İslam - Osmanlı Ceza Hukuku Genel Hükümler (9786052649428)

ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR CETVELİ 17
GİRİŞ 19
I. GENEL OLARAK 19
II. CEZA HUKUKU 20
III. İSLÂM CEZA HUKUKU 22
IV. OSMANLI CEZA HUKUKU 28
Birinci Bölüm CEZA HUKUKU GENEL HÜKÜMLER
I. GENEL OLARAK 31
II. SUÇ KAVRAMI VE SUÇLARIN TASNİFİ 31
A. Suç Kavramı 31
B. Suçların Tasnifi 36
C. Kısas ve Had Suçları Arasındaki Farklar 43
D. Had Suçları ile Tazir Suçları Arasındaki Farklar 47
III. İLKELER 59
A. Cezalandırma Yetkisi 59
B. Suç ve Cezada Kanunilik 63
C. Kıyas yasağı 67
D. Suç–Ceza Denkliği 68
E. Cezaların Şahsiliği 72
F. Cezaların Eşitliği ve Bireyselleştirme 75
1. Cezaların Eşitliği 75
2. Bireyselleştirme 78 G. Cezalandırmanın amacı 84
IV. CEZA NORMLARININ UYGULAMA ALANI 85 A. Zaman Bakımından Uygulama 85 B. Kişi Bakımından Uygulama 90
1. Devlet Başkanı 90
2. Diplomatik Dokunulmazlık 92 C. Yer Bakımından Uygulama 93
1. Ülke İçinde İşlenen Suçlar 93
2. Ülke Dışında İşlenen Suçlar 94
3. Savaş (sefer) Sırasında İşlenen Suçlar 95 D. Suçluların İadesi 96
V. SUÇUN UNSURLARI 98 A. Kanuni Unsur 99
1. Emir (Yükümlülük) Normu 99
2. Yasak Normu 99 B. Maddi Unsurlar 101
1. Hareket 102
2. Netice 109
3. Nedensellik Bağı 110
4. Fail 115
5. Mağdur 116
6. Suçun konusu 117 C. Manevi Unsurlar 118
1. Kasıt 122
2. Taksir 129
3. Kasıt/taksir Kombinasyonu (şibhü’l–amd, hatau’l–amd) (Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suçlar) 136
4. Amaç ve Saik 141 D. Hukuka Aykırılık 143
1. Meşru Savunma 147
a) Genel olarak 147
b) Meşru Savunmanın Şartları 151 (1) Saldırıya ilişkin şartlar 151 (2) Savunmaya ilişkin şartlar 154
2. Görevin İfası 158
3. Hakkın Kullanılması 169
a) Şikâyet Hakkı 169
b) Tedip Hakkının Kullanılması 171
c) Spor Faaliyetleri 180
d) Tıbbi Müdahaleler 184
e) Eleştiri Hakkı 191
f) Direnme Hakkı 194
g) Meslek icrası 195
4. İlgilinin Rızası 195
5. Zilyetliğin Korunması 199
VI. KUSURLULUĞU KALDIRAN VEYA AZALTAN SEBEPLER 199 A. Zorunluluk Hali, Cebir ve Tehdit 200
1. Zorunluluk Hali 201
2. İkrah (cebir ve tehdit) 208
B. Kaza 218
C. Hata 219
D. Uyku 225
E. Unutma 226
F. Bayılma/Hipnotik Telkin 228
G. Bedeni Özür 228
H. Beklenebilirlik 229
İ. Haksız Tahrik 229
VII. CEZA SORUMLULUĞUNUN SINIRLANMASI 232
A. Yaş Küçüklüğü 232
B. Akıl Hastalığı 236
C. Sağır–dilsizlik 238
D. Sarhoşluk 239 VIII.SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ ŞEKİLLERİ 241
A. Teşebbüs 242
1. Genel Olarak 242
2. Teşebbüsü yasaklayan naslar 244
3. Tanım 245
4. Teşebbüsün Şartları 245
5. Teşebbüsün Hukuki Niteliği 246
6. Teşebbüse Elverişli Olmayan Suçlar 246
7. Suç Yolunun Aşamaları 247
a) Düşünce ve Karar Aşaması 247
b) Hazırlık Hareketleri 250
c) İcra Hareketleri Başlangıcı 251
d) İcra Hareketlerinin Tamamlanamaması 253
e) İşlenemez Suç (Elverişsiz Teşebbüs) 253
f) Suç Tiplerine Göre Teşebbüs 254 (1) İnsan Öldürmeye Teşebbüs 254 (2) Yaralamaya Teşebbüs 255 (3) Zinaya Teşebbüs 256 (4) Hırsızlığa teşebbüs 259 (5) Şürbe Teşebbüs 261 (6) Hırabeye Teşebbüs 261 (7) Bağye Teşebbüs 263
g) Teşebbüs Suçu 264
8. Gönüllü Vazgeçme 265
9. Etkin Pişmanlık 267 B. İştirak 273
1. Kavramlar 273
2. İştiraki Yasaklayan Naslar 277
3. İştirakin Şartları 280
4. İştirak Sistemleri 284
5. İştirakin Çeşitleri 285 C. İçtima 301
1. Kavramlar 303
a) Tedahül 303
1) Cinayetlerde tedahül 303
2) Hadlerde tedahül 303
b) İçtima 304
1) Cinayetlerin içtimaı 304
2) Hadlerin içtimaı (hudud–ı müctemia) 305
2. İçtimanın Benzer Kurumlardan Farkı 305 a) Görünüşte içtima 305 b) Tekerrür ve içtima 305 c) İtiyad ve içtima 306
3. İçtima İle İlgili Naslar 306
a) Ayetler 306
b) Hadisler 307
c) Sahabe tatbikatı 307
d) Müçtehitlerin Görüşleri 308
e) Kanunlar 309
4. İçtima Türleri 310
a) Suçların İçtimaı 310 aa) Bileşik suç 310 ab) Zincirleme suç 311 ac) Fikri içtima 311
b) Cezaların içtimaı 312 ba) Kısas cezalarının içtimaı 313 bb) Had cezalarının içtimaı 313 bc) Had ve kısas cezalarının içtimaı 314 bd) Tazir cezalarının içtimaı 315
IX. SUÇA ETKİLİ HALLER 316 A. Tekerrür ve İtiyad 321
1. Genel Olarak 321
2. Tekerrür 325
3. İtiyad 339 B. Failin Sıfatı 348
1. Örnek Kişilik (Ağırlatıcı Sebep Olarak) 348
2. Örgüt lideri veya isyana tahrik edenler 351 3 Yaşlılık 352
4. Hastalık veya Sakatlık (Hafifletici Sebep Olarak) 353
5. Köle, Kadın veya Gayrimüslimin Tazir Cezası 353
6. Kötü tevil 355 C. Mağdurun Sıfatı 355 D. Aleniyet 362 E. Suçun İşlendiği Zaman ve Mekan 362
1. Zaman 362
2. Mekan 363 F. Suçun Yaygın Olarak İşlenmesi ve Kötü Çevre 364 G. Suçun işleniş tarzı 365
X. UNSURLAR DIŞINDA KALAN HUSUSLAR 365
A. Önşartlar 365
B. Objektif Cezalandırılabilme Şartları 366
C. Soruşturma/Kovuşturma Şartları: Kısas talebi/Şikâyet/Şahsi Dava 368
D. Şahsi Cezasızlık Sebebi 374
XI. CEZA İLİŞKİSİNİ SONA ERDİREN SEBEPLER 375 A. Ölüm 376
1. Şüphelinin/Sanığın Ölümü 376
2. Mahkumun Ölümü 376
3. Kazifte Mağdurun Ölmesi 378
4. Tanığın Ölmesi 378 B. Akıl Hastalığı 379
1. Şüphelinin/Sanığın Akıl Hastalığına Tutulması 379
2. Mahkumun Akıl Hastası Olması 379
3. Şahidin akıl hastası veya kör olması 380
C. Kısas Edilecek Organın Yok Olması 380
D. Kısas İsteme Hakkına Mirasçı Olmak 380
E. Zaman aşımı 381
1. Dava zaman aşımı 382
2. Ceza zaman aşımı 384
F. Şikâyetten Feragat/Vazgeçme (Af) 384
G. Uzlaşma 391
H. Kazifte İsnadın İspatlanması 399
İ. Af 400
1. Genel Af 401
2. Özel Af 402
3. Adli Af 404
4. Şartlı Özel Af (Tecil) 405 H. İkrardan ve şahadetten rücu 405
İkinci Bölüm YAPTIRIMLAR
I. CEZA HUKUKU YAPTIRIMLARI 407 A. Yaptırımların Amacı 410
1. Kefaret (Ödeticilik) 412
2. Genel Önleme 413
3. Özel Önleme (Uslandırma) 414
4. Suçtan Doğan Mağduriyetin Giderilmesi 414
5. Toplumun Korunması 415 B. Ölüm Cezası 417
1. Kısas 421
2. Salb 424
3. Kazığa oturtma 427
4. Hz. Peygamber’in Ölüm Cezası Uygulamaları 428 a) Recm 428 b) Taziren (Siyaseten) Katl 430 C. Organ Kesme Cezası 438
1. Kısas Cezası Olarak 438
2. Tazir Cezası Olarak 439 D. El Kesme Cezası 441
1. Hırsızlık Haddi Olarak 441
2. Hırabe Haddi Olarak 443
3. Tazir Cezası Olarak El Kesme 444 E. Dayak Cezası 445
1. Zina Suçunda 446
2. Kazif Suçunda 447
3. Şürb Suçunda 448
4. İnsan öldürmede dayak cezası 448
5. Tazir Cezası Olarak Dayak 448
6. Tedavi tedbiri olarak dayak 453 F. Hapis Cezası 453
1. Cahiliye Devri Araplarında Hapis 454
2. Kur’an’da Hapis 454
3. İslâm Hukukçularına Göre Hapis 456
4. Süresine Göre Hapsin Tasnifi 457
a) Süresiz Hüküm 458
b) Süreli (mahdut, süresi önceden belirli) Hapis 461
G. Sürgün 464
H. Para Cezaları 469
1. Kavram 470
2. Para Cezasına Delalet Eden Ayetler 472
3. Hz. Peygamber’in Uygulamaları 472
4. Hz. Ömer’in Uygulamaları 474
5. Mezhepler 475
6. Para Cezasının Hukuki Niteliği 478
7. Yaptırım Olarak Değeri 478
8. Çeşitleri 481
9. Osmanlı Uygulaması 488
a) Hukuk Doktrini 488
b) Klasik Dönem Kanunları 496
c) Tanzimat Devri Kanunları 499
d) Osmanlıda Para Cezalarıyla İlgili Sorunlar 500
II. GÜVENLİK TEDBİRLERİ 507 A. Hürriyeti Kısıtlayıcı Güvenlik Tedbirleri 508
1. Çocuklar İçin 508
2. Akıl Hastaları İçin 508
3. Alkol ve Uyuşturucu Tutkunları İçin 509 B. Terk 510
1. Aile İçi Geçimsizliklerinde 510
2. Savaşa Mazeretsiz Gitmeyenler Hakkında 510 C. Tevbih 511 D. Tanıklık Ehliyetinin Kaybı 513 E. Mali Mahrumiyetler 514
1. Mirastan / Vasiyetten Mahrumiyet 514
2. Ganimet Payından Mahrumiyet 515
3. Barınma ve Nafaka Hakkından Mahrumiyet 515
F. Memuriyetten Azil, İlmiye Sıfatının Kaldırılması 515
G. Müsadere 520
H. Kefaret 526
İ. Kolluk Gözetimi 528
J. Ticaretten Men / Meslekten Çıkarma 529
K. Teşhir/İlan 531
L. Veliye veya Akrabaya Teslim 535
M. Medeni Haklardan Mahrumiyet 536
III. SUÇTAN DOĞAN MAĞDURİYETİN GİDERİLMESİ 536 A. Uzlaşma Bedeli 538
1. Kasden öldürmede 538
2. Kasden yaralamada 538 B. Diyet 539
1. Kasden öldürmede kısas talebinden vazgeçilmişse ödenmesi gereken diyet 540
2. Taksirle Öldürmede Diyet 542
3. Kasıt/taksir Kombinasyonuyla Öldürmede Diyet 543
4. Kasden Yaralamada Diyet (Erş) 544
5. Taksirle yaralamada diyet (erş, hükumet–i adl, hükumet–i elem) 547
6. Çocuk Düşürme Tazminatı (Gurre) 549
7. Diğer Suçlarda Tazmin 550 C. İade 554 D. Edimsiz veya sürekli edimle uzlaşma 556 E. Mağdurdan Özür Diletme 556
IV. YASAKLANMIŞ HAKLARIN GERİ VERİLMESİ 557
Üçüncü Bölüm CEZA HUKUKU ÖZEL HÜKÜMLER
I. YAPTIRIMI BELİRLENMİŞ OLAN SUÇLAR 559
A. Kasden İnsan Öldürme ve Cezası 559
B. Kasden Yaralama 561
C. Hırabe (Nitelikli Yağma) Suçu ve Cezası 563
D. Hırsızlık Suçu ve Cezası 564
E. Zina Suçu ve Cezası 566
F. Kazif (Nitelikli Hakaret) 568
II. YAPTIRIMI BELİRLENMEDEN YASAKLANAN FİİLLER 571 A. Kişilere Karşı Suçlar 571
1. Kasıt/taksir Kombinasyonuyla Öldürme 571
2. Taksirle Öldürme 573
3. Taksirle Yaralama 576
4. Çocuk Düşürme ve Düşürtme 577 B. Devlete Karşı Suçlar 579
1. Ridde 579
2. Bağy 582 C. Kamu Sağlığına Karşı Suçlar 583
1. Alkollü İçki Kullanma 583
2. Uyuşturucu Madde Kullanma 586
Dördüncü Bölüm İNFAZ HUKUKU
I. KAVRAMLAR 589
A. İnfaz Kavramı 589
B. İnfaz Hukuku Kavramı 591
C. İnfaz Hukuku ile İlgili Ayetler 591
D. Hz. Peygamber’in Uygulaması 598
E. Ölüm Cezasının İnfazı 602
1. Kısas Cezasının İnfazı 602
2. Recm Cezasının İnfazı 609
3. Hırabe Suçunda Salb Suretiyle İnfaz 612
4. Siyaseten (Taziren) Katlin İnfazı 614 F. Bedeni Cezaların İnfazı 616
1. Organ kısası cezalarının infazı 617
2. El Kesme Cezasının İnfazı 617
3. Organ Tatili Cezasının İnfazı 618
4. Dayak Cezasının İnfazı 618
G. Sürgün cezasının infazı 621
H. Para Cezasının İnfazı 622
İ. İnfaz Memuruna Mukavemet 624 KAYNAKLAR 625 İNDEKS 639