İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışının Denkleştirilmesi ve Tenkisi (9786253774905)

ÖNSÖZ 7
TAKDİM VE TEŞEKKÜR 9
KISALTMALAR 19
GİRİŞ
KONUNUN TAKDİMİ, ÖNEMİ, SINIRLANDIRILMASI VE İNCELEME PLANI İLE KONUYA İLİŞKİN BAZI ÖNEMLİ BİLGİLER
I. KONUNUN TAKDİMİ, ÖNEMİ, SINIRLANDIRILMASI VE İNCELEME PLANI 21
A. Konunun Takdimi 21
B. Konunun Önemi 23
C. Konunun Sınırlandırılması 24
D. İnceleme Planı 25
II. KONUYA İLİŞKİN BAZI ÖNEMLİ BİLGİLER 26
A. İntifa Hakkının Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri 26
B. Konusu 29
C. Kazanılması 30
D. Hukuki İlişkinin Tarafları 30
E. Tarafların Hak ve Yükümlülükleri 31
1. İntifa Hakkı Sahibinin Hak ve Yükümlülükleri 31
2. Malikin Hak ve Yükümlülükleri 36
F. İntifa Hakkının Sona Ermesi 38
BİRİNCİ BÖLÜM
İNTİFA HAKKI SAKLI TUTULARAK YAPILAN TAŞINMAZ BAĞIŞLAMA SÖZLEŞMESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ VE BUNA BAĞLI OLARAK EHLİYET MESELESİ
I. İNTİFA HAKKI SAKLI TUTULARAK YAPILAN TAŞINMAZ BAĞIŞLAMA
SÖZLEŞMESİNİN TANIMI, KAPSAMI VE ŞEKLİ 41
A. Genel Olarak 41
B. Tanımı 48
C. Kapsamı 49
D. Şekli 50
II. İNTİFA HAKKI SAKLI TUTULARAK YAPILAN TAŞINMAZ BAĞIŞININ HUKUKİ
NİTELİĞİ 51
A. Genel Olarak 51
B. Taşınmazları Konu Edinen Bağışlama Sözleşmesi Çeşitleri 52
1. Bağışlama Sözü Verme 53
2. Koşullu (Şartlı) Bağışlama 54
3. Bağışlayana Dönme Koşullu Bağışlama 56
4. Yerine Getirilmesi Bağışlayanın Ölümüne Bağlı Olan Bağışlamalar 58
5. Yüklemeli (Mükellefiyetli) Bağışlama 60
a. Genel Olarak 60
b. Yüklemeli Bağışlama ile Koşullu Bağışlama Ayrımı 65
c. Yüklemeli Bağışlama ile Karma Bağışlama Ayrımı 68
6. Saf Bağışlama Sözleşmesi 72
7. Karma Bağışlama Sözleşmesi 73
a. Genel Olarak 73
b. Uygulamada Karma Bağışlama Sözleşmesi 80
c. Karma Bağışlama sözleşmesinin, Saf ve Yüklemeli Bağışlama
Sözleşmesinden Ayırt Edilmesinin Önemi 81
C. İntifa Hakkı Saklı Tutularak Akdedilen Taşınmaz Bağışlama
Sözleşmesinin Hukuki Niteliğine İlişkin Görüşler 82
1. Saf Bağışlama Sözleşmesi Görüşü 83
a. Genel Olarak 83
b. Yargıtay Uygulaması 88
c. İpotek Borcunun Üstlenilmesinin Saf Bağışlama Sözleşmesi
Niteliğine Etkisi 91
2. Karma Bağışlama Sözleşmesi Görüşü 93
a. Genel Olarak 93
b. Doktrinde Yer Alan Karma Bağışlama Sözleşmesi Görüşü 96
c. İsviçre Federal Mahkemesi Görüşü 98
3. Yüklemeli Bağışlama Görüşü 106
a. Genel Olarak 106
b. Alman Uygulaması 107
aa. Alman İstinaf Mahkemesi Kararları 107
bb. Alman Federal Mahkemesi Kararları 111
c. Alman Doktrini 116
4. Tam İki Tarafa Borç Yükleyen Sözleşme Görüşü 122
5. Yerine Getirilmesi Bağışlayanın Ölümüne Bağlı Olan Bağışlama
Sözleşmesi Görüşü 124
6. Dönme Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Bağışlama Sözleşmesi Görüşü 126
7. İntifa Hakkının Tesis Anını ve Kimin Tarafından Tesis Edildiğini Esas
Alan Görüş 128
a. Malik İntifasından Sonra Yüklü Taşınmaz Devrinin
Gerçekleştirilmesi Hali 130
b. Yüksüz Taşınmazın Devrinden Sonra Bağışlanan Tarafından
İntifa Hakkı Tesisinin Gerçekleştirilmesi Hali 136
c. İntifa Hakkı Tesisi ve Taşınmaz Devrinin Aynı Resmi Senette Yer
Alması Hali 142
8. Görüşlerin Değerlendirilmesi 148
III. SÖZLEŞMENİN HUKUKİ NİTELİĞİ ÇERÇEVESİNDE EHLİYET MESELESİ 155
A. Genel Olarak 155
B. Bağışlananın Reşit Olmaması Halinde Ehliyet Meselesi 156
1. Yüklü Taşınmazın Devri Halinde 157
2. Bağışlanan Tarafından İntifa Hakkı Tesisinin Gerçekleştirilmesinin
Öngörülmesi Halinde 159
3. Taşınmaz Devri ve Hak Tesisinin Aynı Resmi Senette Yer Alması
Halinde 161
İKİNCİ BÖLÜM
İNTİFA HAKKI SAKLI TUTULARAK YAPILAN TAŞINMAZ BAĞIŞININ DENKLEŞTİRİLMESİ
I. BAĞIŞLAMANIN DENKLEŞTİRİLMESİ 165
A. Sağlararası Kazandırmaların Denkleştirilmesi 165
1. Genel Olarak 165
2. Denkleştirme Kavramı 166
3. Denkleştirme Çeşitleri 167
a. Yasal Denkleştirme 167
b. İradi Denkleştirme 168
4. Mirasbırakanın Denkleştirme İradesinin Önemi 169
5. Denkleştirmede Taraflar 174
a. Denkleştirme Borçlusu (Denkleştirme Yükümlüsü) 175
aa. Genel Olarak 175
bb. Sağ Kalan Eşin Özel Durumu 177
b. Denkleştirme Alacaklısı 179
6. Denkleştirmeye Tabi Kazandırmalar 180
a. Denkleştirme Şartları 180
b. Kanunen Denkleştirmeye Tabi Kazandırmalar 183
aa. Çeyiz 183
bb. Kuruluş Sermayesi 184
cc. Malvarlığı Devri 185
dd. Borçtan Kurtarma 186
ee. Benzeri Kazandırmalar 187
7. Denkleştirmeden Muaf Tutulan Kazandırmalar 191
a. Mirasbırakanın Muafiyet Tanıdığı Miras Payını Aşan
Kazandırmalar 191
b. Alışılmış Ölçülerdeki Eğitim ve Öğrenim Giderleri 192
c. Olağan Hediyeler 193
d. Evlenme Sırasında Yapılan Geleneğe Uygun Giderler ve
Alışılmış Ölçülerdeki Çeyiz Giderleri 194
8. Denkleştirmenin Talep Edilmesi ve Yerine Getirilmesi 195
a. Denkleştirmenin Talep Edilmesi 195
aa. Denkleştirme Davası 195
bb. Denkleştirme Konusu Kazandırmanın Değerinin Tespiti 197
b. Denkleştirmenin Yerine Getirilmesi 201
aa. Genel Olarak 201
bb. Aynen Denkleştirme 204
cc. Değer Üzerinden Denkleştirme 204
B. Taşınmaz Bağışının Denkleştirilmesi 205
1. Genel Olarak 205
2. Taşınmaz Bağışının Denkleştirmeye Tabi Kazandırma Niteliği 209
II. İNTİFA HAKKI SAKLI TUTULARAK YAPILAN TAŞINMAZ BAĞIŞININ
DENKLEŞTİRİLMESİ 212
A. İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışının Denkleştirme
Şartları Işığında Değerlendirilmesi 213
B. TMK. m. 669/f. 2 Hükmünde Sayılan Kazandırmalar Çerçevesinde İntifa
Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışının Niteliği 217
1. Genel Olarak 217
2. Konuya İlişkin İsviçre Federal Mahkemesi Kararı Çerçevesinde
Değerlendirme 219
3. İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışının Toruna
Yapılması Halinde Denkleştirme 223
C. İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışında Denkleştirme
Şekli 224
1. Genel Olarak 224
2. Saf Bağışlama Niteliğini Haiz Olması Halinde 226
3. Karma veya Yüklemeli Bağışlama Niteliğini Haiz Olması Halinde 226
D. İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışının Denkleştirilmeye
Tabi Olması Halinde Denkleştirme Değerinin Tespiti Meselesi 228
1. İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışında Kazandırma
Anının Önemi 229
a. Genel Olarak 229
b. Karma ve Yüklemeli Bağışlamada Kazandırma Anının
Orantılama Metodu Açısından Önemi 232
2. İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışının
Denkleştirilmeye Tabi Olması Halinde Değer Tespitinde Esas
Alınması Gereken An Meselesi 236
3. İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışının
Denkleştirilmeye Tabi Olması Halinde Denkleştirme Değerinin
Tespiti 238
a. Genel Olarak 238
b. Saf Bağışlama Niteliğini Haiz Olması Halinde Değer Tespiti 238
c. Karma Bağışlama Niteliğini Haiz Olması Halinde Değer Tespiti 241
aa. Genel Olarak 241
bb. Karma Bağışlama Niteliği Halinde Denkleştirme Bedeline
İlişkin Doktrinde Öngörülen Hesaplama Yöntemleri 243
aaa. Birinci Hesaplama Yöntemi 244
bbb. İkinci Hesaplama Yöntemi 247
ccc. Üçüncü Hesaplama Yöntemi 249
cc. İsviçre Federal Mahkemesi’nin Kararlarında Uyguladığı
Hesaplama Yöntemi 251
dd. Değerlendirme 256
d. Yüklemeli Bağışlama Niteliğini Haiz Olması Halinde 258
E. İntifa Hakkının Sermaye Değerinin ve Yüklü Taşınmazın Değerinin
Belirlenmesi 260
1. Yüksüz Taşınmazın Piyasa Değeri 261
2. İntifa Hakkının Sermaye Değerinin Tespiti 262
a. Genel Olarak 262
b. Sermaye Değerinin Belirlenmesinde Kullanılan Çarpanlar 268
aa. Yıllık Net Gelir 268
bb. Kapitalizasyon Faktörü 269
aaa. Genel Olarak 269
bbb. Kapitalizasyon (Ortalama) Faiz Oranı 269
ccc. Hak Sahibinin Ortalama Yaşam Süresi 273
c. İntifa Hakkının İleriye Dönük (Ex–Ante) Hesaplanması 276
d. Taşınmazın İpotekli Olmasının İntifa Hakkının Sermaye Değeri
Üzerindeki Etkisi 281
3. Yüklü Taşınmazın (Çıplak Mülkiyet) Değeri 284
III. İNTİFA HAKKI SAKLI TUTULARAK YAPILAN TAŞINMAZ BAĞIŞININ
DENKLEŞTİRİLMESİNDE BAZI ÖZEL DURUMLAR 291
A. İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışında, Üçüncü Kişi
Lehine İntifa Hakkı Tesisi Halinde İntifa Hakkının Denkleştirilmesi
Meselesi 291
1. Genel Olarak 291
2. Uygulamada Sık Karşılaşılan Görünümleri 291
3. İntifa Hakkının Denkleştirilebilmesi İçin Gerekli Olan Şartlar 296
a. Genel Olarak 296
b. İntifa Hakkının Denkleştirmeden Kurtulması Meselesi 299
4. Terekeye İade Şekli 301
5. Terekeye İade Bedelinin Tespiti 304
a. Genel Olarak 304
b. İntifa Hakkının Önce Kanuni Mirasçı Lehine Tesis Edilmesi,
Ardından Yüklü Taşınmazın Bir Başka Kanuni Mirasçıya
Devredilmesi Halinde Denkleştirme Bedeli 306
c. Yüksüz Taşınmazın Önce Kanuni Mirasçıya Devredilmesi,
Ardından Taşınmazı Devralan Kanuni Mirasçı Tarafından Bir
Başka Kanuni Mirasçıya İntifa Hakkı Tesis Edilmesi Halinde
Denkleştirme Bedeli 311
B. İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışında Taşınmazın
Elden Çıkarılması Halinde Denkleştirme Değeri Meselesi 315
C. İntifa Hakkının Birden Fazla Bağışlayan Lehine Tesis Edilmesi Halinde
Sermaye Değerinin Tespiti Meselesi 317
1. Genel Olarak 317
2. İntifa Hakkının Birden Fazla Bağışlayan Lehine Tesis Edilmesi
Halinde Sermaye Değerinin Tespiti 320
a. İntifa Hakkı Birden Fazla Bağışlayan Lehine Saklı Tutularak
Yapılan Taşınmaz Bağışının Saf Bağışlama Niteliği Göstermesi
Halinde Denkleştirme Bedelinin Tespiti Meselesi 323
b. Birden Fazla Bağışlayan Lehine Tesis Edilen İntifa Hakkının
Karşı Edim veya Yükleme Olarak Kararlaştırılması Halinde
Denkleştirme Bedelinin Tespiti Meselesi 325
D. İntifa Hakkının Birden Fazla Üçüncü Kişi Lehine Tesis Edilmesi Halinde
Sermaye Değerinin Tespiti Meselesi 330
E. Üçüncü Kişi Lehine İntifa Hakkı Tesisinde, Üçüncü Kişinin Bağışlayanın
Eşi Olması Halinde Denkleştirme ve Tenkis Bedelinin Tespiti Meselesi 334
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İNTİFA HAKKI SAKLI TUTULARAK YAPILAN TAŞINMAZ BAĞIŞININ TENKİSİ
I. BAĞIŞLAMANIN TENKİSİ 342
A. Sağlararası Kazandırmaların Tenkisi 343
1. Genel Olarak 343
2. Tenkis Kavramı ve Denkleştirme Kavramından Farkı 345
B. Tenkis Davası 348
1. Genel Olarak 348
2. Tenkis Davasının Tarafları 351
3. Tenkis Davasında Sıra 352
C. Tenkise Tabi Sağlararası Karşılıksız Kazandırmalar 353
1. Genel Olarak 353
2. Tenkis Konusu Sağlararası Kazandırmalar 354
a. TMK. m. 545/f. 1, b. 1 354
b. TMK. m. 565/f. 1, b. 2 358
c. TMK. m. 565/f. 1, b. 3 359
d. TMK. m. 565/f. 1, b. 4 362
D. Tenkise Tabi Sağlararası Kazandırmaların Değerinin Tespiti ve Terekeye
İadesi 364
II. İNTİFA HAKKI SAKLI TUTULARAK YAPILAN TAŞINMAZ BAĞIŞININ TENKİSİ 367
A. Genel Olarak 367
B. İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışının
Denkleştirmeden Kurtulması 368
C. İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışının TMK. m. 565
Hükmü Kapsamında Değerlendirme 370
1. TMK. 565/f. 1, b. 1 371
2. TMK. 565/f. 1, b. 2 374
3. TMK. 565/f. 1, b. 3 374
a. Genel Olarak 374
b. Üç Aşamalı Değer Değişimi 376
c. Alman Uygulamasında ve Doktrininde § 2325/Abs. 3, Sa. 1 BGB
Hükmündeki Hak Düşürücü Süreye İlişkin Yapılan Tartışmalar
Işığında TMK. m. 565/f. 1, b. 3 Hükmü 378
d. Yargıtay Uygulaması 387
4. TMK. 565/f. 1, b. 4 390
D. İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışının Tenkise Tabi
Olması Halinde Değer Tespiti Meselesi 394
1. Genel Olarak 394
2. İsviçre Hukukunda İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz
Bağışına İlişkin Tenkis Değerinin Tespiti Meselesi 396
3. Alman Hukukunda İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz
Bağışına İlişkin Tenkis Değerinin Tespiti Meselesi 402
a. Genel Olarak 402
b. İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışında En
Düşük Değer İlkesinin Uygulanması Meselesi 405
c. Alman Doktrininde Öngörülen Hesaplama Yöntemleri 406
aa. Birinci Yöntem 406
bb. İkinci Yöntem 409
cc. Üçüncü Yöntem 410
dd. Dördüncü Yöntem 412
aaa. Saf Bağışlama Sözleşmesi Niteliği Göstermesi
Halinde 412
bbb. Karma veya Yüklemeli Bağışlama Sözleşmesi Niteliği
Göstermesi Halinde 416
ee. Alman Federal Mahkemesi’nin Kullandığı Yöntem 419
4. Yargıtay Uygulaması 425
5. Değerlendirme 426
E. İntifa Hakkı Saklı Tutularak Yapılan Taşınmaz Bağışının Tenkise Tabi
Olması Halinde Terekeye İade Şekli 431
SONUÇ 435
KAYNAKÇA 443