İdari Davalar ve Çözüm Yolları
İçindekileri İncele
Beşinci Baskıya “Sunuş” 6
Dördüncü Baskıya Sunuş 8
Üçüncü Baskıya Sunuş 9
İkinci Baskı Sunuş 10
Birinci Baskı Sunuş 11
Beşinci Baskı Önsöz 12
Birinci Baskı Önsöz 13
Kısaltmalar 37
Birinci Bölüm
İDARİ YARGI YERLERİNDE GEÇERLİ OLAN
USUL KURALLARI
GİRİŞ 41
I. İDARİ YARGI YERLERİ 43
A. İlk Derece İdari Yargı Yerleri 43
1. İdari Yargı Hâkimliğine Alınma ve Atanma 43
2. İdare Mahkemeleri 44
3. Vergi Mahkemeleri 45
4. Ülkemizde Yer Alan İdare ve Vergi Mahkemeleri 45
B. İkinci Derece (İstinaf) İdari Yargı Yerleri 47
1. Bölge İdare Mahkemeleri ve Yargı Çevreleri 47
2. Bölge İdare Mahkemelerinin Oluşumu 50
3. Bölge İdare Mahkemeleri’nin Görevleri 52
4. Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulu 54
a. Başkanlar Kurulunun Oluşumu 54
b. Başkanlar Kurulunun Görevleri 55
5. İstinaf Dairelerinin Görevleri 56
C. Üçüncü Derece (Temyiz) Yargılama Yeri 58
1. Danıştay Üyeliği 58
2. Danıştay Başkanlık Kurulu 59
a. Danıştay Tetkik Hakim ve Savcılarının Atanmaları ve Dairelere Dağılımı 61
b. Başkan ve Üyelerin Dairelerinin Tespiti 61
c. İdari İşler Kurulu Seçimi 61
d. İdari Uyuşmazlık ve Davalarda Görev 62
e. Dava Dairelerinin Görevleri 62
3. Danıştay Başkanlar Kurulu 63
4. Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları 63
5. İstinaf Dairelerinin Faaliyete Geçmesinden Sonra Danıştay’ın Durumu 65
a. Danıştay Başkanı ve Başsavcısı Seçilebilme Süresi 65
b. Daire Sayılarının Azaltılması 65
c. İdari işler Kurulu 66
d. İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları 66
e. Danıştay’ın Görevleri 66
f. Başkanlık Kurulunun Görevleri 67
g. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun Oluşumu, Çalışma Usulü ve Çalışma Süresi 67
II. İDARİ YARGI YERLERİNDE GÖRÜLEN DAVA TÜRLERİ 68
A. İptal Davaları 68
1. İdari İşlem Kavramı, Özellikleri ve Türleri 69
2. İdari İşlemin Unsurları ve İptal Davasında İleri Sürülebilecek Hukuka Aykırılık Halleri 72
a. İdari İşlemin Yetki Unsuru 73
aa. Yetki Unsuru 73
bb. Yetki Unsuru ile İlgili Hukuka Aykırılık Halleri 73
b. İdari İşlemin Şekil Unsuru 74
aa. Belli Başlı Şekil Kuralları 75
aaa. Yazılılık Kuralı 75
bbb. Gerekçe Kuralı 76
ccc. Hazırlık İşlemleri 77
ççç. Kolektif ve Karma İşlemlerde Şekil Kuralları 77
ddd. İlgilinin Savunmasının Alınması 78
eee. Başvuru Makamının ve Süresinin Bildirilmesi 78
fff. Şekil ve Usul Paralelliği İlkesi 79
bb. Şekil Kurallarına Aykırılığın Yaptırımları 79
c. İdari İşlemin Sebep Unsuru 81
d. İdari İşlemin Konu Unsuru 81
e. İdari İşlemin Maksat (Amaç) Unsuru 82
3. İdari İşlemin Tesisiyle Menfaat İhlalinin Bulunması 83
a. Genel Olarak 83
b. Menfaat İhlalinin Güncel Olması 84
c. Dava Devam Ederken Oluşan Değişikliğin Aktüel Menfaat Üzerine Etkisi 87
d. İdarece Sonradan Tesis Edilen Yeni İşlemin Menfaate Etkisi 89
e. İdari Dava Açma Şartı Olan Menfaatin Danıştay Kararlarındaki Yeri 90
B. Tam Yargı Davaları 100
1. Kusur Sorumluluğu 101
2. Kusursuz Sorumluluk 102
3. İdarenin Sorumluluğunu Ortadan Kaldıran veya Azaltan Nedenler 102
4. Danıştay Kararlarında Sorumluluk Halleri 104
C. İdari Sözleşmelerden Doğan Davalar 106
D. İptal ve Tam Yargı Davaları 107
1. Doğrudan Doğruya Tam Yargı Davası Açılması 107
2. İptal ve Tam Yargı Davasının Birlikte Açılması 108
3. İptal Davası Karara Bağlandıktan Sonra Tam Yargı Davası Açılması 109
4. İşlemin İcrasından Sonra Açılan Tam Yargı Davaları 110
5. Konuyla İlgili Yargı Kararları Örnekleri 110
III. İDARİ DAVANIN AÇILMASI 117
A. İdari Dava Dilekçesinde Yer Alacak Hususlar 118
1. Hitabet Kısmı 118
2. Tarafların ve Temsilcilerinin Bilgileri 119
a. Davacı Taraf 119
b. Davacı Vekili 119
c. Davacının TC Kimlik Numarası 120
d. Davalı İdare 120
3. Dava Dilekçesinin İçeriği 121
a. Dava Konusu 121
b. Uyuşmazlık Miktarı 121
c. Tebliğ Tarihi 122
d. Verginin Özellikleri 122
e. Açıklamalar 123
f. Yürütmenin Durdurulması İstemi 123
g. Deliller 124
h. Sonuç ve İstem 124
i. İmza 125
4. Dilekçe Sayısı ve Ekleri 126
a. Dava Dilekçesinin Sayısı 126
b. Ekler Listesi 126
B. İdare Dava Dilekçesi Örneği 127
IV. DAVA DİLEKÇESİNİN VE DİĞER BELGELERİN VERİLECEĞİ YERLER 128
A. Dilekçe ve Belgelerin Sunulacağı Yerler ve Önemi 128
1. Davayı Görecek Merciiye Bizzat ve Posta Kanalıyla Sunulması 128
2. İdare ve/veya Vergi Mahkemesi Aracılığıyla 128
3. Asliye Hukuk Mahkemesi Aracılığıyla 129
4. Konsolosluklar Aracılığıyla 130
5. UYAP Üzerinden Dava Açma 130
B. Dilekçenin Verileceği Yerler Konusundaki Danıştay Kararları 131
V. BİRLİKTE DAVA AÇILAN VE AÇILAMAYAN HALLER 134
A. Aynı Dava Dilekçesiyle Birden Fazla İdare İşleme Karşı Dava Açılması 135
1. Aralarında Maddi Yönden Bağlılık Bulunan İşlemler 135
2. Aralarında Hukuki Yönden Bağlılık Bulunan İşlemler 135
3. Aralarında Sebep – Sonuç İlişkisi Bulunan İşlemler 136
B. Birden Fazla Kişinin Tek Dilekçe İle Dava Açabilmesi 136
1. Davacıların Hak ve Menfaatlerinde İştirak Bulunan İşlemler 136
2. Davaya Yol Açan Maddi Olay veya Hukuki Sebepleri Aynı Olan İşlemler 136
C. Konuyla İlgili Yargı Kararlarından Örnekler 136
VI. DİLEKÇE ÜZERİNE UYGULANACAK İŞLEMLER 142
A. Esas Defterine Kayıt İşlemleri 143
B. Harç ve Posta Ücretlerinin Tahsili 144
1. Nisbi Harç 144
2. Maktu Harç 144
C. İdari Yargı Yerlerinde Başvuru Harcına Tabi Olmayan Haller 145
D. Vergi Yargısında Harçlar 145
E. Dava Açma Aşamasında Harç ve Posta Ücretinin Yetersiz Olması 146
F. Dava Açıldıktan Sonraki Aşamada Posta Avansının Yetersiz Hale Gelmesi 149
G. 2577 Sayılı Yasa’nın 6/4. Maddesi ile 6/5. Maddesi Arasındaki Farklılıklar 150
H. Konuyla İlgili Örnek Yargı Kararları 152
VII. İDARİ YARGIDA GÖRÜLEN DAVALARDA DAVA AÇMA SÜRELERİ 156
A. Genel Olarak İdari Yargıdaki Dava Açma Süresi 156
1. Danıştay ve İdare Mahkemelerinde 156
2. Danıştay ve Vergi Mahkemelerinde 156
B. Özel Dava Açma Süreleri Öngörülen Haller 157
1. 2575 sayılı Danıştay Kanununda Yer Alan Süreler 157
2. 213 sayılı Vergi Usul Kanununda Yer Alan Süre 158
3. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununda Belirlenen Süre 158
4. 2872 sayılı Çevre Kanununda Belirlenen Süre 158
5. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Belirlenen Süre 160
6. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda Belirlenen Süre 160
7. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununda Belirlenen Süre 160
8. 5393 sayılı Belediye Kanununda Belirlenen Süre 160
9. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda Belirlenen Süre 161
10. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununda Belirlenen Süre 161
11. 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununda Belirlenen Süre 161
12. 4733 sayılı Kanunda Belirlenen Süre 161
13. 6183 sayılı Kanunda Belirlenen Süreler 162
14. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda Belirlenen Özel Dava Açma Süreleri 162
15. 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununda Belirlenen Süre 163
16. 6306 sayılı Kanunda Belirlenen Süre 163
C. Dava Açma Sürelerinin Başlangıcı 164
1. İdari Uyuşmazlıklarda 164
2. Vergi, Resim ve Harçlar ile Benzeri Mali Yükümlerle İlgili Uyuşmazlıklarda 165
3. İlanı Gereken veya İlan Edilen Bireysel İşlemlerde 166
4. İlanı Gereken veya İlan Edilen Düzenleyici İşlemlerde 167
D. Dava Açma Süresiyle İlgili Genel Esaslar 168
1. Sürelerin Başlangıç Tarihi 168
2. Sürenin Hesaplanması ve Bitim Tarihi 168
3. Adli Tatilin Sürelere Etkisi 169
4. Yasal Düzenleme İle Dava Açma Süresinin Durdurulması 170
5. Kamu Denetçiliği Kurumu ile Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumuna Başvuru Üzerine Dava Açma Süresinin Durdurulması 171
E. Dava Açma Süreleriyle İlgili Yargı Kararları 172
VIII. GÖREVLİ OLMAYAN YERLERE BAŞVURU 179
A. Madde Hakkında Açıklamalar 179
B. Konuyla İlgili Yargı Kararlarından Örnekler 185
IX. İDARİ İŞLEM VE EYLEMLERE KARŞI YAPILACAK OLAN BAŞVURULAR 190
A. Etkisiz İdari Başvuru ve Etkili İdari Başvuru Ayrımı 190
B. Bir İdari İşlem veya Eylem Yapılmasına İlişkin Yapılan Başvurular 195
1. İdari Makamların Sukutu 195
2. Konuyla İlgili Örnek Yargı Kararları 199
C. Mevcut Bir İdari İşlemle İlişkin Yapılan Başvurular 214
1. Üst Makamlara Başvuru 214
2. Konuyla İlgili Kararlarından Örnekler 218
D. Zorunlu İdari Başvurular 236
1. Doğrudan Doğruya Tam Yargı Davası Açılması 236
2. Konuyla İlgili Örnek Yargı Kararları 239
E. İsteğe Bağlı İdari Başvurular 252
F. Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı Üzerine Yapılan İdari Başvurular 254
G. Düzenleyici İşlemin İptali Üzerine Yapılan İdari Başvurular 255
X. DAVA DİLEKÇELERİ ÜZERİNDEKİ İLK İNCELEMELER VE İLK İNCELEME ÜZERİNE VERİLECEK KARARLAR 259
A. İlk İnceleme Müessesesi ve İlk İnceleme Konuları 259
B. İlk İnceleme Üzerine Verilecek Kararlar 263
1. Görev ve Yetki Konusu 263
a. İdari Yargı Yerlerinin Görevli Olduğu Davalar 265
b. Danıştay’ın İlk Derece Mahkemesi Olarak Görevli Olduğu Davalar 269
c. İdari Yargının Görevine Girmeyen Davalar 270
d. Vergi Mahkemesinin Görevli Olduğu Davalar 271
e. Yetkisiz Makam Tarafından Verilen Kararlar 273
2. İdari Merci Tecavüzü 274
a. Açıklamalar 274
b. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 275
3. Dava Açma Ehliyeti 275
a. Açıklamalar 275
b. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 277
4. İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken Bir İşlem Olması Gerektiği 287
a. Açıklamalar 287
b. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 288
5. Süre Aşımı (Davanın Süresinde Açılmaması) 295
a. Açıklamalar 295
b. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 296
6. Husumet Konusu 302
a. Açıklamalar 302
b. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 302
7. Dilekçenin Reddi Halleri 304
a. Açıklamalar 304
b. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 305
XI. TEBLİGAT VE CEVAP VERME 318
A. Dosyanın Tekemmülü 318
B. İdari Yargıda Islah Müessesesi 320
C. Danıştay Savcısının Görüşünün Tebliği 323
D. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 323
XII. İDARİ YARGI YERLERİNDE DURUŞMA KONUSU 333
A. İdari Yargı Yerlerinde Duruşma Hakkında Açıklamalar 333
B. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 336
XIII. İDARİ YARGI YERLERİNDE DOSYALARIN İNCELENMESİ KONUSU 338
A. Resen Araştırma İlkesi 339
B. Bilgi ve Belge İsteme Konusu 340
C. Dosyaların İncelenme Sırası 341
D. Tek Hakime Ara Kararı Yapabilme İmkanı 346
E. Sonradan İbraz Edilen Belgeler 348
F. Konu Hakkında Yargı Kararı Örnekleri 351
XIV. İVEDİ YARGILAMA USULLERİ 354
A. İvedi Yargılama Usulü 355
1. İvedi Yargılama Usulü Uygulanacak Davalar 355
2. Dava Açma Süresi 356
3. İlk İnceleme ve Tekemmül Konusu 358
4. Dosyaların Karara Bağlanması Konusu 358
5. İvedi Davalarda Verilen Kararların Temyizi 359
6. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 362
B. Çok İvedi Yargılama Usulü 372
1. Maddenin Başlığı ve Konusu 372
2. Dava Açma Süreleri 373
3. Dava Dilekçesi Üzerinde İlk İnceleme 375
4. Savunma Süresi 376
5. Yürütmeyi Durdurma Müessesesinin Uygulanması 376
6. Dosyanın Karara Bağlanma Süreci 377
7. Kararlara Karşı Kanun Yollarına Başvuru 378
8. Danıştay’ın Temyiz İncelemesi ve Karar Verme Süresi 379
9. Kararın Sonuçları 380
10. Konuyla İlgili Yargı Kararı Örnekleri 381
C. Askerî Hizmete İlişkin İdari İşlem ve Eylemlerden Doğan Uyuşmazlıklara Dair Hükümler 392
1. Maddenin Kapsadığı Kişiler 393
2. Dava Dilekçesinde Bulunması Gereken Hususlar 393
3. Dava Dilekçesinin Verilebileceği Yerler 393
4. Yürütmeyi Durdurma Kararı Verilememesi Halleri 394
5. Yargı Yolu Açık Olan İşlemler 394
6. Davaların Görüleceği Yetkili Yargı Yeri 395
XV. İDARİ DAVALARIN KARARA BAĞLANMASI, KARAR TUTANAKLARI, KARARLARIN YAZIMI VE SAKLANMASI 396
A. Davaların Karara Bağlanması 396
B. Tutanaklar 397
1. Açıklamalar 397
2. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 398
D. Kararda Bulunacak Hususlar 400
1. Tarafların İsim ve Adres Bilgileri 401
2. Tarafların İddia ve Savunmalarının Özetleri 401
3. Danıştay’da Görülen Davalarda Yazılacak İsimler 402
4. Duruşmalı Davalarda Durum 402
5. Hukuki Sebep, Gerekçe ve Hüküm 403
6. Yargılama Giderleri 403
7. Karar Tarihi, Kararın Alınma Şekli 404
8. Hakimlerin İsim, Soy isim ve İmzaları 404
9. Karar Veren Merci, Dosya Numaraları 405
10. Kararların Yazım Süresi 406
11. Konuyla İlgili Örnek Yargı Kararları 406
E. Kararların Saklanması ve Tebliği 409
1. Açıklamalar 409
2. Konuyla İlgili Örnek Yargı Kararları 411
XVI. TARAFLARIN KİŞİLİKLERİNDE VE NİTELİĞİNDE DEĞİŞİKLİKLİKLER 415
A. Davanın Taraf ve Kişiliğinde Değişiklik 415
B. Adres Değişikliği Durumu 416
C. 2577 sayılı Yasa’nın 26/3. Maddesinin Tebligat Kanunu’nun 35. Maddesi Karşısında Uygulanma Sorunu 417
D. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 419
XVII. İDARİ YARGIDA YÜRÜTMEYİ DURDURMA MÜESSESESİ 430
A. Yürütmeyi Durdurma Koşulları 430
B. Gerekçeli Olma Zorunluluğu ve Tebligat Süresi 432
C. Yürütmeyi Durdurma İstemli Davalarda Savunma Konusu 433
D. Yürütmeli Davalarda Teminat Alınması Meselesi 434
E. Yürütmeyi Durdurma Kararlarına Karşı İtiraz 434
F. Yürütmeyi Durdurma Kararlarının Yazım Süresi 436
G. İkinci Kez Yürütmeyi Durdurma İsteminde Bulunma 436
H. Konu Hakkında Yargı Kararı Örnekleri 437
XVIII. İDARİ YARGI YERLERİNCE VERİLEN KARARLARIN SONUÇLARI 441
A. Açıklamalar 441
B. 6352 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikler 441
C. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 443
XIX. AÇIKLAMA VE YANLIŞLIĞIN DÜZELTELMESİ İSTEMLERİ 459
A. Açıklama İstemi 459
B. Yanlışlığın Düzeltilmesi 460
C. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 462
XX. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNUNA ATIF YAPILAN HALLER 477
A. Hukuk Muhakemeleri Kanuna Atıf Yapılan Hususlar 477
B. 6100 Sayılı Kanunun Atıf Yapılan Hükümleri 478
1. Hâkimin Davaya Bakmaktan Yasaklılığı ve Reddi 478
a. Yasaklılık Sebepleri 478
b. Çekinme Kararının Sonuçları 478
c. Ret Sebepleri 479
d. Hâkimin Bizzat Çekilmemesi Hâli 479
e. Ret Usulü 479
f. Çekilme Kararının İncelenmesi 479
g. Ret Talebini İncelemeye Yetkili Merci 480
h. Ret Talebinin Geri Çevrilmesi 480
i. Ret Talebinin İncelenmesi 480
k. Ret Talebine İlişkin Kararlara Karşı İstinaf 481
l. Ret Talebine İlişkin Kararların Temyizi 481
2. Ehliyet 481
a. Taraf Ehliyeti 481
b. Dava Ehliyeti 481
c. Davada Kanuni Temsil 481
d. Dava Takip Yetkisi 482
3. Davanın İhbarı 482
a. İhbar ve Şartları 482
b. İhbarın Şekli 482
c. İhbarda Bulunulan Kişinin Durumu 482
d. İhbarın Etkisi 482
e. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 482
4. Davaya Katılma (Müdahale) 483
a. Asli Müdahale 483
b. Fer’î Müdahale 484
c. Fer’î Müdahale Talebi ve İncelenmesi 484
ç. Fer’î Müdahilin Durumu 484
d. Fer’î Müdahalenin Etkisi 484
e. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 484
5. Tarafların Vekilleri 488
a. Genel Olarak 488
b. Davaya Vekâlet Hakkında Uygulanacak Hükümler 488
c. Davaya Vekâletin Kanuni Kapsamı 488
d. Davaya Vekâlette Özel Yetki Verilmesini Gerektiren Hâller 489
e. Birden Fazla Vekil Görevlendirilmesi 489
f. Vekâletnamenin İbrazı 489
g. Vekâletnamesiz Dava Açılması ve İşlem Yapılması 489
h. Vekilin Vekâlet Veren Huzurundaki Beyanı 490
ı. Vekilin veya Vekâlet Verenin Duruşmada Uygun Olmayan Tutum ve Davranışı 490
i. Tarafın Davasını Takip Edebilecek Ehliyette Olmaması 490
k. Vekilin Azli ve İstifasının Şekli 490
l. Vekilin İstifası 490
m. Vekilin Azli 490
6. Teminat 491
a. Teminat Gösterilecek Hâller 491
b. Teminat Gerektirmeyen Hâller 491
c. Teminat Kararı 491
d. Teminatın Tutarı ve Şekli 491
e. Teminat Gösterilmemesinin Sonuçları 491
f. Teminatın İadesi 491
7. Feragat ve Kabul 492
a. Davadan Feragat 492
b. Davayı Kabul 492
c. Feragat ve Kabulün Şekli 492
d. Feragat ve Kabulün Zamanı 492
e. Feragat ve Kabulün Sonuçları 492
f. Feragat ve Kabul Hâlinde Yargılama Giderleri 492
g. Konu Hakkında Yargı Kararı Örnekleri 493
8. Karşı Dava 497
a. Karşı Dava Açılabilmesinin Şartları 497
b. Karşı Davanın Açılması ve Süresi 497
c. Asıl Davanın Sona Ermesi 497
d. Uygulanacak Hükümler 497
9. Bilirkişi İncelemesi 497
a. Bilirkişiye Başvurulmasını Gerektiren Hâller 497
b. Bilirkişi Sayısının Belirlenmesi 497
c. Bilirkişilerin Görevlendirilmesi 497
d. Bilirkişilik Görevinin Kapsamı 498
e. Bilirkişilik Görevini Kabulle Yükümlü Olanlar 498
f. Bilirkişiye Yemin Verdirilmesi 498
g. Bilirkişinin Görevini Yapmaktan Yasaklı Olması ve Reddi 499
h. Bilirkişinin Görev Alanının Belirlenmesi 499
ı. Bilirkişinin Görev Süresi 499
i. Bilirkişinin Haber Verme Yükümlülüğü 500
j. Bilirkişinin Görevini Bizzat Yerine Getirme Yükümlülüğü 500
k. Bilirkişinin Sır Saklama Yükümlülüğü 500
l. Bilirkişinin Yetkileri 500
m. Bilirkişi Açıklamalarının Tespiti ve Rapor 500
n. Bilirkişi Raporunun Verilmesi 501
o. Bilirkişi Raporuna İtiraz 501
ö. Bilirkişinin Oy ve Görüşünün Değerlendirilmesi 501
p. Bilirkişi Gider ve Ücreti 502
r. Bilirkişinin Ceza Hukuku Bakımından Durumu 502
s. Bilirkişinin Hukuki Sorumluluğu 502
ş. Davaların Açılacağı Mahkeme 502
t. Rücu Davasında Zamanaşımı 502
v. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 502
10. Keşif 504
a. Keşif Kararı 504
b. Keşfe Yetkili Mahkeme 504
c. Keşfin Yapılması 504
d. Keşfe Katlanma Zorunluluğu 504
11. Delil Tespiti 505
a. Delil Tespitinin İstenebileceği Hâller 505
b. Görev ve Yetki 505
c. Delil Tespiti Talebi ve Karar 505
d. Acele Hâllerde Tespit 505
e. Delil Tespiti Kararında Uygulanacak Hükümler 506
f. Tutanak ve Diğer Belgeler 506
g. Diğer Geçici Hukuki Korumalar 506
12. Yargılama Giderleri 506
a. Yargılama Giderlerinin Kapsamı 506
b. Delil İkamesi İçin Avans 506
c. Resen Yapılması Gereken İşlemlere İlişkin Giderler 507
d. Yargılama Giderlerinden Sorumluluk 507
e. Dürüstlük Kuralına Aykırılık Sebebiyle Yargılama Giderlerinden Sorumluluk 507
f. Fer’î Müdahale Gideri 507
g. Kötüniyetle veya Haksız Dava Açılmasının Sonuçları 507
h. Vekâlet Ücretinin Taraf Lehine Hükmedilmesi 508
i. Esastan Sonuçlanmayan Davada Yargılama Gideri 508
ı. Yargılama Giderlerine Hükmedilmesi 508
j. Avansın İadesi 508
k. Konu İle İlgili Yargı Kararları Örnekleri 508
13. Adli Yardım 509
a. Adli Yardımdan Yararlanacak Kişiler 509
b. Adli Yardımın Kapsamı 510
c. Adli Yardım Talebi 510
d. Adli Yardım Talebinin İncelenmesi 510
e. Adli Yardım Kararının Kaldırılması 510
f. Adli Yardımla Ertelenen Yargılama Giderlerinin Tahsili 510
g. Adli Yardım Kararıyla Atanan Avukatın Ücretinin Ödenmesi 511
h. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 511
14. Duruşma İle İlgili Atıf Yapılan Konular 512
a. Vekilin veya Vekâlet Verenin Duruşmada Uygun Olmayan Tutum ve Davranışı 512
b. Duruşma düzeni 512
c. Kayıt ve yayın yasağı 512
d. Ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla veya başka yerde duruşma icrası 512
15. Elektronik İşlemler 513
16. Bilirkişilik Kurulları ve Bilirkişilik Kanunu 513
a. Bilirkişilik Kanunu’nun Amaç ve Kapsamı 513
b. Bilirkişi Tanımı 514
c. Bilirkişilikle İlgili Temel İlkeler 514
d. Bilirkişi Danışma Kurulu 516
aa. Danışma Kurulu Üyeleri 516
bb. Danışma Kurulu Toplanma ve Karar Alma Usulü 518
cc. Bilirkişilik Danışma Kurulunun Görevleri: 519
e. Bilirkişilik Daire Başkanlığı 519
f. Bilirkişilik Daire Başkanlığı’nın Görevleri: 520
g. Bilirkişilik Bölge Kurulları 524
h. Bilirkişilik Bölge Kurulu Üyeleri 524
i. Bilirkişilik Bölge Kurulu Toplantı, Karar Alma Usulü ve Denetimi 525
ı. Bilirkişilik Bölge Kurullarının Görevleri 526
j. Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanının Görevleri 527
k. Bilirkişilik Kurulları 528
17. Eski Hale Getirme Müessesesinin İdari Yargıda Uygulanması Konusu 529
18. İcrayı Geri Bırakma Müessesesinin İdari Yargıda Uygulanması Konusu 530
XXI. İDARİ DAVALARDA YETKİLİ YARGI YERLERİ 531
A. İdari Davalarda Genel Yetki Kuralı 531
1. Konu Hakkında Açıklamalar 531
2. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 532
B. Kamu Görevlileri İle İlgili Davalarda Yetki 546
1. Konu Hakkında Açıklamalar 546
a. Atama – Nakil ve Atamama İşlemleri 546
b. Göreve Son Verilmesi ve Görevden Uzaklaştırma İşlemleri 547
c. Disiplin Cezaları, İlerleme, Sicil, Parasal Hak İşlemleri 547
d. Hakim ve Savcılar Tarafından Açılacak İdari Davalar 548
2. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 549
C. Taşınmaz Mallara İlişkin Davalarda Yetki 566
1. Konu Hakkında Açıklamalar 566
2. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 567
D. Taşınır Mallara İlişkin Davalarda Yetki 571
1. Konu Hakkında Açıklamalar 571
E. Tam Yargı Davalarında Yetki 571
2. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 572
F. Vergi Uyuşmazlıklarında Yetki 586
1. Konu Hakkında Açıklamalar 586
a. Vergi, Resim, Harç ve Benzeri Mali Yükümlülükler 586
b. Gümrük Vergileri ve Düzeltme Şikayet Yolu Uyuşmazlıkları 586
c. 6183 Sayılı Kanunla İlgili Uyuşmazlıklar 586
d. Diğer Vergi Uyuşmazlıkları 587
2. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 587
G. Görevsizlik ve Yetkisizlik Hallerinde Yapılacak İşlem 596
1. İlk Derece Mahkemeleri (İdare ve Vergi Mahkemesi) Arasında Çıkan Olumsuz Görev Uyuşmazlıklarda 597
a. Farklı Bölge İdare Mahkemesinin Yargı Çevresinde Bulunan İdare ve Vergi Mahkemesi Arasında Çıkan Olumsuz Görev Uyuşmazlığının Çözümlenmesi 598
b. Aynı Bölge İdare Mahkemesinin Yargı Çevresinde Bulunan İdare ve Vergi Mahkemesi Arasında Çıkan Olumsuz Görev Uyuşmazlığının Çözümlenmesi 600
2. Konu Hakkında Örnek Yargı Kararları 604
3. İlk Derece Mahkemeleri ile Danıştay Arasında Çıkan Olumsuz Görev Uyuşmazlığının Çözümlenmesi 604
4. Üst Derece Yargı Yerlerinde Çıkan Olumsuz Görev Uyuşmazlıklarının Çözümlenmesi 608
a. Danıştay Dava Daireleri Arasında Çıkan Görev Uyuşmazlıklarının Çözümlenmesi 608
b. Danıştay ile Bölge İdare Mahkemeleri Arasında Çıkan Görev Uyuşmazlıklarının Çözümlenmesi 609
c. Bölge İdare Mahkemesi Daireleri Arasında Çıkan Görev Uyuşmazlıklarının Çözümlenmesi 610
H. Olumlu Görev Uyuşmazlığının Çözümlenmesi 612
1. İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla Bakılan Davalarda 612
2. Üst Derece Mahkemesi Sıfatıyla Bakılan Davalarda 613
İ. Merci Tayini 613
XXII. BAĞLANTILI DAVALAR 614
A. Bağlantılı Dava Kavramı 614
B. Bağlantılı Davaların Danıştay’da İncelenmesi 615
C. Bağlantılı Davaların Bölge İdare Mahkemelerinde İncelenmesi 616
D. Bağlantının Varlığı 616
E. Bağlantıya İlişkin Diğer Esaslar 617
F. Konu Hakkında Yargı Kararı Örnekleri 617
XXIII. KARARLARA KARŞI BAŞVURU YOLLARI 635
A. İstinaf Başvuru Yolu 636
1. İstinaf Kavramı 636
2. Kimler İstinaf Yoluna Başvurabileceği Hakkında 638
3. İdari Yargıdaki İstinaf Yerleri 639
4. İstinaf Yoluna Başvuru Süresi 639
5. İstinaf Başvurusuna Gidilecek Dava Türleri 640
6. İstinaf Kararlarının Kesinliği Meselesi 641
7. İstinaf Başvurusu Yapılmayan Dava Türleri 641
8. İstinaf Yoluna Başvurulmayan Davalarda Başvuru Yolu 642
9. İstinaf Başvuruları Ne Şekilde Yapılacağı Konusu 645
10. İstinaf Başvuru Dilekçesi Üzerine Yapılacak İşlemler 646
11. İstinaf Başvurularında Dosyanın Tekemmülü 647
12. İstinaf Dairelerinde Tebligat ve Posta Hizmetlerinin Yürütülmesi 648
13. İstinaf Dairesine Doğrudan Açılan Davalar 649
14. İstinaf Dairesine Başvuruda Harçlar ve Yargılama Giderleri