Munzam Zarar Kavramı ve Paranın Değer Kaybının Munzam Zarar Olarak Talep Edilebilirliği (9786253777388)

ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 13 TABLO LİSTESİ 15
GİRİŞ 17
BİRİNCİ BÖLÜM TEMEL KAVRAMLAR; ZARAR, FAİZ, BORÇLU TEMERRÜDÜ VE ENFLASYON
§1. ZARAR KAVRAMI VE ZARAR TÜRLERİ 19
I. ZARAR KAVRAMI 19
II. ZARAR TÜRLERİ 21 A. Maddi Zarar– Manevi Zarar 22
1. Maddi Zarar 22
a. Genel Olarak 22
b. Maddi Zararın Unsurları 25 aa. Malvarlığı 25 bb. Malvarlığının Eksilmesi 27 cc. Eksilmenin İrade Dışı Olması 32
2. Manevi Zarar 34
a. Genel Olarak 34
b. Manevi Zararın Unsurları 34 aa. Şahıs Varlığı 34 bb. Şahıs Varlığında Eksilmenin Meydana Gelmesi 35 cc. Eksilmenin İrade Dışı Olması 37
c. Manevi Zararın Tazmin Edilmesinin Amacı 38
d. Manevi Zararın Tazmin Edilmesinin Amacını Açıklayan Görüşler 39 aa. Giderim (Telafi) Görüşü 39 bb. Tatmin Görüşü 40
B. Müspet Zarar– Menfi Zarar 41
1. Müspet Zarar 41
2. Menfi Zarar 44
§2. FAİZ KAVRAMI, FAİZİN İKTİSADİ VE HUKUKÎ NİTELİĞİ İLE FAİZİN TÜRLERİ 46
I. FAİZ KAVRAMI 46
II. FAİZİN İKTİSADİ VE HUKUKÎ NİTELİĞİ 48 A. Faizin İktisadi Niteliği 48
1. Klasik Faiz Teorisi 48
2. Keynesyen Faiz Teorisi 49
3. Böhm– Bawerk ve Fisher 50 B. Faizin Hukukî Niteliği 50
III. FAİZİN TÜRLERİ 54 A. Kapital Faizi 54 B. Temerrüt Faizi 55
§3. BORÇLU TEMERRÜDÜ 56
I. BORÇLU TEMERRÜDÜNÜN ŞARTLARI 56
A. Borcun İfasının Mümkün Olması 56
B. Borcun Muaccel Olması 59
C. Alacaklının İhtarda Bulunması 63
1. Genel Olarak 63
2. İhtar Şartının Aranmadığı Hâller 66
3. Tarafların Sözleşmeyle İhtar Koşulunu Kaldırması 67
4. Özel Düzenlemenin Bulunması 67
5. Sözleşmede İfa Gününün Kararlaştırılması 68
6. İfa Günü Belirleme Konusunda Taraflardan Birinin Yetkili Kılınması 69
7. Dürüstlük Kuralı Nedeniyle İhtarın Gerekli Olmaması 70
8. Haksız Fiil ve Sebepsiz Zenginleşmede Özel Durum 72
9. Alacaklının İfayı Kabule Hazır Olması 72
10. Borçlunun İfadan Kaçınma Hakkının Bulunmaması 73
II. BORÇLU TEMERRÜDÜNÜN SONUÇLARI 73 A. Borçlu Temerrüdünün Genel Sonuçları 73
1. Aynen İfayı Talep Hakkı 74
2. Gecikme Tazminatı Talep Hakkı 74
3. Beklenmedik Hâlden Sorumluluk 76 B. Temerrüdün Para Borçlarına Özgü Sonuçları 79
1. Temerrüt Faizi 79
2. Munzam Zarar 85
§4. ENFLASYON KAVRAMI VE ENFLASYONUN TÜRLERİ 86
I. ENFLASYONUN TANIMI 88
II. ENFLASYONUN TÜRLERİ 89 A. Kaynağına Göre Enflasyon Türleri 89
1. Talep Enflasyonu 89
2. Maliyet Enflasyonu 90
3. Fiyat Enflasyonu 90
4. Yapısal Enflasyon 91 B. Fiyatların Artış Hızına Göre Enflasyon 91
1. Ilımlı (Sürünen) Enflasyon 91
2. Yüksek Oranlı Enflasyon 92
3. Hiperenflasyon 92
İKİNCİ BÖLÜM MUNZAM ZARAR KAVRAMI, MUNZAM ZARARIN HUKUKİ NİTELİĞİ, BENZER KURUMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI VE TALEP EDİLMESİNİN ŞARTLARI
§1. MUNZAM ZARAR KAVRAMI 95
§2. MUNZAM ZARARIN HUKUKÎ NİTELİĞİ VE BENZER KURUMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI 97
I. MUNZAM ZARARIN HUKUKÎ NİTELİĞİ 97
II. MUNZAM ZARARIN BENZER KURUMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI 101 A. İfaya Eklenen Cezai Şart 101 B. Gecikme Zararı 103
§3. MUNZAM ZARARIN TALEP EDİLMESİNİN ŞARTLARI 104
I. BİR PARA BORCUNUN BULUNMASI 104 A. Para Kavramı 105 B. Paranın Özellikleri 105
1. Taşınabilirlik 105
2. Dayanıklılık 106
3. Bölünebilirlik 106
4. Standart Olma 106
5. Genel Kabul Görme 107
6. Taklit Edilememe 110
7. Zaman İçinde Değer Kaybetmeme 111 C. Paranın İşlevleri 111
1. Değişim Aracı Olma İşlevi 112
2. Değer Ölçme ve Ödemelerin Standart Ölçüsü Olma İşlevi 113
3. Değer Biriktirme Aracı Olma İşlevi 113
4. Değer Yaratma İşlevi 114 D. Para Borcu Kavramı 114
II. BORÇLUNUN TEMERRÜDE DÜŞMESİ 120
III. ALACAKLININ TEMERRÜT FAİZİNİ AŞAN BİR ZARARA UĞRAMASI 120
IV. UYGUN İLLİYET BAĞI 121
V. BORÇLUNUN TEMERRÜDE DÜŞMEDE KUSURLU OLMASI 123
§4. UYGULAMADA SIKLIKLA KARŞILAŞILAN MUNZAM ZARAR KALEMLERİ 126
I. ALACAĞA ULAŞMAK İÇİN YAPILAN MASRAFLAR 127
II. DİĞER HUKUKÎ İLİŞKİLERİN İHLÂLİ NEDENİYLE OLUŞAN ZARARLAR 133
III. ÖDENMEYEN ALACAĞIN İKAMESİ İÇİN YAPILAN HARCAMALAR 134
IV. MAHRUM KALINAN KAZANÇ KAYIPLARI 139
V. DÖVİZ BORÇLARINDA KUR FARKINDAN KAYNAKLANAN ZARARLAR 143
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM PARANIN DEĞER KAYBININ MUNZAM ZARAR OLARAK TALEP EDİLİP EDİLEMEYECEĞİ MESELESİ, ZAMANAŞIMI VE MUNZAM ZARAR TALEBİNİN SAKLI TUTULMASI
§1. PARANIN DEĞER KAYBININ MUNZAM ZARAR OLARAK TALEP EDİLİP EDİLEMEYECEĞİ MESELESİ 149
I. GENEL OLARAK 149
II. MUNZAM ZARARA İLİŞKİN ÖĞRETİDEKİ GÖRÜŞLER 149
A. Paranın Değer Kaybının Munzam Zarar Olarak Talep Edilemeyeceği Yönündeki Görüşler 149
1. Ernst’in Görüşü 149
2. Altaş’ın Görüşü 150
3. Akçaal’ın Görüşü 153 B. Paranın Değer Kaybının Munzam Zarar Olarak Talep Edilebileceği Yönündeki Görüşler 156
1. Buz’un Görüşü 156
a. Olması Gereken Hukuk Bakımından (De Lege Ferenda) Çözüm Önerileri 157
b. Olan Hukuk Bakımından (De Lege Lata) Çözüm Önerileri 160
2. Barlas’ın Görüşü 164
3. Karayalçın’ın Görüşü 166
4. Kılıçoğlu’nun Görüşü 168
5. Ayrancı’nın Görüşü 169 a. Normal Enflasyon Dönemlerinde 171 b. Yüksek Enflasyon Dönemlerinde 172
6. Günergök’ün Görüşü 174
7. Albaş’ın Görüşü 176
8. Keser’in Görüşü 178
III. ANAYASA MAHKEMESİ’NİN MUNZAM ZARARA İLİŞKİN GÖRÜŞÜ 180
A. Paranın Değer Kaybının Hangi Nispetten Sonra Mülkiyet Hakkına Müdahale Teşkil Ettiği Hususundaki Görüş 180
B. Sosyal Güvenlik Hukukuna İlişkin Görüş 183
C. Görevden Uzaklaştırma Gibi Nedenlerle Yapılan Maaş Kesintisinin İadesi Hususundaki Görüş 188
D. Değer Kaybının İspatında Somut İspatın Aranması Gerekmediği Yönündeki Görüş 191
E. Anayasa Mahkemesi’nin Somut Norm Denetimi Çerçevesinde Verdiği Kararlar 202
IV. YARGITAY’IN MUNZAM ZARARIN İSPATINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ 205 A. Somut İspatı Zorunlu Olarak Gören Kararlar 205
1. Genel Olarak 205
2. Uygulamada Sıklıkla Karşılaşılan ve Yargıtay’ın Somut İspatı Kriterini Aradığı Uyuşmazlıklara İlişkin Örnek Kararlar 209
a. Kamulaştırmasız El Atmaya İlişkin Kararlar 209
b. Hukukî El Atmaya İlişkin Kararlar 210
c. Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesine İlişkin Kararlar 211
d. Taşınmaz Satışına İlişkin Kararlar 213
e. İş Hukukuna İlişkin Kararlar 214
f. Tapu Kaydının Yanlış Tutulmasına İlişkin Kararlar 215
B. Soyut İspatı Yeterli Gören Kararlar 217
a. Genel Olarak 218
b. Uygulamada Sıklıkla Karşılaşılan ve Yargıtay’ın Soyut İspatı Kriterini Aradığı Uyuşmazlıklara İlişkin Örnek Kararlar 220 aa. Hukuken Geçersiz Sözleşmelere İlişkin Kararlar 220 bb. Vekâletin Kötüye Kullanılmasına İlişkin Karar 223 cc. Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesine İlişkin Kararlar 224 dd. Diğer Uyuşmazlıklara İlişkin Kararlar 226
C. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararı 229
D. Yargıtay’ın Diğer Bazı Konularda Paranın Değer Kaybına İlişkin Yaklaşımı 230
1. Nemalandırma Yükümlülüğüne İlişkin Kararlar 230
2. Zapta Karşı Tekeffül Hususundaki Kararlar 233
V. GÖRÜŞLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KONUYA DAİR GÖRÜŞÜMÜZ 236
§2. MUNZAM ZARAR TALEBİNİN SAKLI TUTULMASI 256
§3. ZAMANAŞIMI 257 SONUÇ 261
KAYNAKÇA 265