Kötüleme - Yanıltıcı Gerçek Dışı Açıklamalar ve Karşılaştırılma Yoluyla Haksız Rekabet
İçindekileri İncele
KISALTMALAR 13
KAYNAKÇA 17
GİRİŞ 41
BİRİNCİ BÖLÜM HAKSIZ REKABETE İLİŞKİN KAVRAMSAL ÇERÇEVE, GELİŞİMİ VE KANUNUİ DÜZENLEMELER I– REKABET HUKUKU 43 A– Rekabet Kavramı 43 B– Rekabet Hukukunun Genel Niteliği 46 1– Rekabet Konusundaki Düzenlemelerin Anayasal Dayanakları 52 2– Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (RKHK) 54 II– HAKSIZ REKABET HUKUKU 55 A– Genel Olarak 55 B– Haksız Rekabetin Tanımı 58 a– Bütün Katılanlar Kavramı 66 b– Haksız Rekabetin Dürüstlük (Objektif İyiniyet) Kurallarına (TMK. m. 2/2) Aykırı Biçimde Yapılmış Olması 70 c– Haksız Rekabetin Hukuki Niteliği 73 C– Türk Hukukunda Haksız Rekabet Düzenlemeleri 77 1– TBK ve TTK'da ki Düzenlemeler 77 2– İlgili Diğer Mevzuat 81 a– TKHK'daki Düzenlemeler 81 b– İHRÖK'daki Düzenlemeler 82 c– SMK'daki Düzenlemeler 85 d– FSEK'daki Düzenlemeler 87 e– Paris Anlaşmasında Benimsenen İlkeler 87 D– TTK m. 54/2 Kapsamında Genel İlke – Yasanın Sistematiği 88 E– Haksız Rekabetin Unsurları 92 a– Davranış veya Ticari Uygulama Aldatıcı veya Dürüstlük Kuralına Aykırı Olmalıdır 92 b– Bir Üst Kavram Olarak Rekabetin Varlığı 95 c– Taraf Olan Sadece Rakipler Değildir 98 d– Haksız Rekabet Nedeniyle Zarar Görme Şartı veya Zarar Tehlikesi 101 e– Uygun İlliyet (Nedensellik) Bağı 106 F– Haksız Rekabete Hâkim Olan İlkeler 109 a– Ticarî Bir Davranış veya Uygulamanın Mevcudiyeti 109 b– Failin Kusurunun Aranmaması 111 c– Failin Yarar Sağlaması Şart Değildir 113
İKİNCİ BÖLÜM HAKSIZ REKABET HALLERİ KAPSAMINDA KÖTÜLEME, GERÇEK DIŞI VEYA YANILTICI (ALDATICI) AÇIKLAMALAR I– GENEL OLARAK TTK 55 115 II– DÜRÜSTLÜK KURALINA AYKIRI DAVRANIŞLAR, TİCARİ UYGULAMALAR 117 III– DÜRÜSTLÜK KURALINA AYKIRI REKLAMLAR ve SATIŞ YÖNTEMLERİYLE DİĞER HUKUKA AYKIRI DAVRANIŞLARLA HAKSIZ REKABETE NEDEN OLMAK 119 A– Dürüstlük Kuralına Aykırı Reklamlar Yoluyla Haksız Rekabete Neden Olmak 121 1– Kavram ve Hukuksal Çerçeve 121 2– Düzenlemenin Kapsamı 127 B– Satış Yöntemleri ile Haksız Rekabete Neden Olmak 134 IV– HAKSIZ REKABET HÂLLERİ 136 A– Kötüleme ile Haksız Rekabet 136 1– Kavram 136 2– Kapsamı 137 3– Kötülemede Taraflar 143 4– Kötülemede Bulunması Gereken Unsurlar 143 a– Bir Açıklama Yapılmış Olmalıdır 143 b– Açıklama Yanlış, Yanıltıcı veya Gereksiz Yere İncitici Olmalıdır 146 c– Bu Açıklama Bir Süjeye Yönelmelidir 150 d– Yapılan Açıklamada Üçüncü Şahısları veya Şirketleri Kötülemeye Yönelik Dürüstlük Kuralına Aykırı İfadeler veya Durumlar Olmalıdır 153 e– Yapılan Açıklama ile Ortaya Çıkan Durum Rekabet Ortamını Bozucu, Haksız Rekabet Yaratıcı Olmalıdır. 155 B– Gerçek Dışı veya Yanıltıcı (Aldatıcı) Açıklamalar Yoluyla Haksız Rekabet (TTK m. 55/1.a.2) 159 1– Gerçek Dışı Açıklamalar ve Aldatıcı (Yanıltıcı) Reklamlar 160 2– Reklamın Aldatıcılığının Belirlenmesi 168 a– Reklamın Yanlış (Gerçek Dışı veya Yalan) Olması 169 b– Reklamın Yanıltıcı Olması 170 3– İnternet Vasıtasıyla Aldatıcı Reklamların Haksız Rekabete Yol Açması 173 4– Aldatıcı Reklam Türleri 177 a– Abartma Unsuru Taşıyan Reklamlar 177 b– Bilimsel Araştırma Sonuçlarına Dayanan Reklamlar 180 c– Fiyat Unsuru İçeren Reklamlar 182 aa– Özel İndirimli Reklamlar 187 bb– Primli – Hediyeli Satışlar 189 cc– Toptan Fiyatına Perakende Satış Yapıldığının Duyurulması 194 d– Karşılaştırmalı Reklamlar 195 C– Sahip Olmadığı Meslek Adları ve Sembolleri Kullanmak veya Özel Bir Yeteneği Varmış Gibi Davranmak (TTK m. 55/1.a.3) 206
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM KARIŞTIRILMA YOLUYLA HAKSIZ REKABET I– KARIŞTIRILMA (TTK m. 55/1.a.4) 211 A– Genel Olarak 211 B– TTK m. 55/1.a.4 'ün Kapsamı 216 1– Hukuk Terminolojisi Bakımından İltibas ve Karıştırılma 216 2– Karışıklığın (İltibasın) Emek İlkesine Aykırılık Yaratması ile Hızlı Tanınmışlık Kazanma Arasındaki Dengenin Sağlanması 222 3– Haksız Rekabet Kapsamında Karıştırılma 223 C– Markalar Bakımından Karıştırılmanın Özellik Arz Ettiği Durumlar 231 1– Her İki Ticari Markanın da Kullanıldığı Durumlarda Karıştırılma Olasılığı 232 2– Ticari Markalardan Birinin veya Her İkisinin Fiilen Kullanılmadığı Durumlarda Karıştırılma Olasılığı 233 3– Mallar Arasındaki Yüksek Derecede Benzerliğin, Tek Başına Markaların Karıştırılması Sonucunu Yaratmadığı Hakkında 234 4– Şekil Markaları Bakımından Tanınmış Bir Şeklin Korunması ve Karıştırılma Olasılığı (Alman Federal Patent Mahkemesi'nin Konuya ilişkin Kararı) 235 5– Markanın Alan Adı (Domain Name) Olarak Kullanılması Halinde Karışıklık Olasılığı 239 II– KARIŞTIRILMANIN UNSURLARI 241 A– Daha Önceden Başkalarının Haklı Olarak Kullandığı Mal, İş Ürünü, Faaliyet ve İşleri ile Benzerlik 241 B– Önce Kullanma 249 C– Başkasının Malları, İş Ürünleri, Faaliyetleri veya İşleriyle Karıştırılma 252 D– Karıştırılmanın Dış Görünüş veya Duyuruş Bakımından Olması 260 E– Karıştırılmanın Tespit Edilmesi 264 III– TANINMIŞLIK VE KARIŞTIRILMA İLİŞKİSİ 267 IV– FİKRİ VE SINAÎ MÜLKİYET HAKLARINI KORUYAN ÖZEL HÜKÜMLER KARŞISINDA HAKSIZ REKABET HÜKÜMLERİNİN SAĞLADIĞI KORUMA 269 A– Öğretideki Görüşler Işığında Koruma, Haksız Rekabet hükümleriyle mi? Sınaî Mülkiyet Hükümleriyle mi Olmalı? 273 V– İNTERNETTE YAPILAN REKLAMLARLA KARIŞTIRILMA 289 VI– KARIŞTIRILMAYA (İLTIBAS) YOL AÇABILECEK MALLARIN ELDE BULUNDURULMASININ HAKSIZ REKABET SAYILMASI 299 VII– KARIŞTIRILMA KONUSUNDA UYGULAMADAN ÖRNEKLER 302 A– Sınai Mülkiyet Hakları Bakımından 302 B– Alan Adı ve Anahtar Kelime Bakımından Karıştırılma 306 C– Ürünün (Tasarımın) Şekli ve Ürünü Niteleyen İfade, Sloganlar Bakımından Karıştırılma 309 D– Şekil Markası ve Ambalajı ile (İltibas) Karıştırılma Yaratmak 312
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM HAKSIZ REKABETİN SONUÇLARI
I. HUKUKİ SORUMLULUK 323 A– Açılabilecek Davalar 323 1– Tespit Davası (TTK m. 56/1.a) 324 a– Tespit Davasının Şartları 325 aa– Hukuki Yarar Şartı 325 bb– Tespit Davası Bakımından Kusur 328 cc– Tespit Davasının Açılabileceği Zaman 329 2– Haksız Rekabetin Men'i Davası 329 3– Ref (Eski Hale Getirme, Düzeltme, Önleme) Davası 333 4– Tazminat Davası 338 a– Maddi Tazminat Davası 339 aa– Koşulları 339 bb– Zararın Hesaplanması 340 b– Manevi Tazminat Davası 349 B– Kararın ilanı 352 C– Davada Taraf Olmayan Kişiler Bakımından Mahkeme Hükmünün İcrası 352 D– Zamanaşımı 354 E– Taraflar 354 1– Davacılar 354 a– Zarar Gören veya Zarar Görme Tehlikesiyle Karşılaşabilecekler 354 b– Müşteriler 355 c– Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları, Borsalar 355 d– Meslekî ve Ekonomik Birlikler ile Sivil Toplum Kuruluşları ve Kamusal Nitelikteki Kurumlar 356 2– Davalılar 357 a– Çalıştıranlar 358 b– Basın, Yayın, İletişim Ve Bilişim Kuruluşlarının Sorumluluğu 358 c– İnternet Servis (Hizmet) Sağlayıcılarının Sorumluluğu 360 F– İhtiyati Tedbirler 367 II– CEZAÎ SORUMLULUK 370
SONUÇ 373