Kıyı Hakkı
İçindekileri İncele
ÖNSÖZ 7
BİRİNCİ BÖLÜM
KIYI NEDİR VE KIYI KİMİNDİR?
I. KIYI NEDİR? 16
A. Kıyı, Doğal Bir Geçiş Alanıdır 17
B. Kıyının Dinamik ve Sürekli Değişen Yapısı Vardır 18
C. Hukuki ve Toplumsal Hareketler Kıyıyı Şekillendirmektedir 21
D. Kıyının Kullanılmasında Ortak Kullanım İlkesi Geçerlidir 23
E. Kıyı Niteliği Gereği Kamusal Maldır 25
F. Kıyılar Ekonomik Değeri En Yüksek Olan Alanlardır 28
G. Kıyının Kamusallığı, Hukuki ve Sosyal Bir Haktır 30
H. Kıyılar, Jeopolitik ve Stratejik Olarak Önemli Alanlardır 33
I. Kıyılar, Uluslararası Bir Statüye Sahiptir 35
İ. Kıyılar Bellek Mekanlardır 37
J. Kıyı, Ortak Doğal Kaynak Olarak İnsanlığın Mirasıdır 38
II. KIYILAR KİMİN? 40
A. Kıyılarda Mülkiyet Kurulabilir mi? 42
B. Kıyıların Sınırlı Ayni Hak ile Tasarruf Edilmesi 44
C. Kıyılar Mülkiyet Çatışmalı Alanlardır. 47
D. Kıyıya Dokunmak, Herkesin Tasarruf Hakkına Dokunmaktır 50
E. Kıyı Herkesindir 52
İKİNCİ BÖLÜM
KIYI HUKUKU: MEVZUATIN ANATOMİSİ
I. KIYI HUKUKUNUN TEMEL DAYANAKLARI 56
A. Anayasa’nın 43’üncü Maddesi (Kıyıların Kamusal Niteliği) 57
B. 3621 sayılı Kıyı Kanunu 60
C. 2634 sayılı Turizm Teşvik Kanunu 63
D Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi
Hakkında Yönetmelik 65
E. 2634 Sayılı Turizm Teşvik Kanununun 8’inci Maddesinin H
Bendi 71
F. 3194 sayılı İmar Kanunu 74
G. Diğer Yasal Düzenlemelerde Kıyı 76
H. Bazı Ülkelerin Kıyıya İlişkin Hukuki Düzenlemeleri ve
Uluslararası Sözleşmeler 79
II. MAKRO ÖLÇEKTE KIYI MEVZUATININ ANATOMİSİNDEN
KAYNAKLANAN YAPISAL SORUNLAR 83
A. Yetkinin Dağınıklığı ve Belirsiz Takdir Alanı 84
B. Kıyıların Öz Nitelik Kaybına Uğraması 86
C. Kıyıda Planlama Yetkisinin Aşındırılması ve Hukuki
Hiyerarşinin Tersyüz Edilmesi 88
D. Kıyıların Kamusallığının Azalması (Aşınması) 90
E. Ekolojik ve Kültürel Etkiler: Geri Dönüşsüz Tahribat 92
F. Kıyıların Rant Alanlarına Dönüşmesinin Önünün Açılması 93
G. Kıyıda Kamu Yararı Söyleminin Araçsallaştırılması 95
H. Kıyının İstisna Alanı Olarak Düzenlenmesi 97
İ. Kıyı Hukukunda Hak Temelli Yaklaşım Eksikliği 99
İ. Mevzuatın Anatomik Çözümlemesinden Kıyı Hakkına 100
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
KIYI ALANLARINDAKİ MEVCUT SORUNLAR VE HAK İHLALLERİ
I. KIYILARIN KAMUSAL NİTELİĞİNE YÖNELİK İHLALLER 103
II. KIYI İŞGALLERİNİN MEŞRULAŞTIRILMASI VE İDARİ
İZİNLER İLE GELİŞEN İHLALLER 105
III. KIYIYA FİİLİ ERİŞİMİN ENGELLENMESİ 107
IV. PLANLAMA İSTİSMARI VE İHLALLER 109
V. KIYI KENAR ÇİZGİSİNİN DEĞİŞİM MANİPÜLASYONU 112
VI. KIYIDA İSTİSNAİ DÜZENLEMELER İLE KIYIYI
İHLAL ETMEK 116
VII. KIYIDA YAPILAŞMA BASKISI SORUNU 118
VIII. KIYILARDA BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİĞİN AZALMASI 120
IX. KIYILARDA KİRLİLİK SORUNU 122
X. KIYIDAKİ TOPLUMSAL EŞİTSİZLİK VE KIYI AYRICALIĞI 124
XI. KIYIDA KURUMSAL YETKİNİN DAĞINIKLIĞI 126
XII. KIYILARDA DENETİM YETERSİZLİĞİ 128
XIII. KIYI PLANLAMASININ ŞEFFAF OLMAMASI 130
XIV. TURİZM VE REKREASYON FAALİYETLERİNİN
YARATTIĞI AŞIRI KULLANIM SORUNU 132
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
KIYI HAKKI; BİR KAMUSAL HAK
I. KIYI HAKKI NEDİR? 137
II. KAVRAMIN KÖKENİ VE ORTAYA ATILIŞI 139
III. KIYI HAKKININ İLKELERİ 142
A. Kamusallık İlkesi (Kıyının Kamusal Mal Niteliği): 142
B. Erişilebilirlik İlkesi (Fiilî Kullanım Serbestliği) 144
C. Mekânsal Eşitlik ve Adalet 146
D. Ekolojik Bütünlük ve Sürdürülebilirlik 148
E. Tarihsel ve Kültürel Bellek 150
F. Hukuki Güvence ve Demokratik Katılım 152
G. Toplumsal Dayanışma ve Direniş 154
IV. KIYI HAKKININ HUKUKİ VE SİYASİ TEMELLERİ 154
V. KIYININ HAKKININ SİYASAL VE TOPLUMSAL BAĞLAMI 157
VI. KIYI HAKKININ KÜRESEL BAĞLANTILARI 158
VII. KIYI HAKKINI CALVİNO VE LEFEBVRE ÜZERİNDEN
ANLAMA 160
A. İtalo Calvino Üzerinden Kıyı Hakkını Anlama ve Yorumlama . 160
B. Henry Lefebvre Üzerinden Kıyı Hakkını Anlama ve
Yorumlama 163
VIII. KIYI HAKKI VE KAMUSAL ALAN TEORİSİ (ARENDT–
HABERMAS) 165
IX. KIYI HAKKI NEDEN SADECE ÇEVRESEL
BİR HAK DEĞİLDİR? 167
X. KIYI HAKKI AÇISINDAN “KABUL EDİLEBİLİR MÜDAHALE”
KAVRAMI 169
XI. KIYI HAKKININ SINIRLARI VAR MIDIR? 172
XII. GELECEK KUŞAKLARIN KIYIDAN FAYDALANMA HAKKI 173
XIII. KIYI HAKKININ POZİTİF HAK OLARAK TANINMASI
GEREKİYOR 176
XIV. KIYI HAKKI VE İNSAN HAKLARI İLİŞKİSİ 178
XV. KIYI HAKKININ EKONOMİ POLİTİK BOYUTU 180
XVI. KIYI HAKKININ YEREL YÖNETİMLER VE KATILIMCI
DEMOKRASİ AÇISINDAN ÖNEMİ 182
BEŞİNCİ BÖLÜM
KIYI HAKKI TEMELLİ BİR KIYI YÖNETİMİ MÜMKÜN MÜ?
I. KIYI YÖNETİMİ NEDİR? 185
II. KIYI HAKKININ KIYI ALANLARINI KORUMA, İZLEME VE
DENETLEME KONULARINA KATKISI NE OLUR? 191
III. KIYI HAKKI, KIYI ALANLARININ DOĞRU TASARRUF
EDİLMESİNE NASIL KATKI SAĞLAR 193
IV. KIYI HAKKI TEMELLİ BİR YÖNETİM KIYI YÖNETİMİNDE
NEYİ DEĞİŞTİRİR? 196
A. Kıyıların Niteliğini Yeniden Tanımlar 196
B. Kamu Yararı Kavramını Yeniden Tanımlar 199
C. Yönetimde Katılımcılığı Zorunlu Hale Getirir 201
D. Yetki Dağınıklığı Yerine Kurumsal Eşgüdüm Getirir 203
E. Kıyı Hakkı, Kıyının Hukuki Statüsünü Güçlendirir 205
F. Kıyı Hakkı, Kıyıdaki Ekolojik Değerleri Önceliklendirir 207
G. Kıyı Hakkı, Kıyının Ticarileştirmesi ve Özel Kullanıma
Bırakılması Süreçlerini Sınırlar 209
H. Kıyı Hakkı, Fiili Erişimin Güvencesi Olur 211
I. Kıyı Hakkı, Planlama İlkelerini Yeniden Biçimlendirir 213
İ. Kıyı Hakkı, Hak Mücadelesini Meşrulaştırır 215
J. Kıyı Hakkı Temelli Yönetim, Disiplinler Arası Bir Yaklaşımı
Gerektirir 217
K. Kıyı Hakkı, Kıyı Yönetiminde Adalet Boyutunu Güçlendirir
(Mekânsal Adalet ve Çevresel Adalet) 219
L. Kıyı Hakkı, Gelecek Kuşakların Haklarını Tanır ve Korur 221
M. Kıyı Hakkı, Hukuki ve Kurumsal Reformların Dayanağı Olur 223
ALTINCI BÖLÜM
KIYI HAKKI ODAKLI MEKANSAL PLANLAMA
I. KIYI HAKKI İLE MEKANSAL PLANLAMA
ARASINDAKİ İLİŞKİ 228
II. PLANLAMA SÜRECİNİN KIYI HAKKINA UYUMLU HALE
GETİRİLMESİ 231
A. Planlama Sürecinde Yetkilerin Dağınıklığının Giderilmesi 233
B. Çevresel Etki Değerlendirmesi Yerine Kıyı Etki
Değerlendirmesi 236
III. PLANLAMA İLKELERİNİN KIYI HAKKI İLE
YORUMLANMASI 239
A. Genellik İlkesi 239
B. Geniş Kapsamlılık 241
C. Uzun Süreli Olma İlkesi 243
D. Nesnellik İlkesi 246
E. Açıklık İlkesi 248
F. Esneklik 250
G. Kamu Yararına Uygunluk İlkesi 253
H. Sürdürülebilirlik 256
I. Eşitlik ve Adalet 259
İ. Katılımcılık 261
J. Bütünsellik 263
VI. KIYI HAKKI, KIYI PLANLAMASINDA KURUMSAL
ENTEGRASYON VE EŞGÜDÜM SAĞLAR 265
V. KIYI HAKKI, PLANLAMA SÜRECİNDE ŞEFFAFLIK, HESAP
VEREBİLİRLİK VE DENETİMLİ BİR YAPI SAĞLAR 268
VI. KIYI HAKKI ODAKLI PLANLAMANIN FAYDALARI 270
YEDİNCİ BÖLÜM
KIYI HAKKININ KURUMSALLAŞTIRILMASI
I. KIYI HAKKININ KURUMSALLAŞMASININ ANLAMI 273
II. KURUMSALLAŞMANIN TEMEL BOYUTLARI 276
A. Anayasal ve Yasal Boyutu 276
B. Yönetsel ve Kurumsal Yapılanma Boyutu 279
C. Toplumsal Farkındalık ve Hak Bilinci Boyutu 282
D. Ekonomik ve Piyasa Dışılığının Teminatı Boyutu 283
E. Ekoloji Temelli Sürdürülebilirlik Boyutu 286
F. Katılımcı ve Demokratik Mekanizmaların Yerleştirilmesi
Boyutu 288
III. KIYI HAKKININ KURUMSALLAŞTIRILMASINDA İDARİ VE
DENETİMSEL YAPILANMA 290
IV. KURUMSALLAŞMANIN KAZANIMLARI 295
SEKİZİNCİ BÖLÜM
KIYI HAKKI BİR KAMUSAL İDDİADIR 299
KAYNAKÇA 307