İmar Davaları Rehberi (9786253817886)

Yazar Özgeçmişleri 7
Önsöz 9
Şekiller ve Tablolar Listesi 46
Birinci Bölüm
İMAR PLANLARINA İTİRAZ VE DAVA
I. İMAR PLANI KAVRAMI VE TÜRLERİ 47
A. Giriş 47
B. İmar Planı Kavramı 47
C. İmar Planlarının Önceliği 49
1. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin İmar Planına ve İdarelerin İmar Yönetmeliklerine Göre Evveliyatla Uygulanacak Hükümleri 49
2. İmar Planlarının Öncelikle Uygulanacağı Hususlar 50
3. İdarelerin İmar Yönetmelikleri 50
4. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin Diğer Hükümleri 50
D. Plan Amacında Kullanma Zorunluluğu 50
E. İmar Planı Türleri 51
1. Metropoliten Alan Planları 52
2. Mekânsal Strateji Planları 54
3. Çevre Düzeni Planları 55
4. Nazım İmar Planları 57
5. Uygulama İmar Planları 59
F. Plan Değişiklikleriyle İlgili Kavramlar 61
1. Plan Revizyonu (Revizyon İmar Planı) 61
2. Plan Değişikliği 61
3. İlave İmar Planı 61
II. İMAR PLANLARINDA MUHTEMEL HUKUKA AYKIRILIK NEDENLERİ 61
A. Planların Yetkisiz Kamu İdaresi Tarafından Yapılması 62
1. Metropoliten Alan Planlarında Yetki 67
2. Çevre Düzeni Planlarında Yetki 69
a. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Çevre Düzeni Planı Yapma Yetkisi 69
b. Yerel Yönetimlerin Çevre Düzeni Planı Yapma Yetkisi 69
c. Yerel Yönetimlerce Süresinde Yapılmayan Çevre Düzeni Planlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tarafından Yapılması 70
d. Çevre Düzeni Planları Konusunda Özel Yetkiler 71
3. Nazım ve Uygulama İmar Planlarında Yetki 72
a. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçerisinde Nazım ve Uygulama İmar Planı Yapma Yetkisi 72
b. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları Dışında Nazım ve Uygulama İmar Planı Yapma Yetkisi 73
c. Büyükşehirlerde Nazım ve Uygulama İmar Planı Yapma Yetkisi 76
(1) Nazım İmar Planları Yapma Yetkisi 76
(2) Uygulama İmar Planlarının İlçe Belediyeleri Tarafından Yapılması 76
(3) Süresi İçerisinde İlçe Belediyesi Tarafından Yapılmayan Uygulama İmar Planlarının Büyükşehir Belediyesi Tarafından Yapılabilmesi 77
(4) Kanunlarla Büyükşehir Belediyelerine Verilmiş Görevlerin Yerine Getirilmesi Amacıyla Yapılacak Planlarda Büyükşehir Belediyelerinin Yetkili Olması 77
(5) Büyükşehir Mücavir Alanlarında Plan Yapma Yetkisi 78
(6) İlçe Belediyesi Ait Planlama Yetkisinin Büyükşehir Belediyesine Devredilebilmesi 78
d. Merkezi İdarenin Görevli ve Yetkili Olduğu Kamu Hizmetleri ile Kamu Yatırımları İçin Gerekli Alanlarda Planlama Yetkisi 79
(1) Merkezi İdarenin Yetkisi Dâhilindeki Kamu Yatırımları ve Tesisleri İçin Gerekli Alanlarda Planlama Yetkisi 79
(2) Kamu ve Özel Sektör Ortaklığı (PPP) Yatırımları İçin Gereken Alanlarda Planlama Yetkisi 80
(3) Kamu Yapıları ve Enerji Tesisleriyle İlgili Alt Yapı, Üst Yapı ve İletim Hatlarına İlişkin İmar Planlarında Planlama Yetkisi 80
(4) Resmi Bina ve Tesisler Konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Yetkileri 80
(5) İçişleri Bakanlığının İhtiyaç Duyacağı Taşınmazlarda Planlama Yetkisi 83
e. Kentsel Dönüşüm Alanlarında Planlama Yetkisi 83
(1) Belediye Sınırları İçinde İlan Edilen Kentsel Dönüşüm Alanlarında 83
(2) Büyükşehir Sınırları İçinde İlan Edilen Kentsel Dönüşüm Alanlarında 83
(3) Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanlarında Toplu Konut İdaresi Başkanlığının Yetkisi 84
f. Gecekondu Kanunu’na Tabi Alanlarda Planlama Yetkisi 84
(1) Gecekondu Kanunu’na Tabi Bölgeler 84
(2) Gecekondu Alanlarında Plan Türleri 85
(3) Gecekondu Kanunu’na Tabi Bölgelerde Genel Yetki Kuralı 86
(4) Büyükşehir Belediyelerinde Gecekondu Kanunu’na Tabi Alanlarda Yetki 87
(5) Gecekondu Alanlarında Belediyeler Tarafından Hazırlanan Islah ve İmar Planlarını Onaylama Yetkisi 87
(6) Gecekondu Alanlarında Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Yetkisi 88
g. Toplu Konut Alanlarında Planlama Yetkisi 89
h. 2981 sayılı Kanun Kapsamında Kalan Yerlerde 91
(1) 2981 sayılı Kanunun Uygulama Alanı 91
(2) Islah İmar Planı Yapılabilecek Alanlar 91
(3) Islah İmar Planlarının Onayı 94
i. Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Kapsamında Kalan Alanlarda Planlama Yetkisi 94
(1) Taşınmaz Maliklerinin Dönüşüm Yaptıkları Durumda Planlama ve Plan Uygulama Yetkisi 94
(2) Maliklerin Dönüşümü Yapmadığı Durumlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Yetkili Olması 95
(3) Çevre ve Şehircilik Bakanlığının TOKİ Başkanlığını veya Belediyeleri Yetkilendirmesi 96
(4) Terör Nedeniyle 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Afet Riskli Bölge Olarak Belirlenen Alanlarda 97
j. Şehirlerin Marka Değerini Artırmaya Yönelik Projeler İçin Gerekli Alanlarda Planlama Yetkisi 97
k. Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgeleri ile Turizm Alan ve Merkezlerinde Planlama Yetkisi 98
(1) Genel Yetki Kuralı 98
(2) Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgeleri ile Turizm Alan ve Merkezlerinde Özelleştirme Kapsamındaki Kuruluşlara Ait Taşınmazlarda 99
l. Sit Alanlarında Planlama Yetkisi 99
(1) Genel Olarak Koruma Amaçlı Plan Yapma Yetkisi 99
(2) Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgelerinde Koruma Amaçlı Plan Yapma Yetkisi 100
(3) Atatürk Orman Çiftliğinde Koruma Amaçlı Plan Yapma Yetkisi 100
(4) Sit Alanında Kalan Taşınmazlarda Özelleştirme İdaresi Başkanlığının Planlama Yetkisi 100
m. Milli Parklarda Planlama Yetkisi 101
n. Özelleştirme Kapsamındaki İdarelere Ait Taşınmazlarda Planlama Yetkisi 102
(1) Genel Olarak 102
(2) Hizmet Özelleştirmesine Ait İmar Planları 102
(3) Kıyıda ve Turizm Alanlarında Kalan Yerlerde İmar Planları 102
o. Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Planlama Yetkisi 104
p. GAP Projesi Kapsamında Kalan Yerlerde Planlama Yetkisi 104
q. Afet Bölgelerinde Planlama Yetkisi 105
r. Boğaziçi Alanında Planlama Yetkisi 107
s. Kıyılarda ve Sahil Şeritlerinde Planlama Yetkisi 109
(1) Kıyılarda Yapılacak Planlarda Genel Yetki 109
(2) Turizm Amaçlı Konularda Kültür ve Turizm Bakanlığının Yetkisi 110
(3) Özelleştirme Kapsamındaki Taşınmazlarda Özelleştirme İdaresi Başkanlığının Yetkisi 111
(4) Kıyılardaki Endüstri Bölgelerinde Plan Onaylama Yetkisi 112
t. Organize Sanayi Bölgelerinde Planlama Yetkisi 112
u. Endüstri Bölgelerinde Planlama Yetkisi 113
(1) Genel 113
(2) Özel Endüstri Bölgelerinde 113
v. Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Planlama Yetkisi 113
w. Türk Boğazlar Bölgesinde Planlama Yetkisi 115
x. Kuzey Ankara Kentsel Dönüşüm Projesi Kapsamında Kalan Alanlarda Planlama Yetkisi 116
y. Haydarpaşa Limanında Planlama Yetkisi 116
z. TCDD Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazlarda Planlama Yetkisi 116
aa. Atatürk Orman Çiftliğinde Planlama Yetkisi 117
bb. 1164 sayılı Kanun Kapsamında Kalan Alanlarda Planlama Yetkisi 117
cc. Olimpiyat Köyünde Planlama Yetkisi 118
dd. 6292 Sayılı Kanununa Göre Belirlenen Proje Alanlarında Planlama Yetkisi 118
ee. Patlayıcı Madde Üretmek/İşlemek Üzere Kurulacak Tesislerde Planlama Yetkisi 119
ff. Balıkçı Barınaklarında Planlama Yetkisi 119
gg. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanında (Gelibolu Tarihi Yarımadası Milli Parkında) Planlama Yetkisi 120
hh. Yalova Termal Kaplıcalarında Planlama Yetkisi 121
ii. Türk Silahlı Kuvvetlerine Ait Savunma ve Eğitim Amaçlı Alanlarda Planlama Yetkisi 121
jj. Atatürk Kültür Merkezinde Planlama Yetkisi 122
kk. İzmir Expo Alanında Planlama Yetkisi 122
ll. İskan Kanunu Kapsamında Yapılacak Uygulamalarda Planlama Yetkisi 123
B. Planların Kamu İdaresinin Yetkili Olmayan Birimleri Tarafından Onaylanması 123
1. Çevre Düzeni Planlarında Plan Onama Yetkisi 124
2. Nazım ve Uygulama İmar Planlarında Plan Onama Yetkisi 124
a. Belediye Sınırları İçinde 124
b. Büyükşehir Belediyelerinde 124
c. Belediye Sınırları Dışında 124
C. Planın Yetkili Olmayan Kişiler Tarafından Hazırlanması 124
1. Genel Olarak Müellif Şartı 124
2. Müelliflerin Nitelikleri 128
3. Müelliflerin Derecelendirilmeleri 129
4. Yeterlik Belgesinin Verilmesi ve Sicillerin Tutulması 132
5. Yeterlik Belgesinin İptali 133
6. Müelliflerin Sorumlulukları 133
D. Planlama Alanının Mevzuata Uygun Şekilde Belirlenmemesi 133
1. Mekânsal Strateji Planlarında Planlama Alanının Belirlenmesi 134
2. Çevre Düzeni Planlarında Planlama Alanının Belirlenmesi 134
3. Nazım ve Uygulama İmar Planlarında Planlama Alanının Belirlenmesi 134
E. Planların Gerekli Verilerin Tam Olarak Toplanmadan Hazırlanması 135
1. Genel Olarak Veri Toplama Zorunluluğu 135
2. Jeolojik–Jeoteknik Etüt Raporlarının Hazırlanması 136
3. Mekânsal Strateji Planı İçin Gerekli Veriler 137
4. Çevre Düzeni Planları İçin gerekli Veriler 138
5. Nazım İmar Planları İçin Gerekli Veriler 139
6. Uygulama İmar Planları İçin Gerekli Veriler 139
F. Halihazır Haritası Bulunmayan veya Güncel Olmayan Alanlarda Plan Yapılması 140
G. Gerekli İzinlerin Alınmaması 142
1. Tarım Arazileri İçin İzin Alınmaması 142
a. Mutlak Tarım Arazileri, Özel Ürün Arazileri, Dikili Tarım Arazileri ve Sulu Tarım Arazilerinin Tarım Dışı Amaçlarla Planlanması 142
b. Diğer Tarım Arazileri 143
c. Tarımsal Amaçlı Planlamalarda İzin 143
2. Meralar İçin İzin Alınmaması 144
a. Mera Kanunu’nun Yürürlüğe Girmesinden Önce Nazım İmar Planı Kapsamına Alınan Meralar 145
b. Mera Kanunu’nun Yürürlüğe Girmesinden Sonra İzin Alma Zorunluluğu 146
(1) Talep 146
(2) İnceleme 146
(3) Mera Komisyonu ve Defterdarlığın Uygun Görüşü 147
(4) Tescil 148
3. Organize Sanayi Bölgesi, Endüstri Bölgesi, Sanayi Sitesi ve Teknoloji Geliştirme Bölgesi ve Sanayi Alanları İçin İzin Alınmaması 149
4. Vakıf Taşınmazları İçin İzin Alınmaması 149
5. Mezarlıklar İçin İzin Alınmaması 149
6. Su ve Kanalizasyon Alt Yapısı (Sadece İstanbul İçin) 150
7. Hava Alanları İçin İzin Alınmaması 150
8. Şehir İçi Yolların Karayolları ile Bağlantısı İçin İzin Alınmaması 151
9. Gelibolu Tarihi Yarımadası Milli Parkında İzin 151
10. Devlet Ormanlarında ve Özel Ormanlarda Planlama İçin İzin Alınması 151
H. Bilimsellik İlkesine Aykırılık: Analiz ve Sentez Yapılmadan Plan Hazırlanması 151
İ. Kurum Görüşlerinin Alınmaması ve Eşik Analizi Yapılmaması 152
J. Planların Şehircilik İlkelerine Uygun Olarak Hazırlanmaması 153
1. Kazanılmış Hakların Korunmaması veya Dikkate Alınmaması 153
2. Planlama Sürecine Katılımın Sağlanmaması 154
3. Kentsel Asgari Standartların (Sosyal ve Teknik Altyapı İçin Gerekli Alanların) Ayrılmaması 154
a. Genel Olarak Sosyal ve Teknik Altyapı Alanlarının Belirlenmesi 154
b. Sosyal ve Teknik Alt Yapı Alanlarının İlgili Kamu İdaresinin Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazlar Dikkate Alınarak Belirlenmesi 159
c. İbadet Yerlerinin Ayrılması 159
d. Cemevleri 160
e. İmar Planlarında Otopark Alanlarının Ayrılmasıyla İlgili İlkeler 160
(1) Otopark Yönetmeliğine Uyulması Zorunluluğu 160
(2) Otopark İhtiyacının Parselinde Karşılanması 161
(3) İmar Parseli Büyüklüklerinin Otoparklar Dikkate Alınarak Belirlenmesi 162
(4) İmar Planlarında Park Et–Devam Et Otoparklarının Düzenlenme Esasları 162
(5) Parselinde Otopark Yapılmayacak Güzergahların Belirlenmesi 162
(6) Diğer Hususlar 163
f. İtfaiye Alanlarının Ayrılması 163
g. Fonksiyon Bölgelerinin Yeşil Kuşaklarla Ayrılması 163
h. Pazaryerlerinin Belirlenmesinde Dikkat Edilecek Hususlar 163
ı. Toptancı Hallerinin Planlanması 164
i. Atıksu Toplama ve Uzaklaştırma Sistemlerinin Planlanmasında Uyulması Gereken Esaslar 164
4. Hizmet Etki Alanı ve Yürüme Mesafelerine Uygun Planlama Yapılmaması 165
5. Araç Trafiğinin Azaltılması ve Toplu Taşımaya Ağırlık Verilmesi Hususlarına Dikkate Edilmemesi 167
6. Çevresel Gürültünün Dikkate Alınmaması 167
7. LPG ve Akaryakıt İstasyonlarında Tampon Bölge Oluşturulmaması 168
8. Özellik Arz Eden Alanlarda Kurum Görüşlerinin Plana Yansıtılmaması 170
9. Demiryolları Yapı Yaklaşma Mesafesine Uyulmaması 170
10. Karayolu Güzergahlarının Dikkate Alınmaması 170
11. Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Koruma Alanı Etüt Raporlarının Dikkate Alınmaması 171
12. Ham Petrol Boru Hattı Güzergahlarının Dikkate Alınmaması 171
13. Ormanlarda Yapılacak Planlamalarda Orman Kanunu’na Aykırı Plan Yapılması 172
14. Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı Olarak Belirlenecek Taşınmazların Kullanımını ve Verimliliğini Etkileyecek Plan Yapılması 173
15. Milli Parklarda Uyulması Gereken İlkelere Uyulmaması 174
16. Sivil Savunma Bakımından Uyulması Gereken Hususlara Uyulmaması 176
17. Zeytincilik Alanlarında Dikkate Alınması Gereken Hususlara Uyulmaması 179
18. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanında Yapılacak Planlarda Dikkate Alınması Gereken Hususlara Uyulmaması 179
19. Boğaziçi Alanında Uyulması Gereken Esaslara Uyulmaması 180
20. Islah İmar Planı Yapımı Esaslarına Uyulmaması 182
21. Yağmursuyu Toplama, Depolama ve Deşarj Sistemlerinin Planlanması 183
a. Genel Olarak Yağmursuyu Toplama, Depolama ve Deşarj Sistemlerinin Planlanması 184
22. Bisiklet Yolu Zorunluluğu 185
23. DSİ Tarafından Belirlenen Kret Kotunun Dikkate Alınması 186
24. Akarsu Yatakları Mücavirlerindeki İmar Plan Çalışmalarında Taşkın Sınırlarının Dikkate Alınması 186
K. Plan Revizyon ve Değişikliklerinde Şehircilik İlkelerine Uyulmaması 187
1. Plan Değişikliklerinin ve Revizyonlarının Sebep Unsuru: Kamu Yararı Dışında Amaçlarla Plan Değişikliği Yapılması 187
a. Çevre Düzeni Planlarında Revizyon ve Değişikliklerin Sebep Unsuru 188
b. İmar Planlarında İlave, Revizyon ve Değişikliklerin Sebep Unsuru 188
(1) Yeni Planlama Alanlarına İhtiyaç 188
(2) Üst Ölçekli Plana Uygunluğu Sağlama 189
(3) Kamu Yararı ve Zorunluluk 189
2. Plan Ana Kararlarının, Plan Sürekliliğinin, Bütünlüğünün, Sosyal ve Teknik Altyapı Dengesinin Bozucu Plan Değişikliği Yapılması 190
3. Sosyal ve Teknik Alt Yapının Bozulması Sonucu Doğuraca Plan Değişikliği Yapılması 191
a. Zorunluluk 192
b. Sosyal ve Teknik Alt Yapı Değişikliklerinde İlgili Yatırımcı Bakanlık veya Kuruluşların Görüşü Alınması 194
c. Eşdeğer Alan Ayrılması 197
4. Kat Adedi veya Bina Yüksekliğini Artıran İmar Planı Değişikliklerinde Komşu Parsellerin Haklarının İhlal Edilmemesi 198
5. İmar Yollarıyla İlgili Plan Değişikliklerinde Yönetmelikte Belirtilen Hususlara Uyulmaması 199
6. Karayolu ve Çevresine İlişkin Olarak Yapılacak Planlarda Karayolları Genel Müdürlüğünün Görüşünün Alınmaması 200
7. Milli Savunma Bakanlığına Tahsisli Taşınmazlarda Görüş Alınmaması 200
8. Tekel Niteliğinde Hizmet Sunan Kamu İdarelerinin İhtiyaçlarının Dikkate Alınmaması 202
9. Plan Müellifinin Uygun Görüşünün Alınmaması 203
L. Planların Planlama Esaslarına Aykırı Olması 204
1. Üst Ölçekli Planı Bulunmayan Alanlarda Plan Yapılması 204
2. Üst Ölçekli Plana Aykırılık: Plan Hiyerarşisi ve Kademelenme 210
a. Genel Olarak Planlama Hukukunda Kademelenme 211
b. Planlama Kademeleri Arasında Hiyerarşi İlkeleri 213
c. Hiyerarşi İlkesinin Gerekçeleri 213
d. Genel Olarak Üst Ölçekli Plana Uygunluk Zorunluluğu 215
e. Plan Silsilesinin Bütünlük Arz Etmesi 219
f. Plan Ölçeğinden Kaynaklanan Farklılıklar 219
g. Sonradan Değiştirilen Üst Ölçekli Plana Uyum Zorunluluğu 221
h. Üst Ölçekli Planın İptalinin Alt Ölçekli Plana Etkisi 221
ı. Üst Ölçekli Mekânsal Planların Sosyo–Ekonomik Planlara Uygunluğu 222
i. Nazım İmar Planlarının Üst Ölçekli Planlara Uygunluğu 222
j. Üst Ölçekli Planda Bulunmayan Hususlar 225
k. Üst Ölçekli Planı Olmasına Rağmen Süresi İçinde Alt Ölçekli Planın Yapılmaması 226
l. İmar Kanunu Gereğince Hazırlanan Planlar ile Özel Kanunlar Gereğince Hazırlanan Planlar Arasındaki Hiyerarşi 226
3. Her Planın Niteliğine Uygun Olarak Hazırlanmaması 227
4. Mekânsal Uyum 229
5. Esneklik 229
M. Kamu Yararı Amacı Dışında Plan ve Plan Değişikliği Yapmak 229
1. Genel Olarak Mekânsal Planların Amacı: Kamu Yararı ve Hukuk Devleti İlkesi 230
a. Genel Olarak 230
b. Doğal, Tarihi ve Kültürel Değerlerinin Koruma ve Kullanma Dengesinin Sağlanması 232
c. Yapıların ve Çevrenin Kalitesinin Artırılması 233
d. Engelliler, Çocuklar ve Yaşlıların Yaşam Koşullarının Dikkate Alınması 233
2. Alt Ölçekli Planı Yönlendirmek 233
3. Mekânsal Strateji Planları Açısından Özel Amaçlar 233
4. Çevre Düzeni Planlarında Amaç Yönünden Hukuka Aykırılık Halleri 234
N. Bölgeleme ve Yapılaşma Koşullarının Belirlenmemesi veya Mevzuata Uygun Olarak Belirlenmemesi 234
1. Kullanım Bölgelemesi 238
2. Yoğunluk Bölgelemesi 239
3. Yapının Şeklinin ve Arsa Üzerinde Kapsayacağı Alana İlişkin Sınırlamaların Belirlenmesi 241
a. Yapı Nizamı 241
(1) Ayrık Nizam 242
(2) Blok Nizam 242
(3) Bitişik Nizam 243
b. TAKS ve KAKS 243
(1) TAKS 246
(2) KAKS 247
c. Bahçe Mesafeleri ile Bina Cepheleri ve Derinliklerinin Belirtilmesi 251
d. Diğer Mevzuatta Yer Alan Sınırlamalar 254
4. Yükseklik Bölgelemesi 255
O. Planların Mevzuata Uygun Şekilde (Pafta, Lejant, Açıklama Raporu, Plan Hükümleri) Oluşturulmaması 256
1. Pafta 257
2. Gösterim 257
3. Plan Notları 259
4. Plan Açıklama Raporu 261
P. Planların Onaylanmasındaki Hatalar 262
1. Gerçek ya da Tüzel Kişiler Tarafından Hazırlanan Planların İdareye Sunulması ve İdarece Değerlendirilmesindeki Hatalar 262
2. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçerisinde 263
a. Meclis Onayı 263
b. Kararların Belediye Başkanına Gönderilmesi 264
c. Büyükşehir Belediyesi Olan Yerlerde Kararların Büyükşehir Belediyesine Gönderilmesi 265
d. Kararların Mülki Amire Gönderilmesi 267
3. Belediye Sınırları Dışında 267
a. Onay 267
b. Kararın Valiye Gönderilmesi 268
III. İMAR PLANLARININ İLANI VE BU PLANLARA İTİRAZ 269
1. Genel Olarak İmar Planlarının İlanı ve İtiraz 269
a. İlan 269
b. İmar Planlarına İtiraz 270
c. İtirazın Yapılacağı ve İtirazı Karara Bağlayacak Merci 270
d. İtirazı Karara Bağlama Süresi 271
e. İtirazın Karara Bağlanması 271
2. Toplu Konut Kanunu’na Göre Onaylanan Planların İlanı ve İtiraz 271
3. 775 sayılı Kanun Kapsamında Hazırlanan Islah Planlarının İlanı ve İtiraz 272
4. Turizm Amaçlı Planların İlanı ve İtiraz 273
5. Koruma Amaçlı Planların İlanı ve İtiraz 276
a. Koruma Amaçlı Planların İlanı 276
b. Koruma Amaçlı İmar Planına İtiraz 276
c. Koruma Bölge Kurullarınca Alınan Kararlara İtiraz 276
d. Islah İmar Planlarına İtiraz 277
6. OSB Planlarının İlanı ve İtiraz 278
7. Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Hazırlanan Planların İlanı ve İtiraz 278
8. Terör Nedeniyle 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Afet Riskli Bölge Olarak Belirlenen Alanlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tarafından Yapılan Planların İlanı ve İtiraz 279
IV. İMAR PLANLARINA KARŞI AÇILACAK İPTAL DAVASININ ÖN KOŞULLARI 279
A. Görevli Yargı 280
B. Yetkili Mahkeme 280
C. Ehliyet 284
1. Taşınmaz Maliklerinin Dava Açma Ehliyeti 285
2. Malik Olmamakla Birlikte Plandan ya da Plan Değişikliğinden Doğrudan Etkilenenler 287
3. Kiracının Dava Açma Ehliyeti 288
4. Kent ya da Semt Sakinlerinin Dava Açma Ehliyeti 288
5. Plan Müelliflerinin Dava Açma Ehliyeti 293
6. Meslek Odalarının Dava Açma Ehliyeti 293
7. Baroların Dava Açma Ehliyeti 296
8. Derneklerin Dava Açma Ehliyeti 297
9. Ormanları İlgilendiren Konularda Orman Genel Müdürlüğünün Dava Açma Ehliyeti 301
10. Aynı Tüzel Kişiliğe Dahil Kamu İdarelerinin Dava Ehliyeti 302
11. Taşınmazı Bir Başka Kamu İdaresine Devreden Kamu İdaresi 304
12. Tapu Tahsis Belgesi Sahibinin Dava Açma Ehliyeti 305
13. Zilyedin Dava Açma Ehliyeti 306
14. Belediye Başkanının Dava Açma Ehliyeti 309
15. Büyükşehir Belediye Başkanının Dava Ehliyeti 310
16. Mülki Amirlerin Belediye Meclisi Kararlarına Karşı Dava Açma Ehliyeti 310
17. Valinin Dava Açma Ehliyeti 312
18. Belediye Meclisi Üyelerinin Dava Açma Ehliyeti 312
19. Siyasi Parti Teşkilatlarının Dava Açma Ehliyeti 317
20. Yatırımcıların Dava Açma Ehliyeti 317
21. Sendikaların Dava Açma Ehliyeti 319
22. Bakanlıklar Tarafından Onaylanan Planları İlan Etmekle Yükümlü İdarelerin Dava Açma Ehliyeti 321
D. Dava Açma Süresi 322
1. İmar Planlarına İtiraz Edilmemişse Dava Açma Süresi 323
2. İmar Planlarına İtiraz Edilmişse Dava Açma Süresi 325
3. İYUK 11. Maddenin Uygulanması 331
4. Uygulama İşlemi Üzerine Planlara Dava Açılması 334
a. Genel Kural 334
b. Uygulama İşlemi Olarak Kabul Edilen Uygulamalar 337
5. Plan Değişikliği Talep Edilmişse 340
6. İşlem Yok Hükmünde İse 342
E. İşlemin Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu İşlem Olup Olmadığı 342
1. Genel Olarak 342
2. İlan Edilmeyen Planların Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu İşlem Olup Olmadığı 343
3. Bir Başka Kurumun Onayına Tabi İmar Planlarının Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu İşlem Niteliği 346
F. Husumet 347
G. Birden Fazla İdari İşleme Karşı Tek Dilekçe ile Dava Açılması 347
V. İMAR PLANLARINA KARŞI AÇILACAK DAVALARDA DAVANIN ESASININ GÖRÜLMESİ VE SONUCA BAĞLANMASI 348
A. İmar Planlarına Karşı Açılacak Davalarda Bilirkişilik Meselesi 348
1. Çözümü Teknik Bilgi Gerektiren Konularda Bilirkişi Görevlendirilmesinin Zorunlu Olması 349
2. İmar Planlarına karşı Açılacak Davalarda Bilirkişi Olarak Görevlendirilebilecekler 351
3. Özellik Arz Eden Planlara Karşı Açılacak Davalarda Bilirkişi Kurulunda Uzman Bulundurulması Zorunluluğu 353
4. İmar Planlarına karşı Açılacak Davalarda Bilirkişi İncelemesi ve Raporuyla İlgili Özellik Arz Eden Hususlar 354
B. İmar Planlarına Karşı Açılacak Davalarda Yürütmenin Durdurulması 357
C. İmar Planlarına Karşı Açılacak Davanın Esasının Görülmesi 360
D. İmar Planlarına Karşı Açılan Davalarda Temyiz 365
E. İmar Planlarının İptal Edilmesinin Sonuçları 366
1. İmar Planların İptali 366
2. Plan Değişikliklerinin İptali 368
VI. İMAR PLANINA İTİRAZ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ 370
VII. İMAR PLANINA DAVA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ 372
İkinci Bölüm
PARSELASYON (ARAZİ VE ARSA DÜZENLEMESİ)
İŞLEMLERİNE İTİRAZ VE DAVA
I. GENEL OLARAK PARSELASYON İŞLEMLERİ 375
A. Yasal Dayanak 375
B. Arazi ve Arsa Düzenlemesinin Tarihçesi 380
II. ARAZİ VE ARSA DÜZENLEMESİ İŞLEMLERİNDE MUHTEMEL HUKUKA AYKIRILIK NEDENLERİ 384
A. Arazi ve Arsa Düzenlemesinde Sebep (Hukuki Dayanak) Yönünden Hukuka Aykırılık Halleri 384
1. İmar Planı Bulunmayan Alanlarda Parselasyon Yapılması 385
2. Parselasyon İşleminin İmar Planına Uygun Olmaması 388
3. İdarelerin Arazi ve Arsa Düzenlemesi Yapmaya Zorlanıp Zorlanmayacağı 389
4. Uygulama İmar Planının Yargı Kararıyla İptal Edilmesi Durumu 395
5. Uygulama İmar Planı Değişikliği Durumu 396
B. Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşlemlerinde Amaç Yönünden Hukuka Aykırılık: İnşaata Elverişli Parsel Üretmek Dışında Amaçlarla Parselasyon Yapmak 396
1. Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşlemlerinin Genel Amacı: Kamu Yararının Sağlanması 396
2. Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşlemlerinin Asli Amacı ve Bu Amacın Ortaya Çıkardığı Gereklilikler: İnşaata Elverişli İmar Parseli Üretmek 397
a. Yapılaşmaya Elverişli Parsel Tahsis Zorunluluğu 403
b. Artık Parsel Oluşturulmaması Gerekliliği 404
c. Müstakil Parsel Oluşturma Zorunluluğu 405
d. İnşaat Yapmaya Elverişli Parsel Üretilmesi Mümkün Olmayan Alanların Düzenlemeye Tabi Tutulamaması 406
3. Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşlemlerinin Tali Amacı 407
C. Arazi ve Arsa Düzenlemesinin Yetkisiz Kamu İdaresi Tarafından Yapılması 407
1. Genel Yetki Kuralları 408
a. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde/Dışında 408
b. Büyükşehir Belediyesi Olan Yerlerde 408
(1) Genel Kural: Parselasyon Yapmaya İlçe Belediyelerinin Yetkili Olması 408
(2) Büyükşehir Belediyelerinin Parselasyon Yapmaya Yetkili Olduğu Durumlar 408
(3) İlçe Belediyelerinin Yaptığı Parselasyon İşlemlerinin Büyükşehir Belediyesinin Onayına Tabi Olması 409
(a) Büyükşehir Belediyesinin Onay ve Denetim Yetkisinin Niteliği 409
(b) Parselasyon İşlemlerini Büyükşehir Belediyesine Gönderme Zorunluluğu 409
(c) Gönderme Zorunluluğunun Kapsamı 410
(d) Gönderme Zamanı 411
(e) Büyükşehirlerde Onay Mercii 411
(f) Büyükşehir Belediyesinin 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun 7/b Maddesindeki Denetim Yetkisinin Kapsamı 411
c. 2981 sayılı Kanun Kapsamında Kalan Alanlarda 412
2. Özel Yetki Kuralları 413
a. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri 413
b. Organize Sanayi Bölgelerinde 414
(1) Genel Olarak 414
(2) Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgeleri 414
c. Endüstri Bölgelerinde 415
d. TCDD’ye Ait Taşınmazlarla İlgili Yetkiler 416
e. Gecekondu Alanlarında 417
f. Atatürk Kültür Merkezi Alanında 419
g. Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgeleri ile Turizm Alan ve Merkezlerinde 419
h. Merkezi İdarenin Görevli ve Yetkili Olduğu Kamu Hizmetleri ile Kamu Yatırımları İçin Gerekli Alanlarda 420
(1) Merkezi İdarenin Yetkisi Dâhilindeki Kamu Yatırımları ve Tesisleri İçin Gerekli Alanlarda 420
(2) Kamu ve Özel Sektör Ortaklığı (PPP) Yatırımları İçin Gereken Alanlarda 420
(3) Kamu Yapıları ve Enerji Tesisleriyle İlgili Alt Yapı, Üst Yapı ve İletim Hatlarına İlişkin İmar Planlarında 420
(4) Resmi Bina Tesisler Konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Yetkileri 421
(5) İçişleri Bakanlığının İhtiyaç Duyacağı Taşınmazlar 421
i. Atatürk Orman Çiftliğinde 421
j. Haydarpaşa Limanı ile İlgili Yetkiler 421
k. Kentsel Dönüşüm Alanlarında 422
l. Kuzey Ankara Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu Kapsamında Kalan Yerler