Kelepçeleme Sözleşmesi (9789750290909)

Önsöz 7
Kısaltmalar Dizini 13
Giriş 15
Birinci Bölüm SÖZLEŞME ÖZGÜRLÜĞÜ İLKESİ, SINIRLARI, SÖZLEŞME ADALETİ VE HAKKANİYET
I. İRADE ÖZERKLİĞİ İLKESİ 17 A. Özgürlük Kavramı 17 B. İrade Özerkliği İlkesi ve Anlamı 18
II. İRADE ÖZERKLİĞİ BAĞLAMINDA SÖZLEŞMELER 20
III. SÖZLEŞMELER ALANINDA KURAL: SÖZLEŞME ÖZGÜRLÜĞÜ 21
A. Sözleşme Özgürlüğünün Tarihsel Gelişimi 24
B. Sözleşme Özgürlüğünün Günümüzdeki Durumu 26
C. Sözleşme Özgürlüğünün Görünümleri 28
1. Sözleşmeyi Yapma veya Yapmama Özgürlüğü 30
2. Sözleşmenin Karşı Tarafını Seçme Özgürlüğü 31
3. Sözleşmenin İçeriğini Düzenleme Özgürlüğü 32
4. Sözleşmeyi Ortadan Kaldırma veya Değiştirme Özgürlüğü 33
5. Şekil Özgürlüğü 35
IV. KURALIN İSTİSNASI: SÖZLEŞME YAPMA ZORUNLULUĞU 37
A. Kanundan Kaynaklanan Sözleşme Yapma Zorunluluğu 38
B. Önceki Taahhütten Kaynaklanan Sözleşme Yapma Zorunluluğu: Sözleşme Yapma Vaadi 39
V. SÖZLEŞME ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI 41 A. Genel Olarak 41 B. Hukuka Aykırılık 42
1. Kanunun Emredici Hükümlerine Aykırılık 45
2. Kanunî Yasaklara Aykırılık 46
3. Kamu Düzenine Aykırılık 47
4. Kişilik Hakkına Aykırılık 50
C. Ahlâka Aykırılık 50
D. Başlangıçtaki İmkânsızlık 52
E. Dürüstlük Kuralı ve Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı 56
VI. SÖZLEŞME ADALETİ 61
VII. HAKKANİYET KAVRAMI 63
İkinci Bölüm KELEPÇELEME SÖZLEŞMESİ TANIMI VE UNSURLARI
I. GENEL OLARAK 67
II. KELEPÇELEME SÖZLEŞMESİNİN KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ 69 A. Terminoloji 69 B. Tanım 70
III. KELEPÇELEME HALİ 71 A. Kelepçeleme Halinin Varlığı İçin Aranacak Unsurlar 71
1. Taraflar Arasında Akdedilmiş Bir Sözleşme 72
2. Taraflar Arasındaki Sözleşme ile Kişilik Hakkının Sınırlanması veya Kişilik Hakkından Vazgeçme 74
a. Kişilik Hakkı Kavramı, Niteliği ve Kişisel Değerler 74 aa. Roma’dan Günümüze Kişilik Hakkı 74 bb. Kişilik Hakkının Niteliği ve Kişisel Değerler 80 aaa. Hayat, Sağlık ve Vücut Tamlığı 84 bbb. Onur ve Saygınlık 86 ccc. Hayat Alanı 86 ddd. Resim ve Ses 87 eee. Ad 88 fff. Özgürlükler 88 aaaa. Karar (Verme) Özgürlüğü 89 bbbb. Faaliyet Özgürlüğü 92 aaaaa. Ekonomik Faaliyet Özgürlüğü 92
b. Kişilik Hakkının Korunması 93 aa. Anayasal Koruma 94 bb. Özel Hukuk Koruması 96 aaa. Kişilik Hakkı Sahibinin Hukuki İşlemlere Karşı Korunması (TMK m.23) 97 aaaa. Hak ve Fiil Ehliyetinden Vazgeçme 97 bbbb. Özgürlüklerden Vazgeçme veya Özgürlükleri Hukuka veya Ahlâka Aykırı Sınırlandırma 99 bbb. Kişilik Hakkı Sahibinin Üçüncü Kişinin Eylemlerine Karşı Korunması 101
3. Ekonomik Faaliyet Özgürlüğünün Konu Bakımından Sınırlandırılması 101
a. Konu ve Diğer Kavramlar 103 aa. Konu ve İçerik 103 bb. Amaç 105 cc. Sebep 107 dd. Saik 109
b. Kelepçeleme Sözleşmesinde Konu ve Diğer Kavramlar 111
4. Ekonomik Faaliyet Özgürlüğünün Süre Bakımından Sınırlandırılması 115
a. Sözleşmelerde Süre 115 aa. Ani Edimli Sözleşmeler 116 bb. Sürekli Edimli Sözleşmeler 117 cc. Dönemli (Aralıklı–Art Arda İfalı) Edimli Sözleşmeler 117 dd. Belirli ve Belirsiz Süreli Sözleşmeler 118
b. Kelepçeleme Sözleşmesinde Süre 120
5. Ekonomik Faaliyet Özgürlüğünün Edim–Karşı Edim Dengesi Bakımından Sınırlandırılması 125
a. Edimin Tek Taraflı Belirlenmesi 125
b. Edim–Karşı Edim Dengesi 125
c. Kelepçeleme Sözleşmesinde Edim–Karşı Edimin Dengesizliği 127
6. Kelepçeleme Sözleşmesinde Diğer Unsurlar 129
7. Kelepçeleme Sözleşmesinde Aşırı Bağımlılık Unsuru 131
IV. TÜZEL KİŞİLERDE KELEPÇELEME SÖZLEŞMESİ 133
Üçüncü Bölüm KELEPÇELEME SÖZLEŞMESİNİN GEÇERSİZLİĞİ, GEÇERSİZLİKTE UYGULANACAK HÜKÜMLER, BENZER KURUMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI
I. GENEL OLARAK SÖZLEŞMELERİN GEÇERSİZLİĞİ 137
II. KELEPÇELEME SÖZLEŞMESİNİN GEÇERSİZLİĞİ, GEÇERSİZLİKTE UYGULANACAK HÜKÜMLER SORUNU 139 A. Geçersizliğin Nedeni 139
1. Anayasaya Aykırılık 139
2. Özel Hukuk Hükümlerine Aykırılık 143
a. Hukuka Aykırılık 144
b. Kişilik Haklarına Aykırılık 145
c. Ahlâka Aykırılık 149 aa. Genel Ahlâk Kavramı 150 bb. Anayasal Haklar Bağlamında Ahlâka Aykırılığın Değerlendirilmesi 153 cc. TMK m.23/2 ile TBK m.27/1’in Değerlendirilmesi 153 dd. TBK m.26 ve m.27’nin Değerlendirilmesi 158
d. Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağına Aykırılık (TMK. m.2/2) 160
B. Geçersizliğin Türü 162
1. Genel Olarak 163
2. Kesin Hükümsüzlük 163
a. Hüküm ve Sonuçları 164
b. Türleri 167 aa. Tam Hükümsüzlük 167 bb. Kısmi Hükümsüzlük 168 aaa. Değiştirilmiş Kısmi Hükümsüzlük 170 bbb. Genişletilmiş Kısmi Hükümsüzlük 171
3. İptal Edilebilirlik 172
4. Noksanlık 173
5. Sürekli Sözleşmelerde Geçersizliğin Belirlenmesi 174
6. Kelepçeleme Sözleşmesinde Geçersizlik 175
a. Kesin Hükümsüzlük 175
b. İptal Edilebilirlik 177
c. Esnek Kesin Hükümsüzlük 178
d. Sınırlı Esnek Hükümsüzlük 180
e. Kısmi Hükümsüzlük 181 aa. Değiştirilmiş ve Genişletilmiş Kısmi Hükümsüzlük 181
III. KELEPÇELEME SÖZLEŞMESİNDE GEÇERSİZLİĞİN DİĞER SONUÇLARI 183 A. Edimlerin İadesi Talebi 183 B. Tazminat Talebi 185
IV. KELEPÇELEME SÖZLEŞMESİNİN BENZER KURUMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI 190
A. Genel İşlem Koşulları 190
B. Aşırı Yararlanma 195
C. İfa Güçsüzlüğü 201
D. Aşırı İfa Güçlüğü 204 Sonuç 211
Kaynakça 215 Kavramlar Dizini 231