Menfi Tespit Davası
İçindekileri İncele
Üçüncü Baskıya
Önsöz 5
Önsöz 7
Kısaltmalar 17
Birinci Bölüm DAVA TÜRLERİ
I. EDA DAVALARI 19
II. YENİLİK DOĞURAN (İNŞAİ) DAVALAR 19
III. TESPİT DAVALARI 20
IV. TOPLULUK DAVALARI 21
İkinci Bölüm MENFİ TESPİT DAVASI
I. GENEL OLARAK 23
II. TAKİP ÖNCESİ MENFİ TESPİT 27
III. TAKİP SIRASINDA AÇILAN MENFİ TESPİT DAVASI 28
IV. MENFİ TESPİT DAVASI YARGILAMA USULÜ 31
V. MENFİ TESPİT KARARI VE SONUÇLARI 36
A. Kararın Borçlu Lehine Olması 36
B. Kararın Alacaklı Lehine Olması (Borçlunun Davasının Reddi) 37
VI. MENFİ TESPİT DAVASININ İSTİRDAT DAVASINA DÖNÜŞMESİ 38
A. Genel Olarak 38
B. Şartları 38
C. Sürenin Başlangıcı 39
D. Görevli Mahkeme 39
E. Yetkili Mahkeme 40
F. İspat Yükü 40
G. Hüküm 40
H. Parasal Sınırlar 43
VII. DERDESTLİK YÖNÜNDEN İTİRAZIN İPTALİ DAVASI VE MENFİ TESPİT DAVASI 44
A. İtirazın İptali Davasından Sonra Açılan Menfi Tespit Davası 45
B. İtirazın İptali Davasından Önce Açılan Menfi Tespit Davası 46
VIII. TEMLİK HALİNDE MENFİ TESPİT DAVASI 47
IX. KAMBİYO SENETLERİ AÇISINDAN MENFİ TESPİT DAVASI 48 A. Genel Olarak 48 B. Hukuki Yarar Bakımından 53
1. Borca İtiraz Halinde 54
2. İmzaya İtiraz Halinde 54
X. ARABULUCULUK VE MENFİ TESPİT DAVASI 57
XI. MENFİ TESPİT DAVASININ TAKİBE ETKİSİ 58
XII. MENFİ TESPİT DAVASI HÜKÜMLERİNİN İCRASI 60
XIII. MENFİ TESPİT DAVASININ BEKLETİCİ MESELE YAPILMASI 61
XIV. MENFİ TESPİT DAVASININ ZAMANAŞIMINA ETKİSİ 65
XV. USUL İŞLEMLERİ AÇISINDAN MENFİ TESPİT DAVASI 65
XVI. İDARİ PARA CEZALARI VE MENFİ TESPİT DAVALARI 71
XVII. MENFİ TESPİT DAVASININ ZAMANAŞIMI 72
XVIII. ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN MENFİ TESPİT DAVASI AÇMASI (İİK m. 89/3) 72
Üçüncü Bölüm DEFİLER
I. GENEL OLARAK 75
II. HÜKÜMSÜZLÜK DEFİLERİ 80
III. SENET METNİNDEN ANLAŞILAN DEFİLER 81
IV. KİŞİSEL DEFİLER 81
V. MUTLAK DEFİ–NİSBİ DEFİ 84
VI. DOĞMA SEBEBİNE GÖRE DEF’İLER 85
VII. SENETLERİN DEVİR ŞEKİLLERİNE GÖRE DEFİLER 86
A. Nama Yazılı Senetler, 86
B. Emre Yazılı Senetlerde 86
C. Hamiline Yazılı Senetlerde 86
Dördüncü Bölüm MENFİ TESPİT DAVASININ DAYANABİLECEĞİ SEBEPLER
I. SAHTELİK 87
II. SENEDİN İADE EDİLMEMESİ (BORÇLUNUN BORCUNU ÖDEMESİNE RAĞMEN, SENEDİN KENDİSİNE İADE EDİLMEMESİ) 100
III. İCRA YARGILAMASINA İLİŞKİN SORUNLAR (BORÇLUNUN ÖDEME EMRİNE İTİRAZ ETMEYİ İHMAL ETMESİ VEYA İTİRAZ ETTİĞİ HALDE İCRA MAHKEMESİNCE İTİRAZININ KESİN OLARAK KALDIRILMASI) 102
A. Ödeme Emrine İtiraz 102
B. Gecikmiş İtiraz 103
C. Ödeme Emrine İtiraz Nedenleri: 103
D. İtiraza Karşı Başvuru Yolları 104
E. İtirazın İptali Davası (M. 67) 105
F. İtirazın Kaldırılması (İİK M. 68–70) 106
G. İtirazın Kesin Kaldırılması 106
H. İtirazın Geçici Olarak Kaldırılması 107
IV. AYIRT ETME GÜCÜ YOKLUĞU 108
V. YANILMA, ALDATMA VE KORKUTMA (HATA, HİLE, İKRAH) İDDİASI 116
A. Genel Olarak 116
B. Esaslı Yanılma 116
C. Her Türlü Aldatma Hali 118
D. Korkutma 119
VI. SENEDİN ANLAŞMAYA AYKIRI DOLDURULMASI 129 A. Belge 129 B. Senet 130
1. Adi Senet 130
2. Resmi Senet 130
3. Açık Senet 131
4. Açık Senedin Anlaşmaya Aykırı Doldurulması 132
5. Eksik Senet 133
6. Hatır Senedi 134
7. Teminat Senedi 135
VII. TAKAS İDDİASI (BORÇLUNUN, KENDİSİNİN DE ALACAKLIDAN ALACAKLI OLDUĞUNU, BU NEDENLE ALACAĞI İLE BORCUNU TAKAS ETTİĞİNİ BELİRTEREK, BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNİ İSTEMESİ) 150
VIII. TAHRİFAT İDDİASI (SENETTE TAHRİFAT BULUNMASI) 160 A. Genel Olarak 160 B. Kıymetli Evrak 161
IX. SENEDİN HATIR SENEDİ OLMASI 186
X. SENEDİN ŞEKİL EKSİKLİĞİ NEDENİYLE KAMBİYO SENEDİ NİTELİĞİNDE OLMADIĞI 189 A. Zorunlu Kayıtlar 189
1. Genel Olarak 189 B. İhtiyari/İsteğe Bağlı Kayıtlar 190
1. Kanun Gereği Yazılabilenler 190
a. Vade 190
b. Olumsuz Emre Kaydı 190
c. Protestodan Muafiyet 191
d. Faiz 191
e. Efektif Kaydı 191
f. Sorumsuzluk Kaydı 191
g. Nakden Ödemeyi Engelleme Kaydı (Hesaba Kaydı) 191
2. Uygulamada Ortaya Çıkan İsteğe Bağlı Kayıtlar 191
a. Bedeli Malen Alınmıştır/Bedeli Nakden Alınmıştır 191
b. Yetki Kaydı 195
c. Tahkim Kaydı 195
3. Yasak Kayıtlar 196
a. Kambiyo Senedi Niteliğini Etkileyen Yasak Kayıtlar 196 aa. Şart 196 ab. Kanuni Vade Tipleri Dışında Vade 196
b. Etkisiz Yasak Kayıtlar 196 ba. Çekte Vade 196 bb. Faiz 196 bc. Poliçenin Ödenmemesi Halinde Sorumsuzluk Kaydı 197 bd. Cezai Şart, Masraf, Vekâlet Ücreti 197 be. Sıralı Bonoların Muaccel Olacağı Kaydı 197
C. Çek Kayıtları 197
1. Çekte Zorunlu Kayıtlar 197
a. Çek Kelimesi 197
b. Ödeyecek Kimsenin “Muhatabın” Ticaret Unvanı 198
c. Belirli Bir Bedelin Kayıtsız Şartsız Ödenmesi Emri 198
d. Keşide Tarihi 199
e. Çeki Düzenleyenin İmzası 200
f. Banka Tarafından Verilen Seri Numarası 202
g. Karekod 202
2. Çekte Alternatif Kayıtlar 202
a. Düzenleme/Keşide Yeri 202
b. Ödeme Yeri 203
3. 5941 Sayılı Çek Kanunu ile Öngörülen Kayıtlar 204
4. Çekte İsteğe Bağlı Kayıtlar 204
a. Lehtar ya da Hamiline Kaydı 204
b. Menfi Emre Kaydı 205
c. Teminat Kaydı 205
d. Aval Kaydı 208
e. Yetki Kaydı 208
f. Ciro Edilemez Kaydı 208
g. Aynen Ödeme Kaydı 208
h. Protestodan Muafiyet Kaydı 209
5. Çekte Yazılması Mümkün Olmayan Kayıtlar 209
a. Yazılması Çekin Geçerliliğini Etkilemeyen Kayıtlar 209 aa. Kabul Kaydı 209 ab. Faiz Kaydı 209 ac. Cezai Şart 209 ad. Sorumluluktan Muafiyet Kaydı 210 ae. Vade Kaydı 210
b. Yazılması Halinde Çeki Geçersiz Kılan Kayıtlar 210
6. Çekin Kayıtlar Nedeniyle Geçersizliği 210 D. Bono Kayıtları 211
1. Zorunlu Kayıtlar 211
a. “Bono” ya da “Emre Muharrer Senet” Sözcüğü 211
b. Koşulsuz Olarak Belirli Bir Para Ödeme Vaadi (TTK m. 776/1–b) 211
c. Kime ya da Kimin Emrine Ödenecekse Onun Adı ve Soyadı (Lehdar) 212
d. Keşidecinin İmzası 212
e. Düzenleme Tarihi 212
2. Alternatif Zorunlu Şekil Kayıtları 213 a. Düzenleme Yeri 213 b. Ödeme Yeri 213
3. İsteğe Bağlı Kayıtlar 213
XI. SENEDİN KARŞILIKSIZ OLDUĞU 214
XII. ŞİRKET ADINA DÜZENLENMİŞ SENET YA DA SÖZLEŞMENİN YETKİSİZ KİŞİ TARAFINDAN DÜZENLENDİĞİ VEYA CİRO EDİLDİĞİ İDDİASI 216
XIII. SATIN ALINAN MALIN AYIPLI ÇIKTIĞINI, BU MAL KARŞILIĞINDA VERİLMİŞ SENEDİN YA DA SÖZLEŞMENİN GEÇERSİZ OLDUĞU 219
XIV. SENEDİN, CEZAİ ŞART KARŞILIĞINDA DÜZENLENDİĞİ 222
A. Seçimlik Cezai Şart 222
B. İfa İle Birlikte İstenebilen Cezai Şart 223
C. Sözleşmeden Dönme Halinde Cezai Şart 223
XV. SENEDİN KUMAR VE BAHİS BORCU KARŞILIĞI DÜZENLENDİĞİ 224
XVI. SENEDİN BAŞLIK PARASI OLARAK VERİLDİĞİ İDDİASI 226
XVII. HUKUKİ İŞLEMİN FARKLI OLDUĞU İDDİASI 228
XVIII. BORCUN ÖDENDİĞİ İDDİASI 231
XIX. KİMLİK BİLGİLERİ KULLANILARAK, HUKUKİ İŞLEMLERİN YAPILDIĞI; ADINA SENET DÜZENLENDİĞİ, ŞİRKET KURULDUĞU, BORÇLANILDIĞI İDDİALARI 232
XX. KREDİ KARTININ ÇALINMASI NEDENİYLE YAPILAN HARCAMALARDA, BANKA SORUMLULUĞU NEDENİYLE BORCUN TAMAMINDAN SORUMLU OLUNMADIĞI 233
XXI. SENEDİN ANCAK ÇİFT İMZAYLA BAĞLAYICI OLDUĞU İDDİASI 236
XXII. SENEDİN KAYBOLDUĞU YA DA ÇALINDIĞI İDDİASI 237
XXIII. BORÇTAN KURTULMA DAVASI (İİK m. 69) 241
XXIV. ZAMANAŞIMI 243
XXV. MİRASIN REDDİ DAVASI 251
XXVI. KOOPERATİFLERDE PEŞİN ÖDEMELİ ORTAĞIN İNŞAAT FİNANSMAN BORCU BULUNMADIĞI 258
XXVII. AİDAT BORCU BULUNMADIĞI 259
XXVIII. NAFAKA BORÇLUSUNUN; NAFAKA ALACAKLISI İLE BİRLİKTE YAŞAMAYA DEVAM ETTİĞİ, İHTİYAÇLARINI KARŞILADIĞI BU NEDENLE BORÇLU OLMADIĞI İDDİASI 262
Beşinci Bölüm TAKİP TÜRLERİNE GÖRE MENFİ TESPİT DAVALARI
I. İLAMSIZ İCRA YOLU İLE TAKİPTE MENFİ TESPİT DAVASI 263
II. İLAMLI İCRA YOLU İLE TAKİP 263
III. REHNİN PARAYA ÇEVRİLMESİ YOLU İLE TAKİP 265
IV. İFLAS YOLU İLE TAKİPTE MENFİ TESPİT DAVASI 266
Altıncı Bölüm DELİLLER VE İSPAT YÜKÜ
I. İSPAT YÜKÜ 269
II. DELİLLER 271 A. Senet 272
1. Fatura 281
2. Teyit Mektubu 284
B. Yemin 285
C. Kesin Hüküm 287
D. İkrar 288
E. Bilirkişi Raporu 293
F. Tutanaklar 297
G. Ses Kaydı–Email–Whatsapp 299
H. Dekontlar 301
İ. Tahsilat Makbuzları 302
J. Ticari Defterler 303
K. Hayatın Olağan Akışı 303
L. Delil Başlangıcı 304
Yedinci Bölüm HUKUK VE CEZA MAHKEMESİ KARARLARININ BİRBİRİNE ETKİSİ
I. GENEL OLARAK 307
II. BELİRLİ OLGULARA GÖRE HUKUK VE CEZA MAHKEMESİ KARARLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 308
A. Ceza Mahkemesi Beraat Kararı 308
B. Ceza Mahkemesi Mahkûmiyet Kararı 310
C. Kusur, Yaş, Ayırt etme gücü 312
D. Zamanaşımı 316
E. Delil Değerlendirmesi 321
F. İspat Yükü 325
G. Hukuk Mahkemesi Yaş Düzeltme Kararı 327
H. Hukuk Mahkemesi Sahtelik Davası 328
İ. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması 328
J. Yargılamanın Yenilenmesi ve İadesi 330
K. Bekletici Mesele 331
L. Uzlaşma 332
Sekizinci Bölüm MENFİ TESPİT DAVASI SONUNDA VERİLEBİLECEK KARARLAR
I. DAVANIN REDDİ 334
II. DAVANIN KABULÜ 336
Dokuzuncu Bölüm ÖRNEK YARGITAY KARARLARI ÖRNEK YARGITAY KARARLARI 339
Onuncu Bölüm DİLEKÇE ÖRNEKLERİ OLUMSUZ (MENFİ) TESPİT DAVASINA AİT DİLEKÇE ÖRNEKLERİ (İİK. m. 72) 399
Kaynakça 405 Kavram Dizini 409