AMACI VE UYGULAMA ALANI 310 B. EMREDİCİ HÜKÜMLER İLKESİNİN ESAS SÖZLEŞMESEL OPSİYON HAKLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ 315 III. OPSİYON HAKLARININ TEK BORÇ İLKESİ KARŞISINDAKİ DURUMU 322 IV. OPSİYON KLOZLARININ BAĞLAM SİSTEMİ KARŞISINDAKİ DURUMU 327 A. ÖN AÇIKLAMALAR 327 B. OPSİYON HAKLARININ “ÖNEMLİ SEBEP” ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLİP DEĞERLENDİRİLEMEYECEĞİ SORUNU 330 C. OPSİYON HAKLARININ “KAÇIŞ KLOZU (ESCAPE CLAUSE)” ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLİP DEĞERLENDİRİLEMEYECEĞİ SORUNU 337 D. OPSİYON KLOZLARININ KAÇIŞ KLOZUNUNUN UYGULANMASINA DAYANAK OLUŞTURUP OLUŞTURAMAYACAĞI SORUNU 346 V. OPSİYON HAKLARININ İMTİYAZ OLARAK DEĞERLENDİRİLEBİLİRLİĞİ 350 VI. GEÇERSİZ ESAS SÖZLEŞMESEL OPSİYON HAKLARININ SÖZLEŞMESEL OPSİYON HAKKI OLARAK AYAKTA TUTULABİLİRLİĞİ 354 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM OPSİYON HAKLARININ KULLANILMASI VE SONA ERMESİ § 7. OPSİYON HAKLARININ KULLANILMASI 359 I. ÖN AÇIKLAMALAR 359 II. OPSİYON HAKKININ KULLANILMA KOŞULLARININ GERÇEKLEŞMESİ 361 A. ÖN AÇIKLAMALAR 361 B. KULLANILMA KOŞULLARI BAKIMINDAN ÖZELLİK ARZ EDEN OPSİYON HAKLARI 363 1. Önalım Hakkının Kullanılma Koşulu: Önalım Olayının Gerçekleşmesi 363 a. Önalım Konusu Payların Üçüncü Kişiye Satılması 363 b. Önalım Konusu Payların Ekonomik Açıdan Satışa Eşdeğer Bir İşleme Konu Olması 370 2. Öncelik Haklarının Kullanılma Koşulu: Öncelik Olayının Gerçekleşmesi 376 3. Birlikte Satma (Tag Along) ve Birlikte Satışa Zorlama (Drag Along) Haklarının Kullanılma Koşulu: Birlikte Satma Olayının Gerçekleşmesi 378 III. BEYAN 381 A. TARAFLAR 381 1. Opsiyon Hakkı Sahibi 381 a. Aynı Paylar Üzerinde Birden Fazla Opsiyon Hakkının Bulunması 382 b. Aynı Opsiyon Hakkının Birden Fazla Sahibinin Bulunması 384 2. Muhatap 387 B. EHLİYET 390 1. Opsiyon Hakkını Kullanan Bakımından 390 2. Opsiyon Hakkının Muhatabı Bakımından 392 C. ŞEKİL 393 1. Şekle İlişkin Genel Esaslar 393 2. Önalım Hakkının Dava Yoluyla Kullanılması Gerekip Gerekmediği Sorunu 397 3. “Geniş Anlamda Opsiyon” Haklarında Durum 399 D. BEYANA İLİŞKİN ESASLAR 402 1. Beyanın Belirli Olması 402 a. Yenilik Doğuran Niteliği Taşıyan Opsiyon Hakları Bakımından 402 b. “Geniş Anlamda Opsiyon” Hakları Bakımından 403 2. Beyanın Opsiyon Konusu Payların Tamamını Kapsaması 406 3. Beyanın Şarta (Koşula) Bağlanamaması 408 4. Beyanın Süreye Bağlanamaması 410 5. Beyanın Geri Alınamaması 411 IV. HAKKIN KULLANILMASININ SONUÇLARI 413 A. ASIL SÖZLEŞMENİN (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNİN) KURULMASI 413 B. “GENİŞ ANLAMDA OPSİYON” HAKLARINDAKİ DURUM 415 V. OPSİYON HAKKININ KÖTÜYE KULLANILMASI VE SONUÇLARI 417 A. DÜRÜSTLÜK KURALI VE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞININ OPSİYON HAKLARI BAKIMINDAN UYGULANMASI 417 B. OPSİYON HAKKININ KÖTÜYE KULLANILMASININ SONUÇLARI 420 § 8. OPSİYON HAKKININ SONA ERMESİ 422 I. KURAL: OPSİYON HAKKININ KULLANMA İLE SONA ERMESİ 422 II. DİĞER SONA ERME SEBEPLERİ 425 A. OPSİYON HAKKINI KURAN PAY SAHİPLERİ SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ 425 B. SÜRENİN SONA ERMESİ 425 1. Opsiyon Süresinin Sona Ermesi 425 2. Opsiyon Kullanım Süresinin Sona Ermesi 429 C. OPSİYON HAKKINDAN FERAGAT 432 D. HAK SAHİBİ VE MUHATAP SIFATLARININ BİRLEŞMESİ 438 E. HAK SAHİBİNİN VEYA MUHATABIN ÖLÜMÜ YA DA TÜZEL KİŞİLİĞİNİN SONA ERMESİ 438 1. Ölüm 438 2. Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi ve Tasfiye 439 F. GECİKTİRİCİ KOŞULUN GERÇEKLEŞMEYECEĞİNİN ANLAŞILMASI VEYA BOZUCU KOŞULUN GERÇEKLEŞMESİ 441 G. OPSİYON KONUSU PAYLARIN ÜÇÜNCÜ KİŞİYE DEVRİ 442 H. ASIL SÖZLEŞMENİN (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNİN) KONUSUNUN İMKANSIZLAŞMASI 443 İ. PAYLARI ÜZERİNDE OPSİYON HAKKI TESİS EDİLEN ANONİM ORTAKLIĞIN YAPISAL DEĞİŞİKLİĞE UĞRAMASININ OPSİYON HAKLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ 446 1. Sorunun Ortaya Konulması 446 2. Tür Değiştirme 447 3. Birleşme ve Bölünme 448 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM OPSİYON KLOZLARINDAN DOĞAN BORÇLAR VE BU BORÇLARIN İFASI § 9. OPSİYON SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN BORÇLAR VE BU BORÇLARIN İHLALİNİN SONUÇLARI 453 I. ÖN AÇIKLAMALAR 453 II. OPSİYON HAKKININ KULLANILMASINDAN ÖNCEKİ DÖNEMDE 455 A. ÖN AÇIKLAMALAR 455 B. OPSİYON VERENİN OPSİYON SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN BORÇLARI 457 1. Hazır Bulunma Yükümlülüğü 457 a. Tanımı ve Hukuki Niteliği 457 b. Kapsamı 458 aa. Ön Açıklamalar 458 bb. Kaçınma Yükümlülüğü (Stillhaltepflicht) 459 aaa. Ön Açıklamalar 459 bbb. Alım Haklarında Kaçınma Yükümlülüğü 459 ccc. Satım Haklarında Kaçınma Yükümlülüğü 464 cc. Koruma Yükümlülüğü (Erhaltungspflicht) 465 dd. Sağlama Yükümlülüğü (Beschaffungs–, Verschaffungs– oder Herstellungspflicht) 466 2. Bilgilendirme Yükümlülüğü 467 a. Ön Açıklamalar 467 b. Önalım Hakkında 469 c. Öncelik Haklarında 471 d. Birlikte Satma (Tag Along) Hakkında 472 3. Opsiyon Verenin Opsiyon Sözleşmesinden Doğan Borçlarını İhlal Etmesinin Sonuçları 473 a. Hazır Bulunma Yükümlülüğünün İhlali 473 aa. Aynen İfa ve Hükmün İcrası 473 bb. Tazminat 476 aaa. Ön Açıklamalar 476 bbb. Alım Hakkında 477 ccc. Birlikte Satma (Tag Along) ve Birlikte Satışa Zorlama (Drag Along) Haklarında 479 ddd. Önalım ve Öncelik Haklarında 480 b. Bilgilendirme Yükümlülüğünün İhlali 482 aa. Aynen İfa ve Hükmün İcrası 482 bb. Tazminat 484 C. OPSİYON ALANIN OPSİYON SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN BORCU: OPSİYON PRİMİ 486 1. Opsiyon Primi Kavramı ve Çeşitleri 486 2. Opsiyon Priminin Benzer Kavramlarla Karşılaştırılması 488 3. Opsiyon Alanın Opsiyon Primini Ödeme Borcunu İhlal Etmesinin Sonuçları 491 III. OPSİYON HAKKININ KULLANILMASINDAN SONRAKİ DÖNEMDE 493 A. ÖN AÇIKLAMALAR 493 B. ASIL SÖZLEŞMEDEN (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNDEN) DOĞAN BORÇLAR VE BU BORÇLARIN AYNEN İFASI 495 1. Alım Haklarında 495 2. Satım Haklarında 499 C. ASIL SÖZLEŞMEDEN (PAY SATIŞ SÖZLEŞMESİNDEN) DOĞAN BORÇLARIN HİÇ VEYA GEREĞİ GİBİ İFA EDİLMEMESİ NEDENİYLE TAZMİNAT TALEBİNDE BULUNULMASI 501 1. İmkânsızlık Hâlinde 501 2. Borçlu Temerrüdü Hâlinde 506 a. Ön Açıklamalar 506 b. Aynen İfa Hâlinde Gecikme Zararının Tazmini 507 c. Aynen İfadan Vazgeçme Hâlinde Olumlu (Müspet) Zararın Tazmini 510 d. Sözleşmeden Dönme Hâlinde Olumsuz (Menfi) Zararın Tazmini 512 3. Gereği Gibi İfa Etmeme (Kötü İfa) Hâlinde 514 D. “GENİŞ ANLAMDA OPSİYON” HAKLARINDA İRADE BEYANINDA BULUNMA BORCUNUN AYNEN İFASI 516 1. Öncelik Haklarında 516 2. Karma Opsiyonlarda 519 § 10. OPSİYON KLOZLARININ İHLALİNİ ÖNLEMEYE VE AYNEN İFAYI SAĞLAMAYA YÖNELİK ARAÇLAR 523 I. ÖN AÇIKLAMALAR 523 II. CEZA KOŞULU ÖNGÖRÜLMESİ 526 III. OPSİYON KONUSU PAY ÜZERİNDE ELBİRLİĞİ MÜLKİYETİ TESİS EDİLMESİ 528 IV. ESAS SÖZLEŞMESEL BAĞLAM HÜKÜMLERİNDEN YARARLANILMASI 529 V. OPSİYON HAKKININ PAY SENEDİ ÜZERİNE YAZILMASI 532 VI. OPSİYON KONUSU PAYLAR ÜZERİNDE REHİN HAKKI TESİS EDİLMESİ 534 VII. OPSİYON KONUSU PAY SENETLERİNİN ÜÇÜNCÜ KİŞİYE TEVDİ EDİLMESİ 538 VIII. OPSİYON KONUSU PAYLARIN TEMLİK YASAĞI SÖZLEŞMESİNE (PACTUM DE NON CEDENDO) KONU EDİLMESİ 541 § 11. OPSİYON KLOZLARINDA AŞIRI İFA GÜÇLÜĞÜ (TBK M. 138) 544 I. ÖN AÇIKLAMALAR 544 II. KOŞULLARI 544 III. OPSİYON HAKKININ KULLANILMASINDAN ÖNCE 546 IV. OPSİYON HAKKININ KULLANILMASINDAN SONRA 548 A. AŞIRI İFA GÜÇLÜĞÜ HÜKÜMLERİNİN UYGULANABİLİRLİĞİ 548 B. AVUSTURYA HUKUKU’NDAKİ ÖZEL DURUM: LAESIO ENORMIS 550 SONUÇ 553 KAYNAKÇA 563