Kripto Varlıkların Hukuki Niteliği (9786253779498)

TAKDİM 5
ÖN SÖZ 7
SİMGELER ve KISALTMALAR LİSTESİ 21
TABLOLAR LİSTESİ 25
ŞEKİLLER LİSTESİ 27
YAPAY ZEKÂ KULLANIMI, METOT, SINIRLAMA
VE LİTERATÜR 29
I. Yapay Zekâ Kullanımı 29
II. Metot 29
III. Kısıtlılıklar ve Sınırlamalar 30
IV. Literatür Taraması 31
GİRİŞ 35
BİRİNCİ BÖLÜM
KRİPTO VARLIĞIN TANIMI, TEKNİK ÖZELLİKLERİ VE BENZERİ KAVRAMLARDAN FARKI
I. KRİPTO VARLIĞIN TANIMI 41
A. Kripto – Kriptografi 41
B. Kripto Varlık 42
C. Kullanılan Terminolojinin Değişimi 55
II. KRİPTO VARLIĞIN TEKNİK ÖZELLİKLERİ 56
A. Genel olarak 56
B. Teknolojinin Temelindeki Soru(n)lar 58
1. Metaforun Başlangıç Kurgusu 62
2. Doğru Yazıcı (Madenci) Teyidi 64
3. İşlemi Yapanın Yetkili Olduğu Teyidi 65
4. Doğru İşlem Teyidi 69
5. Sistemin Güvenilirliğinin Teyidi 71
C. Blokzincir Teknolojisi 77
D. Blokzincir Teknolojisinin Ortak Unsurları 82
1. Kriptografi 83
2. Hash (Özet/İz) Fonksiyonu 85
3. Zaman Damgası 86
4. Blok 89
5. Mutabakat 94
E. Diğer Dağıtık Defter Teknolojileri ve İlgili Teknolojiler 99
1. Arapsaçı (Tangle) Teknolojisi ve Dedikodu Protokolü 102
2. Akıllı Sözleşmeler 105
a. ERC Protokolleri 109
b. BRC Protokolleri 111
3. Merkezi Müdahaleler ve Diğer Hızlandırma/Ölçeklendirme
Çözümleri 112
4. Oracle (Taşıyıcı) 115
5. Sıfır Bilgi Kanıtı 117
6. Diğer Kodlar 118
III. KRİPTO VARLIĞIN BENZERİ KURUMLARDAN FARKI 118
A. Blokzincirden Farkı 118
B. Kripto Paradan Farkı 120
C. Elektronik Paradan Farkı 121
D. Sanal Paradan Farkı 121
E. Dijital Merkez Bankası Paralarından Farkı 123
İKİNCİ BÖLÜM
KRİPTO VARLIK TÜRLERİ VE HUKUKİ NİTELİĞİ
I. GENEL OLARAK 129
II. AMAÇSAL (SEKTÖREL/KULLANIM ODAKLI) TASNİF 134
A. Öğreti ve Uygulamadaki Sınıflandırmalar 134
B. Amaçsal Tasnife İlişkin Değerlendirmemiz 140
1. Ekonomik 142
a. Ödeme Amaçlı Kripto Varlıklar 144
aa. Stablecoin (Sabitlenmiş Para Birimleri) 144
bb. Kripto Paralar ve Hizmet Tokenları 148
cc. Deflasyonist veya Enflasyonla Mücadele 151
b. Finansal Piyasa Araçları 153
aa. İşlem Aşaması Açısından 154
bb. Örgütlenme Açısından 158
cc. Finansal Araçların Vadesi Açısından 159
dd. İşlemin Gerçekleşme Zamanı Açısından 160
c. Sigorta 161
2. Gizlilik ve Kişilik Hakları 162
3. Birliktelik ve Yönetişim 164
4. Eğlence ve Sanat 168
5. Hukuk 171
6. Sosyal Yardım 173
7. Dijitalleşme 174
8. Merkezsizleşme ve Altyapı 176
9. Gelecekteki Alanlar 179
III. TEKNİK (TEKNOLOJİK) TASNİF 180
A. Öğreti ve Uygulamadaki Sınıflandırmalar 180
B. Teknik Tasnife İlişkin Değerlendirmemiz 183
1. Dağıtık Defter Teknolojisine Göre Sınıflar 186
2. İşlemi Yapan Hesaplar Bakımından Sınıflar 188
a. İmza Sayısına Göre 188
b. İşlem Yetkisi ve Erişim İzni Bakımından Sınıflar 190
c. İşlemin Muhatabı ve Niteliği Bakımından Sınıflar 192
3. İşlemin İçeriğine Göre Sınıflar 193
a. Transfer İşlemleri 193
b. Üretim İşlemleri (Coinbase Transaction) 194
c. Akıllı Sözleşmeler 196
aa. Komut Kodları 197
aaa. Genel Olarak 197
bbb. Standartlaşmış Komutlar 201
bb. Tokenlar 202
aaa. Genel Olarak 202
bbb. Token Standartları 203
c. Diğer Veriler 207
IV. HUKUKÎ TASNİF VE KRİPTO VARLIKLARIN
HUKUKİ NİTELİĞİ 207
A. Öğreti ve Uygulamadaki Sınıflandırmalar 208
B. Hukuki Tasnife İlişkin Değerlendirmemiz 209
1. Hukukî Tasnifin Sınırları ve Sorunları 215
2. Hak Süjesi (Kişilik) Bakımından Kripto Varlıklar 217
3. Özel Hukuktaki Hak Kategorileri Bağlamında
Kripto Varlıklar 221
a. İleri Sürüldüğü Çevre Açısından 222
aa. Mutlak Haklar 224
bb. Nisbi Haklar 231
b. Ekonomik Değeri Açısından 236
aa. Malvarlığı Hakları 236
bb. Kişi Varlığı Hakları 257
c. Kullanım Yetkisi Açısından 264
d. Bağımsızlık Açısından 265
e. Kullanım Etkisi Açısından 267
4. Hukuki Olay, Hukuki Fiil ve Hukuki İşlem
Kuramları Açısından Kripto Varlıklar 269
5. Hakların Kazanılması (İktisabı) Tarzı
Bakımından Kripto Varlıklar 274
6. Zincir Üstü İşlem ve Kripto Varlıklardan Doğan Zararlardan
Sorumluluk Bakımından Tasnif 277
C. Türk Hukukunda Mevcut Düzenlemeler Açısından Kripto Varlık
Türleri 281
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
KRİPTO VARLIKLARIN KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA DÜZENLEMELERİ VE TÜRK HUKUKU BAKIMINDAN YAPILAN DÜZENLEMELER IŞIĞINDA KRİPTO VARLIKLARIN HUKUKİ NİTELİĞİ, KRİPTO VARLIKLARIN ÖZEL HUKUKTA ÖNEM ARZ ETTİĞİ HUSUSLAR
I. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA KRİPTO VARLIKLAR 285
A. Birinci Düzenleme Dalgası (2012–2015) 288
B. İkinci Düzenleme Dalgası (2016–2020) 291
C. Üçüncü Düzenleme Dalgası (2020–2024) 294
D. Dördüncü Düzenleme Dalgası (2018–günümüz) 297
II. TÜRKİYE’DE MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ 301
A. Genel Olarak 301
B. Ödeme Yasağı Düzenlemesi 305
1. Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları ve Sermaye Piyasası
Alanında Yapılan Düzenlemeler 311
a. Tanımlar 314
b. Kripto Varlık Kayıtlarına İlişkin Düzenleme 316
c. KVHS Kuruluş Şartları 318
d. Rehin Düzenlemesi 320
e. Sözleşme İlişkileri ve Şekil Şartı 323
f. Listeleme ve Kamuca Tekeffül Sorunu 324
g. Piyasa Bozucu Eylemler ve İstisna 327
h. Erişim Engelleme Yetkisi 329
i. İzinsiz Kripto Varlık Hizmet Faaliyeti ve Türkiye'de
Yerleşik Kriteri 329
j. Sorumluluk Rejimi ve "Mensup" Kavramı 331
k. Bilişim Sistemlerinden Doğan Tehlike Sorumluluğu 333
l. Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş ve Faaliyet
Esasları Hakkında Tebliğ (III–35/B.1) ile Kripto Varlık
Hizmet Sağlayıcıların Çalışma Usul ve Esasları ile
Sermaye Yeterliliği Hakkında Tebliğ (III–35/B.2) 333
m. TÜBİTAK Kriterleri ve Teknik Standartlar 337
n. 2024/48 Sayılı SPKu Kararı 343
2. Diğer Düzenlemeler ve Gelişmeler 344
III. TÜRK HUKUKUNDA KRİPTO VARLIKLARIN HUKUKİ
NİTELİĞİ VE MEVZUATTA YER ALAN KRİPTO VARLIK
KATEGORİLERİ 348
A. Genel Olarak 348
B. Tüm Kripto Varlıkların Niteliği Olarak ‘Gayri
Maddi Varlık’ 353
C. Hukuki Niteliği Etkileyen Kripto Varlık Türleri 360
1. Para 360
2. Sermaye Piyasası Aracı – Sermaye Piyasasına Özgü Haklar
Sağlayan Kripto Varlıklar 369
3. Vasıta Varlıklar (Temsil) 375
4. Sözleşme 377
5. Nitelikli Fikri Tapu 380
6. Farklı Hukuki Sonuçlar Bağlanan Kripto Varlık Sınıfları 382
IV. KRİPTO VARLIK HUKUKUNUN ÖZEL HUKUK BAKIMINDAN ÖNEM
ARZ ETTİĞİ DURUMLAR VE ÇIKAN SORUNLAR 388
A. İfa Zamanı 388
B. Kripto Varlıklar Vasıtasıyla Alacaklıların Tatminini Engellemeye
Yönelik İşlemler (Mal Kaçırma) 392
C. Tüketici İşlemi 393
D. Kripto Varlığın Değeri ve Değerleme Anının Tespiti 397
E. Ölüm ve Miras Hukuku 402
F. Gelişmekte Olan Projelerdeki Taahhütler 405
G. Bekleme Listesi ve Önce Gelen Alır Kuralı 407
H. Taşıyıcıların (Oracle) Verileri 408
J. Zincir/Sözleşme Kurallarının Değişmesi 410
V. KRİPTO VARLIK HUKUKUNDA KANUN KOYUCUNUN DÜZENLEME
YAPMASINA İHTİYAÇ DUYULAN ALANLAR VE DÜZENLEME
TAVSİYELERİ 411
SONUÇ 417
KAYNAKÇA 423
KRİPTO VARLIK SÖZLÜĞÜ 479
EXTENDED ABSTRACT 487
I. Introduction and Central Thesis 487
II. Theoretical Framework: Wet Rules and Dry Rules 488
III. Methodology, Limitations and Originality 488
IV. The Three–Dimensional Taxonomy 489
1. Purposive (Sectoral / Use–Oriented) Taxonomy 489
2. Technical (Technological) Taxonomy 491
3. Legal Taxonomy 492
V. Token Standards as a Constitutive Element 494
VI. Comparative Law: Four Regulatory Waves 496
VII. Turkish Law: The "Intangible Asset"
Qualification and Its Limits 497
VIII. Substantive Findings on the Law of Obligations 500
IX. Recommendations to the Legislator 502
X. Conclusion and Future Research 503