İşyeri Devrinin Toplu İş Sözleşmelerine Etkisi
İçindekileri İncele
TAKDİM 7
ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR 9 İÇİNDEKİLER 13
KISALTMALAR 21
§1. GİRİŞ 23
I. Konunun Önemi 23
II. Konunun Sınırlandırılması ve İnceleme Yöntemi 28
BİRİNCİ BÖLÜM İŞYERİ DEVRİNE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR
§
2. KAVRAM OLARAK İŞVEREN DEĞİŞİKLİĞİ VE İŞYERİ DEVRİ 31
§
3. DEVRİN KONUSU OLARAK İŞYERİ, İŞYERİ BÖLÜMÜ VE İŞLETME 36
I. İşyeri 36 A. Tanımı ve Unsurları 36 B. İşyerinden Sayılan Yerler 37
1. İşyerine Bağlı Yerler 37
a. Hukuki Bağlılık 38
b. İşin Niteliği Bakımından Bağlılık 39
c. İşin Yönetimi Bakımından Bağlılık 40
2. Eklentiler 42
3. Araçlar 42
II. İşyeri Bölümü 43
III. İşletme 45
IV. Toplu İş Hukuku Bakımından İşyeri Kavramı 47
§4. İŞYERİNİN VEYA BİR BÖLÜMÜNÜN DEVRİ 53
I. Genel Olarak 53
II. İşyeri Devrinin Şartları 54 A. Ekonomik Birliğin Korunması 54
1. Ekonomik Birlik Kavramı ve Ekonomik Birliğin Korunmasının Önemi 54
2. Ekonomik Birliğin Korunmasında Belirleyici Unsurlar 56
a. İşletme veya İşyerinin Türü 58
b. Maddi Varlıkların Devri 59
c. Maddi Olmayan Unsurların Devri Ve Değeri 62
d. İşgücünün Devri 63
e. Müşteri Çevresinin Devri 65
f. Yürütülen Faaliyetlerin Benzerliği 66
g. Faaliyete Ara Verilme Süresi 68
B. İşverenin Değişmesi 71
§5. İŞYERİ DEVRİ SONUCUNU DOĞURAN HUKUKİ NEDENLER 73
I. Hukuki İşlem Aracılığıyla Gerçekleşen İşyeri Devri 73 A. Genel Olarak 73 B. İşyeri Devrinin Görünüm Şekilleri 76
1. Genel Olarak 76
2. Özelleştirme 77
3. Devletleştirme 79
4. El Koyma 80
5. İmtiyaz Sözleşmeleri 82
6. Hisse Devri 82
II. İşverenin Ölümü Halinde İşyeri Devri 86
A. İşverenin Ölümünün İşyeri Devri İle İlişkisi 86
B. İşverenin Ölümünün Toplu İş Sözleşmesine Etkisi 89
III. Ticaret Şirketlerinde Yapısal Değişiklikler 91
A. Genel Olarak 91
B. Ticaret Şirketlerinde Yapısal Değişikliklerin İşyeri Devri Hükümlerine Tabi Olup Olmadığı 96
1. Birleşmenin İşyeri Devri Hükümlerine Tabi Olması 99
2. Bölünmenin İşyeri Devri Hükümlerine Tabi Olması 101
3. Tür Değiştirmenin İşyeri Devri Hükümlerine Tabi Olmaması 102
IV. İşverenin İflası Halinde İşyeri Devri 104
1. Genel Olarak 104
2. İflasın Toplu İş Sözleşmesine Etkisi 109
İKİNCİ BÖLÜM İŞYERİ DEVRİNDEN SONRA İŞYERİ VEYA BİR BÖLÜMÜNÜN DAHİL OLACAĞI KOLEKTİF DÜZEN
§6. GENEL OLARAK TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ 113
I. Toplu İş Sözleşmesinin Tanımı ve Hukuki Niteliği 113
II. Toplu İş Sözleşmesi Hakkı, Özerkliği ve Sınırları 115
A. Toplu İş Sözleşmesi Hakkı ve Özerkliği 115
B. Toplu İş Sözleşmesi Özerkliğinin Sınırları 119
III. Toplu İş Sözleşmesinin İşlevleri 120
A. Koruma İşlevi 120
B. Düzen ve Barış İşlevi 121
C. Adil Gelir Dağılımı İşlevi 125
IV. İşyeri Devrinin Toplu İş Sözleşmesine Etkisini Düzenleyen Hükümlerin Toplu İş Sözleşmesi Hak Ve Özerkliği Bakımından Değerlendirilmesi 125
§7. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN İÇERİĞİ 129
I. Genel Olarak 129
II. Normatif
Kısım 129
III. Borç Yükleyici
Kısım 134
§8. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN DÜZEYİ VE TÜRLERİ 137
I. Toplu İş Sözleşmesinin Düzeyi 137
A. Genel Olarak 137
B. Toplu İş Sözleşmesi Düzeyinin Sendikal Örgütlenme Düzeyi İle İlişkisi 139
II. Toplu İş Sözleşmesinin Türleri 141
A. İşyeri Toplu İş Sözleşmesi 141
B. Grup Toplu İş Sözleşmesi 142
C. İşletme Toplu İş Sözleşmesi 144
III. Çerçeve Sözleşme 147
§9. İŞYERİ DEVRİNİN TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNE ETKİSİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER 150
I. Avrupa Birliğinin 2001/23 Sayılı Yönergesi 150
A. Genel Olarak 150
B. Yönerge’nin Amacı 151
C. Toplu İş Sözleşmelerine İlişkin Yönergede Yer Alan Düzenlemenin Kapsamı 152
D. Bilgilendirme Yükümlülüğü 157
II. Türk Hukukundaki Kanuni Düzenlemeler 158 A. 6356 Sayılı Kanun Öncesi Dönem 158 B. 6356 Sayılı Kanun Dönemi 165
§10. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ İMZALANDIKTAN SONRA İŞYERİNİN DEVRİ 169
I. Genel Olarak 169
II. Devralan İşverenin Aynı İşkolunda Başka Bir İşyerinin Bulunmaması Durumu (STİSK m. 37) 170
A. Genel Olarak 170
B. Devralan İşverenin Aynı İşkolunda Başka Bir İşyerinin Bulunmaması Durumunda Devralınan İşyerinde Yürürlükte Bulunan Toplu İş Sözleşmesinin Türü 171
C. İşveren Değişikliğinden Sonra Toplu İş Sözleşmesinin Devam Edecek Kısmı 174
III. Devralan İşverenin Aynı İşkolunda Başka İşyeri veya İşyerlerinin Olması (STİSK m. 38) 175
A. Toplu İş Sözleşmesi Bulunan Bir İşyerinin Devri (m. 38/1) 178
1. Devralan İşverenin Aynı İşkolundaki İşyerinde Toplu İş Sözleşmesinin Olması (m. 38/1, cümle 1) 178
a. Hükmün Uygulanma Alanı 178
b. Hükmün Amacı ve Hukuki Niteliği 180
c. Devirden Sonra Toplu İş Sözleşmesinin, İş Sözleşmesi Hükmü Haline Dönüşecek Kısmı 187 aa. Genel Olarak 187 bb. Ücret Zammına İlişkin Hükümler 191 cc. Disiplin Kuruluna İlişkin Hükümler 192
d. Öğretide Hükme Getirilen Eleştiriler ve Öneriler 195
e. Görüşümüz 197
2. Devralan İşverenin İşyerinde Toplu İş Sözleşmesinin Olmaması (m. 38/1, cümle 2) 201
a. Hükme İlişkin Esaslar 201
b. Devirden Sonra Devam Edecek Toplu İş Sözleşmesi Hükümleri 202
c. Devralan İşverenin, İşyeri Devrinden Sonra Toplu İş Sözleşmesinde Meydana Gelen Değişiklerle Bağlı Olup Olmayacağı 203
d. Devralınan İşyerindeki Toplu İş Sözleşmesinin Ne Zamana Kadar Devam Edeceği Sorunu 205
e. Görüşümüz 208
B. Toplu İş Sözleşmesi Bulunmayan Bir İşyerinin Devri (m. 38/2) 213
1. Devralan İşverenin İşletme Toplu İş Sözleşmesi Tarafı Olması 213
2. Devralan İşverenin İşyeri Toplu İş Sözleşmesi Tarafı Olması 216
3. Görüşümüz 217
4. Devralınan İşyerindeki Art Etkisi Devam Eden Hükümlerin İşyeri Devrinden Sonraki Durumu 219
§11. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ İMZALANMADAN ÖNCE İŞYERİNİN DEVRİ 222
I. Genel Olarak 222
II. Toplu İş Sözleşmesi İmzalanmadan Önce Bir İşyerinin Devredilmesi 223
A. Devredilen İşyeri Bakımından 223
1. 2822 Sayılı Kanun Döneminde 223
2. 6356 Sayılı Kanun Döneminde 225
a. Yetki Başvurusundan Sonra İşyerinin, Aynı İşkolunda Başka İşyeri Olmayan Bir İşverene Devredilmesi 225
b. Yetki Başvurusundan Sonra İşyerinin, Aynı İşkolunda Başka İşyeri Veya İşyerleri Olan Bir İşverene Devredilmesi 228
B. Devreden İşverenin Aynı İşkolundaki Diğer İşyerleri Bakımından 231
III. Devralan İşverenin Mevcut İşyeri veya İşyerlerinde Toplu İş Sözleşmesi İçin Yetki Alındıktan Sonra Aynı İşkolunda Başka Bir İşyerinin Devralınması 232
A. Devralınan İşyerinde Toplu İş Sözleşmesi Yoksa 233
B. Devralınan İşyerinde Toplu İş Sözleşmesi Varsa 236
§12. İŞYERİNİN BİR BÖLÜMÜNÜN DEVRİ VE İŞKOLUNUN DEĞİŞMESİ 238
I. Genel Olarak 238
II. İşkolu Değişikliğinin Toplu İş Sözleşmesinin İmzalanmasından Sonra Gerçekleşmesi 239
A. Genel Olarak İşkolu Değişikliğinin Toplu İş Sözleşmesine Etkisi 240
B. İşyeri Devri Nedeniyle Gerçekleşen İşkolu Değişikliğinin Toplu İş Sözleşmesine Etkisi 242
III. İşkolu Değişikliğinin Toplu İş Sözleşmesinin İmzalanmasından Önce Gerçekleşmesi 247
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İŞYERİ DEVRİNDEN SONRA TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNDEN YARARLANMA VE İŞYERİ DEVRİNE İLİŞKİN ÖZELLİK ARZ EDEN BAZI DURUMLAR
§13. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN KİŞİ BAKIMINDAN KAPSAMI VE YARARLANMA KAVRAMI 253
I. Genel Olarak 253
II. İşçiler Bakımından Toplu İş Sözleşmesinin Kişi Bakımından Kapsamında Yer Alma Şartları 257
III. Toplu İş Sözleşmesinin Paraya İlişkin Hükümlerinden Yararlanma Şartları 260
A. Taraf İşçi Sendikasına Üye Olanların Yararlanması 261
B. Taraf İşçi Sendikasına Üye Olmayanların Yararlanması 265
C. İşçi Sendikasının Yazılı Onayı İle Yararlanma 270
§14. İŞYERİ DEVRİNDEN SONRA TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNDEN YARARLANMA 271
I. Devirden Sonra Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanacak Olan İş Sözleşmelerinin Belirlenmesi ve Devir Anının Tespiti 271
A. Devirden Sonra Devam Edecek İş Sözleşmeleri 271
B. İşyerinin Devir Tarihinin Önemi ve Belirlenmesi 273
II. Devralınan İşyerindeki Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanma 278
A. Devralınan İşyerinde Çalışan İşçilerin, Devralınan İşyerinde Yürürlükte Olan Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanmaya Devam Etmesi 278
1. Genel Olarak 278
2. Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanamayacak İşçilerin Devirden Sonraki Durumu 284
3. Ticaret Şirketlerinin Yapısal Değişikliğinde İtiraz Hakkını Kullanan İşçilerin Yararlanması 286
a. Genel Olarak İtiraz Hakkı 286
b. İtiraz Halinde Bildirim Süresinin Devirden Sonra Sona Ermesi Halinde 290
B. Devralan İşverenin Aynı İşkolunda Çalışan İşçilerinin, Devralınan İşyerindeki Toplu Sözleşmesinden Yararlanması 291
III. Devralan İşverenin Taraf Olduğu Aynı İşkolundaki Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanma 293
A. 6356 sayılı Kanun m. 38/1, c. 1 Kapsamında Devralınan İşçilerin, Devralan İşverenin Aynı İşkolundaki Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanıp Yararlanamayacağı 294
B. 6356 sayılı Kanun m. 38/2 Kapsamında Devralınan İşçilerin, Devralan İşverenin Aynı İşkolundaki İşletme Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanması 298
1. Genel Olarak 298
2. Devralınan İşçilerin Parasal Hükümlerden Yararlanmasının Başlangıcı 300
a. İşyeri Devri Toplu İş Sözleşmesinin İmzalanmasından Sonra Gerçekleşmişse 300
b. İşyeri Devri Toplu İş Sözleşmesinin İmzalanmasından Önce Gerçekleşmişse 301
IV. İşyeri veya Bir Bölümünün Devrinden Sonra Gerçekleşen İşkolu Değişikliğinin Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanmaya Etkisi 303
A. Genel Olarak İşkolu Değişikliği ve Yararlanmaya Etkisi 303
B. İşyeri Devri Nedeniyle Meydana Gelen İşkolu Değişikliği ve Yararlanmaya Etkisi 306
§15. İŞYERİ DEVRİNE İLİŞKİN ÖZELLİK ARZ EDEN BAZI DURUMLAR 313
I. İşyerinin Nakli ve Kapatılması Halinde Toplu İş Sözleşmelerinin Durumu 313
A. İşyerinin Nakli Halinde 313
B. İşyerinin Kapatılması Halinde 314
II. İşçinin Değişen Alt İşverenler Yanında Çalışmaya Devam Etmesi ve Alt İşveren İşçilerinin Kamuya Geçişinde Toplu İş Sözleşmelerinin Durumu 322
A. İşçinin Değişen Alt İşverenler Yanında Çalışmaya Devam Etmesi Halinde Toplu İş Sözleşmelerinin Durumu 322
B. Alt İşveren İşçilerinin Kamuya Geçişinde Toplu İş Sözleşmelerinin Durumu 328
II. Ticaret Şirketlerinde Yapısal Değişiklik Halinde Toplu İş Sözleşmelerinin Durumu 336
A. Birleşme Halinde Toplu İş Sözleşmelerinin Durumu 336
B. Bölünme Halinde Toplu İş Sözleşmelerinin Durumu 339
IV. Teşmil Uygulanan İşyerinin Varlığı Halinde İşyeri Devri 340
A. Genel Olarak 340
B. Teşmil Uygulanan Bir İşyeri veya İşletmenin Başka Bir İşverene Devredilmesi 342
C. İşyeri veya İşletmesinde Teşmil Uygulanan Bir İşverenin Başka Bir İşyeri veya İşletmeyi Devralması 344
IV. Grev ve Lokavt Uygulanan İşyerinin Devri 345
V. Bir İşyerinin Arka Arkaya Birden Çok Defa Devredilmesi 348
VI. İşyeri Devrinden Sonra Sendika Temsilcilerinin Durumu 350 SONUÇ 355
KAYNAKÇA 365