Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı (9786253818036)

Önsöz 5
Kısaltmalar 17
Giriş 21
Birinci Bölüm
DOGMATİK ESASLAR
I. KASTA DAİR GENEL HUSUSLAR VE KASTIN DOGMATİK ESASLARININ BELİRLENMESİ ZORUNLULUĞU 25
A. Terminolojik Tespitler 25
B. Kastın Kanuni Tanımı, Unsurları ve Türleri 27
1. Kastın Kanuni Tanımı 27
2. Kastın Unsurları 29
a. Bilişsel Unsur 31
aa. Bilmek 31
bb. Öngörmek 35
b. İrade Unsuru: İstemek 37
c. Değerlendirme 40
3. Kastın Türleri 45
a. Doğrudan Kasıt – Olası Kasıt 45
b. Genel Kasıt – Özel Kasıt 48
c. Ani Kasıt – Taammüt (Tasarlama) Kastı 50
d. Zarar Kastı – Tehlike Kastı 52
e. Değerlendirme 54
C. Kastın Dogmatik Esaslarının Belirlenmesi Zorunluluğu 62
II. SUÇ İNCELEME YÖNTEMLERİ 63
A. Bütüncül Yöntem 63
1. Yöntemin İzahı 63
2. Yöntemin Eleştirisi 65
B. Tahlilci Yöntem 66
1. Yöntemin İzahı 66
2. Yöntemin Eleştirisi 67
C. Türk Ceza Hukukunda Benimsenen Yöntem 68
D. Değerlendirme 69
1. Suç İnceleme Yöntemleri Bakımından 69
2. Türk Ceza Hukukunda Benimsenen Yöntem Bakımından 71
III. KASTIN SUÇ TEORİSİNDEKİ KONUMU 73
A. Kasıt Teorisi 75
1. Kasıt Teorisine Temel Teşkil Eden Suç Teorileri 76
a. Klasik Suç Teorisi 76
b. Neo Klasik Suç Teorisi 79
2. Kasıt Teorisinin Türleri 81
a. Katı Kasıt Teorisi 81
b. Sınırlı Kasıt Teorisi 83
c. Değiştirilmiş Kasıt Teorisi 84
3. Kasıt Teorisinin Eleştirisi 86
4. Kasıt Teorisine Göre Suçun Unsurlarının Tasnifi 88
B. Kusur Teorisi 92
1. Kusur Teorisine Temel Teşkil Eden Finalist Suç Teorisi 94
2. Kusur Teorisinin Türleri 97
a. Katı Kusur Teorisi 98
b. Sınırlı Kusur Teorisi 100
3. Kusur Teorisinin Eleştirisi 103
4. Kusur Teorisine Göre Suçun Unsurlarının Tasnifi 105
C. Kastın Çifte Fonksiyonu Teorisi 108
1. Kastın Çifte Fonksiyonu Teorisinin İzahı 109
2. Kastın Çifte Fonksiyonu Teorisinin Eleştirisi 113
3. Kastın Çifte Fonksiyonu Teorisine Göre Suçun Unsurlarının Tasnifi 116
D. Türk Ceza Hukukunda Hâkim Olan Teori 117
1. 765 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda Kastın Konumu 117
2. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda Kastın Konumu 119
a. TCK m. 4/1’ün Tetkiki 119
b. TCK m. 21/1’in Tetkiki 122
c. TCK m. 30/1’in Tetkiki 122
d. TCK m. 30/3’ün Tetkiki 123
e. TCK m. 30/4’ün Tetkiki 124
f. TCK m. 40/1’in Tetkiki 125
g. TCK m. 61/1–f’nin Tetkiki 126
h. TCK m. 61/1–g’nin Tetkiki 127
ı. CMK m. 223’ün Tetkiki 128
E. Değerlendirme 130
1. Kastın Konumuna Dair Teoriler Bakımından 130
2. Türk Ceza Hukukunda Benimsenen Teori Bakımından 133
a. 765 Sayılı Türk Ceza Kanunu Dönemi 133
b. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu Dönemi 134
aa. Kasıt Teorisinin Reddinin ve Kusur Teorisinin Ayırt Edici İlk Özelliğinin Kabulünün Tespiti: Haksızlığın Bir Parçası Olarak Kasıt 134
bb. Kusur Teorisinin Ayırt Edici İkinci Özelliğinin Kabulünün Tespiti: Haksızlık Bilincinin Kastın Kapsamından Çıkarılması 136
cc. Sınırlı Kusur Teorisinin Kabulünün Tespiti 136
dd. Kastın Çifte Fonksiyonu Teorisinin Reddinin Tespiti 137
3. Çalışmada Benimsenen Teori ve Suç Şeması 139
IV. KASTIN CEZAİ SORUMLULUĞA ETKİSİ 144
A. Cezai Sorumluluğun Esası Olarak Kastın Varlığı 144
B. Kastın Yokluğu ve Bunun Cezai Sorumluluğa Etkisi 145
C. Kastın Bilme Unsuruna Dair Çalışma Yapılmasının Zarureti 146
V. KASTIN BİLME UNSURU İLE İLGİLİ ORTAYA ÇIKAN SORUNLAR 147
A. Kastın Kanuni Tanımındaki Sorunlu Hususlar 147
1. Ön Kabul 147
2. Kastın Kanuni Tanımındaki Unsurların Sayısı ve “İsteme” Unsurunun Durumu 149
3. Kastın Kapsamına Nelerin Dâhil Olduğu Sorunu 149
B. Kastın Kanuni Tanımının Mutlak Surette Esas Alınıp Alınamayacağı Sorunu 151
C. Hukuka Uygunluk Sebeplerinde Kastın Kapsamı Sorunu 152
D. Haksızlık Bilincinin Kastın Kapsamında Olup Olmadığı Sorunu 153
E. Suçun Özel Görünüş Biçimlerinde Kastın Kapsamı Sorunu 154
F. Kastın Kapsamıyla İlgili Hususi Sorunlar 155
VI. BİRİNCİ BÖLÜMÜN SONUÇLARI 155
İkinci Bölüm
BİLME VE KASIT
I. BİLMEK 157
A. Bilmenin Unsurları 158
1. Bilen 159
2. Bilinen 160
3. Bilgi 161
a. Ön Kabul 161
b. Bilginin Özellikleri 162
c. Bilgi Türleri 165
aa. Bilginin Niteliğine Göre Yapılan Ayrım 166
aaa. Gündelik Bilgi 166
bbb. Bilimsel Bilgi 167
ccc. Teknik Bilgi 168
ddd. Teorik Bilgi 168
eee. Hareket Bilgisi 169
fff. Dini Bilgi 169
ggg. Ahlaki Bilgi 170
hhh. Felsefi Bilgi 170
iii. Sanat Bilgisi 171
bb. Bilginin Kaynağına Göre Yapılan Ayrım 172
aaa. Deneyimsel Bilgi 172
bbb. Akli Bilgi 173
ccc. Sezgisel Bilgi 175
cc. Bilginin Mahiyetine Göre Yapılan Ayrım 176
aaa. Sarih – Zımni Bilgi 176
bbb. Sözlü – Sözlü Olmayan Bilgi 177
ccc. Önermeli – Önermesiz Bilgi 177
B. Bilme ve Bilinç Arasındaki İlişki 178
C. Bilgiye Ulaşma Yolları 181
1. Üretmek Suretiyle 181
2. Edinmek Suretiyle 182
a. Duyusal Algı Suretiyle Edinmek 183
b. Değerlendirme Suretiyle Edinmek 185
c. Anlama Suretiyle Edinmek 186
d. Yorumlama Suretiyle Edinmek 188
D. Hedef Bilgiye Ulaşma Süreci 189
1. Ön Bilgiye Ulaşmış Olma 190
2. Ulaşılmış Bilginin Altlanması 190
3. Altlanan Bilginin Kavranması 191
E. Ara Sonuç 192
II. BİLMENİN KASIT İLE İLİŞKİSİ 192
A. Genel Olarak Kastın Bilme Unsuru 192
B. Kastın Kapsamındaki Bilmenin Unsurları 193
1. Bilen: Fail 193
2. Bilinen: Olgu 195
a. Unsur ve Olgu Arasındaki İlişki 196
aa. Suçun Kanuni Tanımındaki Unsurlar 202
aaa. Maddi – Manevi Unsurlar 204
bbb. Yazılı – Yazılı Olmayan Unsurlar 207
ccc. Deskriptif – Normatif Unsurlar 209
ddd. Unsurların Ayrımının Değerlendirilmesi ve Çalışmada Benimsenen Görüş 215
bb. Suç Olayının Kesitleri Olarak Olgular 220
b. Olguların Doğası 221
aa. Yüzeysel Olgular – Kurumsal Olgular 222
bb. Duyusal Olarak Algılanabilen Olgular – Zihinsel Olarak Kavranabilen Olgular 224
aaa. Duyusal Olarak Algılanabilen Olgular 224
bbb. Zihinsel Olarak Kavranabilen Olgular 226
c. Ara Sonuç 227
3. Bilgi: Kasıt 228
a. Genel Olarak 229
b. Ceza Hukukunda Kasıt için Gerekli Olan Bilginin Türü 229
aa. Salt Duyusal Algı Bilgisi Görüşü 230
bb. Kanuni Bilgi Görüşü 232
cc. Fiili Olgu Bilgisi Görüşü 235
dd. Olgunun Anlam Bilgisi Görüşü 236
ee. Görüşlerin Değerlendirilmesi ve Türk Ceza Hukukunda Kasıt için Gerekli Olan Bilginin Tespiti 240
C. Kasıt İçin Gerekli Olan Bilgiye Ulaşma Yolları 246
1. Olguya İlişkin Bilgileri Üretme 247
2. Olguya İlişkin Bilgileri Edinme 247
a. Fiili Olgu Bilgisinin Edinimi 248
b. Fiili Olguya Dayalı Anlam Bilgisinin Edinimi 251
c. Değerlendirmeye Dayalı Anlam Bilgisinin Edinimi 253
aa. Uzman Olmayanların Düzlemindeki Paralel Değerlendirme (Failin Bilincinde Paralel Yargılama) 254
bb. Hukuki Değerin İdraki Teorisi 264
cc. Karmaşık Kavram Doktrini (Kurucu Özellikler Doktrini) 265
dd. Teleolojik Olarak İndirgenmiş Suç Olayı Bakış Açısı 268
ee. Olgunun Toplumsal Önemi (Alakası) Görüşü 270
ff. Salt Fiili Olgu Bilgisi Görüşü (Normun Anlam Bilgisi Görüşü) 271
gg. Görüşlerin Değerlendirilmesi ve Çalışmada Benimsenen Görüş 272
3. Ara Sonuç 276
III. DEĞERLENDİRME 277
IV. İKİNCİ BÖLÜMÜN SONUÇLARI 281
Üçüncü Bölüm
BİLİNMESİ GEREKENLER VE KASIT
I. GİRİŞ 285
II. SUÇ İLE KORUNAN HUKUKİ DEĞER VE KASIT 286
A. Hukuki Değer Kavramının Tanımı ve İçeriği 286
B. Hukuki Değer ve Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 288
III. TİPİKLİK VE KASIT 291
A. Suçun Maddi Unsurları ve Kasıt 292
1. Fail 292
a. Fail Unsurunun Tanımı ve İçeriği 292
b. Fail Unsurunun Kapsamını Oluşturan Olgular ve Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 293
aa. Herkes Tarafından İşlenebilen Suçlarda Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 294
bb. Özgü Suçlarda Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 295
c. Çalışmada Benimsenen Görüş 302
2. Mağdur 303
a. Mağdur Unsurunun Tanımı ve İçeriği 303
b. Mağdur Unsurunun Kapsamını Oluşturan Olgular ve Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 304
aa. Herkesin Mağdur Olabildiği Suçlarda Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 305
bb. Belli Vasıflara Sahip Kişilerin Mağdur Olabildiği Suçlarda Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 306
aaa. Mağdurun Kamu Görevlisi Olması 307
bbb. Mağdurun Çocuk Olması 307
ccc. Mağdurun Kadın Olması 309
ddd. Mağdurun İşçi veya İşveren Olması 310
c. Çalışmada Benimsenen Görüş 310
3. Konu 311
a. Konu Unsurunun Tanımı ve İçeriği 311
b. Konu Unsurunun Kapsamını Oluşturan Olgular ve Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 313
aa. Konunun “Başkasına Ait” Olması 313
bb. Konunun “Belge” Olması 318
cc. Konunun “Cumhurbaşkanı” Olması 321
c. Çalışmada Benimsenen Görüş 323
4. Fiil (Hareket) 324
a. Fiil Unsurunun Tanımı ve İçeriği 324
b. Fiil Unsurunun Kapsamını Oluşturan Olgular ve Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 325
c. Çalışmada Benimsenen Görüş 329
5. Netice 329
a. Netice Unsurunun Tanımı ve İçeriği 330
b. Netice Unsurunun Kapsamını Oluşturan Olgular ve Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 330
aa. Netice Unsurunun Kapsamını Oluşturan Olguların Kastın Bilme Unsuruna Dâhil Olduğunu Kabul Eden Görüş 331
bb. Netice Unsurunun Kapsamını Oluşturan Olguları Kastın Bilme Unsuruna Dâhil Etmeyen Görüş 332
c. Çalışmada Benimsenen Görüş 333
6. Nedensellik Bağı 337
a. Nedensellik Bağının Tanımı, İçeriği ve Tespiti 337
b. Nedensellik Bağının Kapsamını Oluşturan Olgular ve Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 339
aa. Nedensellik Bağının Kapsamındaki Olguları Kastın Bilme Unsuruna Dâhil Eden Görüşler 339
aaa. Nedensellik Bağındaki Her Sapmayı Önemli Addeden Görüş 340
bbb. Nedensellik Bağındaki Her Sapmayı Önemsiz Addeden Görüş 341
ccc. “Genel Yaşam Tecrübelerine Göre Öngörülebilir Olma” Kriterini Tatbik Eden Görüş 341
ddd. Failin Düşüncesine Üstünlük Tanıyan Görüş 343
eee. Cezanın Belirlenmesindeki Önemi Esas Alan Görüş 344
bb. Nedensellik Bağının Kapsamındaki Olguları Kastın Bilme Unsuruna Dâhil Etmeyen Görüşler 345
aaa. Tehlikeyi Esas Alan Görüşler 345
bbb. “Suç Planını Gerçekleştirme” Kriterini Tatbik Eden Görüş 347
c. Çalışmada Benimsenen Görüş 349
7. Objektif İsnadiyet 354
a. Objektif İsnadiyetin Tanımı, İçeriği ve Kapsamı 354
b. Objektif İsnadiyet ve Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 356
aa. Objektif İsnadiyetin Kapsamını Oluşturan Olgular Bakımından 356
aaa. Objektif İsnadiyetin Kapsamını Oluşturan Olguları Kastın Bilme Unsurunun Kapsamına Dâhil Eden Görüş 356
bbb. Objektif İsnadiyetin Kapsamını Oluşturan Olguları Kastın Bilme Unsurunun Kapsamına Dâhil Etmeyen Görüş 359
ccc. Objektif İsnadiyetin Kapsamını Oluşturan Olgular Arasında Ayrıma Giden Görüş 360
bb. Objektif İsnadiyetin İçeriğini Oluşturan Hususlar Bakımından 361
c. Çalışmada Benimsenen Görüş 362
B. Suçun Manevi Unsurları ve Kasıt 365
1. Kasıt 366
a. Genel Olarak 366
b. Kasıt için Gerekli Olan Bilinç Düzeyi 367
2. Maksat ve Saik 377
a. Maksat ve Saikin Tanımı, İçeriği ve Suç Şemasındaki Konumu 377
b. Maksat ve Saikin Kapsamını Oluşturan Olgular ve Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 378
c. Çalışmada Benimsenen Görüş 381
C. Ara Sonuç 384
IV. HUKUKA AYKIRILIK VE KASIT 385
A. Hukuka Aykırılık Kavramının İçeriği ve Suç Şemasındaki Konumu 385
B. Hukuka Uygunluk Sebeplerinin Maddi Koşulları ve Kasıt 387
1. Hukuka Uygunluk Sebeplerinin Maddi Koşullarının Varlığına Dair Bilgi ve Kasıt 388
2. Hukuka Uygunluk Sebeplerinin Maddi Koşullarının Kapsamını Oluşturan Olguların Bilgisi ve Kasıt 390
a. Maddi Koşulların Kapsamını Oluşturan Olguların Kastın Bilme Unsuruna Dâhil Olduğu Görüşü 391
b. Maddi Koşulların Kapsamını Oluşturan Olguların Kastın Bilme Unsuruna Dâhil Olmadığı Görüşü 397
3. Çalışmada Benimsenen Görüş 399
a. Yürürlükteki Hukuk Bakımından Subjektif Görüşün Yorum Yoluyla Kabulü 399
b. Olması Gereken Hukuk Bakımından Kanun Koyucunun Kazuistik Düzenleme Yapmasının Gerekliliği 403
C. Suç Tanımlarında Açıkça Hukuka Aykırılık Unsuruna İşaret Eden İfadelerin Varlığı ve Kasıt 408
V. KUSURLULUK VE KASIT 414
A. Kusurluluk Kavramının İçeriği ve Suç Şemasındaki Konumu 414
B. Kusurluluğu Etkileyen Hâllerin Maddi Koşulları ve Kasıt 416
1. Kusurluluğu Etkileyen Hâllerin Maddi Koşullarının Varlığına Dair Bilgi ve Kasıt 417
2. Kusurluluğu Etkileyen Hâllerin Maddi Koşullarının Kapsamını Oluşturan Olguların Bilgisi ve Kasıt 418
3. Çalışmada Benimsenen Görüş 423
C. Kusurluluğu Etkileyen Hâllerin Olgu Bilgisine Tesiri ve Kasıt 425
D. Haksızlık Bilinci ve Kasıt 428
E. Ön Kusurluluk ve Kasıt 433
1. Kastın Yokluğuna Neden Olunan İhtimal ve Kasıt 435
2. Kusur Yeteneğinin Azalmasına veya Yokluğuna Neden Olunan İhtimal ve Kasıt 437
VI. ÜÇÜNCÜ BÖLÜMÜN SONUÇLARI 440
Dördüncü Bölüm
CEZANIN BELİRLENMESİ AŞAMASINDA VE
ÖZEL DURUMLARDA KASIT
I. CEZANIN BELİRLENMESİ AŞAMASINDA KASIT 443
A. Nitelikli Hâller ve Kasıt 443
1. Nitelikli Hâl Kavramının Tanımı ve İçeriği 443
2. Nitelikli Hâllerin Kapsamını Oluşturan Olgular ve Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 445
a. Cezanın Artırılmasını Gerektiren Nitelikli Hâller ile Kastın Bilme Unsuru Arasındaki İlişki 446
b. Cezanın Azaltılmasını Gerektiren Nitelikli Hâller ile Kastın Bilme Unsuru Arasındaki İlişki 448
3. Çalışmada Benimsenen Görüş 450
B. Suçun Yaptırımı ve Kasıt 456
1. Yaptırım Kavramının Tanımı ve İçeriği 457
2. Suçun Yaptırımı ve Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 458
II. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ VE KASIT 460
A. Teşebbüs ve Kasıt 460
1. Suça Teşebbüsün Tanımı ve İçeriği 461
2. Suça Teşebbüste Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 462
3. Çalışmada Benimsenen Görüş 465
B. İştirak ve Kasıt 467
1. Suça İştirakin Tanımı 467
2. İştirak Biçimleri 468
a. Faillik 468
aa. Müşterek Faillikte Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 469
bb. Dolaylı Faillikte Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 474
cc. Çalışmada Benimsenen Görüş 479
b. Şeriklik 484
aa. Azmettirmede Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 486
bb. Yardım Etmede Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 491
cc. Çalışmada Benimsenen Görüş 497
C. İçtima ve Kasıt 502
1. İçtimanın Tanımı ve İçeriği 502
2. İçtima Türleri 504
a. Görünüşte İçtimada Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 504
b. Zincirleme Suçta Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 509
c. Fikri İçtimada Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 515
d. Çalışmada Benimsenen Görüş 517
III. ÖZEL DURUMLARDA KASIT 524
A. Çerçeve Normlar ve Kasıt 524
1. Çerçeve Normun Tanımı ve Türleri 525
2. Çerçeve Normlarda Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 527
a. Kusur Teorisi Odaklı Görüş 527
b. Kasıt Teorisi Odaklı Görüş 530
3. Çalışmada Benimsenen Görüş 531
B. İhmali Suçlar ve Kasıt 535
1. İhmali Suçların Tanımı ve Türleri 536
2. İhmali Suçlarda Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 538
a. Gerçek İhmali Suçlarda Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 539
aa. Hareket Yükümlülüğü ile Kastın Bilme Unsurunun İlişkisi 539
bb. Hareket İmkânı ile Kastın Bilme Unsuru Arasındaki İlişki 541
cc. Gerçek İhmali Suçların Faili, Mağduru ve Konusu ile Kastın Bilme Unsuru Arasındaki İlişki 541
b. Görünüşte İhmali Suçlarda Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 542
aa. Garantör Yükümlülüğü ve Durumu ile Kastın Bilme Unsuru Arasındaki İlişki 543
bb. Garantör Sıfatı ile Kastın Bilme Unsuru Arasındaki İlişki 546
cc. Nedensellik Bağı Özelinde Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 546
dd. Objektif İsnadiyet Özelinde Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 550
C. Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suç ve Kasıt 551
1. Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suçun Tanımı ve Türleri 552
2. Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suçlarda Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 553
3. Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suça Teşebbüste Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 558
4. Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suça İştirakte Kastın Bilme Unsurunun Kapsamı 560
a. Dolaylı Faillik Bakımından 560
b. Müşterek Faillik Bakımından 561
c. Azmettirme ve Yardım Etme Bakımından 563
D. Ön Şart ve Kasıt 565
E. Objektif Cezalandırılabilme Şartları ve Kasıt 568
F. Somut Tehlike Suçu ve Kasıt 571
G. Şahsi Cezasızlık Sebepleri ile Cezayı Azaltan veya Kaldıran Şahsi Sebepler ve Kasıt 574
1. Şahsi Sebeplerin Tanımı ve İçeriği 575
2. Şahsi Sebepler ile Kastın Bilme Unsuru Arasındaki İlişki 576
a. Şahsi Sebeplerin Varlığına Dair Bilgi ve Kasıt 576
b. Şahsi Sebeplerin Kapsamını Oluşturan Olguların Anlam Bilgisi ve Kasıt 577
aa. Objektif Teori 577
bb. Subjektif Teori 579
cc. Uzlaştırmacı Teori 580
dd. Çalışmada Benimsenen Görüş 584
H. Muhakeme Şartları ve Kasıt 589
IV. DÖRDÜNCÜ BÖLÜMÜN SONUÇLARI 591
Sonuç 595
Kaynakça 605
Kavram Dizini 643