Parlamentonun Müzakere İşlevinin Temel Aracı: Genel Görüşme (9786052646939)

ÖNSÖZ 7 İÇİNDEKİLER 11
KISALTMALAR 15 TABLO LİSTESİ 17 ŞEKİL LİSTESİ 19
GİRİŞ 21
BİRİNCİ BÖLÜM PARLAMENTONUN MÜZAKERE İŞLEVİ VE GENEL GÖRÜŞME
I. Parlamentonun Müzakere İşlevi 41
A. Müzakere Kavramı 52
B. Müzakere İşlevinin Etkisi ve Sonuçları 57
C. Bir Müzakere Mekânı Olarak Parlamento: Müzakere Parlamentosu 71
D. Müzakere İşlevinin Yerine Getirilmesini Etkileyen Başlıca Kurumsal Etkenler 85
1. Çift Meclis Sistemi 86
2. Parlamentonun Feshi ve Sürekliliğine İlişkin Kurallar 90
3. Parlamenterlerin Gündeme İlişkin Hakları ve Yasama Bağışıklığı 99
II. Müzakere İşlevinin Araçları 107 A. Geniş Anlamda Genel Görüşme 109 B. Dar Anlamda Genel Görüşme 133
III. Parlamentonun Müzakere İşlevinin Temel Aracı Genel Görüşme Yetkisi 134
A. Genel Görüşmenin Hukuki Dayanağı 134
B. Genel Görüşmenin Amacı, Hukuki Niteliği ve Konusu 143
1. Genel Görüşmenin Amacı 143
2. Genel Görüşmenin Hukuki Niteliği 145
3. Genel Görüşmenin Konusu 150
a. Devlet Sırrı 161
b. Özel Hayatın Gizliliği 174
c. Mesleki ve Ticari Sırlar 181
d. Yargı Bağımsızlığı 187
C. Genel Görüşme Usulünün Bundestag, House of Commons ve TBMM Üzerinden Karşılaştırılması 193
1. Genel Görüşme İstemi 201
2. Genel Görüşme İsteminin İşleme Alınması 204
3. Genel Görüşmenin Gerçekleştirilmesi 210
4. Genel Görüşmenin Sonucu 216
İKİNCİ BÖLÜM TÜRK ANAYASA HUKUKUNDA GENEL GÖRÜŞME UYGULAMASI
I. Türk Parlamento Tarihinde Genel Görüşme ve Parlamentonun Müzakere İşlevi 223
A. 1876 Kanun–ı Esasî Dönemi 223
B. Birinci Meclis Dönemi 229
C. 1924 Anayasası Dönemi 232
1. Tek Partili Siyasi Hayat Dönemi 236
2. Çok Partili Siyasi Hayat Dönemi 237
3. Uygulamada Genel Görüşme Benzeri Bir Araç: Hükümet Bildirileri Üzerine Görüşme 246
II. 1961 Anayasası Döneminde Genel Görüşme 250
A. Kurucu Mecliste Genel Görüşme 253
B. 1961 Anayasası’nda Genel Görüşme 255
1. Anayasa’daki Düzenlemenin Siyasal Arka Planı: Tahkikat Komisyonu 257
2. Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu İçtüzüklerinde Genel Görüşme Düzenlemesi 263
a. Meclislerin Genel Görüşme Yetkisinin Niteliğine, İşlevine ve Usulüne İlişkin Farklılıklar 264
b. Beş Yüz Kelimelik
Özet Kuralı 275
c. İkili Görüşme Usulü: Öngörüşme ve Genel Görüşme 277
d. Genel Görüşmenin Kapalı Oturumda Yapılması 278
e. 1961 Anayasası Döneminde Genel Görüşme Uygulaması 281
III. 1982 Anayasası’nda Genel Görüşme 291
A. 2017 Öncesi Parlamenter Sistem Döneminde Genel Görüşme 291 İçindekiler 13
1. 1982 Anayasası ve 1973 TBMM İçtüzüğü’nde Genel Görüşme 301
2. Parlamenter Sistem Döneminde TBMM’nin Genel Görüşme Uygulaması 310
a. 1983–2018 Yılları Arasında Genel Görüşme Usulü ve Uygulaması 311 b.
17. Yasama Döneminden
26. Yasama Dönemine Genel Görüşme Uygulaması ve Yasama Dönemlerinin Karşılaştırılması 318
c. Gündemi Etkileyen İçtüzüğe Aykırı Teamüller: Genel Görüşmenin Müzakere ve Denetim Aracı Olmaktan Çıkıp Hükümetin Bilgi Verme ve Propaganda Aracına Dönüşmesi 329 aa. Gündemin Belirliliği İlkesi ve Danışma Kurulu ve Siyasi Parti Grubu Önerileri ile Yapılan Değişiklikler 330 bb. Hükümetin Genel Görüşme Önergesi Sunma Hakkının Uygulamada Genel Görüşme Aracının Niteliğine Etkisi 341 cc. İçtüzüğe Aykırı Teamüller ve Genel Görüşmenin Dönüşümü 353
B. 2017 Anayasa Değişikliği Sonrasında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Genel Görüşme 371
1. Anayasa ve TBMM İçtüzük Değişikliklerinin Genel Görüşmeye Etkisi 380
2. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Genel Görüşme Uygulaması 389
3. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanlığının Faaliyetlerinin Genel Görüşme Konusu Yapılıp Yapılamayacağı Tartışması Üzerine 400
C. Genel Görüşme Kurumunun Araçsallaştırılması ve Kuruma İkame İçtüzük İçi ve Anayasa–İçtüzük Dışı Arayışlar 406
1. Genel Görüşmenin Araçsallaştırılması: Meclisin Ortak Bildirileri (Deklarasyonlar) 407
2. Gündem Dışı Konuşma, Genel Görüşmeye Alternatif Bir Kurum Olabilir mi? 417
3. TBMM’nin Müzakere İşlevinin Etkisizliği Karşısında Arayışlar: Yerinden Kısa Söz Talepleri (Açıklamalar) Hakkındaki 2016 Tarihli Mutabakata Dayalı Uygulamanın Değerlendirilmesi 435
IV. TBMM’nin Müzakere İşlevi Çerçevesinde Yeni Bir Genel Görüşme Modeli Önerisi: Muhalefet Hakkı Olarak Genel Görüşme 448
1. Yeni Bir Genel Görüşme Modeli Önerisi 464
2. Mevcut Genel Görüşme Yöntemine İlişkin Öneriler 474 SONUÇ 479
KAYNAKÇA 485 ÖZGEÇMİŞ 515 KAVRAM DİZİNİ 517