Milletlerarası Özel Hukuk (9786253814991)

Önsöz V
Kısaltmalar XXI
Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN GENEL ESASLARI
§1. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN KONUSU 1
I. Yabancı Unsur 5
II. İsim 9
III. Kapsam 10
§2. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN KAYNAKLARI 10
I. Millî Kaynaklar 11 A. Kanunlar 11 B. Mahkeme Kararları 12 C. Örf ve Âdet Kuralları 12
II. Milletlerarası Kaynaklar 13
A. Antlaşmalar 13
B. Milletlerarası Örf ve Âdet Kuralları 14
C. Milletlerarası Mahkemelerin Kararları 14
III. Doktrin 14
§3. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN KOMŞU ALANLARI 14
I. Özel Hukuk Kökenli Diğer Kanunlar İhtilâfı Kuralları ile Bağlantı 15
A. Bölgesel Kanunlar İhtilâfı 15
B. Kişisel Kanunlar ihtilâfı 16
C. Zamanlararası Kanunlar İhtilâfı 17
D. Derece Kanunlar İhtilâfı (Rang–Kollisionsrecht) 18
II. Milletlerarası Özel Hukukun Yan Branşları ile Bağlantı 18
A. Vatandaşlık Hukuku 19
B. Yabancılar Hukuku 19
C. Milletlerarası Usul Hukuku 19
III. Diğer Komşu Alanlar 20 A. Karşılaştırmalı Hukuk 20 B. Devletler Genel Hukuku 21
İkinci Bölüm MİLLETLERARASI USUL HUKUKU
§4. MİLLETLERARASI USUL HUKUKU KAVRAMI 23
I. Usul Hukukunda Hâkimin Hukuku (Lex Fori) Prensibi 25
II. Usul Hukukunda Vasıflandırma 26
§5. İSPAT HUKUKU VE HÂKİMİN HUKUKU (LEX FORİ) 27
I. İspat Yükü ve Karinelerin Tâbi Olduğu Hukukun Tespiti 28
II. İspat Usulü ve İspat Vasıtalarının Tâbi Olduğu Hukukun Tespiti 30
A. İspat Usulü ve İspat Vasıtalarının Uygunluğu 30
B. Yabancı Unsurlu İspat Vasıtaları 30
1. Senetler 31
2. Yemin 33
3. Tarafların Sorgulanması (İsticvabı) 34
4. Tanık 34
5. Bilirkişi 36
6. Keşif 37
7. Delil Sözleşmesi 37
§6. MİLLETLERARASI YETKİ 38
I. Yargı Yetkisi Kavramı 39
II. Yargı Yetkisinin Sınırları (Yargı Muafiyeti) 40
A. Devletin Yargı Muafiyeti 41
B. Yabancı Devletin İcra Muafiyeti 43
C. Devlet Temsilcilerinin Yargı Muafiyeti 46
D. Yabancı Devlet veya Temsilcisine Tebligat 47
E. Diğer Yargı Muafiyeti Hâlleri 47
§7. TÜRK MAHKEMELERİNİN MİLLETLERARASI YETKİSİ 48
I. Milletlerarası Yetki Kurallarının Niteliği 49
II. Türk Milletlerarası Yetki Kuralları 51
A. Genel Yetki Kuralı Olarak İç Hukukun Yer İtibarıyla Yetki Kurallarının Uygulanması 52
1. İç Hukukta Genel Yetki Kuralı – Yerleşim Yeri Mahkemesinin Yetkisi 53
2. İç Hukukta Yer Alan Özel Yetki Kuralları 56
a. Sözleşmeden Doğan Davalarda Yetki 56
b. Haksız Fiilin İka Yeri Mahkemesinin Yetkisi 57
c. Taşınmazın Aynına İlişkin Davalarda Yetki 57
d. Karşı Davada Yetki 58
e. Şubenin Bulunduğu Yer Mahkemesinin Yetkisi 58
f. Yetki İtirazı Yapılmaması Hâlinde Türk Mahkemelerinin Yetkisi 59
B. MÖHUK’da Düzenlenen Özel Yetki Kuralları 59
1. Türklerin Kişi Hâllerine İlişkin Davalarda Milletlerarası Yetki 60
2. Yabancıların Kişi Hâllerine İlişkin Davalarda Milletlerarası Yetki 61
3. Miras Davalarında Milletlerarası Yetki 62
4. Sosyal İçerikli Sözleşmelerden Doğan Davalarda Milletlerarası Yetki 64
a. İş Sözleşmesi ve İş İlişkisinden Doğan Davalarda Milletlerarası Yetki 64
b. Tüketici Sözleşmelerinden Doğan Davalarda Milletlerarası Yetki 65
c. Sigorta Sözleşmelerinden Doğan Davalarda Milletlerarası Yetki 66
5. İstisnaî Hâllerde Milletlerarası Yetki 67
6. Yetki Sözleşmesi 67
a. Yetki Sözleşmesi ile Yabancı Ülke Mahkemelerinin Yetkili Kılınması 68 aa. Yabancı Unsur 68 bb. Yetkinin Münhasır Yetki Esasına Göre Tayin Edilmemiş Olması 69 cc. Uyuşmazlık Konusunun Borç İlişkilerine Ait Olması 70 dd. Uyuşmazlığın Belirli ya da Belirlenebilir Olması 71 ee. Seçilen Mahkemenin Belirli Olması 71 ff. Yetki Sözleşmesinin Yazılı Şekilde Yapılmış Olması 72
b. Yetki Sözleşmesinin Türk Mahkemelerinin Yetkisine Etkisi 74
c. Yetki Sözleşmesi ile Türk Mahkemelerinin Yetkili Kılınması 77
C. Yabancı Derdestlik 78
§8. TEMİNAT 86
I. HMK’ya Göre Teminat Talebi 86
II. MÖHUK’a Göre Teminat Talebi 87
§9. GEÇİCİ HUKUKÎ HİMAYE TEDBİRLERİ 93
I. İhtiyati Tedbirler 94
II. İhtiyati Haciz 98
III. Türk Mahkemelerinden Verilen Geçici Hukukî Koruma Tedbirlerinin Etkisi 99
§10. TEBLİGAT 100
I. Tebligat Kanunu’na Göre Yurtdışına Tebligat 100
II. Milletlerarası Anlaşmalara Göre Yurtdışına Tebligat 101 A. İki Taraflı Anlaşmalar 101 B. Çok Taraflı Antlaşmalar 102
1. Hukuk Usulüne Dair La Haye Antlaşması 102
2. Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair La Haye Antlaşması 102
C. Birden Çok Antlaşma Olması Hâlinde Uygulanacak Kurallar 104
§11. YABANCI MAHKEME KARARLARININ TANINMASI VE TENFİZİ 105
I. Tanıma ve Tenfiz Kavramı 106 A. Tanıma 107 B. Tenfiz 107
II. Türk Hukukunda Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi 108 A. Tanıma ve Tenfizin Ön Şartları 111
1. Yabancı Bir Mahkemeden Verilmiş Karar Olması 112
2. Kararın Hukuk Davalarına İlişkin Olması 115
3. Kararın Kesin Hüküm Kuvvetinde Olması 116 B. Aslî Şartlar 117
1. Tenfizin Şartları 118
a. Karşılıklı İşlem Şartı 118
b. Kararın Yetkili Mahkemeden Verilmiş Olması 120
c. Yabancı Mahkeme Kararının Kamu Düzenine Aykırı Olmaması 124
d. Savunma Hakkına Riayet Edilmiş Olması 130
2. Tanımanın Şartları 133
a. Tanıma Kararının Kesin Hüküm veya Delil Etkisi 134
b. Tanıma Kararına Dayanılarak İdarî İşlem Yapılması 135
C. Tanıma ve Tenfiz Usulü 136
1. MÖHUK’a Göre Tanıma ve Tenfiz Usulü 136
I. Tanıma ve Tenfiz Davasının Tarafları 136
A. Tanıma ve Tenfiz Davasında Davacı 136
B. Tanıma ve Tenfiz Davasında Davalı 138
C. Özel Durumlar 139
1. Görevli ve Yetkili Mahkeme 141
2. Tanıma ve Tenfiz Dilekçesi 142
3. İhtilâfsız Yargı Kararlarının Tanınması ve Tenfizi 146
4. Nüfus Mevzuatına Göre Tanıma Usulü 147
a. NHK’a Göre Yabancı Boşanma, Evliliğin Butlanı, İptaline veya Mevcut Olup Olmadığının Tespitine Yönelik Kararların Tanınması 147
b. Mavi Kartlılar Kütüğü ve Beyan Edilen Nüfus Olaylarının Tutulması Hakkında Yönerge 151 D Zaman Unsurunun Tanıma ve Tenfize Etkisi 152
§12. ARABULUCULUK YÖNTEMİ 153
I. Yabancı Ülkelerde Yapılan Arabuluculuk Faaliyetinin Dava Şartına Etkisi 155
II. Arabuluculuk Kararlarının İcrası 155 A. Genel Olarak 155 B. Yabancı Arabuluculuk Kararlarının İcrası 156
1. Singapur Antlaşması Kapsamında Yabancı Arabuluculuk Kararlarının İcrası 156
a. Antlaşmanın Uygulama Alanı 157
b. Arabuluculuk Kararlarının Tanınması ve Tenfizi 158
2. Türk Hukukuna Göre Yabancı Arabuluculuk Kararlarının Tanınması ve Tenfizi 159
§13. MİLLETLERARASI TAHKİM 161
I. Türk Milletlerarası Tahkim Hukuku 163
A. Milletlerarası Tahkim Kavramı 164
B. Tahkime Konu Uyuşmazlığın Esasına Uygulanacak Hukuk 165
C. Hakem Kararlarına Karşı Başvuru Yolları 166
D. Hakem Kararının İcrası 167
II. Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi 167 A. Ön Şartlar 171
1. Hakem Kararının Yabancı Olması 171
2. Kararın Bağlayıcı Olması 171
3. Tahkime Elverişlilik 171 B. Aslî Şartlar 172
1. New York Antlaşmasına Göre Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi 172
a. Geçerli Tahkim Anlaşmasının Varlığı 172
b. Savunma Hakkına Riayet Edilmiş Olması 173
c. Hakemlerin Yetkilerini Aşmamaları 173
d. Hakemlikte Uygulanacak Usûle Aykırılık Olmaması 174
e. Hakem Kararlarının Bağlayıcı Olması veya İptal Edilmemiş Olması ya da İcrasının Askıya Alınmamış Olması 174
f. Uyuşmazlık Konusunun Hakemliğe Elverişli Olması 175
g. Hakem Kararının Kamu Düzenine Aykırı Olması 177
2. MÖHUK’a Göre Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi 177 C. Tanıma ve Tenfiz Usulü 180
Üçüncü Bölüm KANUNLAR İHTİLÂFI HUKUKUNUN GENEL ESASLARI
§14. KAVRAM 183
§15. KANUNLAR İHTİLÂFININ TARİHİ GELİŞİMİ 184
I. Statücü Okul 185 A. İtalyan Statücüleri (Corpus Juris Civilis Yorumcuları) 185
1. Kişisel Statüler (Statuta Personalia) 185
2. Aynî Statüler (Statuta Realia) 186
3. Karma Statüler (Statuta Mixta) 186 B. Fransız Statücüleri 186 C. Hollanda Statücüleri 187
II. Kanunlar İhtilâfının Modern Çağı 187
III. Günümüz Teorilerine Genel Bakış 189 A. Milletlerarası Özel Hukukta Menfaatler 189
1. Taraf Menfaatleri 189
2. İşlem Menfaati 190
3. Düzen Menfaati 191
a. Milletlerarası Karar Ahenginin Sağlanmasındaki Düzen Menfaati 191
b. Millî Karar Ahenginin Sağlanmasındaki Düzen Menfaati 192
c. Diğer Düzen Menfaatleri (Gerçek Bir Kararın Verilmesindeki Düzen Menfaati) 193
4. Maddî Hukuk Menfaati 194
5. Devlet Menfaati 194 B. Doğrudan Uygulanan Normlar Teorisi 195
§16. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK ADALETİ 198
§17. BAĞLAMA KURALLARININ OLUŞTURULMASI 200
I. Bağlama (Kanunlar İhtilâfı) Kurallarının Yapısı 201
II. Kanunlar İhtilâfı Kurallarının Çeşitleri 202
A. Bağımsız–Bağımlı Kanunlar İhtilâfı Kuralları 202
B. Tek Yanlı–Çok Yanlı Kanunlar İhtilâfı Kuralları 203
C. Açık–Gizli Kanunlar İhtilâfı Kuralları 203
§18. ÖNEMLİ BAĞLAMA NOKTALARI 204
I. Millî Hukuk–Yerleşim Yeri Hukuku–Mutad Mesken Hukuku 204
A. Millî Hukuk 205
B. Yerleşim Yeri Hukuku (İkametgâh) 209
C. Mutad Mesken Hukuku 210
II. İrade Muhtariyeti 211
§19. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKUN TEMEL SORUNLARI 211
I. Vasıflandırma 212 A. Kavram 212 B. Çözüm Önerileri 212
1. Hâkimin Hukukuna (Lex Fori) Göre Vasıflandırma 212
2. Hüküm Statüsüne (Lex Causae) Göre Vasıflandırma 213
3. Mukayeseli Hukuka Göre Vasıflandırma 213
4. Kademeli Vasıflandırma 214
5. Milletlerarası Özel Hukuk Bakımından Vasıflandırma 214 C. Türk Hukukunda Vasıflandırma 215
II. Önsorun 216 A. Kavram 216 B. Çözüm Önerileri 217
1. Bağımsız Bağlama (Önsorun Hakkında Özel Bağlama Kuralları) 218
2. Bağımlı Bağlama 218
3. Değerlendirme 219
4. İstisnalar 219
III. Atıf 220 A. Atıf Kavramı 221 B. Atfa Neden Olan Etkenler 221 C. Atfın Muhtelif Türleri 222
1. Maddî Hukuk Atfı–Kanunlar İhtilâfı Atfı 222
2. Farazi Atıf–Gizli Atıf 224
3. Tek Dereceli Atıf–Çok Dereceli Atıf 225 D. Atfın Kırılması 225 E. Türk Hukukunda Atıf 226
IV. Milletlerarası Özel Hukukta Kanuna Karşı Hile 229
A. Maddî Hukukta Kanuna Karşı Hile 229
B. Milletlerarası Özel Hukukta Kanuna Karşı Hilenin Manası 229
C. Milletlerarası Özel Hukukta Kanuna Karşı Hilenin Şartları 230
1. Hileye Uğrayan Bir Devlet Kanununun Bulunması 230
2. Hükümlerinden Yararlanılmak İstenilen Bir Devlet Kanununun Bulunması 231
3. Hileli Sonucun Doğumuna Sebep Olacak Hukuka Uygun Bir İşlem Yapılması 231
4. Kasıt Unsuru 231 D. Kanuna Karşı Hile Çeşitleri 231 E. Kanuna Karşı Hilenin Çözüm Yolları 232
V. Yabancı Hukukun Uygulanması 234 A. Yabancı Hukukun ve Muhtevasının Tespiti 235
1. Yabancı Hukukun Tespiti 235
2. Yabancı Hukukun Muhtevasının Tespiti 236
B. Türk Hukukunda Yabancı Hukukun Uygulanması 237
C. Temyiz Mahkemesinde Yabancı Hukuk 242
1. Yetkili Yabancı Hukukun Tespiti 242
2. Yabancı Hukukun Maddî Hükümlerinin Uygulanması 243
VI. Normlar Çelişkisi ve Uyumlaştırma 244 A. Kavram 244 B. Çözüm Önerileri 245
1. Kanunlar İhtilâfı Kurallarından Hareketle Çözüm 245
2. Maddî Hukuk Kurallarından Hareketle Çözüm 246
VII. Kamu Düzeni 246
A. Kamu Düzeninin Fonksiyonları 247
B. Türk Hukukunda Kamu Düzeni Anlayışı ve Uygulaması 249
C. Ülke ile Bağlantı 254
D. Kamu Düzeni Müdahalesi Sonucu Verilen Kararın Etkisi 255
E. Yabancı Kamu Düzeni 256
VIII. Topal Hukukî İşlemler ve Çözüm Yolları 257
IX. Statü Değişikliğinden Doğan İhtilâflar (Kanunlar İhtilâfında Zaman Unsuru) 259
A. Statü Değişikliğine Sebep Olan Hâller 260
B. Statü Değişikliklerinin Çözüm Yolları 261
1. Genel Olarak 261
2. Türk Hukukunda Statü Değişikliklerinin Çözüm Yolları 263
X. Doğrudan Uygulanan Normlar 264
A. Doğrudan Uygulanan Normlar Kavramı 265
B. Milletlerarası Özel Hukukta Doğrudan Uygulanan Normların Nazara Alınması 266
1. Hâkimin Hukukunun Doğrudan Uygulanan Normları 266
2. Yabancı Hukukun Doğrudan Uygulanan Normları 268
a. Hüküm Statüsünün Doğrudan Uygulanan Normları 268
b. Üçüncü Devletin Doğrudan Uygulanan Normları 270
Dördüncü Bölüm ÖZEL HUKUK ALANINDA BAĞLAMA KURALLARI
§20. ÖZEL HUKUKTA GENEL PROBLEMLER 271
I. Ehliyet 271 A. Gerçek Kişiler 271
1. Hak Ehliyeti 272
a. Hak Ehliyetinin Başlangıcı 272
b. Hak Ehliyetinin Kapsamı 273
c. Kapsam Dışı Hâller 274
d. Hak Ehliyetinin Sona Ermesi 274
2. Fiil Ehliyeti 274
a. Kuralın Tespiti 274
b. Fiil Ehliyetinin Sınırlanması–Vesayet ve Kısıtlılık 276 aa. Vesayet ve Kısıtlılıkta Uygulanacak Hukukun Tespiti 276 bb. Kayyımlık 279
c. Statü Değişiklikleri 279
d. Kapsam Dışı Hâller 280 aa. Özel Fiil Ehliyeti Gerektiren Hâller 280 bb. İşlem Güvenliği İlkesi 280 aaa. Millî Hukukuna Göre Fiil Ehliyetine Sahip Olmamalı 281 bbb. İşlem Hazırlar Arasında Yapılmış Olmalı 281 ccc. İşlem Güvenliği İlkesi Çift Yanlı Uygulanır 282 ddd. Yapılan İşlem, İşlem Güvenliği İlkesinin Uygulanmasına Elverişli Olmalı 282 eee. İşlem Güvenliği İlkesinde İyi Niyetin Rolü 283 cc. İşlem Güvenliği İlkesinin Kıymetli Evrak Hukukunda Uygulanması 283
B. Tüzel Kişiler 283
1. Tüzel Kişilerin Ehliyetine Uygulanacak Hukukun Tespitinde Kabul Edilen Sistemler 284
a. Kuruluş Yeri Sistemi 284
b. Merkez Yeri Sistemi 284
2. Türk Hukukunda Tüzel Kişilerin Ehliyetine Uygulanacak Hukuk 285
a. Kuralın Uygulama Alanı 286
b. Kapsam Dışı Hâller 287
II. Hukukî İşlem 288 A. Hukukî İşlemlerin Kurucu Unsuru Olarak İrade Beyanı 288 B. Şekil 289
1. Kuralın Tespiti 290
2. İstisnalar 290
a. LRA Kuralının Uygulanması 291 aa. İşlemin Yapıldığı Yerin Tespiti 291 bb. LRA Kuralının Mecburiyet Arz Ettiği Hâller 292
b. Lex Causae Kuralının Uygulanması 292
3. Vasıflandırma 293 C. Zamanaşımı–Hak Düşürücü Süre 294
1. Zamanaşımı 294 a. Kavram 294 b. Türk Hukukunda Zamanaşımının Tâbi Olduğu Hukukun Tespiti 296
2. Hak Düşürücü Süre 298
§21. KİŞİLER HUKUKU 298
I. Gerçek Kişiler 299 A. Kişiliğin Başlangıcı 299 B. Kişiliğin Sona Ermesi 299
1. Ölüm 299
2. Gaiplik ve Ölmüş Sayılma 300
II. Tüzel Kişiler 301
III. Kişisel Değerler–Kişilik Hakları 302 A. Ad 303
1. Gerçek Ad (Dar Anlamda Ad) 303
2. Aile Adı 303 B. Adın ve Ticaret Unvanının Korunması 304
§22. AİLE HUKUKU 304
I. Nişanlanma 305 A. Ehliyet ve Şartlar 306 B. Nişanlanmanın Şekli 306 C. Nişanlanmanın Hükümleri 307
II. Evlenme 308 A. Evlenmenin Şartları 308
1. Evlenmenin Maddî Şartları 308
a. Evlenme Ehliyeti 309
b. Evlenme Engelleri 310
c. Evlenme İradesi 311
d. Statü Değişikliklerinin Etkisi 312
2. Evlenmenin Şeklî Şartları 312 a. Kuralın Tespiti 312 b. Konsolosluk Evlenmeleri 315 c. Kuralın Uygulama Alanı 316
3. Evlenmenin Şartlarına Aykırılığın Müeyyidesi 317 a. Şeklî Şartlara Aykırılık 317 b. Maddî Şartlara Aykırılık 318
4. Topal Evlilikler 318 B. Evlenmenin Hükümleri 318
1. Evlenmenin Genel Hükümleri 319
a. Bağlama Kuralının Tespiti 319
b. Statü Değişikliğinin Etkisi 320
c. Bağlama Kuralının Uygulama Alanı 321
2. Evliliğin Malî Nitelikli Hükümleri 322
a. Evlilik Malları 322 aa. Bağlama Kuralının Tespiti 322 bb. Statü Değişikliğinin Etkisi 324 cc. Kuralın Uygulama Alanı 324 dd. Kapsam Dışı Hâller 324
b. Diğer Malî İlişkiler 325
III. Boşanma ve Ayrılık 326 A. Bağlama Kuralının Tespiti 326 B. Bağlama Kuralının Uygulama Alanı 327
1. Statü Değişikliğinin Etkisi 327
2. Boşanmada Nafaka Talepleri 328
3. Boşanmada Velayet 329 C. Bağlama Kuralının Uygulama Alanı Dışında Kalan Hâller 329
1. Topal Evliliklerde Boşanma 330
2. Geçici Tedbir Talepleri 331
IV. Soybağı 332 A. Tabii Soybağı 332
1. Bağlama Kuralının Tespiti 332
2. Bağlama Kuralının Uygulama Alanı 335
a. Soybağının İptali 335
b. Soybağının Hüküm ve Sonuçları 336
B. Evlât Edinme (Sözleşme ile Kurulan Soybağı) 336
1. Evlât Edinme Ehliyet ve Şartları 337
2. Evlât Edinmenin Şekli 341
3. Evlât Edinme İşleminin Hüküm ve Sonuçları 342
4. Yurtdışında Yapılan Evlât Edinme İşleminin Hüküm ve Sonuçları 343
V. Nafaka 343 A. Bağlama Kuralının Tespiti 344 B. Bağlama Kuralının Uygulama Alanı 345
§23. MİRAS HUKUKU 346
I. Bağlama Kuralının Tespiti 347
II. Bağlama Kuralının (İntikal Kanununun) Uygulama Alanı 348
A. Mirasçılık 348
B. Mirasçılık Ehliyeti 351
C. Terekenin Kapsamı 352
D. Ölüme Bağlı Tasarruflar 352
III. İntikal Kanununun Uygulama Alanının Sınırları 353 A. Mirasın Açılma Sebepleri, İktisabı ve Taksimi 353
1. Mirasın Açılma Sebepleri 353
2. Mirasın İktisabı 354
3. Mirasın Taksimi 355 B. İhtiyati Tedbirler 356 C. Kamu Düzeni 357
IV. Ölüme Bağlı Tasarruflarda Ehliyet ve Şekil 357 A. Ehliyet 358 B. Şekil 358
§24. AYNÎ HAKLAR 359
I. Bağlama Kuralının Tespiti 361
II. Bağlama Kuralının Uygulama Alanı 361
A. Genel Olarak Bağlama Kuralının Uygulama Alanı 361
B. Aynî Hak Doğuran İşlemin Şekli 362
C. Statü Değişiklikleri 363
1. Sabit Mallar 363
2. Taşınmakta Olan Mallar (Res in Transitu) 364
3. Kıymetli Evraka Uygulanacak Hukuk 365
III. Taşıt Araçları 365
IV. Fikrî Mülkiyet Hakları 368 A. Bağlama Kuralının Tespiti 368
1. Menşe Ülkesi Hukuku (Lex Loci Originis) 368 a. Eser Sahibinin Tâbiiyeti 369 b. Yayın Yeri 369
2. Korumanın Talep Edildiği Yer Hukuku (Lex Loci Protectionis) 370
a. Davaya Bakan Mahkemenin Hukuku (Lex Fori) 370
b. İhlâl Yeri Hukuku (Lex Loci Delicti) 370
c. Korumasına Başvurulan Ülke Hukuku (Lex Loci Protectionis) 371
3. Hukuk Seçimi 371
4. MÖHUK’da Kabul Edilen Sistem 372 B. Bağlama Kuralının Uygulama Alanı 372
§25. BORÇ İLİŞKİLERİNE UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİ 373
I. Sözleşmeden Doğan Borç İlişkileri 374 A. Bağlama Kuralının Tespiti 374
1. Sübjektif Bağlama ya da Taraf İradelerine Göre Yetkili Hukukun Tespiti 374
a. İrade Muhtariyeti 374
b. Hukuk Seçiminin Yapılış Şekli 376 aa. Açık İrade Beyanı ile Hukuk Seçimi 377 bb. Zımnî İrade Beyanı ile Hukuk Seçimi 377 cc. Farazi Hukuk Seçimi 378
c. Hukuk Seçiminin Sınırları 379 aa. Millî Hukuk Düzenleri 379 bb. Millî Karakteri Haiz Olmayan İlke ve Kurallar 380
d. Kısmî Hukuk Seçimi 381
e. Hukuk Seçiminin Zamanı 382
2. Objektif Esaslara Göre Yetkili Hukukun Tespiti 383
a. Sıkı İlişkili Yer Hukukuna Bağlama 383
b. Sıkı İlişkili Yer Hukuku Lehine Karineler 385
B. Sözleşme Statüsünün Uygulama Alanı 387
1. Sözleşmenin Kuruluşu ve Geçerliliği 387 a. Şeklî Geçerlilik 387 b. Maddî Geçerlilik 388
2. Hasarın İntikali 390
3. Sözleşme Öncesi Görüşmelerden Doğan Sorumluluk 391 C. Sözleşme Statüsünün Uygulama Alanı Dışında Kalan Hâller 393
1. Doğrudan Uygulanan Normların Nazara Alınması 393
a. Hâkimin Hukukunun Doğrudan Uygulanan Normları 393
b. Yabancı Hukukun Doğrudan Uygulanan Normları 394 aa. Sözleşme Statüsünün Doğrudan Uygulanan Normları 394 bb. Üçüncü Devletin Doğrudan Uygulanan Normları 395
2. Sözleşmenin İfasında Pratik Zaruretler 396
3. Koruma Tedbirleri 397 D. Özelliği Olan Sözleşmeler 397
1. Taşınır Satımı 397
2. Taşınmazlara İlişkin Sözleşmeler 399
3. Sosyal İçerikli Sözleşmeler 399
a. Sosyal İçerikli Sözleşmelerde Bağlama Kuralının Tespiti 399
b. Sübjektif Bağlama Kuralının Tespiti 400
c. Objektif Bağlama Kuralının Tespiti 403 aa. İş Sözleşmelerinde Objektif Bağlama Kuralının Tespiti 404 bb. Tüketici Sözleşmelerinde Objektif Bağlama Kuralının Tespiti 407
4. Fikrî Mülkiyet Haklarını Konu Alan Sözleşmeler 408
5. Eşya Taşıma Sözleşmeleri 410
6. Temsil Yetkisi 411
II. Haksız Fiilden Doğan Borçlar 413
A. Bağlama Kuralının Tespiti 413
B. Bağlama Kuralının Uygulama Alanı 416
C. Özelliği Olan Haksız Fiiller 418
1. Kişilik Haklarının İhlâlinde Sorumluluk 418
2. İmalâtçının Sözleşme Dışı Sorumluluğu 421
3. Haksız Rekabetten Doğan Sorumluluk 421
III. Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Borçlar 423
A. Bağlama Kuralının Tespiti 424
B. Bağlama Kuralının Uygulama Alanı 425 Çoktan Seçmeli Sorular 427
Kaynakça 439 Kavram Dizini 453