İmar Hukuku Dersleri (9789750295263)

Onüçüncü Baskıya Önsöz 7
Kısaltmalar 43
Birinci Kısım
İMAR PLANLAMA HUKUKU
1. Bölüm
İMAR HUKUKUNA GİRİŞ
I. İMAR HUKUKU KAVRAMI 49
A. Tanımı ve Önemi 49
B. İmar Hukukunun Konusu 50
C. İmar Hukukunun Nitelikleri 50
Ç. İmar Hukukunun Kaynakları 53
1. Anayasa 53
2. Kanunlar 53
3. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri 54
4. Yönetmelikler 54
5. İmar Planları 56
6. Diğer Düzenleyici İşlemler 57
D. İmar Hukukunun Diğer Hukuk Dalları Arasındaki Yeri 57
II. İMAR PLANLAMASININ TÜRK HUKUKUNDAKİ GELİŞİMİ 58
A. Osmanlı Dönemi 59
B. Cumhuriyet Dönemi 61
1. Plansız Dönem 61
2. Zorunlu Plan Dönemi (1928–1956) 62
3. 1956 – 1985 Dönemi 67
4. 1985 Sonrası Dönem 68
2. Bölüm
ÜLKE KALKINMA PLANI, BÖLGE PLANI VE MEKÂNSAL PLANLAR
I. ÜLKE KALKINMA PLANI 69
II. BÖLGE PLANI 70
III. METROPOLİTEN İMAR PLANI 72
IV. MEKÂNSAL PLANLAR 74
A. Mekânsal Planlama Kademeleri ve İlişkileri 74
1. Mekânsal Planlama Kademeleri 74
2. Mekânsal Planlar Arası İlişkiler 75
B. Genel Planlama Esasları 77
1. Mekânsal Planların Planlama İlke ve Esasları 77
2. Mekânsal Planların Hazırlanması ile İlgili Standartlar 77
C. Mekânsal Planların Yapımına Dair Esaslar 78
1. Araştırma ve Analiz 78
2. Plan Raporu 80
3. Gösterim (Lejand) Teknikleri 81
4. Standartlar 81
5. Yürüme Mesafeleri 82
Ç. Mekânsal Strateji Planı 83
1. Tanım ve Kavram 83
2. Planlama Alanına Göre Türleri 84
3. Planlama İlke ve Esasları 84
4. Planın Unsurları 85
a. Sektörel ve Tematik Paftalar 85
b. Plan Raporu 85
5. Planın Hazırlanması 85
6. Planın Uygulanması ve İzleme 86
D. Çevre Düzeni Planı 87
1. Tanımı ve Niteliği 87
2. Planlama Alanı ve Planlama Yetkisi 87
a. İl Düzeyinde Çevre Düzeni Planı 88
b. Bölge ve Havza Düzeyinde Çevre Düzeni Planı 90
3. Çevre Düzeni Planlarının Yapım Usulü 90
a. Planlama Alanı 90
b. Planlama ilke ve Esasları 90
c. Verilerin Elde Edilmesi, Analiz Etüt ve Araştırmalar Yapılması 91
4. Çevre Düzeni Planlarında Revizyon ve Değişikliklerin Yapılması 92
a. Revizyon Yapılması 92
b. Değişiklik Yapılması 92
E. İmar Planları 93
1. İmar Planı İlkeleri 93
2. Planlamanın Aşamaları 95
a. Halihazır Harita Alımı 95
b. İlgili Kurum ve Kuruluşlardan Rapor ve Görüşlerin Alınması 97
c. Eşik Analizi 98
ç. Planın Elde Etme Şeklinin Belirlenmesi ve Plan Yaptırma Yolları 98
ça. İmar Planlarının Elde Edilme Usulleri 99
çb. İmar Planlarının Yapımında Yeterlilik 102
3. Nazım İmar Planı 102
a. Nazım Plan Kavramı 102
b. İlgili Kurum ve Kuruluşlardan Verilerin Elde Edilmesi, Analiz, Etüt ve Araştırmalar 104
c. Gerekli İzinlerin Alınması 105
ca. Tarım Arazileri 105
cb. Mer’a, Yaylak ve Kışlaklar 106
cc. Su ve Kanalizasyon Altyapısı 107
cç. Hava Alanları 107
cd. Karayollarının Şehir İçi Yollarla Bağlantısı 107
ce. Vakıf Taşınmazları 108
cf. Mezarlıklar 108
ç. Bilgileri Birleştirme (Sentez), Yorum, Sonuçların Değerlendirilmesi 109
d. Nazım Plan Açıklama Raporu 109
e. Nazım Plan Kararlarına Geçiş 110
4. Uygulama İmar Planı 112
a. Tanım ve Kavram 112
b. Planlama Esasları 113
c. Planlama Süreci 114
5. İmar Planlarında Mekânsal Kullanım Alanlarının Gösterilmesi 116
a. Belediye Hizmet Alanı 116
b. Çalışma Alanları 117
c. Sanayi Alanları, Endüstri Bölgeleri, Endüstri Gelişme Bölgeleri ve Küçük Sanayi Alanları 117
ç. Sosyal Yapı ve Tesis Alanları 118
d. Teknik Altyapı Alanları 118
e. Resmi Kurum Alanı, Resmi Bina ve Tesisler 119
f. Eğitim Tesisleri 119
g. Sosyal ve Kültürel Tesisler 120
ğ. Sağlık Tesisleri Alanı 120
h. İbadet Yerleri 120
ı. Otoparklar ve Motokurye Araç Parkları 120
i. İtfaiye Alanları 122
j. Akaryakıt Servis İstasyonları 123
k. Elektronik Haberleşme İstasyonlarının Kule ve Direkleri İle Bunlara Ait Zorunlu Altyapı Unsurları 124
l. Diğer Mekânsal Alan Tanım ve Kullanım Esasları 124
F. Ulaşım Ana Planı 125
1. Tanım 125
2. Yetki 126
3. Hazırlanması 127
3. Bölüm
İMAR PLANLAMASINDA YETKİ
I. İMAR PLANLAMASINDA GENEL YETKİ 129
A. Belediyeler 129
1. Planlama Yetkisi 129
2. Mücavir Alan Kavramı, Tespiti, Onaylanması ve Sonuçları 130
3. İmar Planlarında Karar Organı: Belediye Meclisleri 131
B. İl Özel İdareleri 131
II. İMAR PLANLAMASINDA MERKEZÎ İDARENİN YETKİSİ 133
A. İmar Kanunu’nun 9’uncu Maddesi ile Verilen Yetkiler 133
1. Kamu Yapıları ile İlgili Planlama Yetkileri 133
2. Umumi Afetler, Toplu Konut ve Gecekondu Kanunu Uygulamalarıyla İlgili Yetkiler 133
3. Metropoliten Planlamaya İlişkin Yetkiler 134
4. Ulaştırma ile İlgili Yetkiler 134
5. Resmi Bina ve Tesisler için Yer Ayrılmasıyla İlgili Yetkiler 134
6. Belediyeler Arasındaki Anlaşmazlıkları Çözme Yetkileri 134
B. 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Verilen Yetkiler 134
a. 1 Sayılı CBK m. 97/1–ç İle Verilen Yetkiler 135
b. 1 Sayılı CBK m. 97/1–h İle Verilen Yetkiler 135
c. 1 Sayılı CBK m. 97/1–ı ile Verilen Yetkiler 135
C. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8/g Bendi ile Verilen Yetkiler 135
III. İMAR PLANLAMASINDA ÖZEL YETKİ 136
A. Büyükşehir Belediyelerinde 136
1. Çevre Düzeni Planı Yapma Yetkisi 136
2. Nazım İmar Planı Yapma Yetkisi 136
3. Uygulama İmar ve Parselasyon Planı Yapma Yetkisi 136
4. Kanunlarla Büyükşehir Belediyelerine Verilen Görevlerle İlgili Yetkiler 137
5. İlçe Belediyelerine Ait Planlama Yetkilerinin Büyükşehir Belediyesine Devredilmesi 137
6. Büyükşehir Sınırı İl Sınırı Olması Nedeniyle Mahalleye Dönüşen Yerleşim Yerlerinde 137
B. Kıyılarda, Sahil Şeritlerinde ve Doldurma ve Kurutma Suretiyle Kazanılacak Arazilerde 138
1. Kıyılarda Planlama 138
2. Sahil Şeritlerinde Planlama 139
a. Sahil Şeridinin Birinci Bölümünü İçeren Uygulama İmar Planları 139
b. Sahil Şeridinin İkinci Bölümünde Yapılacak Planlar 139
c. Planların Yürürlüğe Girmesi 139
3. Doldurma ve Kurutma Suretiyle Kazanılacak Arazilerde 140
C. Milli Parklarda 140
1. Milli Park Gelişme Planı 140
2. Uygulama İmar Planları ve Diğer Planlar 141
Ç. Özel Çevre Koruma Bölgelerinde 141
D. Özelleştirme Programına Alınan Kuruluşlara Ait Arsa ve Arazilerde 142
1. Belediye ve Mücavir Alanlarda Bulunan ve Özelleştirme Kapsamına Alınmış Kuruluşlara Ait Arazi ve Arsalarda 142
2. Hizmet Özelleştirmesi Niteliğindeki Yatırımların Yapılacağı Yerlerde 142
3. Özelleştirme Programındaki Kuruluşlara Ait veya Kuruluş Lehine İrtifak/kullanım Hakkı Alınmış Arsa ve Araziler ile Özel Kanunları Uyarınca Özelleştirme Programına Alınan Arsa ve Arazilerde 143
E. Organize Sanayi, Endüstri ve Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde 143
1. Organize Sanayi Bölgelerinde 143
2. Endüstri Bölgelerinde 145
3. Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde 145
F. Köy Yerleşme Alanlarında 146
1. Köy Yerleşme Planları 146
2. Planların Yapılması, Onaylanması ve Tapuya Tescili 149
3. Köy Yerleşme Planlarının Uygulanması 150
G. Boğaziçi’nde 151
1. Planlama Yetkisi 151
2. Planların Revize Edilmesi ve Değiştirilmesi 152
Ğ. Karayolu Güzergahlarında 153
H. Diğer Özel Planlama Yetkileri 155
1. Gecekondu Alanlarında 155
2. Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde 155
3. Sit Alanlarında 155
4. GAP Bölgesinde 155
5. Toplu Konut Alanları ve TOKİ’nin Sorumluluğuna Verilen Alanlarda 156
6. Türk Boğazlar Bölgesinde 156
7. TCDD Taşınmazlarında 157
8. Haydarpaşa Limanı Olarak Kullanılan Taşınmazlarda 157
9. Atatürk Orman Çiftliği Dahilinde Bulunan Arazilerde 157
10. Olimpiyat Köyünde 158
11. Patlayıcı Madde Üretmek Ve İşlemek Üzere İşyerinin Kurulacağı Yerlerde 158
12. Balıkçı Barınaklarında 158
13. Yalova Termal Kaplıcalarında 158
14. Gelibolu Savaşları Tarihi Alanında 159
15. Kapadokya Alanında 159
16. Askeri Alan, Tesis ve Bölgelerinde 160
17. Kamu Özel İş Birliği Modeli Çerçevesinde; Sağlık Bakanlığı Ve Bağlı Kuruluşlarınca Yapılmasına İhtiyaç Duyulan Tesislerin Gerektirdiği Yerlerde 160
18. Uludağ Alanında 160
IV. İMAR PLANLARININ YAPILMASINDA SÜRE 161
4. Bölüm
İMAR PLANLARINDA DEĞİŞİKLİK,
REVİZYON VE İLAVE YAPILMASI
I. İMAR PLANLARINDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI VE SONUÇLARI 163
A. İmar Planlarının Değiştirilmezliği İlkesi 163
B. İmar Planlarında Değişiklik Usulü 164
1. Bakanlıkça Değişiklik İstenmesi 164
2. Mahalli İdarelerce Re’sen Değişiklik Yapılması 164
3. Özel Hukuk Gerçek ve Tüzel Kişilerince Planlarda Değişiklik Yapılmasının İstenmesi 165
4. Değişiklik Sırasında Göz önünde Bulundurulması Gereken Hususlar 165
a. Gerekçe İlkesine Uyulması 166
b. Değişikliğin Şehircilik İlkelerine, Planlama Esaslarına ve Kamu Yararına Uygun Olması 166
c. Planın Bütünlüğünün Bozulmaması 166
ç. Kazanılmış Haklara Saygı Gösterilmesi 167
d. Plan Değişikliklerinin Yeterliliğe Sahip Personel Tarafından Yapılması 167
e. Plan Değişikliklerinin Zorunlu Olması 168
5. Plan Değişikliğine İlişkin Esaslar 169
a. Sosyal ve Teknik Alt Yapıya İlişkin Değişiklikler 169
aa. İlgili Yatırımcı Bakanlık ve Kuruluşların Görüşünün Alınması 169
ab. Değişikliğin Teknik Zorunluluğa Dayanması 169
ac. Eşdeğer Alan Ayrılması 170
aç. Plan Müellifinin Gerekçeli Uygun Görüşünün Alınması 170
ad. İbadet Yerlerine İlişkin Değişikliklerde Mülki İdare Amirinin İzninin Alınması 171
b. Kat Adedi ve Bina Yüksekliğini Artıran Değişiklikler 171
c. Yolların Genişletilmesi, Daraltılması ya da Güzergâhlarının Değiştirilmesiyle İlgili Değişiklikler 172
ç. Yoğunluk Artıran veya Kentsel Ulaşım Sistemini Etkileyen Değişiklikler 172
d. Nazım İmar Planları Üzerinde Gösterilen Sosyal ve Teknik Altyapı Alanlarının Konum ile Büyüklüklerinde Değişiklikler 173
e. Taşınmaz Maliklerinin Talebi Üzerine Ada Bazında Yapılacak İmar Planı Değişikliği Sonucunda Değerinde Artış Olan Arsadan Değer Artış Payı Alınması 173
ea. Değer Artışına Konu Plan Değişiklikleri 173
eb. Değer Artışı Payının Konusu 174
ec. Değerleme Raporları 174
eç. Değer Artış Payı Bedelinin Tespiti Esasları 174
ed. Kıymet Takdir Komisyonunun Teşekkülü ve Çalışma Esasları 175
ee. Değer Artış Payının Tespiti 176
ef. Değer Artış Payının Kesinleşmesi 176
eg. Değer Artış Payının Ödenmesi 176
eh. Değer Artış Payının İade Edileceği Durumlar 177
eı. Değer Artış Payının Tapuya Şerhi ve Bu Şerhin Terkini 177
ei. Değer Artışı Payının Ödenmeyeceği Durumlar 178
ej. Değer Artış Payının Dağıtımı 178
ek. Denetim 179
II. İMAR PLANLARINDA REVİZYON YAPILMASI 179
A. Tanım ve Hukuki Niteliği 179
B. Revizyon Yetkisi ve Usulü 180
III. İLAVE İMAR PLANI 180
IV. İMAR PLANLARININ DEĞİŞTİRİLMESİNİN/REVİZYONUNUN HUKUKİ SONUÇLARI: KAZANILMIŞ HAKLAR SORUNU 181
A. Kazanılmış Hak Kavramı 181
B. İmar Mevzuatında Durum 183
1. İnşasına 2 yıl İçinde Başlanmayan Yapılar 183
2. Ruhsat Süresi içinde Tamamlanmayan Yapılar 183
3. Ruhsat ve Eklerine Uygun Olarak Tamamlanmasına Rağmen Ruhsat Süresi içinde Yapı Kullanma İzni Düzenlenmeyen Yapılar 184
4. Plansız Alanlarda Mevzuata Uygun Yapılmış Yapıların Tamir, Tadil ve İlavelerinde veya Yeniden Yapılması Mümkün Olan Yapılarda 185
5. İmar Mevzuatına Aykırı Olarak Ruhsat Verilip te, Bu Ruhsata ve Eklerine Göre İnşa Edilen veya İnşa Halindeki Yapılar 185
6. Uygulama İmar Planı Değişikliği ile Yolda veya Teknik Altyapı Alanlarında Kalan ve Kamulaştırma Kararı Alınan Yapılar 186
7. Uygulama İmar Planı Değişikliği Nedeniyle, Plana Ait Kararlara Aykırı Düşen Yapılar 186
5. Bölüm
MEKÂNSAL PLANLARIN ONAYLANMASI,
İLANI VE HUKUKİ SONUÇLARI
I. PLANLARIN ONAYLANMASI VE YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ 189
A. Tarihi Gelişimi 189
B. Planların Karar Mercilerine Sunulması ve Değerlendirilmesi 190
C. Planların Onaylanması ve Yürürlüğe Girmesi 191
1. Ortak Kurallar 191
2. İmar Planlarının Onaylanması ve Yürürlüğe girmesi 192
a. Normal Belediyelerde 192
b. Büyükşehir Belediyelerinde 193
ba. Nazım İmar Planlarının Onaylanması 193
bb. İlçe Belediyelerinin Uygulama İmar Planlarının Onaylanması 194
c. Belediye Sınırları Dışında 194
Ç. Planların İlanı, İtirazlar ve Kesinleşmesi 195
1. Plan Değişiklik ve Revizyonların İlanı 195
2. Planlar, Plan Değişiklik ve Revizyonlarına İtirazlar ve Karara Bağlanması 196
II. İMAR PLANLARININ HUKUKİ SONUÇLARI 197
A. İdare Açısından 197
1. Planları Ölçü Norm Olarak Esas Alma Yükümlülüğü 197
2. İmar Programı Yapma Yükümlülüğü 197
3. İmar ve Yapı Faaliyetlerini İmar Planındaki İlke ve Kurallara Göre Gerçekleştirilmesini Sağlama ve Uygulamaları Denetleme Yükümlülüğü 198
4. Planların Aleniyetini, Dağıtımını Sağlama ve İlgili Yerlere Gönderme Yükümlülüğü 198
5. Planların Üst Kademe Planlara, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’ne ve İmar Mevzuatına Uygunluğunun Sağlanması Yükümlülüğü 199
6. Planların İncelenmek Üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğüne İletilmesi Yükümlülüğü 199
7. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Planları İzleme ve İnceleme Yükümlülüğü 200
B. Özel Hukuk Gerçek ve Tüzel Kişileri Açısından 200
1. İmar Çapını (İmar Durumu) İsteme Hakkı 200
a. İmar Çapı (İmar durumu) Kavramı 200
b. İmar Çapını İstemenin Hukuki Sonuçları 201
2. İtiraz Hakkı 202
3. Dava Hakkı: İmar Planlarına Karşı İptal Davasının Açılması 202
6. Bölüm
İMAR PLANLARININ HUKUKİ NİTELİĞİ VE
İMAR PLANLARINA HÂKİM OLAN İLKELER
I. İMAR PLANLARININ HUKUKİ NİTELİĞİ VE NORMLAR HİYERARŞİSİNDEKİ YERİ 205
A. İmar Planlarının Hukuki Niteliği 205
B. İmar Planlarının Normlar Hiyerarşisindeki Yeri 205
II. İMAR PLANLARINA HÂKİM OLAN TEMEL İLKELER 206
A. Hukuk Devleti İlkesi 206
B. Açıklık İlkesi 206
C. Genellik İlkesi 207
Ç. Üst Derecedeki Planlara Bağlılık (Hiyerarşi) İlkesi 208
D. Kamu Yararı İlkesi 210
E. Zorunluluk İlkesi 212
F. Esneklik İlkesi 212
G. Uzun Süreli Olma İlkesi 213
H. Bilimsellik İlkesi 214
I. Katılım İlkesi 215
İkinci Kısım
İMAR PLANLARININ UYGULANMASI
7. Bölüm
İMAR PROGRAMI
I. TANIMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ 223
II. PROGRAM YAPMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 224
A. Tarihi Geçmişi 224
B. Yürürlükteki Durum 225
III. İMAR PROGRAMININ HAZIRLANMASI VE ONAYLANMASI 225
IV. İMAR PROGRAMLARINDA SÜRE 226
V. İMAR PROGRAMLARININ HUKUKÎ SONUÇLARI 227
A. Taşınmaz Mallar Üzerindeki Hakların Kısıtlanması 227
B. Kısıtlamaların Süreye Bağlılığı 227
C. Programa Alınmayan Alanlarda Mevcut Kullanımın Devamının Mümkün Olması 228
Ç. İmar Programına Alınan Yerlerin Vergilerinin İdarece Ödenmesi 229
8. Bölüm
İMAR HUKUKUNDA KAMULAŞTIRMA USULÜ
I. İMAR HUKUKUNDA KAMULAŞTIRMA USULÜNÜN UYGULANMASI 231
A. Düzenleme Ortaklık Payını Aşan Umumi ve Kamu Hizmet Alanlarının Kamulaştırılması 231
1. Kamulaştırma ile Elde Edilebilecek Alanlar 231
2. Kamulaştırmayı Yapacak İdarenin Belirlenmesi 232
3. Kamulaştırma Süresi 233
B. Cephe Hattının Gerisinde Kalan Yerlerde Kamulaştırma 234
C. İmar Programına Alınmayan Yerlerde 234
II. İMAR KAMULAŞTIRMALARININ İLKE VE ÖZELLİKLERİ 236
A. İmar Planlarına Uygunluk 236
B. Kamu Yararı Kararından İstisna Tutulma 237
C. Kamulaştırmada Trampa İmkânı 237
Ç. Kamulaştırma Bedelinin Takdirinde İmar Faktörünün Nazara Alınmaması 239
D. Kamulaştırma İşlemine Karşı Açılacak Davalarda İmar Planlarının İptalinin İstenebilmesi 239
E. Kamulaştırmanın İmar Planında Öngörülen Amaçla Sınırlı Olması 240
F. İdarenin Kamulaştırma Yapmakla Yükümlü Olması 241
G. Trampa Yoluyla Kamulaştırılan ya da Hibe veya Bedelsiz Devredilen Yerlerde Özel Kişilerden Herhangi Bir Ücret Alınmaması 242
III. KAMULAŞTIRMA–KISITLILIK İLİŞKİSİ VE KISITLANAN TAŞINMAZLARIN EMLAK VERGİSİ 242
A. Genel Olarak 242
B. Kısıtlılığın Başlangıcı ve Sonu, Kapsamı ve Emlak Vergisi 242
1. Kısıtlılığın Başlangıcı 242
2. Kısıtlılık Hükümlerinden Yararlanma 243
3. Kısıtlılığın Sonu 244
4. Kısıtlılığın Kapsamı 245
a. Umumi Hizmetlere Ayrılmış Olması Sebebiyle Üzerinde İnşaat Yapılmasına İzin Verilmeyen Arsalar 245
b. Umumi Hizmetlere Ayrılmış Olması Sebebiyle Üzerinde İnşaat Yapılmasına İzin Verilmeyen Binalar 246
c. Kısıtlılık Hükümlerinin Uygulanması Gereken Diğer Taşınmazlar 248
5. Kısıtlılık Döneminde Emlak Vergisi 249
a. Verginin Oranı 249
b. Kısıtlı Emlak Vergisinin Sone Erdiği Durumlar 250
c. Emlak Vergisinin Tahsil Edilmemesi Gereken Durumlar 251
C. Umumi Hizmetlere veya Kamu Hizmetlerine Ayrılan Yerlerdeki Kısıtlılığın Kaldırılması 251
1. İlgili İdarenin Kamulaştırmadan Vazgeçmesi 252
2. Kamulaştırma Yapılması Amacıyla İdareye Başvuru 252
3. İmar Planında Değişiklik Yapılması Talebinde Bulunulması 252
4. Kamulaştırmasız El Atma Davası 253
a. Kamulaştırmasız El Atma Kavramı 253
b. Kamulaştırmasız El Atma Türleri 254
ba. Hukuka Uygun El Atma 254
bb. Hukuka Aykırı El Atma 255
bba. Fiilen El Atma 255
bbb. Hukuki El Atma 257
c. Kamulaştırmasız El Atma Halinde Açılabilecek Davalar 258
ca. El Atmanın Önlenmesi Davası 258
cb. Bedel Davası 259
cc. Tazminat Davası 260
cç. Ecrimisil Davası 263
cd. Dava Açma Süresi 263
ç. Kamulaştırmasız El Atma Davalarında Görevli Mahkeme 264
5. Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru 265
6. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Başvuru 266
9. Bölüm
İMAR PLANLARININ UYGULANMASI SONUCUNDA OLUŞAN VE
MÜSTAKİL İNŞAATA ELVERİŞLİ OLMAYAN/OLAN
PARÇALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
I. GENEL OLARAK 267
II. BAĞIMSIZ İNŞAATA ELVERİŞLİ OLMAYAN YERLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ 267
A. Satılabilecek Taşınmazlar 267
B. Satış Yöntemi 267
C. Satış Yapılabilecek Kişiler 268
III. BAĞIMSIZ İNŞAATA ELVERİŞLİ OLAN YERLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ 268
IV. BELEDİYE VE VALİLİKLERE AİT PARSELLERLE ŞÜYUULU TAŞINMAZLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ 269
V. DEĞERLENDİRME ŞARTLARI 269
VI. İMAR KANUNU’NUN 17’NCİ MADDESİNİN UYGULAMALARINA KARŞI YARGI YOLU 270
A. Bedele İlişkin Yargı Yolu 270
B. İptal Davaları 271
C. Tapu İptali ve Tescil Davaları 272
10. Bölüm
BÖLGELEME
I. BÖLGELEME KAVRAMI 273
A. Tanım, Amaç ve Önemi 273
B. Ortaya Çıkışı 274
II. BELLİ BAŞLI BÖLGELEME TÜRLERİ 275
A. Kullanım Bölgelemesi (Use Zoning, Character Zoning) 275
1. Oturma Bölgeleri 276
2. Ticaret Bölgeleri 280
3. Sanayi Bölgeleri 281
a. Tanım 281
b. Organize Sanayi Bölgeleri 282
c. Endüstri Bölgeleri 283
ç. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri 284
4. Karma Bölgeleme 284
5. Diğer Kullanım Bölgelemeleri 286
B. Yoğunluk Bölgelemesi 286
1. Kavram ve Tanım 286
2. Yoğunluk Bölgelemesi Araçları 288
a. En Küçük Parsel Yüzölçümünün Tespit Edilmesi 288
b. Parsel Boyutlarının Sınırlandırılması 289
ba. Planlı Alanlarda 289
bb. Plansız Alanlarda 291
bba. Belediye ve Mücavir Alanlar İçerisinde ve Fakat İmar Planı Bulunmayan Yerleşik Alanlarda 291
bbb. Belediye ve Mücavir Alanlar Dışında ve Fakat İmar Planı Bulunmayan Yerleşik Alanlarda 292
bbc. Belediye ve Mücavir Alan Sınırlar İçinde ve Dışındaki Yerleşme Alanı Dışında Kalan (İskân Dışı) Alanlarda 292
c. Yapının Parselle Bağlantısının Denetlenmesi 292
ca. Yapı İnşaat Alanı 293
cb. Yapının Arsa Üzerindeki Konumunun ve Bahçe Durumunun Denetlenmesi 293
cba. Yapının Arsa Üzerindeki Konumu 293
cbb. Bahçe Uzaklıkları 293
C. Yükseklik Bölgelemesi 296
1. Kavram ve Önemi 296
2. İmar Mevzuatında Yükseklik Bölgelemeleri 297
a. Planlı Alanlarda 297
b. Plansız Alanlarda 299
Ç. Başka Bölgeleme Sınırlamaları 300
1. Mezarlıklar 300
a. Mezarlıkların İnşası, Tesis, Tanzim ve Tezyini 300
aa. Mezarlıkların İnşası 300
ab. Mezarların Tanzim, Teçhiz ve Tezyini 302
b. Mezarlıkların Korunması 302
c. Mezarlıklarla İlgili Bölgeleme Kuralları 304
2. Hayvan Ahırları 306
D. Bölgeleme Kurallarına Aykırılık ve Sonuçları 306
1. Yapı Ruhsatının Verilmemesi 306
2. Çalışma İzninin Verilmemesi 307
3. Kullanıma Son Verme 307
11. Bölüm
İMAR HUKUKUNDA İFRAZ VE TEVHİD
I. TANIM, İFRAZ VE TEVHİT ÇEŞİTLERİ, HUKUKİ NİTELİĞİ VE PARSELASYONDAN FARKI 309
A. İfraz (Ayırma) ve Tevhit (Birleştirme) 309
1. İfraz 309
2. Tevhit (Birleştirme) 309
B. İfraz Çeşitleri 310
1. İfraz İstemine Göre 310
a. Rızai (İsteğe Bağlı) İfraz (Parselasyon) 310
b. Mahkeme Kararı ile İfraz 310
c. Cebri İfraz (Hamur Kuralı, Arsa ve Arazi Düzenlemesi) 310
2. Yeni Adalar Oluşup Oluşmamasına Göre 311
a. Basit ifraz ve Tevhit (Parselasyon Niteliğinde Olmayan) 311
b. Parselasyon Niteliğinde İfraz ve Tevhit 311
C. İfraz ve Tevhit İşlemlerinin Hukuki Niteliği 312
Ç. İfraz ve Tevhidin Arazi ve Arsa Düzenlemesinden Farkı 312
II. İMAR PLANI BULUNAN ALANLARDA İFRAZ VE TEVHİT 312
A. Uygulama İmar Planının Yürürlüğe Girmiş Olması 313
B. Uygulama İmar Planına Uygun Olarak Parselasyon Planının Yapılması 313
1. Kural 313
2. İstisnalar 314
C. İfraz ve Tevhit İşlemleri Sırasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 314
1. Umumi Hizmetlere Ayrılan Yerlerin İfrazına Yer Verilmemesi 315
2. Yapılacak İfraz ve Tevhidin İmar Planlarına ve İmar Mevzuatına Uygun Olması 315
3. Yola Cephesi Olmayan Parsel Oluşturulamaması ve İfraz Edilememesi 316
4. Yapı Yapılması Yasaklanan Afet Alanlarının İfraz Edilememesi 316
5. Kamu Hizmet ve Tesislerinin Gerçekleştirilmesi Amacıyla Yapılacak Kamulaştırmalarda İfrazlar 317
6. Ada İçindeki Parsel Dağılımının Yapıların Estetiği ve Sokak Siluetini Bozmadığının Etüt Edilmesi 317
7. Mevcut Haliyle Yapılaşmaya Elverişli Olmayan Parsellerin Resen Tevhit veya İfrazı 317
8. İfraz ve Tevhidin Zorunlu Olmadığı Durumlar 318
9. Aynı Yapı Nizamı ve Kullanım Kararına Sahip Parsellerin Tevhidi 318
10. Yapı Nizamı ve Kullanım Kararı Farklı Olan Parsellerin Tevhit Edilememesi 318
11. İfraz Şartlarının Aranmadığı Durumlar 319
12. İki Parselin Tevhidinde Kademelenme Yapılmasının Zorunlu Olduğu Durumlar 319
13. İfraz ve Tevhit, Maliklerin Talebi Üzerine Yapılabilir 319
14. İfraz ve Tevhitte Düzenleme Ortaklık Payı Alınamaz 320
15. İfraz ve Tevhidin Yola ve Yeşil Alana Terk Şartına Bağlanamaması 320
Ç. Parselasyon Planı Oluşturulmamışsa 321
D. Gelecekteki Gelişmeye Açık Alanlarda İfraz ve Tevhit 321
E. İmar Planlarında Parsel Cepheleri Tayin Edilmeyen/Edilen Yerlerde Yapılacak İfrazlar 322
III. İMAR PLANI DIŞINDA KALAN ALANLARDA İFRAZ VE TEVHİT 323
A. Belediye ve Mücavir Alanlar İçerisinde ve Fakat İmar Planı Bulunmayan Yerleşik Alanlarda 323
B. Köy ve Mezraların Yerleşik Alanı ve Civarı ile Kırsal Yerleşik Alanlar ve Civarının Tespiti 324
C. Belediye ve Mücavir Alanlar Dışında ve Fakat İmar Planı Bulunmayan Yerleşik Alanlarda İfraz ve Tevhit 325
Ç. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışındaki Yerleşme Alanı dışında Kalan (İskân Dışı) Alanlarda İfraz ve Tevhit 326
IV. İMAR MEVZUATINDA İFRAZLA VE TEVHİTLE İLGİLİ SINIRLAMALARA UYULMAMASI GEREKEN DURUMLAR 326
A. Özelleştirme Programına Alınan Kuruluşlara Devri Gereken Taşınmaz Mallarda 326
B. Tarım Arazilerinde 327
C. Taşkömürü Havzasındaki Bedelli Devir Edilecek Taşınmaz Mallarda 327
Ç. Hazineye Ait Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğünün Kullanımında Olan Taşınmaz Mallarda 327
D. Taşınmaz Kültür Varlıklarında 327
V. TEVHİDİN YAPILABİLECEĞİ DURUMLAR 327
VI. İFRAZ VE TEVHİT USULÜ 328
A. Başvuru 328
B. Re’sen İfraz ve Tevhit 329
C. Harcın Yatırılması 330
Ç. İfraz ve Tevhit Kararı 330
VII. İFRAZ VE TEVHİT İŞLEMLERİNİN ONAYI VE ŞUYUUN İZALESİ DAVASI 331
A. İfraz ve Tevhit İşlemlerinin Onayında Yetki, Onay Süresi ve Tapu Dairesinde Yapılacak İşlemler ve Süreleri 331
1. Onay Yetkisi 331
2. Onaylamada Süre 331
3. Tapu Dairesince Yapılacak İşlemler ve Süresi 332