Medeni Hukukta Yapay Zekalı Varlıkların Kişilik Hakkı (9789750299285)

Önsöz 7
Özgeçmiş 9
Şekiller Listesi 15
Kısaltmalar 17
GİRİŞ 19
1. BÖLÜM
TEMEL ESASLARIYLA YAPAY ZEKA
A. YAPAY ZEKANIN TANIMI 21
B. YAPAY ZEKANIN İŞLEVİ 24
C. YAPAY ZEKA TÜRLERİ 27
1. Teknik Açıdan Türlerine Göre Yapay Zeka 27
a. Dar yapay zeka – Basit Veri İşleme Sistemleri 27
b. Genel Yapay Zeka – Açık Sistemler 28
c. Süper Yapay Zeka – Akıllı Sistemler 28
2. Çalışma Sistemleri Göre Yapay Zeka 29
a. Analitik Yapay Zeka 29
b. İnsandan İlham Alan Yapay Zeka 30
c. İnsansı Yapay Zeka 30
3. Fonksiyonlarına Göre Yapay Zeka 31
a. Reaktif Yapay Zeka 31
b. Sınırlı Hafızalı Yapay Zeka 31
c. Zihin Teorisi Düzeyinde Yapay Zeka 32
d. Bilinçli Yapay Zeka 32
D. YAPAY ZEKA TEKNİKLERİ 33
1. Makine Öğrenmesi 34
2. Makine Öğrenmesinin Alt Bileşenleri ve Derin Öğrenme 36
E. YAPAY ZEKANIN TARİHİ GELİŞİMİ 39
1. Edebiyat ve Mitolojisi Çerçevesinde Yapay Zeka 39
2. 1950 ve 60’lı Yıllar:Yapay Zeka Araştırmalarında İlk Adımlar 42
3. Alan Turing ve Yapay Zeka Gelişimindeki Rolü 42
4. 20. Yüzyılda Örnekleriyle Yapay Zeka 46
a. Eliza İsimli Yapay Zeka Programı 46
b. Uzman Sistemlerin Gelişimi 46
5. Yapay Zeka Çalışmalarında Duraklamalar 48
6. 20. Yüzyılın Sonlarında Yapay Zeka 49
a. İlk Robotlar ve İnsansı Robotlar 50
b. Kişilik Statüsüne Sahip İlk Yapay Zeka Sahibi Varlık Sophia 51
7. Yapay Zeka Alanında 21. Yüzyıldaki Gelişmeler 52
a. Akıllı Asistan ChatGPT 55
8. Yapay Zeka Kapsamında Yerel Gelişmeler 56
F. YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİNİN HUKUK DÜNYASINDAKİ ROLÜ 57
1. Yapay Zekanın Vekil Olarak Görevlendirilmesi 57
2. Yapay Zekanın Hakim/ Hakim Asistanı Olarak Görev Alması 58
3. Yapay Zekanın Savcı Yardımcısı Olarak Görev Alması 63
4. Yapay Zekanın ilk Vekillik Görevi 64
5. Mahkeme Hükmünde Yapay Zekadan Yararlanılması 66
6. Yapay Zekanın Yargı Faaliyetleri Ekseninde Değerlendirmesi 69
G. YAPAY ZEKANIN POZİTİF VE NEGATİF YÖNLERİ İLE ETİK DEĞERLENDİRME 74
1. Yapay Zekanın Pozitif Yönleri 75
a. İnsan Hatasını Minimize Etmesi ve Zamandan Tasarruf Etmesi 75
b. Ekonomik Fayda ve Tasarruf Sağlaması 76
c. Aralıksız Görev Yapması ve Rutin İşleri Tamamlaması 77
d. Riski Üstlenebilmesi 77
e. Gelişimi Teşvik Etmesi 78
f. Hızlı Harekete Geçmesi 78
2. Yapay Zekanın Negatif Yönleri 78
a. Yapay Zeka Önyargısı 78
b. Üretkenlik Dilemması 79
c. Tembelliğe Alıştırması 79
d. İşsizliği Artırması 80
e. Ayrımcılık İhtimali 80
f. Duygu ve Etikten Bihaber Olması 81
g. Hukuki Düzenlemeler 81
h. Yapay Zekanın Özel Hayat ve Kişisel Verilere Etkisi 81
g. Yapay Zeka Terörizmi 82
3. Yapay Zekanın Etik Açıdan Değerlendirmesi 82
a. Genel Bakış 82
4. Etik ve İnsan Hakları Kapsamındaki Hukuki Düzenlemeler 85
a. Uluslararası Düzenlemeler 85
aa. Genel Bakış 85
bb. Avrupa Konseyi Direktifi 86
cc. Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü 86
dd. OECD Düzenlemeleri 88
b. Ulusal Düzenlemeler 89
2. BÖLÜM
HUKUKİ KİŞİLİK KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ
A. KİŞİLİK KAVRAMI 91
B. KİŞİLİĞİN TANIMI 91
1. Hukuki Bağlamda Kişilik 91
2. Felsefi ve Sosyolojik Bağlamda Kişilik 93
C. KİŞİLİK KAVRAMININ TARİHİ VE ETİMOLOJİK GEÇMİŞİ 94
D. MAKİNE VE İNSAN ETKİLEŞİMİ 96
E. KİŞİ TÜRLERİ 99
1. Konusu Bakımından Kişi Türleri 99
a. Sosyolojik ve Felsefi Anlamda Kişi 99
b. Hukuki Anlamda Kişi 99
2. Ontolojik Bakımdan Kişi Türleri 101
a. Gerçek Kişiler 101
b. Tüzel Kişiler 101
aa. Genel Olarak 101
bb. Tüzel Kişilerin Hukuki Niteliği 104
cci. Tüzel Kişilerin Ehliyeti 105
3. BÖLÜM
YAPAY ZEKA SAHİBİ VARLIKLARIN HUKUKİ KİŞİLİĞİ
A. GENEL OLARAK 107
B. YAPAY ZEKANIN KİŞİLİĞİNE İLİŞKİN DOKTRİNDE YER ALAN GÖRÜŞLER 110
1. Genel Bakış 110
2. Anayasal Bağlamda Yapay Zeka 111
3. Hak Öznesi Olarak Yapay Zeka 113
4. Hukuki Kişiliği Reddeden Görüş 115
a. Nitelik Eleştirisi 116
b. Çıkar Eleştirisi 119
c. Yetenek Eleştirisi 120
d. Zorunluluk Eleştirisi 121
e. Genel Değerlendirme 121
5. Hukuki Kişiliği Kabul Eden Görüş 122
C. YAPAY ZEKA HAKKINDA ÖNGÖRÜLEN KİŞİLİK TİPLERİ 124
1. Elektronik Kişilik 124
2. Tüzel Kişi Benzeri Kişilik 132
3. Gerçek Kişilik Etrafında Şekillenen Görüşler 135
a. Yarı Kişilik 135
b. Sınırlı Amaçlı Kişilik 136
c. İnsan Dışındaki Kişilik 138
D. YAPAY ZEKANIN EYLEMLERİNDEN KAYNAKLANAN HUKUKİ VE CEZAİ SORUMLULUK 140
1. Hukuki Sorumluluk 140
a. Genel Olarak 140
b. Yapay Zeka ve Kusur Sorumluluğu (Haksız Fiil Sorumluluğu) 142
c. Yapay Zeka ve Kusursuz Sorumluluk 143
d. Yapay Zekanın Faaliyetlerinden Doğan Hukuki Sorumluluk 145
e. Gelişmiş Türdeki Yapay Zekanın Hukuki Sorumluluğu 151
f. Otonom Araçların Hukuki Sorumluluğu 155
2. Cezai Sorumluluk 157
a. Genel Olarak 157
b. Kusur İlkesi 158
c. Şahsilik İlkesi 158
d. Türk Ceza Hukukunda Yapay Zekanın Sorumluluğu 159
Sonuç ve Öneriler 161
Kaynakça 171
Kavram Dizini 187