Önalım Hakkı
İçindekileri İncele
6. Baskıya
Önsöz 5
5. Baskıya
Önsöz 7
4. Bakıya
Önsöz 9
3. Baskıya
Önsöz 10
2. Baskıya
Önsöz 11
Önsöz 13 Yazarın Yayınlanmış Eserleri 15
BİRİNCİ BÖLÜM TANIM, HUKUKİ NİTELİK, AMAÇ VE KURALLAR
I. TANIM 33
II. YASAL ÖNALIM HAKKININ HUKUKİ NİTELİĞİ VE TARİHSEL GELİŞİMİ 34 A. Hukuki Niteliği 34 B. Tarihsel Gelişimi 35
III. ÖNALIMDA AMAÇ 37
IV. YASAL ÖNALIM HAKKININ KULLANILMASINDA KURALLAR 37
A. Paydaşlar Arasında Pay Satışı 38
B. Payın Üzerinde İntifa Hakkı Kurulması, Diğer Paydaşlara Önalım Hakkı Vermez 38
C. Payın Cebri İcra Yoluyla Satışı 39
D. Payın Hibe veya Takasa Konu Edilmesi 39
E. Pay Satışının İrade Bozukluğu İle Feshi 42
F. Paydaşlık Sıfatının Kalkması 42
G. Tapuda Aynı İşlem İle Pay Satın Alma 43
H. Payın Satana Geri Verilmesi 43
İ. Hak Doğduktan Sonra Payın Hibesi 44
J. Payın Ardı Sıra Satılması 44
K. Satış Vaadinde Bulunan Paydaşın Önalım Hakkı 45
L. Tüm Paydaşlarca Birlikte Önalım Hakkının Kullanılması 46
M. Dava Sırasında Paydaşlığın Ortadan Kaldırılması Halinin Önalım Davasına Etkisi 46
N. Payın Tüm Mirasçılar Adına Tescili Hali 46
O. Elbirliği Mülkiyetinde Önalım Davasının Açılması 46
Ö. Elbirliği Mülkiyetine Tabi Taşınmazda Ortaklar Kendi Adlarına Önalım Davası Açabilir mi? 46
P. Elbirliği Mülkiyetinde Şufa (Önalım) Davasının Takibi İçin Diğer Ortaklardan Muvafakat Nasıl Sağlanır? 47
R. Danışık İşlemi İptal Ettiren Mirasçının Önalım Hakkı 48
S. Önalım Hakkının Kullanılması İçin Payın Davalı Üzerinde Tapuda Tescilini Beklemek Gerekmez 48
V. ÖNALIM HAKKININ TÜRLERİ VE MADDE NUMARALARI 49
VI. YASAL ÖNALIM HAKKI VE İLGİLİ HÜKÜMLER 49 A. Türk Medeni Kanununda yasal önalım hakkı: 49
1. Yasal Önalım Hakkı – Önalım Hakkı Sahibi 49
2. Kullanma Yasağı, Feragat ve Hak Düşürücü Süre 50
3. Kullanılması 51
İKİNCİ BÖLÜM YARGILAMA SÜRECİ VE USUL HÜKÜMLERİ
I. DAVA ŞARTI VE HAKKI 53
II. ÖNALIM HAKKININ KULLANILAMAYACAĞI HALLER 56
A. Cebri Arttırmayla Satış 56
B. Taşınmazın Miras Paylaşımında Mirasçılardan Birine Özgülenmiş Olması 58
C. Taşınmazın Kamu Hizmetlerinin Yerine Getirilmesi ve Bunlara Benzer Amaçlarla Edinilmesi 59
D. Hibe Şeklindeki Temlikler 59
E. Trampa Şeklindeki Temlikler 59
F. Önalım Hakkının Sona Ermesi Halinde 60
III. USUL HÜKÜMLERİ 60
A. Hukuk Davalarında İzlenmesi Gereken Yöntem 60
B. 6100
s. HMK Kapsamındaki Yargılama Usulleri 61
C. 6100
s. HMK Kapsamında Süreler 61
D. Önalımda İstek Konusunun Kapsamı 62
1. Görev 63
2. Yetki 63
3. Davacı 63
4. Davalı 66
5. Hak Düşürücü Süre 68
a. Sürenin Niteliği 69
b. Süre Bildiriminin Şekli ve Sürenin Başlangıcı 69
c. Davanın Reddinde Ek Süre 71
d. Sürenin Kanun Değişikliğiyle Kısaltılması 72
e. Noter Bildiriminin Yöntemince Tebliği 73
f. Süre Yönüyle İspat Yükü 74
6. Yargılama Süreci 75
a. Önalım Bedeli 76
b. Depo Ettirilmesi 76
c. Önalım Davalarında İspat 80 aa. Genel Olarak İspat ve İspat Yükü Nedir? 80 bb. Önalım Davasında İspat Yükü 83
d. Yargılama Sırasında Ortaya Çıkabilecek Bazı Usul İşlemleri 84 aa. Dava Şartları Yönüyle İnceleme 84 bb. Dilekçede Yazılı İhtiyati Tedbir Talebinin Reddi Ya Da Kabulünde Kanun Yolu 84 cc. Cevap Dilekçesi Tebliğ Edilmeden Görevsizlik Kararı Verilemeyeceği 85 dd. Davacının Ölümü ve Taraf Değişikliği 86 ee. Tarafların Davayı Takip Etmemeleri 88 ff. Davadan Feragat–Feragati Kabul 89 gg. Davadan Feragat Halinde Alınacak Harç Türü 90 hh. Davada Belirlenen Yargı Harçları Alınmadan Davaya Devam Edilmesi 91 ıı. Delil Avansı ve Gider Avansının Yatırılmaması 92 ii. Bilirkişi Raporunda İmza Eksikliği 92 jj. Temyiz Karar ve İlam Harcının Alınması 92 kk. Davaya Cevap Vermeyen Davalının Ön İnceleme Duruşmasından Önce Delil Listesi Sunması 93 ll. Davalının Cevap Vermemesi ve Duruşmalara Katılmaması 95 mm. Öninceleme Duruşmasına Katılmayan Davalının Tahkikat Duruşmasına Çağrılması 96 nn. Hazır Bulunan Tanığı Dinleme Zorunluluğu 97 oo. Öninceleme Duruşması Yapılmadan Evrak Üzerinde Karar Verilmesi 97 öö. Davada Sulh Olunması 99 pp. İddia ve Savunmanın Genişletilmesi ve Değiştirilmesi 99 rr. Davanın Islah Edilmesi Koşulları 99 ss. Fazlaya İlişkin Hak Saklı Tutulmamışsa, Islah Yoluyla İsteğin Arttırılması 100
7. Karar Kapsamı 101
a. Niteliği 101
b. Vekalet Ücreti ve Yargılama Giderleri 104
c. Hükümden Sonra Davadan Feragat 107
d. Kısa Karar ile Gerekçeli Karar Arasında Çelişki Bulunması 108
e. Usulüne Uygun Hüküm Kurulması Gereği 112
f. Hükmün Temyizi 115
g. Bozma Dışında Kalan Hususlarda Yeniden Hüküm Kurulup Kurulmayacağı 117
h. Önalım İlamlarının İnfazı 119
ı. Pay Mülkiyetin Önalım Hak Sahibine Geçmesi 119
8. Örnek Dilekçe ve Mahkeme Kararı 120
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ÖNALIMDA MUVAZAA
I. GENEL OLARAK MUVAZAA 125
II. ÖNALIMDA MUVAZAA HALLERİ 126 A. Satış İşleminde Muvazaa 126
1. Üçüncü Kişiye Yapılan Pay Satışında Muvazaa 126
2. Miras Hısımlığı İlişkisi Bulunan Kişiye Yapılan Pay Satışında Muvazaa 127 B. Satış Bedelinde Muvazaa 130
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ÖNALIM HAKKININ KULLANILMASI ENGELLERİ
I. FİİLİ PAYLAŞIM 133
II. FERAGAT 134
III. KESİN HÜKÜM 137
IV. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI 138
BEŞİNCİ BÖLÜM SÖZLEŞMEDEN DOĞAN ÖNALIM HAKKI
I. YASAL HÜKÜMLER 141 A. Türk Medeni Kanunu 141
1. Önalım Hakkının Kullanılması 141
2. Şerhin Etkisi 141
3. Sözleşmeden Doğan Önalım Hakkının Türleri 142
4. Yasal Önalım Hakkı Hükmünün Uygulanması 143 B. Türk Borçlar Kanununda Önalım Hakkı 143
1. Sözleşmeden Doğan Önalım Hakkının Kime Karşı Kullanılacağı 144
2. Koşulları ve Bildirimi 144
3. Hukuki Sonuçları 145
4. Uygulamadan Örnek ve Yargıtay Kararı 145
ALTINCI BÖLÜM SORU VE YANITLI ÖNALIM SORUNLARI (ÖZET)
1. Önalım Hakkının Tüm Diğer Paydaşlar Tarafından Birlikte Kullanma Zorunluluğu Var mıdır? 147
2. Satış Vaadinde Bulunan Paydaş, Önalım Davası Açabilir mi? 147
3. Önalım Davacısı Ölünce Dava Hakkı Mirasçılara Mı, Yoksa Vasiyet Alacaklısına mı Geçer? 147
4. Payın Satışından Önce Davacıya Yapılan Teklife Rağmen, Önalım Hakkının Kullanılması Mümkün müdür? 147
5. Önalım İlamı, Teslimi de Kapsar mı? 148
6. Tapu İptal Davası, Önalım Davasını Engeller mi? 148
7. Önalım Davası, Tazminata Dönüştüğünde Depo Parasını Tevdi Etmek Söz Konusu Olur mu? 148
8. Davanın Yeni Malike Yöneltilmesinde Süre Söz Konusu Olur mu? 148
9. Davacının İkinci Alıcının Kötü Niyetini Kanıtlaması Gerekli midir? 149
10. Depo Parası Ödendikten Sonra, Haksız İşgal Tazminatı İstenebilir mi? 149
11. Bedelde Muvazaa İddiası İncelenmeden Tapudaki Bedel Ödenmediği Nedeniyle Dava Reddedilir mi? 149
12. Her Yeni Satışta Önalım Hakkı Yeniden Kullanılabilir mi? 150
13. Önalım Davasında Davacı Sıfatı Ne Süre Boyunca Devam Etmelidir? 150
14. Bedeldeki Kıymet Değişikliği Hangi Halde Davacının Ödeme Borcuna Yansıtılmalıdır? 150
15. Önalım Hakkından Feragat, Kimleri Bağlar? 151
16. Yasal Önalım Hakkı Hangi Durumlarda Sona Erer? 152
17. Sözleşmeden Doğan Önalım Hakkı Nasıl Kullanılır? 152
18. Önalım Davasında Payın Yüksek Bedelle Satılması Halinde Davacı Hangi Bedelle Sorumlu Olur? 152
19. Önalım Davasının Kesin Hüküm Yönüyle Hukuki Sebebi Nedir? 153
20. Önalım Hakkı Ne Zaman Doğar ve Ne Zaman Kullanılabilir Hale Gelir? 153
21. Önalım Hakkının Kullanılmasını Engel Olan Diğer Haller Neler Olabilir? 153
22. Önalım Hakkı Kullanıldıktan Sonra Payın Satıcısına Geri Verilmesi Önalım Hakkını Ortadan Kaldırır mı? 154
23. Önalım Davalarında İspat Yükü Hangi Taraftadır? 155
24. Önalım Hakkının Kaybı, Asıl Payın Kaybına mı Bağlıdır? 156
25. Tescile Karar Verilen Miktarın Hüküm Fıkrasında Gösterilmesi Gerekir mi? 156
26. Tescil Davası ile Pay Edinen Kişiye Karşı Önalım Davası Açılabilir mi? 157
27. Önalım Davası Sonunda Verilen Hükmü “İhbar Olunan” Temyiz Edebilir mi? 158
28. Davalı Tapudaki İşlemin Satış Olmadığını Tanıkla İspat Edebilir mi? 159
29. Önalım Davasından Feragat Delillerin Toplanmasından Önce İse Davalı Lehine Ne Oranda Vekalet Ücretine Hükmedilir? 159
30. Pay Bir Çok Satışa Konu Olmuşsa Önalım Davası Kime Karşı Açılır? 160
31. Tarımsal Arazilerde Sınırdaş Arazi Malikine Önalım Hakkı Tanınmış mıdır? 160
32. Fiili Taksimin Önalım Hakkının Kullanılmasına Etkisi Var mıdır? 163
33. Tapuda Şerh Olarak Açıkça Yer Alan/Almayan Önalım Hakkının Etkisi Nedir? 164
34. İmara Aykırı Kullanma Fiili Taksim Sayılıp Önalımı Engeller mi? 166
35. Hak Düşürücü Sürenin Başlaması İçin Pay Satışını Öğrenme Yeterli midir? 166 36.Önalım Hakkına İlişkin Bilinmesi Gerekli Genel Bilgiler Nelerdir? 166
37. Birden Çok Taşınmazda Önalım Hakkının Kullanılmasında Neler Araştırılmalıdır? 168
38. Sınırdaş Tarım Arazi Sahiplerinin Önalım Hakkına İlişkin Kanun Değişikliği 169
39. Davadan Önce Resmi Satış Sözleşmesindeki Bedelde Düzeltme Yapılmasının Etkisi 170
40. Değerin Temyiz Sınırı Altında Kalması Halinde Dahi Temyiz İncelemesi Yapılması 171
EK BÖLÜM YARGITAY İÇTİHADI BİRLEŞTİRME–ANAYASA MAHKEMESİ– HGK VE DAİRE KARARLARI
I. İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KARARLARI 173
A. İhtiyari Artırma ile Yapılan Pay Satışında Önalım Hakkı Kullanılabilir 173
B. Devletçe Tahsis Olunan Yerde Önalım Davası 173
C. Kanuni Şuf’a Hakkının Doğumu 173
D. Paydaşlar, Paydaş Sayısına Göre Önalım Hakkından Yararlanırlar 174
E. Şufa Hakkından Vazgeçmenin Şekli 175
F. Şufa Davasında Hakimin Hükümden Önce Şufa Bedeli İle Masrafları Hak Sahibince Depo Ettirilmesi Gerekir 176
G. Şufada Süreler–Zamanaşımı 179
H. İhtiyari Müzayededen Çekilme, Şufa Hakkından Feragat Anlamına Gelmez 179
İ. Akrabalar Arasında Miras Hukukuna Dayanan Devirler 180
J. Şuf’a Davasında, Davanın Aşamasına Göre Şuf’a Bedelinin Tamamı veya Bir Kısmı Esas Alınarak Nispi Vekalet Ücretine Hükmedilir 181
K. Önalım İlamlarının İnfazının Her Zaman İstenebileceği 181
L. İktisabın Kötü Niyete Dayalı Olması 182
II. ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 184
A. TMK m.734/2’de Yer Alan “Satış Bedeli” İbaresinin Anayasaya Aykırı Olmadığı 184
B. TMK m.732, 733 ve 734 Hükümleri Anayasa’ya Aykırı Değildir 187
III. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU VE DAİRE KARARLARI 191
A. Önalım Hakkının Kullanılmasıyla İlgili 191
B. Önalım Hakkından Feragatle İlgili 293
C. Önalımda Muvazaa İddiasıyla İlgili 297
D. Fiili Taksim ve Kötü Niyetle İlgili 347
E. Önalım Hakkının Kullanılması Süresiyle İlgili 396
F. Önalım Bedelinin Depo Ettirilmesiyle İlgili 410
G. Sözleşmeden Doğan Önalım Hakkı İle İlgili 442
H. Tarımsal Arazi Satışında Sınırdaş Arazi Malikinin Önalım Hakkı İle ilgili 447
Kaynakça 461 Kavram Dizini 463