Marka Hukuku
İçindekileri İncele
ÜÇÜNCÜ BASKIYA
ÖNSÖZ 5 İKİNCİ BASKIYA
ÖNSÖZ 6
ÖNSÖZ 7 İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR CETVELİ 17
GİRİŞ 21
§ 1 MARKA KAVRAMI, MARKA HAKKININ DOĞUMU VE TÜRLERİ
I. MARKA KAVRAMI ve MARKANIN İŞLEVLERİ 23
II. MARKA HAKKININ DOĞUMU VE ÖZELLİKLERİ 26 A. Marka Hakkının Doğumu 26 B. Marka Hakkının Özellikleri 28
1. Marka Hakkı Gayrimaddi Mal Üzerindeki Hakkı İfade Eder 28
2. Marka Hakkı Mutlak Hak Niteliğindedir 28
3. Marka Hakkı İnhisari Niteliktedir 28
III. MARKA TÜRLERİ 29 A. Markayı Oluşturan İşarete Göre Marka Türleri 29
1. Kişi Adından Oluşan Marka 30
2. Sözcük Markası 30
3. Harf Markası 30
4. Sayı Markası 31
5. Şekil Markası 31
6. Renk Markası 31
7. Ses Markası 32
8. Koku ve Tat Markası 32
9. Üç Boyutlu Biçim Markası 34
10. Pozisyon Markası 34
11. Hareket Markası 36 B. Sahiplerine Göre Marka Türleri 37
1. Ferdi Markalar 37
2. Ortak Markalar 37
3. Garanti Markaları 38
§ 2 TÜRK MARKA HUKUKUNUN ULUSLARARASI KAYNAKLARI
I. PARİS ANLAŞMASI 41
II. MARKALARIN ULUSLARARASI TESCİLİ KONUSUNDAKİ MADRİD ANLAŞMASI İLE İLGİLİ PROTOKOL 42
III. DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ VE TRIPS 43
IV. NİS VE VİYANA ANLAŞMASI 44
V. MARKA HUKUKU ANLAŞMASI 45
VI. AVRUPA BİRLİĞİ MARKA TÜZÜĞÜ VE MARKA DİREKTİFİ 46
§ 3 MARKA BAŞVURUSU, BAŞVURUNUN İNCELENMESİ VE TESCİLİ
I. MARKA BAŞVURUSU 47
A. Başvuruda Bulunabilecek Kimseler 47
B. Başvuru Yeri, Başvuru Tarihi ve Başvuruda Rüçhan Hakkından Yararlanma 49
C. Başvuruda Mal ve/veya Hizmet Sınıflarının Belirtilmesi 51
D. Başvurunun TÜRKPATENT Tarafından İncelenmesi 51
1. Şekli İnceleme 51
2. Mutlak Ret Nedenleri (Tescil Engelleri) Yönünden İnceleme 52
3. Mutlak Ret Nedenleri (Tescil Engelleri) 52
a. İşaretin Soyut Ayırt Ediciliğinin Bulunmaması veya Sicilde Açık ve Kesin Olarak Gösterilememesi 52
b. İşaretin Herhangi Bir Ayırt Ediciliğe Sahip Olmaması 53
c. İşaretin Başvuruya Konu Mal veya Hizmeti Tanımlayıcı Olması 54
ÖRNEK YARGITAY KARARI (1) 55
d. İşaretin Önceki Marka İle Aynı veya Ayırt Edilemeyecek Kadar Benzer Olması 56
e. İşaretin Yanıltıcı Olması 60
f. İşaretin Paris Anlaşması’nın
2. Mük.
6. Maddesinin Kapsamına Girmesi 61 g. İşaretin Paris Anlaşması’nın
2. Mük.
6. Madde Kapsamı Dışında Kalan Tarihi, Kültürel Değerlerden Olması 62
h. İşaretin Dini Değerleri, Sembolleri İçermesi veya Kamu Düzenine, Genel Ahlaka Aykırı Olması 63
ı. İşaretin Tescilli Coğrafi İşaret İçermesi 63
ÖRNEK YARGITAY KARARI (2) 66
4. Mutlak Ret Nedenlerinin (Tescil Engellerinin) Aşılması 68
a. Kullanım Sonucu Ayırt Edicilik Kazanan İşaretin Mutlak Ret Nedenini Aşması 68
b. Menşe Ülkede Tescilli Markaların Paris Anlaşması Gereği Türkiye’de Mutlak Tescil Engelini Aşması 69
E. Başvurunun Bültende Yayınlanması 72
F. Üçüncü Kişilerin Görüş Bildirmesi 72
G. Nispi Ret Nedenleri (Tescil Engelleri) 73
1. İşaretin Önceki Marka İle Karıştırma İhtimaline Yol Açması 73
a. Karıştırma İhtimalinin Belirlenmesinde Kullanılan Ölçütler 73
b. Markalar Arasındaki Benzerliğin Değerlendirilmesi 75
ÖRNEK YARGITAY KARARI (3) 76
ÖRNEK YARGITAY KARARI (4) 76
ÖRNEK YARGITAY KARARI (5) 77
ÖRNEK YARGITAY KARARI (6) 80
ÖRNEK YARGITAY KARARI (7) 81
ÖRNEK YARGITAY KARARI (8) 82
c. Malların ve/veya Hizmetlerin Benzerliği ve Bağımsız Bir Unsur Olarak Malların ve/veya Hizmetlerin Benzerliğinin Tespiti 82 aa. Malların ve/veya Hizmetlerin Benzerliğinin Tespitinde Sınıfların Önemi 83 bb. Malların ve/veya Hizmetlerin Benzerliğinin Tespitinde Dikkate Alınacak Kriterler ve Bu Kriterlerin Önemi 84
2. Markanın Ticari Vekil veya Temsilci Tarafından Tescil Başvurusuna Konu Olması 96
3. Önceye Dayalı Kullanım Nedeniyle Hak İktisap Edilen Markanın Üçüncü Kişi Tarafından Tescil Başvurusuna Konu Olması 98
4. Paris Anlaşması Anlamında Tanınmış Markanın Üçüncü Kişi Tarafından Tescil Başvurusuna Konu Olması 99
5. Türkiye’de Tescilli Tanınmış Markanın Üçüncü Kişi Tarafından Marka Başvurusuna Konu Olması 103
ÖRNEK YARGITAY KARARI (9) 105
6. Başkasına Ait İsmin, Ticaret Unvanının, Fotoğrafın, Telif Hakkı veya Fikri Mülkiyet Hakkının Tescil Başvurusuna Konu Olması 112
ÖRNEK YARGITAY KARARI (10) 112
ÖRNEK YARGITAY KARARI (11) 114
7. Ortak Markanın Veya Garanti Markasının Yenilememe Sebebiyle Koruma Süresinin Sona Ermesinden İtibaren Üç Yıl İçinde Marka Başvurusuna Konu Edilmesi 116
8. Ferdi Markanın Yenilememe Sebebiyle Koruma Süresinin Sona Ermesinden İtibaren İki Yıl İçinde Marka Başvurusuna Konu Edilmesi 116
9. Kötüniyetle Yapılan Marka Başvurusu 117
II. MARKA BAŞVURULARINA İTİRAZ 118
A. Yayıma İtiraz 118
B. Karara İtiraz 123
C. Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu Kararına Karşı İptal Davası 124
III. MARKANIN TESCİLİ 125
§ 4 MARKA TESCİLİNDEN DOĞAN HAKKIN NİTELİĞİ, HUKUKİ İŞLEMLERE KONU OLMASI VE SINIRLARI
I. MARKA HAKKININ İNHİSARİ VE MUTLAK HAK NİTELİĞİ 127
II. MARKA HAKKININ HUKUKİ İŞLEMLERE KONU OLMASI 128
A. Markanın Konu Olabileceği Hukuki İşlemler 128
B. Markanın Devri 128
C. Markanın Ticaret Şirketine Sermaye Olarak Getirilmesi 130
D. Markanın Adi Şirkete Sermaye Olarak Getirilmesi 131
E. Markanın Lisans Olarak Verilmesi 132
F. Markanın Rehni 135
III. MARKA TESCİLİNDEN DOĞAN HAKLARIN SINIRI 136 A. Markanın Üçüncü Kişiler Tarafından Dürüst Kullanımı 137
1. Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi (SMK m. 7.5 bent a). 137
2. Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması. 138
ÖRNEK YARGITAY KARARI (12) 138
3. Aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hallerde kullanılması 139
B. Markanın Başvuru Eserlerinde Yer Alması 140
C. Marka Hakkının Tükenmesi 141
1. Tükenmenin Koşulları 141
a. Marka Sahibi Tarafından Veya Onun İzniyle Markalı Malın Pazara Sunulması 141
b. Tükenmenin Somut Malla Sınırlı Olması 143
ÖRNEK YARGITAY KARARI (13) 144
2. Tükenmenin Gerçekleşmeyeceği Haller 145
a. Malın Değiştirilmesi veya Kötüleştirilmesi 146
b. Malın Tamiri 147
c. Malın Ambalajının Değiştirilmesi veya Kötüleştirilmesi 147
d. Paralel İthalata Konu Orijinal Malların Marka Sahibi Tarafından Farklı Kalitelerde Pazara Sunulmuş Olması 148
§ 5 MARKANIN KULLANILMASI
I. MARKAYI KULLANMA HALLERİ ve CİDDİ KULLANIM 151
A. Markayı Kullanma Zorunluluğunun Amacı 151
B. Markayı Kullanma Kavramı 152
C. Ferdi Marka Üzerinde Birden Fazla Kişinin Hak Sahibi Olması Halinde Markayı Kullanma 155
D. Perakendecilik (Mağazacılık) Hizmet Markasının Kullanılması 159
II. MARKANIN HAKLI NEDENLE KULLANILMAMASI 163
III. MARKANIN KULLANILMA SÜRESİ ve KULLANILMAMASININ SONUÇLARI 164
IV. MARKANIN KULLANILMASININ İSPATI 165
§ 6 MARKA HAKKINA TECAVÜZ
I. MARKA HAKKINA TECAVÜZ SAYILAN FİİLLER 167 A. Marka Hakkına Tecavüz Sayılan Fiillerin Ortak Özellikleri 167
1. Markanın Üçüncü Kişi Tarafından Ekonomik Amaçla Kullanılması 167
2. Markanın Koruma Kapsamına Giren Kullanma 168
3. Markanın Üçüncü Kişi Tarafından Türkiye’de Kullanılması 169
B. Marka Hakkına Tecavüz Sayılan Fiillerin Belirlenmesi 169
1. İşaretin Mal veya Ambalajı Üzerine Konulması 169
2. İşareti Taşıyan Malın Ticari Amaçla Bulundurulması 170
3. İşareti Taşıyan Mal İçin Ticari Amaçla Teklifte Bulunmak 172
4. İşareti Taşıyan Malların Pazara Sürülmesi 173
5. İşareti Taşıyan Malın İthal Ya da İhraç Edilmesi 173
6. İşaretin İş Evrakında ve Reklamda Kullanılması 174
7. İşaretin İnternette Kullanılması 175
a. İşaretin Alan Adı Olarak Kullanılması 176
b. Markanın Yönlendirici Kod Olarak Kullanılması 179
c. Markanın Arama Ağı Reklamcılığında Anahtar Sözcük Olarak Kullanılması 180
d. İşaretin İnternet Sitesinde Kullanılması 183
8. İşaretin Ticaret Unvanı Ya da İşletme Adı Olarak Kullanılması 183
9. İşaretin Hukuka Uygun Olmayan Şekilde Karşılaştırmalı Reklamlarda Kullanılması 185
10. Marka Sahibi Tarafından Lisans Yoluyla Verilmiş Hakları İzinsiz Genişletmek veya Bu Hakları Üçüncü Kişilere Devretmek 188
ÖRNEK YARGITAY KARARI (14) 190
II. MARKA HAKKI TECAVÜZE UĞRAYAN HAK SAHİBİNİN İLERİ SÜREBİLECEĞİ TALEPLER 191
A. Tecavüzün Tespiti Davası 191
B. Muhtemel Tecavüzün Önlenmesi Davası 191
C. Tecavüzün Durdurulması Davası 192
D. Tecavüzün Kaldırılması Davası 192
E. Tazminat Davası 193
1. Tazminat Davasında Dava Şartı Olarak Arabuluculuk 194 ÖRNEK YARGITAY KARARI (15) 194 ÖRNEK YARGITAY KARARI (16) 195
2. Tazminat Talebinin Amacı ve Genel Koşulları, Koşulların İspatındaki Sorunlar 197
3. Marka Hakkına Tecavüzde Kusurun Değerlendirilmesi 199
4. Marka Hukukuna Göre Tazminat Talebinin Türleri 201
a. Maddi Tazminat 202 aa. Maddi Tazminatın Kapsamı 202 bb. Yoksun Kalınan Kazancın Önemi 204 cc. Zararın ve İlliyet Bağının İspatı 205 dd. Yoksun Kalınan Kazancın Değerlendirilmesi Usulleri 208 aaa. Genel Olarak 208 bbb. Yoksun Kalınan Kazancın Değerlendirilmesi Yöntemlerinin Niteliği 209 ccc. Yoksun Kalınan Kazancın Değerlendirme Usullerini Birleştirme Yasağı 210 ddd. Yoksun Kalınan Kazancın Hesaplanmasında SMK m. 151.3’e Göre Dikkate Alınacak Kriterlerin Değerlendirilmesi 211 eee. Yoksun Kalınan Kazancın Artırımı 211 fff. Yoksun Kalınan Kazancın Hesaplanmasına İlişkin Değerlendirme Usulleri 213 ee. Tazminatın Belirlenmesi 221
b. İtibar Tazminatı 222
c. Manevi Tazminat 224
ÖRNEK YARGITAY KARARI (17) 224
5. Tazminat Talepleri Arasındaki Bağlantı 226
6. Marka Hakkı Sahibinin İleri Sürebileceği Diğer Talepler 227
a. Ürün ve Araçlara El konulması ve Bunlar Üzerinde Mülkiyet Hakkı Tanınması 227
b. Ürün ve Araçların Şekillerinin Değiştirilmesi, Markalarının Silinmesi veya İmhası 228
c. Hükmün İlanı veya İlgililere Tebliğ Edilmesi 228
d. İhtiyati Tedbir ve Gümrüklerde Elkoyma 230
III. MARKA HAKKINA TECAVÜZ DAVASINDA TESCİL SAVUNMASI 231
IV. MARKA HAKKINA TECAVÜZ DAVASININ TARAFLARI 233 A. Davacı 233
1. Marka Sahibi 233
2. Marka Tescil Başvurusunun Yayımından Sonra Başvuru Sahibi 234
3. Paris Sözleşmesi Anlamında Tanınmış ve Türkiye’de Tescilli Olmayan Markanın Sahibi 235
4. İnhisari Lisans Veren Marka Sahibi 235
5. İnhisari Lisans Alan 236
6. Basit Lisans Alan 237
7. Rehin Alan 241 B. Davalı 242
1. SMK m. 149’da Öngörülen Tecavüz Fiillerini İşleyen Gerçek veya Tüzel Kişi 242
2. Lisans Alan 242
3. Marka Hakkına Tecavüz Fiillerine İştirak, Yardım Eden veya Bu Fiilleri Teşvik Eden veya Yapılmasını Kolaylaştıranlar 242
C. Marka Hakkına Tecavüz Nedeniyle Dava Açılamayacak Kişiler 244
V. MARKA HAKKINA TECAVÜZ NEDENİYLE AÇILAN DAVALARDA GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME, ZAMANAŞIMI 244
A. Görevli Mahkeme 244
B. Yetkili Mahkeme 245
C. Marka Hakkına Tecavüz Nedeniyle Açılan Davalarda Zamanaşımı 246
VI. MARKA HAKKINA TECAVÜZ NEDENİYLE DAVA AÇMA HAKKININ SESSİZ KALMA NEDENİYLE İLERİ SÜRÜLEMEMESİ 248
VII. MARKA HAKKINA TECAVÜZ DAVASINDA DAVALININ, DAVACININ MARKASININ KULLANILMADIĞI DEF’İNİ İLERİ SÜRMESİ 250 VIII.MARKA HAKKINA TECAVÜZ NEDENİYLE ÖNGÖRÜLEN MARKA SUÇLARI 250
§ 7 MARKA HAKKININ SONA ERMESİ
I. MARKANIN KORUMA SÜRESİNİN DOLMASI VE SÜRESİ İÇİNDE YENİLENMEMESİ 253
II. MARKA HAKKINDAN VAZGEÇME 254
III. MARKANIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ 255
A. Hükümsüzlük Davasının Koşulları 255
B. Sessiz Kalma Nedeniyle Hükümsüzlük Davası Açma Hakkının Ortadan Kalkması 258
C. Muvafakat Nedeniyle Hükümsüzlük Davası Açma Hakkının Ortadan Kalkması 259
D. Karıştırma İhtimaline Dayalı Hükümsüzlük Davasında Davalının, Davacının Markasının Kullanılmadığı Def’ini İleri Sürmesi 259
IV. MARKANIN İPTALİ 260 A. İptal Sebepleri 260
1. Markanın Kullanılmaması Sebebiyle İptali ve Tekrar Marka Tescili Sorunu 260
2. Markanın Yaygın Ad Haline Gelmesi Sebebiyle İptali 262 ÖRNEK YARGITAY KARARI (18) 263
3. Markanın Halkı Yanıltıcı Hale Gelmesi Sebebiyle İptali 264
4. Garanti Markası veya Ortak Markanın Teknik Şartnameye Aykırı Kullanımı Nedeniyle İptali 264
B. İptal Talebi ve Usulü 265
C. İptalin Etkisi 265
ÖRNEK YARGITAY KARARLARI 267
ÖRNEK YARGITAY KARARI (1) 267
ÖRNEK YARGITAY KARARI (2) 269
ÖRNEK YARGITAY KARARI (3) 272
ÖRNEK YARGITAY KARARI (4) 273
ÖRNEK YARGITAY KARARI (5) 275
ÖRNEK YARGITAY KARARI (6) 275
ÖRNEK YARGITAY KARARI (7) 277
ÖRNEK YARGITAY KARARI (8) 277
ÖRNEK YARGITAY KARARI (9) 278
ÖRNEK YARGITAY KARARI (10) 286
ÖRNEK YARGITAY KARARI (11) 288
ÖRNEK YARGITAY KARARI (12) 289
ÖRNEK YARGITAY KARARI (13) 291
ÖRNEK YARGITAY KARARI (14) 293
ÖRNEK YARGITAY KARARI (15) 295
ÖRNEK YARGITAY KARARI (16) 298
ÖRNEK YARGITAY KARARI (17) 299
ÖRNEK YARGITAY KARARI (18) 300 KAYNAKLAR 303