Özel Hastanelerin Hukuki Sorumluluğu ve Hasta Hakları
İçindekileri İncele
Takdim 7
Sunuş 15 Birinci Baskıya
Önsöz 17 İkinci Baskıya
Önsöz 19 Üçüncü Baskıya
Önsöz 21 Dördüncü Baskıya
Önsöz 27 Beşinci Baskıya
Önsöz 33 Altıncı Baskıya
Önsöz 35 Yazarın Özgeçmişi 49
Kısaltmalar 65
GİRİŞ 67
I. Konunun Takdimi 67
II. Konunun Sınırlandırılması 69
BİRİNCİ BÖLÜM ÖZEL HASTANELER İLE HASTA ARASINDA KURULAN HASTANEYE KABUL SÖZLEŞMENİN HUKUKİ NİTELİĞİ, TARAFLARI, ÇEŞİTLERİ, KURULUŞU VE ŞEKLİ
1. HASTANEYE KABUL SÖZLEŞMESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 79
I. Genel Olarak 79
II. Hastaneye Kabul Sözleşmesinin Hukuki Niteliğine İlişkin Görüşler 82
A. Hastaneye Kabul Sözleşmesinin Hukuki Niteliğinin Hizmet Akdi Olduğu Görüşü 82
B. Hastaneye Kabul Sözleşmesinin Hukuki Niteliğinin Eser (İstisna) Sözleşmesi Olduğu Görüşü 84
C. Hastaneye Kabul Sözleşmesinin Hukuki Niteliğinin Vekalet Akdi Olduğu Görüşü 85
D. Hastaneye Kabul Sözleşmesinin Hukuki Niteliğinin Kendine Özgü Yapısı Olan (Sui Generis) Bir Akit Olduğu Görüşü 89
E. Hastaneye Kabul Sözleşmesinin Hukuki Niteliğinin Özel Durum ve Şartlara Göre Belirlenmesi Görüşü 91
F. Görüşlerin Değerlendirilmesi ve Sonuç 92
2. HASTANEYE KABUL SÖZLEŞMESİNİN TARAFLARI 97
I. Özel Hastane 97
II. Hasta 140
3. HASTANEYE KABUL SÖZLEŞMESİNİN ÇEŞİTLERİ, KURULUŞU, ŞEKLİ 147
I. Hastaneye Kabul Sözleşmesinin Çeşitleri 147 A. Genel Olarak 147 B. Tam Hastaneye Kabul Sözleşmesi 148
1. Hekimlik Sözleşmesi Olmaksızın Tam Hastaneye Kabul Sözleşmesi 148
2. Hekimlik Sözleşmesi İlaveli Tam Hastaneye Kabul Sözleşmesi 150 C. Bölünmüş Hastaneye Kabul Sözleşmesi 152
II. Hastaneye Kabul Sözleşmesinin Kuruluşu 153
III. Hastaneye Kabul Sözleşmesinin Şekli 155
İKİNCİ BÖLÜM HASTANEYE KABUL SÖZLEŞMESİNİN TARAFLARININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE HASTA HAKLARI
4. HASTANEYE KABUL SÖZLEŞMESİNİN TARAFLARININ HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 157
I. Genel Olarak 157
II. Özel Hastanenin Yükümlülükleri 158
A. Hastanın Tıbbi Teşhis ve Tedavisini Sağlama Yükümlülüğü 158
B. Hastane Bakımını Sağlama Borcu 161
C. Hastanın Aydınlatılması Yükümlülüğü 168
1. Genel Olarak 168
2. Tıbbı Müdahale Kavramı 168
a. Kavram 168
b. Tıbbi Müdahalenin Şartları 169 aa. Tıp Mesleğini İcraya Yasal Olarak Yetkili Kişiler Tarafından Gerçekleştirilmesi 170 bb. Yasada Öngörülen Amaçlara Yönelik Olması 170 cc. Tıp Bilimi Verilerince Zorunluluk–Endikasyon Bulunması 171 dd. Tıp Bilimince Genel Kabul Görmüş İlke ve Kurallara Uygun Olarak– Özenli Yapılması 171 ee. Hastanın Tıbbi Müdahale Öncesi Aydınlatılması ve Rızasının Alınması. 171
3. Aydınlatma 173
a. Genel Olarak 173
b. Aydınlatma Kavramı, Önemi ve Konusu 177
c. Aydınlatma Yükümlülüğünün İstisnaları 186 aa. Tıbbi Zorunluluk hali 186 bb. Hastanın Hastalığı Konusunda Aydınlatılmayı İstemediği Durumlar ve Aydınlatmaya Gerek Olmayan Haller 187
d. Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesi 190
e. Aydınlatmanın Alacaklısı 195
f. Aydınlatmanın Şekli 202
g. Aydınlatma Zamanı 204
h. Aydınlatmada İspat Külfeti 206
ı. Aydınlatılmış Onam Formunun İçeriği 210
i. İlaç Hakkında Aydınlatma 215
D. Hastanın Rızasının Alınması Yükümlülüğü 219
1. Genel Olarak 219
2. Rızaya Ehliyet 221
3. Rızanın Konusu 227
4. Rızanın Şekli ve Zamanı 230
5. Rızanın Geri Alınması 232 E. Sadakat ve Özen Yükümlülüğü 233
1. Sadakat Yükümlülüğü 233
2. Özen Gösterme Yükümlülüğü 234 F. Kayda Geçirme ve Sır Saklama Yükümlülüğü 246
1. Kayda Geçirme Yükümlülüğü 246
2. Sır Saklama Yükümlülüğü 258
III. Hasta Hakları 266 A. Genel Olarak Hasta Hakları 266 B. Hasta Haklarının Tanımı 267 C. Hasta Hakları 267
1. Hastanın Rızasının Alınması 267
2. Hastanın Aydınlatılması 271
3. Tıbbi Özen Gösterilmesini isteme Hakkı 275
4. Genel Olarak Bilgi İsteme Hakkı 275
5. Kayıtları inceleme Hakkı 278
6. Hastanı Özel Yaşamının Gizliliğine Saygı Hakkı 278
a. Genel Olarak 278
b. Hastanın Mahremiyet Hakkının Kapsamı 279
c. Hastaya Ait Bilgilerin Kayda Geçirilmesi (Arşivlenmesi) ve Hasta Sırrının Saklanması 282 aa. Hastaya Ait Bilgilerin Kayda Geçirilmesi (Arşivlenmesi) 282 bb. Hasta Sırrının Saklanması 282
7. Hastanın Onuru ile Ölme Hakkı 284
8. Sağlık Personelini Tanıma, Seçme, Değiştirme ve Sağlık Birimlerini Seçme Hakkı 287
9. Tıbbi Gereklere uygun Teşhis, Tedavi ve Bakım Hakkı 289
10. Tıbbi Gereklilikler Dışında Müdahale Yasağı 290
11. Bilgi İsteme Hakkı 290
12. Adalet ve Hakkaniyete Uygun Olarak Faydalanma Hakkı 290
13. Hastaların İnanç ve Vicdani Kanaatlerine Uygun Manevi Yardım Alma Hakkı 291
14. İnsani Değerlere Saygı Gösterilmesi ve Ziyaret Hakkı 292
15. Refakatçi Bulundurma Hakkı 293
16. Hizmetin Sağlık Kurum ve Kuruluşu Dışında Verilmesi Hakkı 293 D. Hasta Haklarının Tarihsel Gelişimi 293
1. Genel Olarak 293
2. Uluslararası Bildirgeler 295
a. Lizbon Bildirgesi 1981 295
b. Amsterdam Bildirgesi 1994 296
c. Lizbon Bildirgesi II 1995 299
d. Avrupa Statüsü Temel Doküman, Roma 2002 300
E. Hasta Hakları ile ilgili Türkiye’deki Yasal Durum 301
1. Genel Olarak 301
2. Yasal Düzenlemelerde Hasta Hakları 302
3. Hasta Hakları Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin (8 Mayıs
2014) Getirdiği Değişiklikler ve Yenilikler 313
F. Hasta İletişim Birimleri ve Hakları Kurulları 320
G. Hasta Hakları Uygulamalarına İlişkin Sağlık Bakanlığı 2011 Yılı İstatiklerine İlişkin İnternet Sitesinde Yayınladığı Bilgiler 331
H. Hasta Hakları Konusunda Türkiye’de Yapılan Araştırmalar 335
IV. Hastanın Yükümlülükleri 338
A. Ücret Ödeme Yükümlülüğü 338
B. Hastanın Gerekli Bilgi ve Belgeleri Verme Yükümlülüğü 341
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM HASTANEYE KABUL SÖZLEŞMESİNDEN VE HASTA HAKLARININ İHLALİNDEN HUKUKİ SORUMLULUK, ÖZEL HASTANEDE ÇALIŞAN HEKİMİN HASTAYA VERDİĞİ ZARARLARDAN HASTANENİN SORUMLULUĞU VE SORUMSUZLUK ANLAŞMASI
5. HASTANEYE KABUL SÖZLEŞMESİNDEN VE DOLAYISIYLA HASTA HAKLARININ İHLALİNDEN HUKUKİ SORUMLULUK 343
I. Genel Olarak 343
II. Sözleşmenin İhlali 344 A. Kötü İfa 344 B. Yan Yükümlülüklerin İhlali–Hasta Haklarının İhlali 345
III. Kusur 346 A. Genel Olarak 346 B. Özel Hastanenin Organizasyon Kusuru: 347
IV. Zarar 357
V. İlliyet Bağı 358
6. ÖZEL HASTANEYE ÇAĞRILAN HEKİMİN VE HASTANEDE HİZMET SÖZLEŞMESİYLE ÇALIŞAN HEKİMİN HASTAYA VERDİĞİ ZARARLARDAN HASTANENİN SORUMLUĞU 366
I. Özel Hastaneye Çağrılan Hekimin Verdiği Zararlardan Hastanenin Sorumluğu 366
A. Özel Hastaneye Hekimin Çağırılması 366
B. Alt Vekalet – İkame Vekalet ve Hastanenin sorumluluğu 368
II. Hastanede Hizmet Sözleşmesiyle Çalışan Hekimin Hastaya Verdiği Zararlardan Hastanenin Sorumluğu 372
A. Yardımcı Şahısların Fiilinden Sorumluluk 372
B. Özel Hastanede Çalışan Hekimin Hastaya Verdiği Zararlardan Hastanenin Sorumluluğu 376
7. SORUMSUZLUK ANLAŞMASI 380
I. Genel Olarak 380
II. Özel Hastanelerin Kendi Kusuruna İlişkin Sorumsuzluk Anlaşması 380
III. Yardımcı Şahsın Kusuruna İlişkin Sorumsuzluk Anlaşması 381
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM MALPRAKTİS (TIBBİ HATA) VE KOMPLİKASYON, MALPRAKTİSİN VE KOMPLİKASYONUN BELİRLENMESİ (BİLİRKİŞİ)
8. TIBBİ HATA (MALPRAKTİS) 383
I. Genel Olarak 383
II. Mevzuatta Malpraktis 383
III. Tıbbi Standart 386
IV. Tıbbi Hata (Malpraktis) Çeşitleri 386
A. Teşhis Hatası 386
B. Tedavi ve Tedavi Sonrası Yükümlülüklerin İhmali Hatası: 389
C. Organizasyon Kusuru: 401
D. Üstlenme Hatası: 402
9. KOMPLİKASYON 403
I. Genel Olarak 403
II. İzin Verilen Risk Kavramı 404
10. SONUÇ 423
11. MALPRAKTİSİN VE KOMPLİKASYONUN BELİRLENMESİ, BİLİRKİŞİLİK 423
I. Sağlık Hukukunda Bilirkişiler 423
A. Genel Olarak 423
B. Tıbbî Bilirkişilik 425
C. Adli Tıp 425
D. Uzman Görüşü 437
E. Yüksek Sağlık Şurası 437
BEŞİNCİ BÖLÜM TAZMİNAT SORUMLULUĞU, TAZMİNAT SORUMLULUĞUNUN SONUÇLARI VE HASTA HAKLARI YÖNETMELİĞİNDE MÜRACAAT, ŞİKAYET VE DAVA HAKKI
12. TAZMİNAT SORUMLULUĞU 447
I. Genel Olarak 447
II. Tazminat Sorumluluğun Temelleri 450
III. Tazminat Sorumluluğun Doğması İçin Aranan Şartlar 450
IV. Tazminat Türleri 451 A. Maddi Tazminat 451
1. Maddi Teminat Çeşitleri 452
a. Bedensel Zararlar Nedeniyle Tazminat 452
b. Ölüm Nedeniyle Tazminat Davaları 456
B. Manevi Tazminat 457
C. Tazminat Miktarının Belirlenmesi 458
V. Tazminat Davalarında, Dava Türleri 464
VI. Uygulamada Açılan Tazminat Davası Konuları 465
VII. Tazminattan İndirim 465
VII. Tazminat Davalarında Zararın İspatı 468
IX. Tazminat Davalarında Zamanaşımı 474
X. Ceza Mahkemesi Tarafından Verilen Kararın Tazminat Davasına Etkisi 482
XI. Tazminat Davalarında Yargı Yolu, Görev ve Yetki 483 A. Görevli Mahkeme 485 B. Yetkili Mahkeme 491
XII. Özel Hastanenin Yükümlülüklerine Aykırılıktan Kaynaklanan Zararlar İçin Tazminat 491
A. Hastanın, Hastane Enfeksiyonu Mikrobu Kapması Nedeniyle, Bir Süre Daha Hastanede Yatmış ve Tedavi Edilmek Zorunda Kalmış Olması Nedeniyle Tazminat 491
B. Hastanenin Ağır Yaralı veya Ağır Hastanın Tedavisini Kabul Etmemesi Nedeniyle Tazminat 491
C. Hastanenin Aşırı Ücret Alması Nedeniyle Tazminat 492
D. Hastanenin, Aydınlatılmış Onam Alma Yükümlülüğünün İhlali Nedeniyle Tazminat 494
E. Hastanenin, Sır Saklama ve Kayıt Tutma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesi ve İhlali Nedeniyle Tazminat 494
F. Hastanenin Hekiminin, Yanlış Tanı ve Tedavi Nedeniyle Uğranılan Zararlar Nedeniyle Tazminat 494
G. Hasta, Hastanenin Hekiminin, Kusurlu Ameliyatı Nedeniyle Uğradığı Zararlardan Dolayı, Tazminat İsteyebilir 495
XIV. Hasta Hakları İhlallerinde Hukuki Korunma Yolları 497
A. Genel Olarak 497
B. Müracaat, Şikayet ve Dava Hakkı 498
C. Maddi ve Manevi Tazminat Davası Açma Hakkı 508
D. Hekimin Disiplin Sorumluluğu 528
1. Genel Olarak 528
2. Tabip Odaları Yönünden Disiplin Sorumluluğu 529
a. Genel Olarak 529
b. Disiplin Cezaları 530
c. Soruşturma ve Kovuşturma 531 aa. Soruşturma Zamanaşımı 531 bb. Yönetim Kurulu Soruşturma Süreci 531 cc. Soruşturmanın Yapılış Biçimi 531 dd. Disiplin Kovuşturmasına Yer Olmadığı Kararı 531 ee. Soruşturma veya Kovuşturma Açılmaması Kararlarına Karşı İtirazlar 532 ff. Onur Kurulu Kararlarına Karşı İtiraz 532 gg. Bozma Kararı Üzerine Yapılması Gereken İşlemler 532
ALTINCI BÖLÜM ZORUNLU MESLEKİ MALİ MESULİYET SİGORTASI
13. ZORUNLU MESLEKİ MALİ SORUMLULUK SİGORTASI 533
I. Genel Olarak 533
II. Zorunlu Mesleki Mali Sorumluluk Sigortası İlgili Tebliğler 533
III. Sonuç 540
YEDİNCİ BÖLÜM DEFANSİF TIP
14. DEFANSİF TIP 547
I. Tanımı 547
II. Defansif Tıp Türleri 547 A. Pozitif Defansif Tıp 547 B. Negatif Defansif Tıp 547
III. Defansif Tıp Uygulamaları, Ne Zaman Hukuka Aykırı Hale Gelir? 548
IV. Defansif Tıbbi Uygulamalar Sebebi ile Hekimin Hukuki Sorumluluğu 548
SEKİZİNCİ BÖLÜM HASTANEYE KABUL SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİ
15. HASTANEYE KABUL SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİ 551
I. Genel Olarak 551
II. Hastaneye Kabul Sözleşmesinin İfa ile Sona Ermesi 551
III. Hastaneye Kabul Sözleşmesinin Azil ve İstifa ile Sona Ermesi 552
IV. Hastaneye Kabul Sözleşmesinin Ölüm, Ehliyetsizlikle ve İflasla Sona Ermesi 553
SONUÇ 557
İÇTİHATLAR İLGİLİ YARGITAY İÇTİHATLARI 587
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI 613
DANIŞTAY KARARLARI 615
Kaynakça 619 Kavram Dizini 629