Medeni Usul Hukukunda Hukuka Aykırı Deliller
İçindekileri İncele
ÖNSÖZ 5 T A K D İ M 9 TEŞEKKÜR 11
KISALTMALAR 23
GİRİŞ A. İnceleme Planı 28 B. Terminolojinin Belirlenmesi 29
BİRİNCİ BÖLÜM HUKUKA AYKIRI DELİL KAVRAMI
§1. Hukuka Aykırı Deliller ile İlgili Bazı Temel Bilgiler 37
A. Hukukun ve Medeni Yargılama Hukukunun Amacı 37
B. Gerçek Kavramı 46
C. İspat 50
Ç. İspat Yasağı 59
§2. Hukuka Aykırı Delilin Unsurları 64 A. Delil 64 B. Hukuka Aykırılık 71
İKİNCİ BÖLÜM HUKUKA AYKIRI DELİLLERLE İLGİLİ GÖRÜŞLER VE BAZI ÜLKELERDEKİ DURUM
§3. Hukuka Aykırı Delillerle İlgili Görüşler 81 A. Mutlak Kabul Görüşü 85
I. Görüş ve Dayanakları 85
II. Eleştiriler 87 B. Mutlak Ret Görüşü 88
I. Görüş ve Dayanakları 88
1. Caydırma (Önleme) İhtiyacı 89
2. İspat Güvenliğini Sağlama 91
3. Hakların Korunması 92
4. Meşruiyetin ya da Yargısal Saygınlığın Korunması 93
5. Hukukun Uygulanmasını Talep Hakkı 94
II. Eleştiriler 95 C. Esnek (Nispi) Görüş 100
I. Görüş ve Dayanakları 100
II. Eleştiriler 102
§4. Bazı Ülkelerdeki Durum 103 A. İngiltere 103
I. İngiliz Hukuku ve Mahkemeleri Hakkında Genel Bilgiler 103
II. Görüşler 111
III. Kararlar 116
1. 1763 tarihli Huckle v. Money Kararı 116
2. 1765 tarihli Entick v. Carrington Kararı 117
3. 1783 tarihli Regina (Queen) v. Warickshall Kararı 118
4. 1842 tarihli Lloyd v. Mostyn Kararı 119
5. 1861 tarihli Regina (Queen) v. Leathem Kararı 120
6. 1955 tarihli Kuruma, Son of Kainu v. Regina (Queen) Kararı 122
7. 1980 tarihli Regina (Queen) v. Sang Kararı 124
8. 1980 tarihli Helliwell v. Piggot–Sims Kararı 127
9. 1982 tarihli ITC Film Distributors v. Video Exchange Kararı 128
10. 1996 tarihli Regina v. Khan (Sultan) Kararı 131
11. 2003 tarihli Jones v. University of Warwick Kararı 134
12. 2008 tarihli Andrew Lifely v. Nicholas Lifely Kararı 136
13. Diğer Bazı Özel Hukuk Davaları 138
IV. Mevzuat 139
1. 1912 tarihli Yargıçların Kuralları 139
2. 1984 tarihli Polis ve Suç Delilleri Kanunu 140
3. 1998 tarihli İnsan Hakları Kanunu 146
4. 1998 tarihli Medeni Yargılama Kuralları 148
V. Türemiş Deliller (Zehirli Ağacın Meyveleri) 150 B. Amerika Birleşik Devletleri 152
I. Amerikan Hukuku ve Mahkemeleri Hakkında Genel Bilgiler 152
II. Görüşler 158
1. Genel Olarak 158
2. Ceza Davaları Bakımından 164
3. Özel Hukuk Davaları Bakımından 172
III. Kararlar 186
1. 1884 tarihli Boyd v. United States Kararı 186
2. 1914 tarihli Weeks v. United States Kararı 189
3. 1961 tarihli Mapp v. Ohio Kararı 191
4. 1966 tarihli Miranda v. Arizona Kararı 193
5. 1974 tarihli United States v. Calandra Kararı (Büyük Jüri İstisnası) 199
6. 1976 tarihli United States v. Janis Kararı (Vergi Davası İstisnası–Genel İyi Niyet İstisnasının İlk Göstergesi) 203
7. 1980 tarihli United States v. Payner Kararı (Hukuki Menfaat Yokluğu İstisnası) 206
8. 1984 tarihli United States v. Leon Kararı (Genel İyi Niyet İstisnası) 208
9. 1995 tarihli Arizona v. Evans Kararı (Genel İyi Niyet İstisnası) 213
10. 2006 tarihli Hudson v. Michigan Kararı (Basit Hukuka Aykırılık–Zayıf İlliyet Bağı İstisnası) 215
11. 2009 tarihli Herring v. United States Kararı (Kasıtlı Olmayan İhlal İstisnası) 218
12. 2011 tarihli Davis v. United States Kararı (Mahkeme Kararına Güven İstisnası) 220
IV. Türemiş Deliller (Zehirli Ağacın Meyveleri) 222
1. Görüşler 222
2. Kararlar 224
a. 1920 tarihli Silverthorne Lumber Co., Inc. v. United States Kararı 224
b. 1939 tarihli Nardone v. United States Kararı 227
c. 1963 tarihli Wong Sun v. United States Kararı (Hukuka Aykırılık Bağının Zayıflaması) 229
d. 1984 tarihli Nix v. Williams Kararı (Kaçınılmazlık İstisnası) 232
C. Kanada 236
Ç. Almanya 246
I. Görüşler 246
1. Bağımsız Delil Değerlendirme Yasağı 258
2. Bağımlı Delil Değerlendirme Yasağı 259
a. Mutlak (Takdire Bağlı Olmayan) Dışlama 259
b. Nispi (Takdire Dayalı) Dışlama 260 aa. Menfaatlerin Tartılması Görüşü 260 bb. Normun Koruma Amacı Görüşü 264 cc. Özel Hayatın Mahrem Alanının Korunması Görüşü 266 çç. Usulȋ Kullanma Yetkisi Görüşü 269 dd. Genel Önleme (Caydırıcılık) Görüşü 272 ee. Basit Hukuka Aykırılık Görüşü 272
3. Dışlama Kuralına Getirilen Sınırlamalar 274
II. Türemiş Deliller (Zehirli Ağacın Meyveleri) 274
D. İsviçre 276
E. Avusturya 279
F. İtalya 280
G. Fransa 281
Ğ. Diğer Avrupa Birliği Ülkeleri 283
§5. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 287
A. AİHS ve AİHM Hakkında Genel Bilgiler 287
B. AİHM'in Hukuka Aykırı Deliller ile İlgili Yaklaşımı 289
C. Kararlar 301
I. 1988 tarihli Schenk v. İsviçre Kararı 301
II. 1996 tarihli Miailhe v. Fransa Kararı 304
III. 2000 tarihli Khan v. İngiltere Kararı 307
IV. 2006 tarihli Jalloh v. Almanya Kararı 310
V. 2007 tarihli Tavlı v. Türkiye Kararı 312
VI. 2010 tarihli Gafgen v. Almanya Kararı 313
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TÜRK HUKUKUNDAKİ GÖRÜŞLER ve HUKUKA AYKIRI DELİLLERİN ÇEŞİTLİ İLKELERLE İLİŞKİSİ
§6. Öğretide ve Uygulamada Hukuka Aykırı Deliller 317 A. Görüşler 317 B. Kararlar 331
I. Anayasa Mahkemesi 331
1. Yüce Divan Kararları 331
2. Bireysel Başvuru Kararları 333
II. Yargıtay 339
1. HGK ve Hukuk Dairelerinin Kararları 340 a. HGK Kararları 340 b. Daire Kararları 345
2. CGK ve Ceza Dairelerinin Kararları 359 C. Türemiş Deliller (Zehirli Ağacın Meyveleri) 369
§7. Hukuka Aykırı Delillerin Çeşitli İlkelerle ve Kavramlarla İlişkisi 377
A. Hukuk Devleti İlkesi ve Hâkimin Hukukla Bağlılığı 377
B. Yargılamanın Haysiyeti İlkesi 380
C. Hukuki Güvenlik, Belirlilik, İstikrar ve Öngörülebilirlik İlkeleri 384
Ç. Hak Arama Özgürlüğü 388
I. Sadece meşru vasıta ve yolların kullanılabilmesi 391
II. Kanuna aykırı bulguların kullanılamaması 394 D. Temel Hak ve Özgürlüklerin Korunması 398
I. Genel Olarak 398
II. Uluslararası Sözleşmeler 402
1. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 402
2. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 403
3. İşkence ve Diğer Zalimane, Gayriinsani veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi 403
4. Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Milletlerarası Sözleşme 404
III. Anayasa'daki Bazı Temel Haklar 405
1. Özel Hayatın Gizliliği 405
2. Konut Dokunulmazlığı 406
3. Haberleşme Özgürlüğü 407 E. İnsan Onurunun Korunması 408 F. İspat Hakkı 409 G. Adil Yargılanma 418
I. Silahların Eşitliği 422
II. Hukuki Dinlenilme Hakkı 425
III. Adalete Erişim Hakkı 431
IV. Mahkemenin Bağımsız ve Tarafsız Olması 432 Ğ. Dürüstlük Kuralı 433 H. Kişiliğin Korunması 439
I. Tasarruf, Taraflarca Getirilme, Re'sen Araştırma 443
İ. Usul Ekonomisi 446
J. Belge İbraz Yükümlülükleri 448
K. Hâkimin Davayı Aydınlatma Yükümlülüğü 452
§8. Değerlendirme 454 A. Görüş 454 B. Öneri 462
I. Birinci Adım: İspat Aracının Delil Niteliğinde Olup Olmadığının Tespiti 462
II. İkinci Adım: Delilin Hukuka Aykırı Olup Olmadığının İncelenmesi 463
III. Üçüncü Adım: Hukuka Uygunluk Halinin Bulunup Bulunmadığının Değerlendirilmesi 464
1. Meşru (Haklı) Savunma 467
2. Zorunluluk Hali 472
3. Bizzat Hakkını Koruma 474
4. Rıza 478
5. Üstün Nitelikte Özel Yarar ya da Kamu Yararı 481
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM HUKUKA AYKIRI DELİLLERİN KULLANILMASI YASAĞININ UYGULANMASI
§9. HMK md. 189/2'deki Yasak, Kuralın Amacı ve Emredici Niteliği 485
§10. HMK md. 189/2'nin Unsurları, Kapsamı ve Uygulama Alanları 490 A. Unsurları 490
I. Hukuka Aykırılık 490
II. Delil ve Elde Etme Kavramları 494 B. Kapsamı 495
I. Delil Elde Etme Yasağı 495
II. Delil İkame Etme Yasağı 496
III. Delil Değerlendirme Yasağı 497
IV. Vakıanın İspatında Dikkate Alınmamanın Anlamı 498
V. Yasağın Emareler Üzerindeki Etkisi 499
VI. Tesadüfi Deliller 501
VII. Özel Hukuka Göre Elde Edilen Deliller (Özel Kişilerce Elde Edilen Deliller) 506 C. Uygulama Alanları 510
§11. Hukuka Aykırı Delillere Karşı Korunma 517 A. Delilin Hukuka Aykırı Olduğu İddiası 517
I. Niteliği 517
II. İleri Sürülmesi 519
III. İncelenmesi 522
IV. İspatı 528 B. Verilebilecek Karar 530
I. Genel Olarak 530
II. Delilin Dosyadan Çıkartılması Görüşü 530
III. Delilin Dosyada Muhafaza Edilmesi Görüşü 532
IV. Aleniyetin Kaldırılması 536 C. Kanun Yolları 540
I. Genel Olarak 540
II. İstinaf 541
III. Temyiz 542
IV. Yargılamanın İadesi 546
V. Bireysel Başvuru 548
VI. AİHM Başvurusu 550 Ç. Yeniden İspatlama Hakkı 551 D. Önleme, İade ve İhtiyati Tedbir Başvuruları 552
§12. Yargılamada Hukuka Aykırı Delil Kullanılmasının Sonuçları 554
A. Tazminat Sorumluluğu 554
B. Cezai Sorumluluk 555
C. Avukatın Sorumluluğu 555
Ç. Hâkimin Sorumluluğu 556
§13. HMK md. 189/2'nin AİHS'e Uygunluğu 558
§14. HMK md. 189/2'nin Anayasaya Uygunluğu 560
BEŞİNCİ BÖLÜM HUKUKA AYKIRI DELİLLERİN ÖZEL GÖRÜNÜMLERİ
§15. Hukuka Aykırı Keşif 569
§16. Hukuka Aykırı Şekilde Elde Edilen Senet ve Belge 572
§17. Hukuka Aykırı Beyanlar 576
A. İradenin Sakatlanması 576
B. Çekinme Hakkı 588
C. Bilgisini Hukuka Aykırı Bir Şekilde Elde Eden, Özellikle Gizlice Dinleyen Tanık 594
§18. Hukuka Aykırı Delile Dayanan Bilirkişi Raporu 597
§19. Hukuka Aykırı Ses ve Görüntü Kaydı 599
A. Genel Olarak 599
B. Hukuka Aykırı Ses Kaydı 601
C. İletişim Bilgilerinin Hukuka Aykırı Tespiti 616
Ç. Hukuka Aykırı Görüntü Kaydı 618
§20. Hukuka Aykırı Bir Şekilde Alınan Kan ve Doku 621
§21. Günlük, Mektup, Elektronik Posta 632 SONUÇ 637
KAYNAKÇA 673 KAVRAM DİZİNİ 713