Manevi Tazminatın Belirlenmesinde Sistemler (9786258585117)

ÖNSÖZ III
V
KISALTMALAR LİSTESİ XI
GİRİŞ 1
BİRİNCİ BÖLÜM
MANEVİ ZARARIN VE MANEVİ TAZMİNATIN HUKUKİ TEMELLERİ
I. Tazminatın Yeri ve Türleri 3
A. Türk Hukukunda Tazminatın Yeri ve Türleri 4
1. Borç, Sorumluluk ve Tazminat Kavramları 4
a. Borcun Kaynakları 4
(1). Hukuki İşlem 6
(2). Haksız Fiil 7
(3). Sebepsiz Zenginleşme 8
(4). Diğer Kaynaklar 9
b. Sorumluluk Kavramı ve Türleri 9
2. Zararın Türüne Göre Maddi Tazminat ve Manevi Tazminat Ayrımı 11
a. Maddi Tazminat 12
b. Manevi Tazminat 13
3. Diğer Yaptırım Türleri ve Medeni Ceza (Özel Hukuk Cezası) 13
B. Amerikan Hukukunda Tazminatın Yeri ve Türleri 15
1. Borç ve Sorumluluk Kavramları 16
2. Haksız Fiil ve Tazminat Düzenlemesi 16
a. Haksız Fiil Düzenlemesinin Amacı ve Fonksiyonu 17
b. Haksız Fiil Türleri 17
c. Haksız Fiilin Yaptırımı Olarak Tazminat 18
d. Tazminat Haricindeki Yaptırım Türleri 19
3. Tazminatın Türleri 21
a. Telafi Tazminatı 22
b. İzleyen Zarar Tazminatı 22
c. Sembolik Tazminat 23
d. Varsayılan Tazminat 23
e. Bedensel Zarar, Destekten Yoksun Kalma ve Ölüm Öncesi Zarara Dayanan Tazminat 23
f. Mislî Tazminat 24
g. Cezalandırıcı Tazminat 24
II. Manevi Zarar Kavramı 25
A. Türk Hukukunda Manevi Zarar Kavramı 25
1. Manevi Zararın Hukuki Niteliğine İlişkin Teoriler 26
a. Subjektif Teori 26
b. Objektif Teori 28
c. Karma Teori 29
2. Manevi Zararın Niteliğine İlişkin Teorilerin Özel Sonuçları 30
a. Ayırt Etme Gücünden Yoksun Kişilerin Manevi Tazminat Talep Etme Hakkı 31
b. Tüzel Kişilerin Manevi Tazminat Talep Etme Hakkı 32
3. Değerlendirme 34
B. Amerikan Hukukunda Manevi Zarar Kavramı 36
1. Manevi Zararın Terminolojisi 37
2. Manevi Zararın Ortaya Çıkış Şekilleri 37
a. Acı ve Elem 38
b. Duygusal Sıkıntı 38
c. Yaşam Zevkinin Kaybı 40
3. Manevi Zararın Ortaya Çıkış Şekillerinin Somut Olayda Bir Arada Bulunması Sorunu 41
III. Manevi Tazminatın Amacı ve Fonksiyonu 42
A. Türk Hukukunda Manevi Tazminatın Amacı ve Fonksiyonu 42
1. Telafi (Giderim) 42
2. Tatmin 43
3. Denkleştirme 43
4. Önleme (Caydırma) 44
5. Cezalandırma 45
6. Değerlendirme 46
B. Amerikan Hukukunda Manevi Tazminatın Amacı ve Fonksiyonu 46
1. Zarar Görenin Çektiği Acıları Dindirme 47
2. Potansiyel Davalılar Bakımından Caydırıcılık Sağlama 48
3. Maddi Tazminatı Tamamlama 49
4. Avukatlık Masraflarının Giderimi 49
İKİNCİ BÖLÜM
MANEVİ TAZMİNATIN UYGULAMA ALANLARI
I. Türk Hukukunda Manevi Tazminat Talep Edilebilen Hâller 51
A. Genel Olarak 52
B. Manevi Tazminatın Yasal Dayanakları 52
1. Kişilik Hakkına Saldırı Hâlinde Uğranılan Manevi Zararın Tazminine İlişkin Genel Düzenleme (TMK
m. 25/III ve TBK
m. 58) 53
2. Ölüm ve Bedensel Zarar Hâlinde Uğranılan Manevi Zararın Tazminine İlişkin Özel Düzenleme (TBK m. 56) 55
3. Sözleşmeye Aykırılıktan Doğan Manevi Tazminat (TBK m. 114/II ve TBK m. 112) 57
4. Diğer Özel Düzenlemeler 59
a. Türk Medeni Kanunu’nda ve Türk Borçlar Kanunu’nda Yer Alan Özel Hükümler 59
b. Diğer Kanunlarda Yer Alan Özel Düzenlemeler 65
II. Amerikan Hukukunda Manevi Tazminat Talep Edilebilen Hâller 72
A. Bedensel Zarara Neden Olan Haksız Fiillerde Uğranılan Acı ve Elemin Tazmini 73
B. Kişiye Acı ve Elem Vermeyen Bedensel Müdahalelerde Uğranılan Manevi Zararın Tazmini 77
C. Bedensel Bütünlüğe Müdahale Oluşturmayan Haksız Fiilerde Uğranılan Manevi Zararın Tazmini 78
D. Ölümden Önce Uğranılan Manevi Zararın Tazmini 83
E. Ölen Kişinin Yakınlarının Uğradığı Manevi Zararın Tazmini 85
F. Aile Birliği Zararının Bir Unsuru Olan Ortak Hayatın Kaybından Dolayı Uğranılan Manevi Zararın Tazmini 88
G. Sözleşmeye Aykırılık Sonucu Uğranılan Manevi Zararın Tazmini 90
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MANEVİ ZARARIN GİDERİMİ VE MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİ
I. Manevi Zararın Giderim Biçimleri 93
A. Türk Hukukunda Manevi Zararın Giderim Biçimleri 94
1. Manevi Tazminat 94
2. Manevi Zararın Diğer Giderim Biçimleri 96
a. Tespit Kararı 97
b. Düzeltmenin veya Kararın Üçüncü Kişilere Bildirilmesi ya da Yayımlanması 98
c. Kınama Kararı ve Bu Kararın Yayımlanması 99
d. Manevi Tazminatın Bir Üçüncü Kişiye Ödenmesi 100
e. Sembolik Tazminat 101
f. Davacıdan Özür Dilenmesi 102
B. Amerikan Hukukundaki Durum 102
1. Tazminatın Parasal Olarak Belirlenmesi Kuralı 103
2. Manevi Zararın Diğer Giderim Biçimlerine Benzer Yaptırımlar 104
II. Manevi Tazminatın Nakden Belirlenmesinde Yöntemler 107
A. Türk Hukukunda Öngörülen Yöntemler 108
1. Uygun Bir Miktar Paranın Manevi Tazminat Olarak Belirlenmesi 108
2. Yargı Uygulaması 111
3. Öğretide İleri Sürülen Yöntemler 114
a. Klasik Yöntem: Somut Olayın Özelliklerini Değerlendirme Yöntemi 114
b. Emsal Karar Karşılaştırma Yöntemi 115
c. Tarife Yöntemi 116
d. İki Aşamalı Yöntem 117
e. Ekonomik Analiz Yöntemi 117
B. Amerikan Hukukunda Öngörülen Yöntemler 118
1. Acının Yaşandığı Süreye Göre Manevi Tazminatın Belirlenmesi Yöntemi 119
2. Altın Kural Yöntemi 122
3. Hâkimin Jürinin Belirlediği Manevi Tazminat Tutarına Müdahale
Etmesi Yöntemi 123
4. Manevi Tazminata Üst Sınır Konulması Yöntemi 124
5. Tarife Yöntemi 126
C. Yöntemlerin Değerlendirilmesi 126
D. İki Sistem Arasındaki Farklılıkların Değerlendirilmesi 130
SONUÇ 135
KAYNAKÇA 139