Medenî Hukuk Temel Bilgiler (9789750295775)

Önsöz 4
Kısaltmalar 53
BİRİNCİ KISIM
BAŞLANGIÇ HÜKÜMLERİ
BİRİNCİ BÖLÜM
TOPLUMSAL HAYATI DÜZENLEYEN KURALLAR
§ 1. GENEL OLARAK 55
§ 2. HUKUK KAVRAMI VE HUKUK KURALLARI 56
I. GENEL OLARAK HUKUK KAVRAMI VE HUKUKUN ÇEŞİTLİ AYIRIMLARI 56
A. Hukuk Kavramı 56
B. Hukukun Çeşitli Ayırımları 56
1. Pozitif Hukuk – İdeal Hukuk 56
2. İç Hukuk – Dış Hukuk 57
3. Kamu Hukuku – Özel Hukuk 58
4. Yazılı Hukuk – Yazılı Olmayan Hukuk 58
5. Maddî Hukuk –Şeklî Hukuk 59
II. HUKUK KURALLARI 60
A. Tanımı 60
B. Özellikleri 60
1. Toplum Hayatının Zorunlu Bir Sonucu Olması 60
2. Değiştirilebilir Olması 61
3. Soyut, Genel, Sürekli ve Objektif Olması 61
4. Uyulması Zorunlu Olması 61
C. Çeşitleri 62
1. Doğuş Tarzlarına Göre 62
2. Biçimlerine Göre 62
3. Bağlayıcı Nitelik Taşıyıp Taşımamalarına Göre 63
§ 3. AHLÂK KURALLARI 67
I. TANIMI VE ÖZELLİKLERİ 67
II. HUKUK KURALLARINDAN FARKLARI 68
§ 4. DİN KURALLARI 68
I. TANIMI 68
II. HUKUK KURALLARINDAN FARKLARI 69
§ 5. GÖRGÜ KURALLARI 69
I. TANIMI 69
II. HUKUK KURALLARINDAN FARKLARI 70
İKİNCİ BÖLÜM
GENEL OLARAK MEDENÎ HUKUK
§ 6. MEDENÎ HUKUKUN TANIMI, HUKUK SİSTEMİ İÇERİSİNDEKİ YERİ, KONUSU VE KAPSAMI 71
§ 7. HUKUKUN VE MEDENÎ HUKUKUN KAYNAKLARI 72
I. HUKUKUN KAYNAĞI 72
II. MEDENÎ HUKUKUN KAYNAKLARI 73
A. ASLÎ KAYNAKLAR 73
1. Kanunun Önceliği 73
2. Kanunların Yer, Zaman ve Anlam Bakımından Uygulanması 74
a. Kanunların Yer Bakımından Uygulanması 74
b. Kanunların Zaman Bakımından Uygulanması 75
ba. Kanunların Yürürlüğe Girmesi ve Yürürlükten Kalkması 75
bb. Kanunların Geçmişe Yürümemesi İlkesi 76
bba. İlke 76
bbb. İstisnalar 77
bc. Aynı Anda Aynı Konuyu Düzenleyen İki Ayrı Kanunun Bulunması 77
c. Kanunların Anlam Bakımından Uygulanması 79
ca. Yorum Kavramı 79
cb. Yorum Çeşitleri 79
cc. Yorumun Yapılması 80
3. Kanun Boşluğu 83
a. Boşluk Kavramı 83
b. Boşluk Çeşitleri 83
ba. Kural İçi (Gerçek Olmayan – Bilinçli) Boşluk 83
bb. Kural Dışı (Gerçek – Bilinçsiz) Boşluk 86
c. Boşluk Doldurma 87
ca. Genel Olarak 87
cb. Takdir Yetkisi 88
B. TÂLÎ KAYNAKLAR 89
1. Örf ve Âdet Hukuku 89
a. Genel Olarak 89
b. Unsurları 90
c. Çeşitleri 91
d. Önemi ve Uygulanması 92
2. Hâkimin Yarattığı Hukuk 92
a. Genel Olarak 92
b. Hâkimin Hukuk Yaratırken Başvurabileceği Yöntemler 92
c. Hükmü 93
C. YARDIMCI KAYNAKLAR 94
1. Bilimsel Görüşler 94
2. Yargı Kararları 94
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
HAKKIN KAZANILMASI, KULLANILMASI,
KORUNMASI VE KAYBI
§ 8. GENEL OLARAK HAK KAVRAMI 95
I. HAK KAVRAMI 95
II. HAKKIN KONUSU VE SAHİBİ 96
A. HAKKIN KONUSU 96
B. HAKKIN SAHİBİ 96
III. HAKKIN ÇEŞİTLERİ 96
A. PARA İLE ÖLÇÜLEBİLİRLİĞİ AÇISINDAN 96
1. Malvarlığı Hakları 96
2. Şahısvarlığı Hakları 97
B. İLERİ SÜRÜLEBİLECEĞİ ÇEVRE AÇISINDAN 97
1. Mutlak Haklar 97
a. Mallar Üzerinde Mutlak Haklar 97
aa. Maddî Mallar Üzerinde Mutlak Haklar: Aynî Haklar 97
ab. Gayrî Maddî Mallar Üzerinde Mutlak Haklar: Fikrî ve Sınaî Haklar 99
b. Kişiler Üzerinde Mutlak Haklar 99
ba. Kişinin Kendi Üzerindeki Mutlak Hakkı: Kişilik Hakkı 99
bb. Kişinin Başkaları Üzerindeki Mutlak Hakkı: Velâyet ve Vesâyet Hakkı 99
2. Nisbî Haklar 100
a. Alelâde Nisbî Haklar 100
b. Nisbî Hak İlkesinin İstisnaları 102
ba. Şerh Edilmiş Nisbî Haklar 102
bb. Eşyaya Bağlı Borç 104
bc. Tam Üçüncü Kişi Yararına Sözleşme 104
C. KULLANILMASININ ETKİSİ AÇISINDAN 104
1. Alelâde Haklar 104
2. Yenilik Doğuran Haklar 105
a. Kavram 105
b. Çeşitleri 105
c. Özellikleri 106
D. KULLANMA YETKİSİ AÇISINDAN 107
1. Şahsen Kullanılması Zorunlu Olmayan Haklar 107
2. Şahsen Kullanılması Zorunlu Olan Haklar 107
E. DEVREDİLEBİLİRLİĞİ AÇISINDAN 108
1. Devredilebilen Haklar 108
2. Devredilemeyen Haklar 108
F. BAĞIMSIZLIĞI AÇISINDAN 108
1. Bağımsız Haklar 108
2. Bağlı Haklar 108
§ 9. HAKKIN KAZANILMASI 110
I. HAKKI KAZANDIRAN ETKENLER 110
A. HUKUKÎ OLAY VE HUKUKÎ FİİL 110
B. HUKUKÎ İŞLEM 116
1. Hukukî İşlem Kavramı 116
2. Hukukî İşlemin Unsurları 116
a. Hukukî İşlemin Kurucu Unsurları 116
aa. İrade Açıklaması 116
ab. Hukukî Sonuç 118
ac. Diğer Kurucu Unsurlar 119
b. Hukukî İşlemin Geçerlilik Unsurları 119
ba. Bütün Hukukî İşlemler İçin Aranan Geçerlilik Unsurları 119
baa. Hukukî İşlem Ehliyeti 119
bab. Emredici Kurallara Aykırı Olmama 120
bac. Muvazaalı Olmama 120
bad. İradenin Serbest Olması 120
bb. Bazı Hukukî İşlemler İçin Aranan Geçerlilik Unsurları 121
bba. Şekil 121
bbb. Tasarruf Yetkisi 121
c. Hukukî İşlemin Etkinlik Unsurları 121
3. Hukukî İşlemin Çeşitleri 122
a. Gerekli İrade Beyanı Sayısı Açısından 122
b. Hüküm Doğuracağı Zaman Açısından 123
c. Malvarlığına Yaptığı Etki Açısından 125
d. Sebebe Bağlılık Açısından 128
e. Koşula Bağlılık Açısından 130
4. Hukukî İşlemin Geçersizliği 135
a. Yokluk 135
b. Kesin Hükümsüzlük (Butlan) 135
c. İptâl Edilebilirlik 139
d. Tek Taraflı Bağlamazlık (Eksiklik / Noksanlık) 140
e. Nisbî Etkisizlik 141
II. HAKKIN KAZANILMASININ ÇEŞİTLERİ 142
A. ASLEN KAZANMA 142
B. DEVREN KAZANMA 142
C. TESİSEN KAZANMA 143
III. HAKKIN KAZANILMASINDA İYİNİYETİN ROLÜ 144
A. İYİNİYET KAVRAMI VE UNSURLARI 144
B. İYİNİYETİN ARANACAĞI KİŞİ VE ZAMAN 146
1. İyiniyetin Aranacağı Kişi 146
2. İyiniyetin Aranacağı Zaman 147
C. İYİNİYETİN İSPATI 148
D. İYİNİYETİN KORUNDUĞU HÂLLER 149
1. Aile Hukukunda 149
2. Borçlar Hukukunda 149
3. Eşya Hukukunda 151
a. Taşınırlara İlişkin Aynî Hakların Hak Karinesine Dayalı Olarak Kazanılması 151
b. Taşınmazlar Üzerindeki Aynî Hakların İyiniyetle Kazanılması (Güven İlkesi) 155
c. Aynî Hakların İyiniyete Dayalı Olarak Zamanaşımıyla Kazanılması 156
d. Zilyetlikte Geri Verme (İade) Borcunun Kapsamının Belirlenmesi 156
e. Hukuka Aykırı ve Taşkın İnşaat Hâllerinde 157
4. Miras Hukukunda 157
§ 10. HAKKIN KULLANILMASINDA DÜRÜSTLÜK KURALI 157
I. DÜRÜSTLÜK KURALI KAVRAMI 157
II. DÜRÜSTLÜK KURALININ UYGULAMA ALANI 158
A. HAKLARIN KULLANILMASI VE BORÇLARIN YERİNE GETİRİLMESİNDE 158
B. KANUN HÜKÜMLERİNİN YORUMLANMASI VE KANUNA KARŞI HİLENİN ÖNLENMESİNDE 159
1. Kanun Hükümlerinin Yorumlanmasında 159
2. Kanuna Karşı Hilenin Önlenmesinde 160
C. HUKUKÎ İŞLEMLERİN KURULMASI, YORUMLANMASI, TAMAMLANMASI, DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE DEĞİŞEN ŞARTLARA UYARLANMASINDA 160
1. Hukukî İşlemlerin Kurulmasında 160
2. Hukukî İşlemlerin Yorumlanmasında 161
3. Hukukî İşlemlerin Tamamlanmasında 162
4. Hukukî İşlemlerin Dönüştürülmesinde 162
5. Hukukî İşlemin Değişen Şartlara Uyarlanmasında 162
III. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞI 163
A. KAVRAM 163
B. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI HÂLLERİ 164
C. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASININ YAPTIRIMI 165
§ 11. HAKKIN KORUNMASI VE KAYBI 165
I. HAKKIN KORUNMASI 165
A. HAKKIN BİZZAT KORUNMASI 166
1. Meşru Müdafaa 166
2. Zaruret Hâli 167
3. Hakkını Korumak İçin Kuvvet Kullanma 168
B. HAKKIN DEVLET ARACILIĞIYLA KORUNMASI 169
1. Talep 170
2. Dâva 172
a. Dâva Kavramı ve Çeşitleri 172
b. Dâvada Savunma Araçları 173
c. İddia ve Savunmanın İspâtı 175
3. Cebrî İcra 178
II. HAKKIN KAYBI 178
A. NİSBÎ KAYIP 178
B. MUTLAK KAYIP 178
İKİNCİ KISIM
KİŞİLER HUKUKU
§ 12. KİŞİ VE KİŞİLİK KAVRAMLARI, KİŞİ TÜRLERİ 181
I. KİŞİ KAVRAMI 181
II. KİŞİLİK KAVRAMI 182
III. KİŞİ TÜRLERİ 182
A. GERÇEK KİŞİLER 183
B. TÜZEL KİŞİLER 183
GERÇEK KİŞİLER
§ 13. KİŞİLİĞİN BAŞLANGICI VE SONA ERMESİ 185
I. KİŞİLİĞİN BAŞLANGICI 185
A. TAM VE SAĞ DOĞUM 185
B. İSTİSNAÎ DURUMLAR 186
1. Cenin 186
2. Müstakbel Kişi 186
II. KİŞİLİĞİN SONA ERMESİ 187
A. Ölüm 187
1. Ölüm Kavramı 187
2. Ölümün İspatı 188
a. İspat Yükü 188
b. İspat Araçları 188
ba. Kişisel Durum Sicili 188
bb. Karineler 189
bba. Ölüm Karinesi 189
bbb. Birlikte Ölüm Karinesi 190
3. Ölümün Sonuçları 192
B. Gaiplik 192
1. Kavram 192
2. Gaipliğin Şartları 193
a. Medenî Kanun’un Aradığı Olaylardan Birinin Mevcut Olması 193
aa. Ölüm Tehlikesi İçinde Kaybolma 194
ab. Uzun Zamandan Beri Haber Alınamama 195
b. Belirli Bir Sürenin Geçmiş Olması 197
c. Ölümün Kuvvetle Muhtemel Görünmesi 199
d. İlgililerin Talepte Bulunması 199
e. Mahkemenin Gaipliğe Karar Vermesi 200
ea. Yetkili Mahkeme 200
eb. Görevli Mahkeme 201
ec. İlân 201
ed. Gaiplik Kararı Verilmesi 202
3. Gaipliğin Sonuçları 203
§ 14. HAK VE FİİL EHLİYETİ 205
I. HAK EHLİYETİ 205
A. KAVRAM 205
B. HAK EHLİYETİNE İLİŞKİN TEMEL İLKELER 205
1. Genellik İlkesi 205
2. Eşitlik İlkesi 206
C. HAK EHLİYETİ SINIRLAMALARI 206
II. FİİL EHLİYETİ 207
A. KAVRAM 207
B. KOŞULLARI 208
1. Ayırt Etme Gücüne Sahip Olmak 208
2. Ergin Olmak 209
a. Olağan Erginlik 209
b. Erken Erginlik 210
ba. Mahkeme Kararı ile Erginlik 210
bb. Evlenme ile Erginlik 212
3. Kısıtlı Olmamak 212
C. FİİL EHLİYETLERİNİN KENDİLERİNE SAĞLADIĞI YETKİYE GÖRE GERÇEK KİŞİLER 213
1. Tam Ehliyetliler 213
2. Tam Ehliyetsizler 214
3. Sınırlı Ehliyetsizler 219
a. Kavram 219
b. Fiil Ehliyeti Bakımından Durumları 219
ba. Hukukî İşlem Ehliyeti Bakımından 219
baa. Kanunî Temsilcilerinin Rızası ile Yapabilecekleri İşlemler 220
bab. Tek Başlarına Yapabilecekleri İşlemler 222
bac. Hiç Yapamayacakları İşlemler 224
bb. Hukuka Aykırı Fiillerden Sorumlu Olma ve Dâva Ehliyeti Bakımından 225
4. Sınırlı Ehliyetliler 225
§ 15. HISIMLIK 228
I. KAVRAM 228
II. TÜRLERİ 228
A. KAN BAĞINA DAYANAN HISIMLIK: KAN HISIMLIĞI 228
1. Kavram 228
2. Kan Hısımlığının Türleri 228
a. Üstsoy–Altsoy Hısımlığı 228
b. Yansoy (Civar) Hısımlığı 229
3. Kan Hısımlığının Derecesi 229
4. Kan Hısımlığının Önemi 230
B. KAN BAĞINA DAYANMAYAN HISIMLIK 232
1. Kayın Hısımlığı 232
2. Evlât Edinmeden Doğan Hısımlık (Yapay Hısımlık) 233
§ 16. YERLEŞİM YERİ (İKAMETGÂH) 235
I. KAVRAM VE ÖNEM 235
II. TÜRLERİ 235
A. İRADÎ (İSTEĞE BAĞLI) YERLEŞİM YERİ 235
B. İTİBARÎ YERLEŞİM YERİ 236
C. KANUNÎ YERLEŞİM YERİ 237
III. YERLEŞİM YERİNE HÂKİM OLAN İLKELER 238
A. YERLEŞİM YERİNİN ZORUNLULUĞU 238
B. YERLEŞİM YERİNİN TEKLİĞİ 238
C. YERLEŞİM YERİNİN SÜREKLİLİĞİ 238
§ 17. KİŞİLİK HAKKI VE KİŞİLİĞİN KORUNMASI 239
I. KİŞİLİK HAKKI 239
A. KAVRAM 239
B. KONUSU 240
1. Maddî Bütünlüğe İlişkin Değerler 240
a. Yaşam 240
b. Beden Bütünlüğü 241
c. Sağlık 243
2. Manevî Bütünlüğe İlişkin Değerler 243
a. Ehliyetler 243
b. Özgürlük 244
c. Şeref ve Haysiyet 245
d. Ad 246
e. Resim ve Ses 246
f. Özel Hayat ve Sırlar 248
3. İktisadî Bütünlüğe İlişkin Değerler 252
a. İktisadî Varlık ve Özgürlük 252
b. Meslekî İtibar 252
c. Meslekî–Ticarî Gizlilik ve Sırlar 253
II. KİŞİLİĞİN KORUNMASI 254
A. KİŞİLİĞİN İÇE KARŞI KORUNMASI 255
B. KİŞİLİĞİN DIŞA KARŞI KORUNMASI 255
1. Kişilik Hakkını Koruyucu Dâvalar 256
a. Genel Olarak Koruyucu Dâvalar 256
aa. Önleme Dâvası 256
ab. Son Verme Dâvası 257
ac. Tespit Dâvası 257
b. Koruyucu Dâvaların Ortak Özelliği: Hukuka Aykırılık 258
ba. Genel Olarak 258
bb. Hukuka Uygunluk Sebepleri 259
bba. Hak Sahibinin Rızası 259
bbb. Hukuk Düzeninin Tanıdığı Yetki 260
bbc. Üstün Nitelikte Kamu Yararı 261
bbd. Üstün Nitelikte Özel Yarar 261
c. Koruyucu Dâvalara İlişkin Usul Hükümleri 261
2. Tazminat Dâvaları 262
a. Maddî Tazminat Dâvası 263
b. Manevî Tazminat Dâvası 265
3. Haksız Kazancın İadesine (Menfaat Devrine) Yönelik Dâva 269
§ 18. AD VE ADIN KORUNMASI 270
I. KAVRAM 270
II. ADIN TÜRLERİ VE KAZANILMASI 271
A. ÖZAD 271
B. SOYAD 272
C. MÜSTEAR AD 274
D. LAKAP 274
E. TİCARET ÜNVANI, İŞLETME ADI VE MARKA 274
III. ADIN DEĞİŞTİRİLMESİ 275
IV. ADIN KORUNMASI 276
§ 19. KİŞİSEL DURUM SİCİLLERİ 277
I. KAVRAM 277
II. TÜRLERİ 277
A. DOĞUM KÜTÜĞÜ 277
B. ÖLÜM KÜTÜĞÜ 279
C. EVLENME KÜTÜĞÜ 280
D. AİLE KÜTÜĞÜ 281
III. KİŞİSEL DURUM SİCİLLERİNİN DÜZELTİLMESİ VE DEĞİŞTİRİLMESİ 282
IV. KİŞİSEL DURUM SİCİLLERİNİN TUTULMASINDAN DOĞAN SORUMLULUK 284
TÜZEL KİŞİLER
§ 20. TÜZEL KİŞİLER HAKKINDA GENEL BİLGİLER 285
I. KAVRAM 285
II. TÜRLERİ 286
A. TÂBİ OLDUKLARI HUKUK KURALLARINA GÖRE 286
1. Kamu Tüzel Kişileri 286
2. Özel Hukuk Tüzel Kişileri 286
B. YAPILARINI OLUŞTURAN UNSURLARA GÖRE 287
1. Kişi Toplulukları 287
2. Mal Toplulukları 287
III. TÜZEL KİŞİLİĞİN BAŞLANGICI 287
IV. TÜZEL KİŞİLERİN EHLİYETLERİ 288
A. HAK EHLİYETİ 288
B. FİİL EHLİYETİ 290
V. TÜZEL KİŞİLERİN YERLEŞİM YERİ 292
VI. TÜZEL KİŞİLİĞİN SONA ERMESİ 293
A. Sona Erme Nedenleri 293
1. Kendiliğinden Sona Erme 294
2. Kararla Sona Erme 294
a. Kendi Yetkili Organın Kararı ile Sona Erme 294
b. Mahkeme Kararı ile Sona Erme 294
B. Sona Ermenin Hüküm ve Sonuçları 294
1. Tasfiye 294
2. Tahsis 295
§ 21. DERNEKLER 295
I. KAVRAM 295
II. DERNEĞİN TÜRLERİ 297
A. ALELÂDE DERNEK – KAMUYA YARARLI DERNEK 297
B. TİCARÎ İŞLETME İŞLETEN – İŞLETMEYEN DERNEK 297
C. ÇOCUK DERNEĞİ 297
D. BASİT DERNEK – DERNEK BİRLİĞİ 298
III. DERNEĞİN KURULMASI 299
IV. DERNEĞİN ORGANLARI 301
A. ZORUNLU ORGANLAR 301
1. Genel Kurul 301
2. Yönetim Kurulu 303
3. Denetim Kurulu 304
B. İRADÎ ORGANLAR 304
V. DERNEK ÜYELİĞİ 304
VI. DERNEĞİN SONA ERMESİ VE SONUÇLARI 307
A. SONA ERME NEDENLERİ 307
1. Kendiliğinden Sona Erme 307
2. Kararla Sona Erme 307
a. Genel Kurul Kararı ile Sona Erme 307
b. Mahkeme Kararı ile Sona Erme 308
B. SONA ERMENİN SONUÇLARI 308
1. Tasfiye 308
2. Tahsis 309
§22. VAKIFLAR 309
I. KAVRAM 309
II. VAKFIN KURULMASI 311
III. VAKFIN ORGANLARI 314
IV. VAKFIN SONA ERMESİ VE SONUÇLARI 314
A. SONA ERME NEDENLERİ 314
1. Kendiliğinden Sona Erme 314
2. Mahkeme Kararı ile Sona Erme 314
B. SONA ERMENİN SONUÇLARI 315
1. Tasfiye 315
2. Tahsis 315
ÜÇÜNCÜ KISIM
AİLE HUKUKU
§ 23. AİLE KAVRAMI VE AİLE HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ 317
I. AİLE KAVRAMI 317
II. AİLE HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ 318
A. EŞLER ARASINDA EŞİTLİK İLKESİ 318
B. ZAYIFLARIN KORUNMASI İLKESİ 318
C. DEVLETİN MÜDAHALESİ İLKESİ 319
D. DÜZENLEME SERBESTÎSİNİN OLMAMASI 320
EVLİLİK HUKUKU
BİRİNCİ AYIRIM
EVLİLİĞİN KURULMASI
§ 24. NİŞANLANMA 321
I. KAVRAM 321
II. NİŞANLANMANIN HUKUKÎ NİTELİĞİ 321
III. NİŞANLILIĞIN UNSURLARI 321
A. KURUCU UNSURLAR 321
1. Karşılıklı Evlenme Vaadi 322
2. Evlenmeyi Vaadedenlerin Farklı Cinsiyette Olması 322
B. GEÇERLİLİK UNSURLARI 323
1. Nişanlanma Ehliyeti 323
2. Nişanlanmanın Emredici Hukuk Kurallarına, Ahlâk ve Adaba Aykırı Olmaması 323
C. NİŞANLANMA İRADESİNİN SIHHATLİ OLMAMASI DURUMU 324
D. NİŞANLANMANIN VADE VE KOŞULA BAĞLANABİLMESİ 324
IV. NİŞANLILIĞIN HÜKÜMLERİ 324
A. EVLENMEYİ GERÇEKLEŞTİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ 324
B. SADAKAT YÜKÜMLÜLÜĞÜ 325
C. DESTEKTEN YOKSUN KALMA VE MANEVÎ TAZMİNAT İSTEYEBİLME HAKKI 325
D. HÂKİMLİKTEN KAÇINMA ZORUNLULUĞU VE TANIKLIKTAN KAÇINMA HAKKI 325
V. NİŞANLILIĞIN SONA ERMESİ VE SONUÇLARI 326
A. SONA ERME SEBEPLERİ 326
1. Evlenme 326
2. Evlenmenin Kesin Olarak İmkânsız Hâle Gelmesi 326
3. Bozucu Koşulun Gerçekleşmesi 326
4. Anlaşma 326
5. Nişanın Bozulması 326
B. SONA ERMENİN SONUÇLARI 327
1. Hediyelerin Geri Verilmesi (İadesi) 327
2. Tazminat 328
a. Maddî Tazminat 328
b. Manevî Tazminat 329
3. Zamanaşımı 330
§ 25. EVLENME 330
I. EVLENMENİN TANIMI VE HUKUKÎ NİTELİĞİ 330
II. EVLENMENİN ŞARTLARI 330
A. MADDÎ ŞARTLAR 330
1. Evlenme Ehliyeti 330
a. Ayırt Etme Gücü 331
b. Yaş 331
aa. Ergin Olmaya Bağlı Normal Yaş 331
bb. Olağan Evlenme Yaşı 331
cc. Olağanüstü Evlenme Yaşı 331
c. Yasal Temsilcinin İzni 332
2. Evlenme Engellerinin Bulunmaması 333
a. Kesin Evlenme Engelleri 333
aa. Hısımlık 333
bb. Mevcut Evlilik 335
cc. Akıl Hastalığı 335
b. Kesin Olmayan Evlenme Engelleri 336
aa. Bekleme Süresi 336
bb. Bazı Bulaşıcı Hastalıklar 336
B. ŞEKLÎ ŞARTLAR 336
1. Evlenme Başvurusu 336
2. Evlenme Töreni 338
3. Evlenme Töreninden Sonraki İşlemler 340
İKİNCİ AYIRIM
EVLİLİĞİN GENEL HÜKÜMLERİ
§ 26. EVLİLİĞİN KİŞİSEL HÜKÜMLERİ 341
I. EŞLERİN KİŞİSEL İLİŞKİLERİNDE HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLER 341
A. EŞLERİN HAKLARI 341
1. Ortak Konutu Seçme Hakkı 341
2. Evlilik Birliğini Beraberce Yönetme Hakkı 341
3. Meslek ve İş Seçme Hakkı 342
B. EŞLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 342
1. Evlilik Birliğinin Mutluluğunu Sağlama Yükümlülüğü 342
2. Çocukların Bakımına, Eğitim ve Gözetimine Özen Gösterme Yükümlülüğü 342
3. Birlikte Yaşama Yükümlülüğü 342
4. Sadakat Yükümlülüğü 342
5. Yardımlaşma Yükümlülüğü 343
C. KADININ SOYADI 343
D. EVLİLİK BİRLİĞİNİN KORUNMASI: HÂKİMİN MÜDAHALESİ 344
1. Hâkimin Müdahalesinin Şartları 344
2. Durumun Değişmesi 344
3. Yetkili Mahkeme 345
4. Kanunda Öngörülen Önlemler 345
a. Parasal Katkı Miktarının Belirlenmesi 345
b. Birlikte Yaşamaya Ara Verilmesi 345
c. Borçlulara Yönelik Önlemler 346
d. Tasarruf Yetkisinin Sınırlanması 346
§ 27. EVLİLİĞİN MALÎ HÜKÜMLERİ 347
I. GENEL MALÎ HÜKÜMLER 347
A. EVLİLİK BİRLİĞİNİN GİDERLERİNE KATILMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 347
B. EŞLERİN HUKUKÎ İŞLEMLERİ 347
1. Kural: Hukukî İşlem Serbestîsi 347
2. Diğer Eşin Rızasına Bağlı Hukukî İşlemler 348
a. Aile Konutu ile İlgili Hukukî İşlemler 348
b. Kefalet Taahhüdü 350
c. Paylı Mülkiyette Pay Üzerinde Tasarruf 351
d. Mal Ortaklığı Rejimindeki Özel Durumlar 351
3. Hukukî İşlemlerde Evlilik Birliğinin Temsili 351
a. Temsil Yetkisinin Kapsamı 351
b. Sorumluluk 352
c. Temsil Yetkisinin Kaldırılması veya Sınırlandırılması 352
d. Temsil Yetkisinin Geri Verilmesi 353
II. MAL REJİMLERİ 353
A. MAL REJİMİ KAVRAMI 353
B. MAL REJİMİNİN BELİRLENMESİ 353
1. Kural: Yasal Mal Rejimine Tâbi Olunması 353
2. İstisnalar 354
a. Seçimlik Mal Rejimi 354
aa. Genel Olarak 354
ab. Mal Rejimi Sözleşmesi 354
b. Olağanüstü Mal Rejimi 355
ba. Hâkim Kararı ile Geçiş 355
baa. Eşlerden Birinin Talebine İstinaden 355
bab. Alacaklının Talebine İstinaden 356
bb. Kanun Gereği Kendiliğinden Geçiş 356
bc. Önceki Rejimin Tasfiyesi 357
C. EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİ 357
1. Rejiminin Başlangıcı 357
2. Edinilmiş Mal – Kişisel Mal Ayırımı 358
a. Edinilmiş Mallar 358
b. Kişisel Mallar 359
ba. Kanun Gereği Kişisel Mallar 359
bb. Sözleşme Gereği Kişisel Mallar 359
c. İspat 359
3. Yönetim, Yararlanma ve Tasarruf 360
4. Üçüncü Kişilere Karşı Sorumluluk 360
5. Rejiminin Sona Ermesi 360
6. Rejiminin Tasfiyesi 361
a. Malların Geri Alınması ve Borçlar 361
aa. Genel Olarak 361
ab. Değer Artış Payı 361
b. Katılma Alacağının Hesaplanması 362
ba. Kişisel Malların ve Edinilmiş Malların Ayrılması 362
bb. Malların Değerinin Belirlenmesi 363
bc. Eklenecek Değerler 363
bd. Kişisel Mallar ile Edinilmiş Mallar Arasında Denkleştirme 364
be. Artık Değer ve Katılma Alacağının Hesaplanması 365
bf. Değer Artış Payı ve Katılma Alacağının Ödenmesi 366
bfa. Ödeme ve Erteleme 366
bfb. Aile Konutu 367
D. SEÇİMLİK MAL REJİMLERİ 368
1. Mal Ayrılığı Rejimi 368
2. Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi 368
3. Mal Ortaklığı Rejimi 370
ÜÇÜNCÜ AYIRIM
EVLENMENİN YOKLUĞU VE
EVLİLİĞİN SONA ERMESİ
§ 28. EVLENMENİN YOKLUĞU, EVLİLİĞİN KENDİLİĞİNDEN SONA ERMESİ, CİNSİYET DEĞİŞİKLİĞİNİN MEVCUT EVLİLİĞE ETKİSİ 371
I. EVLENMENİN YOKLUĞU 371
II. EVLİLİĞİN KENDİLİĞİNDEN SONA ERMESİ 371
III. CİNSİYET DEĞİŞİKLİĞİNİN MEVCUT EVLİLİĞE ETKİSİ 371
§ 29. EVLİLİĞİN MAHKEME KARARIYLA SONA ERMESİ 372
I. GAİPLİK NEDENİYLE FESİH KARARI 372
II. BUTLAN NEDENİYLE İPTÂL KARARI 373
A. MUTLAK BUTLAN 373
1. Mutlak Butlan Sebepleri 374
a. Mevcut Evlilik 374
b. Ayırt Etme Gücünden Sürekli Yoksunluk 376
c. Akıl Hastalığı 378
d. Evlenmeye Engel Olacak Derecede Hısımlık 379
2. Mutlak Butlan Dâvası 380
a. Dâvacı 380
b. Dâvalı 381
c. Dâva Hakkının Sınırlanması 382
ca. Evliliğin Sona Ermesi Hâlinde 382
cb. Ayırt Etme Gücünün Kazanılması ve Akıl Hastalığının İyileşmesi Hâlinde 383
d. Dâva Hakkının Ortadan Kalkması 383
B. NİSBÎ BUTLAN 385
1. Nisbî Butlan Sebepleri 385
a. Ayırt Etme Gücünden Geçici Yoksunluk 385
b. İrade Sakatlığı Hâlleri 387
ba. Yanılma 387
bb. Aldatma 390
bc. Korkutma 394
c. Yasal Temsilcinin İzninin Bulunmaması 397
ca. Genel Olarak 397
cb. Evlenmenin Nisbî Butlan Sebebi Olarak Yasal Temsilcinin İzninin Bulunmaması 398
2. Nisbî Butlan Dâvası 400
a. Dâvacı 400
b. Dâvalı 403
c. Dâva Açma Süreleri 404
d. Dâva Hakkının Ortadan Kalkması 404
da. Eşlerin Dâva Hakkının Ortadan Kalkması 405
db. Yasal Temsilcinin Dâva Hakkının Ortadan Kalkması 408
C. BUTLANI GEREKTİRMEYEN HÂLLER 410
1. Bekleme Süresine Uymama 410
2. Şekil Kurallarına Uymama 410
D. BUTLAN KARARI VE SONUÇLARI 410
1. Butlan Kararı 410
2. Butlan Kararının Sonuçları 411
a. Çocuklar Yönünden Sonuçları 413
aa. Şahsî Sonuçları 413
ab. Mâlî Sonuçları 414
b. Eşler Yönünden Sonuçları 416
ba. Şahsî Sonuçları 416
bb. Mâlî Sonuçları 419
III. BOŞANMA KARARI 421
A. BOŞANMA SEBEPLERİ 421
1. Özel Boşanma Sebepleri 422
a. Zina <>