Milletlerarası Ticarî Tahkimde Tahkim Yerinin Tayini ve Tahkim Sürecindeki Etkisi (9786050522853)

ÖNSÖZ 7
KISALTMALAR CETVELİ 15
GİRİŞ 21
BİRİNCİ BÖLÜM MİLLETLERARASI TİCARÎ TAHKİMDE TAHKİM YERİ
§
1. GENEL BİLGİLER 27
I. Tahkim Yeri: “The Seat of Arbitration” veya “The Place of Arbitration” 31
A. Genel Olarak 31
B. UNCITRAL’in Yaklaşımı 33
1. UNCITRAL’in Çalışmaları 33 a) UNCITRAL Tahkim Kuralları 34 b) UNCITRAL Model Kanunu 36
2. Kavramsal Tartışma 38 a) UNCITRAL Tahkim Kuralları Açısından 38 b) UNCITRAL Model Kanunu Açısından 41
II. Tahkimin Cereyan Ettiği Yer 43
A. Kavramsal Karmaşa 43
B. Tahkimin Cereyan Ettiği Yer ile Tahkimin Hukukî Yerinin Farklı Olabilmesi 47
III. Hakem Kararının Verildiği Yer 50
A. Genel Olarak 50
B. Hakem Kararının İmzalandığı Yer ile Hakem Kararının Verildiği Yerin Farklı Olabilmesi 52
IV. Çevrimiçi Tahkim 53
V. Lex Loci Arbitri ve Lex Arbitri 57
§
2. TAHKİM YERİNİN ÖNEMİ 63
I. Mülkîlik ve Delokalizasyon 63
II. Tahkim Yerinin Tahkim Sürecindeki Etkisi 69
§
3. TAHKİM YERİNİN BAZI METİNLERDE DÜZENLENİŞ BİÇİMİNE GENEL BAKIŞ 73
I. Milletlerarası Sözleşmeler 73
A. 1923 Tarihli Tahkim Şartları Hakkında Cenevre Protokolü 73
B. 1927 Tarihli Yabancı Hakem Kararlarının Tenfizine Dair Cenevre Sözleşmesi 75
C. 1958 Tarihli Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkında New York Sözleşmesi 77
D. 1961 Tarihli Milletlerarası Ticarî Hakemlik Konusundaki Avrupa Sözleşmesi 82
E. 1975 Tarihli Milletlerarası Ticarî Tahkim Konusunda Amerikalılar Arası Sözleşme 86
II. UNCITRAL Model Kanunu 88
III. Millî Hukuk Düzenlemeleri 90
A. İngiliz Tahkim Kanunu 90
B. Fransız Medenî Usûl Kanunu 93
C. ABD Federal Tahkim Kanunu 95
D. İsviçre Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu 99
E. Türk Milletlerarası Tahkim Kanunu 101
İKİNCİ BÖLÜM MİLLETLERARASI TİCARÎ TAHKİMDE TAHKİM YERİNİN TAYİNİ
§1. GENEL OLARAK 107
§2. MİLLETLERARASI TİCARÎ TAHKİM UYGULAMASINDA ÖNE ÇIKAN TAHKİM YERLERİ 108
§3. TAHKİM YERİ SEÇİMİNDE BELİRLEYİCİ OLAN ETKENLER 111
I. Genel Olarak 111
II. Tahkim Yargılamasının Organizasyonuna İlişkin UNCITRAL Kılavuzunda Sayılan Etkenler 112
III. Öğretide ve Uygulamada Öne Çıkan Etkenler 113
A. Nötrlük 113
B. Tahkim Anlaşmalarına ve Hakem Kararlarına Tanınan Etki 115
C. Tahkim Mevzuatı ve Uygulamaları 116
D. Konum, Altyapı ve Maliyet 118
E. Diğer Etkenler 119
§4. TAHKİM YERİNİN TARAFLARIN ANLAŞMASI İLE BELİRLENMESİ 121
I. Genel Olarak 121
II. Konunun Bazı Metinlerde Düzenleniş Biçimi 121
A. Milletlerarası Sözleşmeler 121
B. UNCITRAL’in Çalışmaları: Model Kanun ve Tahkim Kuralları 123
C. Millî Hukuk Düzenlemeleri 123
D. Tahkim Merkezlerinin Kuralları 124
III. Tahkim Yeri Seçiminde Uygun İfadeler 125
IV. Tahkim Yeri Seçiminin Geçerliliği 127 A. Genel Olarak 127 B. Tahkim Yeri Seçiminin Şeklî Geçerliliği 128
1. Model Kanun 128
2. Millî Hukuk Düzenlemeleri 130 C. Tahkim Yeri Seçiminin Maddî Geçerliliği 132 D. Değerlendirme 134
V. Tahkim Yerinin Tarafların Anlaşması ile Değiştirilmesi 135
VI. Tarafların Tahkim Yeri Seçiminin Uyuşmazlık Konusu Olabileceği Bazı Hâller 138 A. Elverişsiz Tahkim Yeri 138
1. Genel Olarak 138
2. Konuya İlişkin Bazı Kararlar 139 B. Değişen Şartlar 143
1. Genel Olarak 143
2. Konuya İlişkin Bazı Kararlar 147
a) National Iranian Oil Co. v. Ashland Oil, Inc. 147
b) Gatoil International, Inc. v National Iranian Oil Co. 149
c) ICC Dava No. 10373 ve No. 10439 150
3. Değerlendirme 151 C. Belirsiz veya Çelişen İfadeler 154
1. Genel Olarak 154
2. Konuya İlişkin Bazı Kararlar 157
a) The Star Texas 157
b) Shashoua v. Sharma 158
c) Braes of Doune Wind Farm (Scotland) Ltd v Alfred McAlpine Business Services Ltd 159
d) Enercon GmbH v Enercon (India) Ltd 161
e) U&M Mining Zambia Ltd v Konkola Copper Mines plc 162
3. Değerlendirme 164
VII. Tahkim Yeri Seçimine İlişkin Sorunların Tahkim Anlaşmasına Etkisi 166
VIII. Tahkim Yeri Seçiminin Geçerliliğine ve Yorumuna İlişkin Uyuşmazlıklarda Karar Mercii 169
IX. Tahkim Kurumu veya Hakem Mahkemesinin Tahkim Yeri Seçiminin Geçerliliğine ve Yorumuna İlişkin Kararının Denetimi 171
§5. TAHKİM YERİNİN TAHKİM KURUMU VEYA HAKEM MAHKEMESİ TARAFINDAN TAYİNİ 172
I. Genel Olarak 172
II. Belirli Bir Tahkim Yeri Tercih Eden Bazı Tahkim Kuralları 173
III. Tahkim Kurumu Tarafından Tayin Öngören Bazı Tahkim Kuralları 175
IV. Hakem Mahkemesi Tarafından Tayin Öngören Bazı Düzenlemeler 176
V. Tahkim Yerinin Tayinine İlişkin Kuralların Değiştirilmesinde Tarafların İrade Muhtariyeti 178
VI. Tahkim Kurumu veya Hakem Mahkemesinin Tahkim Yerini Tayin Zamanı 180 VII.Tahkim Kurumu veya Hakem Mahkemesinin Tahkim Yerini Tayin Ederken Dikkate Alabileceği Etkenler 181 VIII.Tahkim Kurumu veya Hakem Mahkemesinin Tahkim Yerinin Tayinine İlişkin Kararının Denetimi 183
§6. TAHKİM YERİNİN TAYİNİNDE DEVLET MAHKEMELERİNİN ROLÜ 184
I. Genel Olarak 184
II. Millî Hukuk Düzenlerinin Yaklaşımı 186 A. Amerikan Hukuku 186
1. Genel Olarak 186
2. FAA’nın İlgili Hükümleri 186 a)
4. Madde 186 b)
206. Madde 187 c)
303. Madde 189
3. Konuya İlişkin Bazı Kararlar 191
a) Tahkim Yeri Seçiminin Belirsiz veya Çelişkili Olması 191
b) Tahkim Anlaşmasının Hakem Atamasına Yönelik Hüküm İçermemesi 193
c) Tahkim Anlaşmasının Hakem Atamasına Yönelik Hüküm İçermesi veya Tahkim Anlaşmasıyla Kurumsal Tahkim Kurallarına Atıf Yapılmış Olması 195
4. Değerlendirme 197 B. İngiliz Hukuku 199 C. Fransız Hukuku 201 D. İsviçre Hukuku 203 E. Türk Hukuku 205 SONUÇ 209
KAYNAKÇA 221