Medeni Usul Hukukunda Yargılamanın Aşamaları Duruşma ve Usul Kurallarının Doğru Uygulanması
İçindekileri İncele
11
KISALTMALAR 29
BİRİNCİ BÖLÜM HUKUK YARGILAMASINDA YARGILAMANIN AŞAMALARI A. YARGILAMA AŞAMALARINA GENEL BİR BAKIŞ 31
1. DİLEKÇELER AŞAMASI 32
2. ÖN İNCELEME AŞAMASI 33
3. TAHKİKAT AŞAMASI 34
4. SÖZLÜ YARGILAMA AŞAMASI 34
5. HÜKÜM AŞAMASI 35 B. YARGILAMA AŞAMALARININ AYRINTILI OLARAK İNCELENMESİ 35
1. DİLEKÇELER AŞAMASI 35
1.1. Dava Şartlarının İncelenmesi 36 – EMSAL YARGITAY HGK KARARI 37
1.2. Dava Dilekçesindeki Şekli Eksiklikler ile Harç, Vekâletname ve Sair Eksikliklerin Tespiti 44 1.2.a. Eksikliğin Giderilmesi İçin Gönderilecek Muhtıra Örneği 45 1.2.b. Dava dilekçesinde talep sonucunun eksik yazılması veya hiç yazılmamış olması 47 1.2.c. Dava Peşin Harcının Yatırılmamış veya Eksik Yatırılmış Olması 49 1.2.d. Kamu Düzenine İlişkin Davada, Bilirkişi Raporu ile Dava Değerinin Tespit Edilmiş Olması 50 1.2.e. Taraflarca Getirilme İlkesine Tâbi Davada, Bilirkişi Raporu ile Dava Değerinin Tespit Edilmiş Olması 50 1.2.f. Davanın Devamı Sırasında Gider Avansının Yetersiz Olduğunun Anlaşılması 51 1.2.g. Delil Avansının İlgili Tarafça Yatırılmadığının Anlaşılması 51
1.3. Tensip Tutanağının Düzenlenmesi 52 1.3.a. Yazılı Yargılama Usulüne İlişkin Tensip Tutanağı Örnekleri 52 1.3.b. Basit Yargılama Usulüne İlişkin Tensip Tutanağı Örnekleri 62
1.4. Ön İnceleme Davetiyesi 66 1.4.a. Ön İnceleme Davetiyesi Örneği 66
2. ÖN İNCELEME AŞAMASI 68
2.1. Hâkimin Dosya İnceleme Formu 68
2.2. Hâkimin Dosya İnceleme Yöntemi 73 2.2.a. Dava Dosyasının Düzeni 73 2.2.b. Dava Dosyasının Hâkim Tarafından İncelenmesi ve Notlar 73 – SOMUT BİR DAVA DOSYASINA AİT ÖRNEK NOTLAR 74 2.2.c. Dosya Notlarının Duruşmada Kullanılması 75 2.2.d. Duruşma Salonundaki Bilgisayara Kısayol Tanımlanması 76
2.3. Ön İnceleme Duruşma Tutanağının Düzenlenmesi 77 2.3.a. Ön inceleme Duruşmasının ve Düzenlenecek Tutanağın Ayrıntılı Anlatımı 78 2.3.b. Ön İnceleme Duruşmasının Bitirilmesi ve Tahkikata Geçiş 81
3. TAHKİKAT AŞAMASI 84
3.1. Keşif Yapılması 84 3.1.a. Keşif Ara Kararı ve Keşfin Yapılması 84 3.1.b. Keşif Ara Kararı Örneği 85 3.1.c. Keşif Tutanağı Örneği 87
3.2. Bilirkişi İncelemesi 88 3.2.a. Bilirkişiye Başvurulmasını Gerektiren Hâller 88 3.2.b. Bilirkişi İncelemesi İçin Örnek Ara Karar 90 3.2.c. Bilirkişiye Yerinde İnceleme Yetkisi Verilmesi 91 – YERİNDE İNCELEMEYE DAİR ÖRNEK–1; 91 – YERİNDE İNCELEMEYE DAİR ÖRNEK–2 92 – EMSAL YARGITAY KARARI–1 92 – EMSAL YARGITAY KARARI–2 94 3.2.d. Bilirkişi İncelemesiyle İlgili Özel Durum 96 – EMSAL YARGITAY KARARI 97
3.3. Tanık Dinlenmesi 99 3.3.a. Tanık Gösterme Şekli ve İkinci Tanık Listesi Yasağı 99 3.3.b. İkinci Tanık Listesi Yasağının İstisnaları 99 – EMSAL YARGITAY KARARI–1 100 – EMSAL YARGITAY KARARI–2 100 3.3.c. Tanığın Dinlenmesinden Vazgeçilmesi (HMK 240/3) 101 3.3.d. Tanıklardan Bir Kısmının Dinlenilmesi (HMK 241/1) 101 3.3.e. Yeminsiz Dinlenecek Tanıklar 102
3.4. Yemin Delili 103 3.4.a. Genel Anlatım 103 3.4.b. Yemin Deliline İlişkin Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu Kararı 104
3.5. Tahkikat Bitirilmeden Önce Yapılması Gereken İşlemler 106 3.5.a. Islah İçin Ara Karar Örneği 106 3.5.b. Belirsiz Alacak Davasında Harcın Tamamlanmasına Dair Ara Karar Örneği 107 3.5.c. Kamu Düzenine İlişkin Davalarda Harcın Tamamlanmasına Dair Ara Karar Örneği 108
4. SÖZLÜ YARGILAMA AŞAMASI 109
4.1. Sözlü Yargılamaya Hemen Geçilmesi 109
4.2. Sözlü Yargılamaya Gün Verilmesi 110 – GÜN VERİLİRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUS 111
5. HÜKÜM AŞAMASI 112
5.1. Hükmün Verilmesi ve Tefhimi 112
5.2. Özel Durum (İcra İnkâr Tazminatının Kısa Kararda Yazılması Zorunluluğu) 113
5.3. Ön İnceleme, Tahkikat, Sözlü Yargılama ve Hüküm Aşamalarına Tek Celsede Geçilmesine Dair Özel Durum 114 – ÖRNEK DURUŞMA TUTANAĞI 115
İKİNCİ BÖLÜM GEREKÇELİ KARARIN KAPSAMI VE NE ŞEKİLDE YAZILACAĞI
1. HÜKMÜN KAPSAMI 123
1.1. Hüküm Başlığı 123
2. HÜKMÜN YAZILMASI 125
2.1. Hükmün İmzalanması 125
2.2. Gerekçeli Kararın Usule Uygunluğu Sorunu 126 2.2.a. Gerekçeli Kararın Ne Şekilde Yazılacağına Dair Yargıtay HGK Kararı 127 2.2.b. Mahkeme Kararının Gerekçesinin Bulunmamasına İlişkin Yargıtay Kararı 129 2.2.c. Mahkeme Kararının Gerekçesi İle Hüküm Arasındaki Çelişkiye İlişkin Yargıtay Kararı 130 2.2.d. Mahkemenin Kısa Kararı İle Gerekçeli Kararı Arasındaki Çelişkiye İlişkin Yargıtay Kararı 131
2.3. Gerekçeli Karar Yazımında Dikkat Edilmesi Gereken Diğer Hususlar 131 2.3.a. Mahkemenin Adı 131 2.3.b. Kararın Türk Milleti Adına Verilmesi 132 2.3.c. Kararın Esas ve Karar Numarası İle Hâkim, Kâtip ve Tarafların Adlarının Yazılması 132 2.3.d. Dava Türü – Dava ve Karar Tarihlerinin Yazılması 132 2.3.e. İddia ve Savunmaların Özeti 133 2.3.f. Dava Türü 134 2.3.g. Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller 134 2.3.h. Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe 135 2.3.ı. Hükmün Yazılması 138 2.3.j. Hükmün verildiği tarih, Hâkim ve Kâtibin İmzası 138 2.3.k. Gerekçeli Kararın Yazıldığı Tarih 139
2.4. Gerekçeli Karar Örnekleri 139
2.5. Hüküm Örnekleri 153 2.5.a. Kabul Kararına İlişkin Hüküm Örneği 153 2.5.b. Ret Kararına İlişkin Hüküm Örneği 155 2.5.c. Kısmen Kabul Kararına İlişkin Hüküm Örneği 156
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA TEDBİRLERİ
1. GENEL HUKUKİ KORUMA TEDBİRLERİ 160
1.1. İHTİYATİ TEDBİR 160 1.1.a. İhtiyati Tedbirin Şartları 160 1.1.b. İhtiyati Tedbirde Teminat Gösterilmesi 161 1.1.c. İhtiyati Tedbir Talebi 161 – İHTİYATİ TEDBİR KARAR ÖRNEĞİ 162 – İHTİYATİ TEDBİRİN REDDİNE İLİŞKİN KARAR ÖRNEĞİ 164 1.1.d. Davadan Önce İstenen İhtiyati Tedbir ile Dava Sırasında İstenen İhtiyati Tedbirin Farkları 167 1.1.e. İhtiyati Tedbir Kararının Uygulanmasını Talep Zorunluluğu ve Süresi 168 1.1.f. İhtiyati Tedbire İtiraz 169
İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZIN REDDİNE İLİŞKİN KARAR ÖRNEĞİ 170 1.1.g. İhtiyati Tedbir Konusunda Yaygın ve Hatalı Uygulamalar 172 İtiraz ve İstinaf Kanun Yollarının Karıştırılması 172 İstinaf İncelemesine Dosyanın Suretinin Gönderilmesi Zorunluluğu 174 Arabuluculuğa Başvurulması Halinde Dava Açma Sürelerinin İşlemeyeceği (HUAK 18/A–16.md) 174 Örnek Bölge Adliye Mahkemesi Kararı 175 “Davalıdır” Şerhine İlişkin Uygulama Sorunu (Bu Kararın İstinafa Tâbi Olmaması) 179
1.2. DELİL TESPİTİ 184 1.2.a. Delil Tespitinin İstenebileceği Hâller 184 1.2.b. Acele Hâllerde Tespit 184 1.2.c. Delil Tespitinde Hukuki Yararın Varlığı 185 – HUKUKİ YARAR YOKLUĞU NEDENİYLE DELİL TESPİTİNİN REDDİNE DAİR KARAR ÖRNEĞİ 185 – DELİL TESPİTİNE İLİŞKİN ARA KARARIN İSTİNAFA TÂBİ OLMADIĞINA DAİR ÖRNEK BAM KARARI 187 – DELİL TESPİTİ TALEBİNİN KABULÜNE İLİŞKİN ÖRNEK KARAR 190
1.3. İHTİYATİ HACİZ 193 – İHTİYATİ HACİZ KARAR ÖRNEĞİ 194 1.3.a. İhtiyati Haciz ve İhtiyati Tedbirin Konusu Ayrıdır 197 1.3.b. İhtiyati Haciz Kararının İnfazı 198 1.3.c. İhtiyati Tedbir Mahiyetinde İhtiyati Haciz Kararına İlişkin Sorun 198 1.3.d. Haksız Fiile Dayalı Davada İhtiyati Haciz 201 – ÖRNEK BAM KARARI 202 1.3.e. Manevi Tazminat Talepli Davalarda İhtiyati Haciz 205 – ÖRNEK YARGITAY KARARI 206
2. ÖZEL OLARAK DÜZENLENMİŞ HUKUKİ KORUMA TEDBİRLERİ 219
2.1. MENFİ TESPİT DAVASINDA İHTİYATİ TEDBİR 219 2.1.a. İstisna Hükmü (Arabuluculuğa Başvurulması Halinde İİK 72/2. Maddesindeki Tedbirin Uygulanabileceği) 220
2.2. TASARRUFUN İPTALİ DAVASINDA İHTİYATİ HACİZ 222 2.2.a. Genel Anlatım 222 – EMSAL YARGITAY KARARI 223
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM DAVA ŞARTLARINA AYRINTILI BAKIŞ
1. GÖREV 225
1.1. GÖREVE İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER VE UYGULAMADAKİ SORUNLAR 225
1.2. GÖREVE İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER 234 1.2.a. 6100 sayılı HMK’daki Göreve İlişkin Hükümler 234 – EMSAL BAM KARARI (ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ İLE SULH HUKUK MAHKEMESİ GÖREV AYRIMI) 235 1.2.b. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndaki Göreve İlişkin Hükümler 236 – EMSAL YARGITAY KARARI (ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ İLE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GÖREV AYRIMI) 238 1.2.c. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanundaki (TKHK) Göreve İlişkin Hükümler 239 – EMSAL YARGITAY KARARI (ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ İLE TÜKETİCİ MAHKEMESİ GÖREV AYRIMI) 240 1.2.d. Göreve İlişkin Davalı İtirazının Reddine Dair Ara Karar Örneği 241
1.3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNCE VERİLEN GÖREVSİZLİK KARARI ÖRNEKLERİ 242 1.3.a. Sulh Hukuk Mahkemesinin Görevli Olduğuna Dair Örnek Karar 242 1.3.b. Asliye Ticaret Mahkemesinin Görevli Olduğuna Dair Örnek Karar 247 1.3.c. Tüketici Mahkemesinin Görevli Olduğuna Dair Örnek Karar 250 1.3.d. Olumsuz Görev Uyuşmazlığında Karşı Görevsizlik ve Yargı Yeri Belirlenmesine Dair Örnek Karar 258
1.4. GÖREVSİZLİK KARARI SONRASI ARABULUCULUK DAVA ŞARTININ ARANIP ARANMAYACAĞI 266 1.4.a. Arabuluculuğa Tâbi Davalarda Arabuluculuk Son Tutanağının Dava Dilekçesiyle Birlikte Sunulmaması 266 1.4.b. Görevsizlik Kararı Sonrası Arabuluculuk Dava Şartı Yerine Getirilmeli Midir? 267 – EMSAL YARGITAY KARARLARI 267
2. YETKİ 270 2.1. 6100 sayılı HMK’da Düzenlenen Yetkiye Ilişkin Hükümler 270
2.2. HMK’da Düzenlenmiş Yetki Kurallarına İlişkin Açıklamalar 273 2.2.a. Kesin Yetki 273 2.2.b. Genel Yetki 274 2.2.c. Seçimlik Yetki 274
2.3. Yetki Kurallarının Somut Dosyada Uygulanması 274 – YETKİYE DAİR EMSAL HUKUK GENEL KURULU KARARI 277 – YETKİ İTİRAZININ REDDİNE DAİR ARA KARAR ÖRNEĞİ 282 – MAHKEMENİN YETKİSİZLİĞİNE DAİR GEREKÇELİ KARAR ÖRNEĞİ 282
2.4. HMK Dışındaki Özel Bazı Kanunlardaki Yetki Düzenlemeleri 285 2.4.a. Nüfus Hizmetleri Kanunu’ndaki Yetki Kuralı 285 – NÜFUSTAKİ KAYDIN DÜZELTİLMESİNE İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARAR ÖRNEĞİ; 286 2.4.b. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanundaki Yetki Kuralı 289 – TÜKETİCİ MAHKEMESİNİN YETKİSİNE DAİR ÖRNEK YARGITAY KARARI 290
3. HUKUKİ YARAR 292
3.1. Açıklamalar 292
3.2. Hukuki Yarar Yokluğundan Davanın Usulden Reddine Dair İlk derece mahkemesi örnek kararı: 293 – EMSAL YARGITAY KARARI 295
4. DERDESTLİK 297
4.1. Açıklamalar 297
4.2. Derdestlik Dava Şartı Yokluğundan Davanın Usulden Reddine Dair Örnek Mahkeme Kararı 298
4.3. Emsal Bölge Adliye Mahkemesi Kararı 300
5. KESİN HÜKÜM 301
5.1. Açıklamalar 301
5.2. Kesin Hüküm Dava Şartı Yokluğundan Usulden Davanın Reddine Dair Örnek Mahkeme Kararı 303
5.3. Emsal Yargıtay Kararı 305
6. TARAF EHLİYETİ / TARAF SIFATI 307
6.1. Açıklamalar 307
6.2. Taraf Sıfatının Yokluğuna Dair İlk Derece Mahkemesi Örnek Kararı 308
6.3. Emsal Yargıtay Kararı 311
6.4. İradî Taraf Değişikliği ve Temsilcide Hata (Uygulaması ve Farkları) 314 6.4.a. İradî Taraf Değişikliği 314 6.4.b. Temsilcide Hata 315 – TEMSİLCİDE HATAYA İLİŞKİN EMSAL YARGITAY HGK KARARI–1: 317 – TEMSİLCİDE YANILMAYA İLİŞKİN EMSAL YARGITAY HGK KARARI–2 326
BEŞİNCİ BÖLÜM YARGILAMAYA HÂKİM OLAN İLKELER
1. TASARRUF İLKESİ 329 – EMSAL YARGITAY KARARI 330
2. TARAFLARCA GETİRİLME İLKESİ 330 – EMSAL YARGITAY KARARI 332
3. TALEPLE BAĞLILIK İLKESİ 332 – EMSAL YARGITAY KARARI 333
4. HUKUKİ DİNLENİLME HAKKI 334 – EMSAL YARGITAY KARARI 335
5. ALENİYET İLKESİ 338 – EMSAL YARGITAY KARARI 339
6. DÜRÜST DAVRANMA VE DOĞRUYU SÖYLEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ 341 – EMSAL YARGITAY KARARI 343 – EMSAL BAM KARARI 344
7. USUL EKONOMİSİ İLKESİ 345 – EMSAL YARGITAY KARARI 348
8. HÂKİMİN DAVAYI AYDINLATMA ÖDEVİ 352 – EMSAL YARGITAY KARARI 353
9. YARGILAMANIN SEVK VE İDARESİ İLKESİ 354
9.1. Açıklamalar 354
9.2. Duruşma Düzeni 355
9.3. Okunamayan veya Uygunsuz Dilekçe Verilmesi 356 – EMSAL YARGITAY KARARI–1 359 – EMSAL YARGITAY KARARI–2 360
10. HUKUKUN UYGULANMASI İLKESİ 361 – EMSAL YARGITAY KARARI 362
ALTINCI BÖLÜM HMK’DA DÜZENLENEN DİĞER KONULAR (DAVA ARKADAŞLIĞI, DAVAYA MÜDAHALE, DAVAYA VEKÂLET, DAVA KONUSUNUN DEVRİ VS.)
BİRİNCİ KISIM DAVA ARKADAŞLIĞI (İHTİYARİ DAVA ARKADAŞLIĞI & ZORUNLU DAVA ARKADAŞLIĞI)
1. İHTİYARİ DAVA ARKADAŞLIĞI 365
1.1. İhtiyari Dava Arkadaşlarının Davadaki Durumu 366
1.2. İhtiyari Dava Arkadaşlığı Örneği 366
2. ZORUNLU DAVA ARKADAŞLIĞI 366
2.1. Zorunlu Dava Arkadaşlarının Davadaki Durumu 366
2.2. Zorunlu Dava Arkadaşlığı Örneği 367 2.2.a. Bu Kuralın İstisnaları 367
3. İHTİYARİ DAVA ARKADAŞLIĞI İLE ZORUNLU DAVA ARKADAŞLIĞI ARASINDAKİ FARKLAR 367
3.1. Davada Sorumlu Olanların (Muhtemel Davalıların) Tamamına Karşı Dava Açılmamış ise 368 3.1.a. Davalılar İhtiyari Dava Arkadaşları Konumunda ise 368 3.1.b. Davalılar Zorunlu Dava Arkadaşları Konumunda İse 368 3.1.c. Taraf Teşkili İçin Verilecek Ara Karar Örneği 368
3.2. Hüküm Aşamasındaki Farklar 369 3.2.a. İhtiyari Dava Arkadaşlığında Hüküm Nasıl Kurulmalıdır 369 – İHTİYARİ DAVA ARKADAŞLIĞINDA ÖRNEK HÜKÜM (HÜKMÜN SADECE İLGİLİ BÖLÜMLERİ ALINMIŞTIR) 369 3.2.b. Zorunlu Dava Arkadaşlığında Hüküm Nasıl Kurulmalıdır 373 – ZORUNLU DAVA ARKADAŞLIĞINDA ÖRNEK HÜKÜM (HÜKMÜN SADECE İLGİLİ BÖLÜMLERİ ALINMIŞTIR): 373
3.3. Kanun Yolu Aşamasındaki Farklar 374 3.3.a. İhtiyari Dava Arkadaşlığında 374 3.3.b. Zorunlu Dava Arkadaşlığında 375 – EMSAL YARGITAY KARARI–1 375 – EMSAL YARGITAY KARARI–2 377
İKİNCİ KISIM ASLİ MÜDAHALE – FER’İ MÜDAHALE
1. ASLI MÜDAHALE 378
2. FER’İ MÜDAHALE 378
3. ASLI MÜDAHALE İLE FER’İ MÜDAHALE ARASINDAKİ FARKLAR 379 – UYGULAMADA YAPILAN HATAYA DAİR ÖRNEK 380 – EMSAL YARGITAY KARARI 380
ÜÇÜNCÜ KISIM DAVAYA VEKÂLET
1. GENEL ANLATIM 382
2. DAVAYA VEKÂLETİN KAPSAMI 383
3. DAVAYA VEKÂLETTE ÖZEL YETKİ VERİLMESİNİ GEREKTİREN HALLER 383
4. VEKÂLETNAMESİZ DAVA AÇILMASI 384
5. VEKİLİN İSTIFASI VE AZLİ 386
6. KÜÇÜKLERLE İLGİLİ DAVAYA VEKÂLET VE UYGULAMADAKİ SORUNLAR 387
6.1. Uygulamadaki Durum 388 6.1.a. Çocuk Adına Velayeten Dava Açılması Halinde 388 6.1.b. Çocuğun Dava Sırasında Ergin (Reşit) Olması Halinde 388
DÖRDÜNCÜ KISIM DAVALARIN YIĞILMASI VE TERDİTLİ DAVA
1. DAVALARIN YIĞILMASI 389
1.1. Davaların Yığılmasından Bahsedebilmek İçin Gerekli Koşullar 390
1.2. Davaların Yığılmasına Dair Örnek 390 – EMSAL YARGITAY KARARI 391
1.3. İstisna Hali (Maddi Manevi Tazminat Davasının Birlikte Açılması) 391
2. TERDİTLİ DAVA 392
2.1. Terditli Davaya Örnek 393
2.2. Terditli Davada Karar Verirken Dikkat Edilecek Hususlar 393 EMSAL YARGITAY KARARI 394
BEŞİNCİ KISIM İLK İTİRAZLAR
1. YASAL DÜZENLEME 395
2. İLK İTİRAZLARIN İLERİ SÜRÜLMESİ VE İNCELENMESİ 395
3. YETKİ İLK İTİRAZI 395
4. TAHKİM İLK İTİRAZI 398
ALTINCI KISIM DAVANIN GERİ ALINMASI – DAVANIN TAKİPSİZ BIRAKILMASI – DAVADAN FERAGAT
1. DAVANIN GERİ ALINMASI 398
2. DAVANIN TAKİPSİZ BIRAKILMASI 399
2.1. Davanın Takipsiz Bırakılması Halinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 400
3. DAVADAN FERAGAT 402
4. DAVANIN GERİ ALINMASI–TAKİPSİZ BIRAKILMASI–DAVADAN FERAGAT KURUMLARININ BENZER VE FARKLI YÖNLERİ 403 – EMSAL YARGITAY KARARI–1 405 – EMSAL YARGITAY KARARI–2 405 – EMSAL YARGITAY KARARI–3 405 – EMSAL YARGITAY KARARI–4 407 – EMSAL YARGITAY KARARI–5 408
YEDİNCİ KISIM DAVA KONUSUNUN DEVRİ
1. GENEL AÇIKLAMALAR 410
2. DAVA KONUSUNU “DAVALININ” DEVRETMESİ 411 – DAVA KONUSUNUN DAVALICA DEVRİ HALİNDE ARA KARAR ÖRNEĞİ 412
3. DAVA KONUSUNU “DAVACININ” DEVRETMESİ 414 – EMSAL YARGITAY KARARI–1 415 – EMSAL YARGITAY KARARI–2 417 – EMSAL YARGITAY KARARI–3 418 – EMSAL YARGITAY KARARI–4 419 – EMSAL YARGITAY KARARI–5 420
SEKİZİNCİ KISIM KARŞI DAVA
1. GENEL AÇIKLAMALAR 421
2. KARŞI DAVANIN ŞARTLARI 422
3. UYGULAMADA, KARŞI DAVA İLE İLGİLİ KARŞILAŞILAN SORUNLAR 423
3.1. Karşı Davanın Süresinde Açılmaması 423
3.2. Karşı Davada Harçların Yatırılmaması 423 – EMSAL BAM KARARI–1 424 – EMSAL BAM KARARI–2 424
DOKUZUNCU KISIM BEKLETİCİ SORUN
1. GENEL AÇIKLAMALAR 425
2. BEKLETİCİ SORUN YAPILMASI GEREKEN HALLERE İLİŞKİN ÖRNEKLER 426 – ÖRNEK–1 426 – EMSAL YARGITAY KARARI 427 – ÖRNEK–2 428 – EMSAL YARGITAY KARARI 429 – ÖRNEK–3 430 – EMSAL YARGITAY KARARI 431
3. BEKLETİCİ SORUNA İLİŞKİN ARA KARAR ÖRNEKLERİ 433
ONUNCU KISIM DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ VE AYRILMASI
1. DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ 435
1.1. Genel Açıklamalar 437 – EMSAL YARGITAY KARARI 439
1.2. Aynı Sıfattaki Mahkeme Kavramının İstisnası 439
1.3. Aynı Yargı Çevresindeki Mahkemenin Birleştirme Kararı Vermesi 441
1.4. Ayrı Yargı Çevresindeki Mahkemenin Birleştirme Kararı Vermesi 441
1.5. Birleştirme Kararı Sonrası İlk Davayı Gören Mahkemenin Gönderme/İade Kararı Vermesi Sorunu 443
1.6. Birleştirme Kararı Örneği 447
1.7. Birleşen Dava Dosyasının Bağımsızlığı Sorunu 448 – ASIL VE BİRLEŞEN DAVAYA İLİŞKİN ÖRNEK HÜKÜM 449
1.8. Kanun Yolundan Geçerek Yeniden Yargılaması Yapılan Dosya ile Yeni Dava Dosyasının Birleştirilmesi Sorunu 450 – EMSAL YARGITAY KARARI 451
2. DAVALARIN AYRILMASI 453
2.1. Ayırma Kararı Sonrası Yapılması Gereken İşlemler 455
2.2. Örnek Ayırma Kararı 456
2.3. Birleştirme ve Ayırma Kararına Karşı Kanun Yoluna Başvurulması 457 – EMSAL YARGITAY KARARI 458
ONBİRİNCİ KISIM ISLAH VE MADDİ HATALARIN DÜZELTİLMESİ
1. ISLAH 459
1.1. Islaha Dair Ortak Hükümler 459
1.2. HMK 177/2. Maddesindeki Hükmün Uygulanması 461 1.2.a. Kısmi Dava (HMK
109) Açılması Halinde Uygulama 462 1.2.b. Belirsiz Alacak Davası (HMK
107) Açılması Halinde Uygulama 463 – EMSAL YARGITAY KARARI–1 465 – EMSAL YARGITAY KARARI–2 466 – EMSAL YARGITAY KARARI–3 468
1.3. Davanın Tamamen Islahı 470 – EMSAL YARGITAY KARARI–1 471 – EMSAL YARGITAY KARARI–2 473
1.4. Davanın Kısmen Islahı 474 – EMSAL YARGITAY KARARI 475
2. MADDİ HATALARIN DÜZELTİLMESİ 476 – EMSAL YARGITAY KARARI 477
YEDİNCİ BÖLÜM HÜKMÜN TASHİHİ, TAVZİHİ VE TAMAMLANMASI
1. HÜKMÜN TASHİHİ 481 – ÖRNEK TASHİH KARARI 482 – EMSAL YARGITAY KARARI 483
2. HÜKMÜN TAVZİHİ 484 – EMSAL YARGITAY KARARI 485
3. HÜKMÜN TAMAMLANMASI 487 – EMSAL YARGITAY KARARI 488
4. UYGULANACAK USUL 489
5. HÜKMÜN TASHİHİ, HÜKMÜN TAVZİHİ VE HÜKMÜN TAMAMLANMASI KURUMLARI ARASINDAKİ FARKLAR 489
5.1. Mahkemenin Re’sen Karar Verip Veremeyeceği Yönünden 489
5.2. Süreler Yönünden 490
SEKİZİNCİ BÖLÜM DAVAYA SON VEREN TARAF İŞLEMLERİ
1. DAVADAN FERAGAT 491
1.1. Örnek Karar (Feragat Nedeniyle Ret) 492
1.2. Feragat Halinde Harçlar ve Vekâlet Ücreti 493 – EMSAL YARGITAY KARARI 494
1.3. Feragat Beyanının Duruşmada Yapılmış Olması 496 – EMSAL YARGITAY KARARI 497
1.4. Feragatin Davacı Vekili Tarafından Yapılmış Olması 497 – EMSAL YARGITAY KARARI 498
2. DAVAYI KABUL 498
2.1. Kabulün Davalı Vekili Eliyle Yapılmış Olması 499
2.2. Örnek Karar (Kabul Nedeniyle Kabul) 500 – EMSAL YARGITAY KARARI 502
3. SULH 504
3.1. Örnek Karar (Sulh Nedeniyle Kabul) 504 – EMSAL YARGITAY KARARI 506
3.2. Mahkeme İçi Sulh – Mahkeme Dışı Sulh Kavramı 507 3.2.a. Mahkeme İçi Sulh 507 3.2.b. Mahkeme Dışı Sulh İse 507 3.2.c. Mahkeme Dışı Sulhun Mahkeme İçi Sulhe Dönüştürülmesi 508
EMSAL YARGITAY KARARI 508
DOKUZUNCU BÖLÜM YARGILAMA GİDERLERİ
1. GENEL OLARAK 511
1.1. Yargılama Giderlerinin Kapsamı 511
2. DAVANIN KABULÜ HALİNDE YARGILAMA GİDERLERİ ÖRNEKLERİ 512
3. DAVANIN REDDİ HALİNDE YARGILAMA GİDERLERİ ÖRNEKLERİ 515
4. DAVANIN KISMEN KABULÜ HALİNDE YARGILAMA GİDERLERİ ÖRNEKLERİ 516
5. VEKİLLE TAKİP EDİLEN DAVALARDA VEKÂLET ÜCRETİ 518 – EMSAL YARGITAY KARARI 519
6. DAVANIN KONUSUZ KALMASI HALİNDE YARGILAMA GİDERLERİ 520 – EMSAL YARGITAY KARARI 521
7. GÖREVSİZLİK VEYA YETKİSİZLİK KARARI VERİLMESİ HALİNDE YARGILAMA GİDERLERİ 522 – EMSAL YARGITAY KARARI 522
8. DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASI HALİNDE YARGILAMA GİDERLERİ 526 – EMSAL BAM KARARI 526
9. YARGILAMA GİDERLERİNE MAHKEMENİN RE’SEN HÜKMETMESİ GEREKTİĞİ 527 – EMSAL YARGITAY KARARI 527
10. VEKÂLET ÜCRETİNİN DE YARGILAMA GİDERİ OLDUĞU 527 – EMSAL YARGITAY KARARI 528
11. AVANS İADESİNİN YAPILMASI 528 – EMSAL YARGITAY KARARI 528
ONUNCU BÖLÜM YAZILI YARGILAMA USULÜ – BASİT YARGILAMA USULÜ AYRIMI
1. GENEL AÇIKLAMA 531
2. YAZILI YARGILAMA USULÜ İLE BASİT YARGILAMA USULÜ ARASINDAKİ FARKLAR 531 ONBİRİNCİ BÖLÜM ÇEKİŞMESİZ YARGI İŞLERİ
1. KİŞİLER HUKUKUNDAKİ ÇEKİŞMESİZ YARGI İŞLERİ 533
2. AİLE HUKUKUNDAKİ ÇEKİŞMESİZ YARGI İŞLERİ 534
3. MİRAS HUKUKUNDAKİ ÇEKİŞMESİZ YARGI İŞLERİ 535
4. EŞYA HUKUKUNDAKİ ÇEKİŞMESİZ YARGI İŞLERİ 535
5. BORÇLAR HUKUKUNDAKİ ÇEKİŞMESİZ YARGI İŞLERİ 536
6. TİCARET HUKUKUNDAKİ ÇEKİŞMESİZ YARGI İŞLERİ 536
7. İCRA VE İFLAS HUKUKUNDAKİ ÇEKİŞMESİZ YARGI İŞLERİ 537
8. ÇEŞİTLİ KANUNLARDAKİ ÇEKİŞMESİZ YARGI İŞLERİ 537 ONİKİNCİ BÖLÜM KANUN YOLLARI (İSTİNAF KANUN YOLU)
1. GENEL AÇIKLAMA 539
2. İLK DERECE MAHKEMESİNCE YARGILAMA SIRASINDA VE İSTİNAF YOLUNA BAŞVURU AŞAMASINDA YAPILAN HATA VE EKSİKLİKLER 539
2.1. Hüküm Vermeden Önce Taraf Teşkilinin Kontrol Edilmesi 539 – EMSAL BAM KARARI 540 – EMSAL YARGITAY KARARI 541
2.2. Davacı Küçük Adına Velayeten Açılan Davalarda Hükümden Önce Vekâletnamenin Kontrol Edilmesi 542 – EMSAL BAM KARARI 543
2.3. İstinaf Kanun Yolu Harçlarının Alınmaması veya Eksik Alınması 545 2.3.a. Harç ve Giderlerin Hiç Yatırılmaması Halinde BAM Dairesi Tarafından Verilen “Geri Çevirme” Kararı 545 2.3.b. İhtiyari Dava Arkadaşı Olan Davacılardan Bir Kısmının Harç ve Giderleri Yatırmaması Halinde Bam Dairesi Tarafından Verilen “Geri Çevirme” Kararı 546
3. İLK DERECE MAHKEMELERİNCE BAM KALDIRMA KARARI SONRASI YAPILAN HATALAR 548
3.1. BAM Kaldırma Kararına Karşı Direnme veya Uyma Kararı Verilmemesi Gerektiği 548
3.2. Bölge Adliye Mahkemesinin Kaldırma Kararından Sonra Yeniden Verilecek Kararda Tam Hüküm Kurulması Gerektiği 549
ÖRNEK KARAR 549
3.3. Usulî Kazanılmış Hakkın Ihlali 552 3.3.a. Usulî Kazanılmış Hakkın İhlaline Dair Örnek BAM Kararları 553 3.3.b. Usulî Kazanılmış Hakkın İhlaline Dair Örnek Yargıtay Kararları 554
4. HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK KANUNU’NA İLİŞKİN UYGULAMA SORUNLARI 558
4.1. Arabuluculukta Zamanaşımı Ve Hak Düşürücü Sürelerin Durması (HUAK 18/A–15. Md.) 558 – EMSAL BAM KARARI 558
4.2. Arabuluculuk Ücretinin Yargılama Gideri Olarak Hükme Geçirilmesi Zorunluluğu (HUAK 18/A–13. Md.) 559 – EMSAL YARGITAY KARARI 560
4.3. Arabuluculuk İlk Toplantısına Katılmayan Tarafın Yargılamadaki Durumu (HUAK 18/A–11. Md.) 561
4.4. İhtiyati Tedbir / İhtiyati Haciz Kararı Verilmesi Sonrasında Arabuluculuk Sürecinde Dava Açma Sürelerinin Durması (HUAK 18/A–
16. Md. İlk Cümle) 562 – EMSAL BAM KARARI 563
4.5. Arabuluculuk Sürecinde Karşı Tarafça İcra Takibi Yapılması Halinde Açılacak Menfi Tespit Davasında İhtiyati Tedbir Şartları (HUAK 18/A–
16. Md. Ek Cümle) 565 – EMSAL BAM KARARI 566 ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM PRATİK VE FAYDALI BİLGİLER
1. ARA CELSE NEDİR? HANGİ DURUMLARDA ARA CELSE AÇILABİLİR 567
1.1. Ara Celsenin Tanımı 567
1.2. Ara Celse Açılmasına Dair Örnekler 567
2. ARA KARAR – KISA KARAR – NİHAİ KARAR – HÜKÜM – İLAM KAVRAMLARI VE ARASINDAKİ FARKLAR 568
2.1. Ara Karar 568 2.1.a. Bilirkişi Tayinine İlişkin Ara Karar Örneği 568 2.1.b. Keşif ve Bilirkişi Tayinine İlişkin Ara Karar Örneği 569
2.2. Kısa Karar 569 – ÖRNEK KISA KARAR 569
2.3. Nihai Karar 570 2.3.a. Usule İlişkin Nihaî Kararlar 570 – USULE İLİŞKİN NİHAÎ KARAR ÖRNEKLERİ 570 2.3.b. Esasa İlişkin Nihaî Kararlar (Hüküm) 572 – ESASA İLİŞKİN NİHAÎ KARAR (HÜKÜM) ÖRNEKLERİ 572
2.4. İlam 573 – NİHAÎ KARAR – HÜKÜM VE SAİR KAVRAMLARA DAİR EMSAL YARGITAY KARARI–1 574 – EMSAL YARGITAY KARARI–2 575
3. HUKUKİ YAZIŞMALAR VE KARARLARDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 577
3.1. Kanunların Kısaltması Nasıl Yazılır 577
3.2. Sert Ünsüz Harfle Biten
Kısaltmalar Nasıl Yazılır 578
3.3. Bazı Hukukî Kavramların Yazılışı 578
3.4. Bazı Hukukî Kavramların Doğru Yazılışı 578
4. YARGI MENSUPLARININ GİYDİĞİ CÜBBELERİN TARİHÇESİ VE RENKLERİN ANLAMI 579
ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM KİTABA EMSAL OLARAK ALINAN YARGITAY VE BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARLARI ONBEŞİNCİ BÖLÜM
EKLER – HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU 1013 – HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK KANUNU 1127 – HUKUK MUHAKEMELERİNDE SES VE GÖRÜNTÜ NAKLEDİLMESİ YOLUYLA DURUŞMA İCRASI HAKKINDA YÖNETMELİK 1147 – BÖLGE ADLİYE VE ADLÎ YARGI İLK DERECE MAHKEMELERİ İLE CUMHURİYET BAŞSAVCILIKLARI İDARÎ VE YAZI İŞLERİ HİZMETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİNE DAİR YÖNETMELİK 1153 – AVUKATLIK ASGARİ ÜCRET TARİFESİ GENEL HÜKÜMLER 1245 KAYNAKLAR 1255