Karşılaştırmalı Anayasa Hukukunda Siyasi Fırsat Eşitliği (9786253777876)

ÖNSÖZ 7
KISALTMALAR 13
GİRİŞ 15
BİRİNCİ BÖLÜM
TEMEL KAVRAMLAR VE NORMATİF ÇERÇEVESİ
I. TEMEL KAVRAMLAR 19
A. Partiler Demokrasisi 19
1. Partiler Demokrasisi (Devleti) Kavramının Doğuşu 19
2. Partiler Demokrasisi (Devleti) Anlayışına Eleştiriler 32
3. Partilerin Demokratik Yaşamdaki Vazgeçilmezliği 39
B. Eşitlik İlkesi 41
C. Fırsat Eşitliği 50
D. Siyasi Fırsat Eşitliği 55
1. Tanım ve Pozitif Hukukta Karşılık Bulması 55
2. Siyasi Fırsat Eşitliğinin Muhatabı 61
3. Siyasi Fırsat Eşitliğinin Özneleri 68
a. Siyasi Partiler 68
b. Siyasi Partilerin Temsil Eksikliğine Karşı Alternatif Modeller: Yurttaş
Komiteleri, Seçmen Toplulukları ve Siyasi Fırsat Eşitliği 71
c. Seçim Öncesi ve Sonrası Olmak Üzere Bağımsız Adayların Fırsat
Eşitliği 88
aa. Seçimlerde Bağımsız Adayların Fırsat Eşitliği 89
bb. Bağımsız Seçilenlerin Siyasi Fırsat Eşitliği 104
d. Siyasi Fırsat Eşitliğinin Öznesi Olarak Yurttaşlar ve Seçmenler 112
II. SİYASİ FIRSAT EŞİTLİĞİNİN ANAYASAL TEMELLERİ 114
A. Siyasi Fırsat Eşitliğinin Anayasal Temelleri Açısından Alman Hukukundaki
Tartışmalar 115
B. Türk Anayasa Hukukunda Siyasi Fırsat Eşitliğinin Anayasal Temelleri 123
1. Siyasi Fırsat Eşitliğinin Çıkış Noktası Olarak Demokratik Devlet İlkesi ve
Eşitlik İlkesi 123
2. Siyasi Fırsat Eşitliğinin Anayasal Temelleri Olarak Seçimlerin Serbestliği
ve Eşitliği İlkesi 126
3. Siyasi Fırsat Eşitliğinin Anayasal Temeli Olarak Siyasi Parti Özgürlüğü 130
İKİNCİ BÖLÜM
SİYASİ FIRSAT EŞİTLİĞİNİN KAPSAMI VE SINIRLARI
I. SEÇİME KATILMA HAKKI BAKIMINDAN SİYASİ FIRSAT EŞİTLİĞİ 133
A. Adaylar Açısından Seçimlere Katılma Hakkı Açısından Siyasi Fırsat Eşitliği 134
B. Siyasi Partiler Açısından Seçime Katılma Hakkı: Seçime Katılma Yeterliliğine
İlişkin Hukuki Tartışmalar 143
1. Karşılaştırmalı Hukukta 143
2. Türk Hukukunda 154
C. Siyasi Partilerin Fırsat Eşitliği Bağlamında Aday Belirleme Özgürlüğü 162
1. Siyasi Partilerin Milletvekili Adaylarını Belirlemesi Açısından Ön Seçim
Mekanizması ve Ön Seçim Mekanizmasının Siyasi Fırsat Eşitliği
Açısından Doğurduğu Tartışmalar 165
a. Karşılaştırmalı Hukukta 165
b. Türk Hukukunda 170
2. Cinsiyet Kotası Tartışmaları 181
a. Kadınların Seçme ve Seçilme Hakkı Mücadelesine Tarihsel Bir
Bakış 181
b. Kadınların Parlamentoda Eşit Temsili İçin Cinsiyet Kotası ve Parite
Düzenlemeleri 183
II. SİYASİ FIRSAT EŞİTLİĞİ AÇISINDAN SEÇİM SİSTEMLERİ 195
A. Seçim Kanunları Yoluyla Siyasi Fırsat Eşitliğinin İhlal Edilmesi,
Gerrymandering ve Çözüm Önerileri 201
1. “Gerrymandering” Kavramı ve Türk Anayasa Hukukundaki Görünümü 202
2. “Gerrymandering” Uygulamalarına Karşı Anayasal ve Yasal Önlemler 209
a. Karşılaştırmalı Hukukta 209
b. Türk Hukukunda: 1982 Anayasasının 67. Maddesindeki Seçim
Kanunlarında Yapılan Değişikliklerin Bir Yıl İçinde
Uygulanmayacağı Kuralının Önemi 215
3. Gerrymandering Uygulamalarında Yargısal Denetim 229
B. Seçim Barajları 233
III. SİYASİ PROPAGANDA BAKIMINDAN SİYASİ FIRSAT EŞİTLİĞİ 258
A. Siyasi Fırsat Eşitliği Açısından Kamu Görevlilerinin Siyasi Propaganda
Haklarının Sınırlandırılması 258
1. Kamu Görevlilerinin Siyasi İfade Özgürlüğü Bakımından 258
2. Kamu Görevlilerinin Seçimlerde Adaylık İçin Kamu Görevinden
Çekilmesi Zorunluluğu 283
B. Kitle İletişim Araçlarına Erişim Açısından Siyasi Fırsat Eşitliği 302
1. Karşılaştırmalı Hukukta 303
2. Türk Hukukunda 314
C. Kamusal Alanda Siyasi Propaganda Yapılması ve Kamusal Alanların Siyasi
Parti ve Adaylara Tahsis Edilmesinin Siyasi Fırsat Eşitliği Açısından
Değerlendirilmesi 332
1. Kamusal Alanlarda Yapılacak Siyasi Propaganda Açısından Süre ve
Mekan Unsuru 332
2. Kamusal Alanların Tahsisi ve Siyasi Fırsat Eşitliği 347
IV. SİYASİ FIRSAT EŞİTLİĞİNİN AŞİL TOPUĞU OLARAK SİYASETİN FİNANSMANI 358
A. Karşılaştırmalı Hukukta Siyasetin Finansmanı 362
1. ABD’de Siyasetin Finansmanı 362
2. Fransa’da Siyasetin Finansmanı 374
3. Federal Almanya’da Parti Finansmanı 378
4. İtalya’da Siyasetin Finansmanı 398
B. Türk Anayasa Hukukunda Siyasetin Finansmanı 401
1. Siyasi Partilerin Finansmanı 401
2. Siyasi Fırsat Eşitliği Açısından Siyasi Partilerin Hazine Yardımından
Yoksun Bırakılması 429
3. Cumhurbaşkanlığı Seçimlerinin Finansmanı 439
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SİYASİ FIRSAT EŞİTLİĞİNİN YARGISAL VE İDARİ YOLLARLA KORUNMASI
I. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA SİYASİ FIRSAT EŞİTLİĞİNİN KORUNMASI 447
A. Genel Olarak 447
B. Siyasetin Finansmanının Mali Denetimi Yoluyla Siyasi Fırsat Eşitliğinin
Korunması 449
C. Seçim Uyuşmazlıklarında Siyasi Fırsat Eşitliğinin Korunması 453
II. TÜRK ANAYASA HUKUKUNDA SİYASİ FIRSAT EŞİTLİĞİNİN YARGISAL VE İDARİ YOLLARLA KORUNMASI 460
A. Türk Anayasa Hukukunun Seçimlerin Yönetimi ve Denetimine İlişkin Özgün
Modeli: Yüksek Seçim Kurulu 460
B. Türk Anayasa Hukukunda Siyasi Fırsat Eşitliğine İlişkin Uyuşmazlıkların
Anayasa Yargısı Yoluyla Korunması 475
1. Norm Denetimi Yoluyla Siyasi Fırsat Eşitliğinin Korunması 475
2. Siyasi Partilerin Mali Denetimi 478
3. Bireysel Başvuru (Anayasa Şikayeti) Yoluyla Korunma 485
C. Siyasi Fırsat Eşitliğinin Ulusal İnsan Hakları Koruma Mekanizmaları ile
Korunması 501
1. Türkiye İnsan Hakları Eşitlik Kurumu (TİHEK) 501
2. Kamu Denetçiliğine (Ombudsman) Başvuru 506
III. SİYASİ FIRSAT EŞİTLİĞİNİN KORUNMASINA DAİR ÖZGÜN BİR USUL OLARAK
ORGAN UYUŞMAZLIĞI DAVASI 509
SONUÇ 517
KAYNAKÇA 523