İnsan Hakları (9786253776398)

ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER 7
BİRİNCİ BÖLÜM İNSAN HAKLARINI TÂRİHÎ EKSENDE FELSEFÎ VE AHLÂKÎ TEMELLERİYLE YENİDEN DÜŞÜNMEK 13 Prof. Dr. Muhammet Enes KALA
GİRİŞ 13
1. İnsan Hakları Düşüncesinin Kısa Târihî ve Kavramsal Çerçevesi 14
2. İnsan Haklarının Felsefî Temellerine Dâir 20
a. Ontolojik Temeller: İnsan Varlığı, Şeref, Hürriyet ve Akıl 21
b. Epistemolojik Temeller: Aklın, Vahyin ve Toplumsal Uzlaşıların Rolü 25
3. İnsan Haklarının Ahlâkî Temellerine Dâir 28
4. Güncel Tartışmalara ve Krizlere Dair 32
5. Sonuç ve Değerlendirme 36
KAYNAKÇA 37
İKİNCİ BÖLÜM İNSAN HAKLARINA
GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR 41 Prof. Dr. Mustafa YAYLA – Arş. Gör. Bilge ERBAŞ
GİRİŞ 41
1. Genel Olarak Hak Kavramı 42
2. İnsan Haklarına İlişkin Yaklaşımlar 47 a. Doğal Hukuk Yaklaşımı 47 b. Pozitif Hukuk Yaklaşımı 48
3. İnsan Haklarının Özellikleri 49
4. İnsan Haklarının Sınıflandırılması 52
a. Jellinek’in Sınıflandırması 52
b. Karel Vasak’ın Sınıflandırılması 53
SONUÇ 57
KAYNAKÇA 58
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM DEVLET VE İNSAN HAKLARI 61 Doç. Dr. Ülkü Nur ZENGİN
GİRİŞ 61
1. Devlet Olgusu 63
2. Devletin Unsurları 63
3. Devletin Ortaya Çıkışıyla İlgili Yaklaşımlar 64
4. Devlet İktidarının Sınırlandırılması 66
5. İktidarı Sınırlayan Hukuki Faktörler 68
a. Anayasal Güvence 68
b. Kuvvetler Ayrılığı İlkesi 69
c. Hukuk Devleti İlkesi 69
d. Laiklik 70
e. Demokrasi 70
6. İktidarın Sınırlandırılmasında Hukuk Dışı Faktörler 71
a. Siyasal Katılma 71
b. Kamuoyu 71
c. Sivil Toplum 73
d. Baskı Grupları 73
e. Medya 74
7. İnsan Hakları Bağlamında Devlet 75 SONUÇ 78
KAYNAKÇA 79
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ULUSLARARASI BOYUTUYLA İNSAN HAKLARI TARİHİ 81 Dr. Öğr. Üyesi K. Betül BİÇEN GÖREN
GİRİŞ 81
1. İnsan Haklarının Tarihsel Gelişimi 82
2. İlkçağ’da İnsan Hakları 86
3. Ortaçağ’da İnsan Hakları 87
4. İslam ve İnsan Hakları 88
5. Yeniçağda İnsan Hakları 90 SONUÇ 94
KAYNAKÇA 101
BEŞİNCİ BÖLÜM İNSAN HAKLARININ ULUSLARARASI DÜZEYDE KORUNMASI VE DENETLENMESİ 103 Dr. Öğr. Üyesi Birce BEŞGÜL
GİRİŞ 103
1. İnsan Haklarının Uluslararası Düzeyde Korunması 104
2. Sözleşme İçi Koruma Usulleri 105
3. Rapor Usulü 106
4. Devletlerarası Şikâyet Usulü 107
5. Bireysel Başvuru Usulü 109
6. Soruşturma Usulü 110
7. Sözleşme Dışı Koruma Usulleri 111
8. Uluslararası Adalet Divanı 112
9. Güvenlik Konseyi 112
10. BM Genel Kurulu 112
11. Ekonomik ve Sosyal Konsey 113
12. İnsan Hakları Konseyi 114
13. İnsan Hakları Yüksek Komiserliği 114
14. Mülteciler Yüksek Komiserliği 115
15. Yargısal Nitelikte Olan Koruma Usulleri 115 a. Uluslararası Ceza Mahkemesi 115
16. İnsan Haklarının Bölgesel Boyutta Korunması 117
a. Avrupa Konseyi 117
b. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) 117
c. Avrupa Birliği 118
d. Amerikan Devletler Örgütü 119
e. Afrika Birliği Örgütü 119
f. Arap Devletleri Birliği 120
SONUÇ 120
KAYNAKÇA 122
ALTINCI BÖLÜM OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA TEMEL İNSAN HAKLARININ DÖNÜŞÜMÜ: TANZİMAT DÖNEMİ 123 Dr. Öğr. Üyesi Didem GEYLANİ
GİRİŞ 123
1. İnsan Haklarının Felsefi ve Hukuki Temelleri 124
2. Tanzimat Öncesi Dönemde Osmanlı İmparatorluğunda İnsan Hakları 128
3. Tanzimat Döneminde İnsan Haklarının Dönüşümü 131 SONUÇ 134
KAYNAKÇA 135
YEDİNCİ BÖLÜM TÜRK ANAYASA TARİHİNDE İNSAN HAKLARI 139 Dr. Öğr. Gör. Özer ASLAN A. Anayasa Kavramı 140
B. Genel Olarak Anayasanın Tarihsel Temelleri 142
C. Türk Anayasal Belgelerinde İnsan Hakları 146
D. Türk Anayasalarında İnsan Hakları 147
1. Kanun–ı Esasi’de İnsan Hakları 147
2. 1921 Anayasası’nda İnsan Hakları 149
3. 1924 Anayasası’nda İnsan Hakları 149
4. 1961 Anayasası’nda İnsan Hakları 152
5. 1982 Anayasası’nda İnsan Hakları 155
5.1. Temel Hak ve Ödevlere İlişkin Genel Hükümler 157 5.2. 1982 Anayasası’nda Temel Hak ve Hürriyetlerin Tasnifi 159 5.2.1. 1982 Anayasası’nda Kişinin Hakları ve Ödevleri 159 5.2.2. 1982 Anayasası’nda Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler 160 5.2.3. 1982 Anayasası’nda Siyasi Haklar ve Ödevler 161 5.3. 1982 Anayasası Üzerinde Gerçekleştirilen Temel Hak ve Hürriyetlere İlişkin Önemli Değişiklikler 162
SONUÇ 165
KAYNAKÇA 167
SEKİZİNCİ BÖLÜM DÖRDÜNCÜ NESİL HAKLARIN KURUMSALLAŞMASINDA KAMU KURUMLARININ ROLÜ 171 Dr. Öğr. Üyesi Hande SUNGUROĞLU
GİRİŞ 171
1. Dördüncü Nesil Haklara İlişkin Kavramsal Çerçeve 174
a. Dördüncü Kuşak Hakların Kurumsallaşması 177
b. Kuşaklar Arası Çatışma 180
2. Yeni Nesil Hakların Kurumsallaşmasında ve Çatışmaların Giderilmesinde Kamu Kurumlarının Rolü 183 SONUÇ 190
KAYNAKÇA 192
DOKUZUNCU BÖLÜM UZAY HUKUKU BAĞLAMINDA İNSAN HAKLARI: 4 BOYUTLU YAKLAŞIM 195 Dr. Öğr. Üyesi Davut ÖZYURT
GİRİŞ: İNSAN HAKLARINDA KUŞAK TEORİSİNDEN 4 BOYUTLU YAKLAŞIMA GEÇİŞ 195
1. Uzay ve İnsan Haklarına İlişkin Kavramsal Çerçeve 196
2. Uzay ve İnsan Hakları İlişkisi 199
3. Türkiye Uygulaması 203 SONUÇ 205
KAYNAKÇA 206
ONUNCU BÖLÜM İNSAN HAKLARI KAVRAMI İLE SUÇ OLGUSU ARASINDAKİ ETKİLEŞİM (SUÇ PSİKOLOJİSİ VE SİYASET PSİKOLOJİSİ AÇILARINDAN BİR ANALİZ) 209 Dr. Öğr. Üyesi Zübeyr ŞAKAR
GİRİŞ 209
1. İnsan Hakları Kavramı ve Suç 211
2. Suç Kavramı ve Suçun Psikoloji ve Sosyal Psikolojiyle ile İlişkisi 212
3. Duyguların ve Duygusal Sermayenin Travmatik Nedenlerle Suçu Ortaya Çıkarması 215
4. Suçla Mücadelede Pragmatik, Pro–Aktif ve Önleyici Bir Psikolojik Araç: Empati 215 SONUÇ VE ÖNERİLER 222
KAYNAKÇA 225
ONBİRİNCİ BÖLÜM ULUSLARARASI İNSAN HAKLARI HUKUKUNDA İNSAN TİCARETİ VE İNSAN TİCARETİYLE MÜCADELEDE TÜRKİYE ÖRNEĞİ 227 Dr. Ertuğrul YAZAR
GİRİŞ 227
1. Uluslararası Hukukta İnsan Ticareti 229
2. İnsan Ticaretinin Görünüm Biçimleri ve Araç–Amaç Fiilleri 232
3. Ulusal Hukukta İnsan Ticareti 234
4. Türkiye’nin İnsan Ticaretiyle Mücadelesi 236
5. Türkiye’nin İnsan Ticaretiyle Mücadelesi Amacıyla Oluşturulan İzleme Mekanizmaları 240 SONUÇ 242
KAYNAKÇA 243
ONİKİNCİ BÖLÜM İNSAN HAKLARI ÇERÇEVESİNDE POLİSİN GÖREV, YETKİ VE DENETİMİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME 247 Doç. Dr. Ozan KAVSIRACI
GİRİŞ 247
1. İnsan Hakları ve Güvenlik İlişkisi 248
2. İnsan Haklarının Sınırlandırılması ve Polis 251
3. İnsan Hakları Çerçevesinde Polisin Zor ve Silah Kullanma Yetkisi 253
4. İnsan Haklarının Korunması Çerçevesinde Polisin Denetimi 255 SONUÇ 258
KAYNAKÇA 260 ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM KIRILGAN GRUP BAĞLAMINDA İNSAN HAKLARI 263 Doç. Dr. Halide ÖZÜDOĞRU ERDOĞAN
GİRİŞ 263
1. Kadın ve İnsan Hakları 266
2. Yaşlılık ve İnsan Hakları 271
3. Engellilik ve İnsan Hakları 274
4. Mültecilik ve İnsan Hakları 278
5. Çocuk ve İnsan Hakları 284
6. Polis, İnsan Hakları ve Kırılgan Gruplar 289 SONUÇ 290
KAYNAKÇA 291 ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM TEKNOLOJİK GELİŞMELER BAĞLAMINDA İNSAN HAKLARININ DÖNÜŞÜMÜ 293 Arş. Gör. Şükrü Can ÖZTÜRK
GİRİŞ 293
1. Teknolojik Gelişmelerin İnsan Haklarına Etkisine Dair Genel Çerçeve 294
2. Teknolojinin Doğurduğu Yeni Haklar ve Normatif Tartışmalar 295
a. İnternet Erişim Hakkı 296
b. Kişisel Verilerin Korunması Hakkı 296
c. Unutulma Hakkı 296
d. Algoritmik Şeffaflık Hakkı 297
e. Dijital Katılım ve Dijital Vatandaşlık Hakları 297
3. İfade Özgürlüğü, Dijital Kamusallık ve Platform Hukuku 298
4. Sosyal Medya Mecralarında İfade Özgürlüğü 299
5. Dijital Gözetim, Veri Toplama Pratikleri ve Mahremiyet Hakkı 301
7. Biyoteknoloji, Genetik Müdahaleler ve İnsan Onuru 305 SONUÇ VE DEĞERLENDİRME 308
KAYNAKÇA 310