İdare Hukuku Ders Kitabı (9786253612559)

Önsöz 5
Kısaltmalar 27
1. BÖLÜM
İDARE HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI
(İDARE KAVRAMI VE İDARE HUKUKU)
I. İDARE 29
A. İDARE KAVRAMI 29
B. KAMU İDARESİ–ÖZEL İDARE AYIRIMI 30
C. İDARE HUKUKUNDA İKİLİ AYIRIM: İDARE ORGANI VE İDARİ FONKSİYON AYIRIMI 32
1. İdare Organı: Organik (Yapısal/Teşkilat) Anlamda İdare 32
2. İdari Fonksiyon: İşlevsel (Maddi, Fonksiyonel) Anlamda İdare 34
a. İdari Fonksiyonun Yasama Fonksiyonundan Ayrımı 34
b. İdari Fonksiyonun Yargı Fonksiyonunda Ayrımı 35
c. İdari Fonksiyonun Hükümet (Siyasi) Fonksiyonunda Ayrımı 35
3. İdari Fonksiyonun Temel Özellikleri 35
a. Amacı Kamu Yararıdır 35
b. Konusu Kamu Hizmetleridir 36
c. Üstün ve Ayrıcalıklı Yetkiler (Kamu Gücü/Kudreti) Kullanılarak Yerine Getirilir 36
d. İdari İşlem ve Eylemlerle Yürütülür 36
e. Kendiliğinden (Re’sen) Harekete Geçer ve İcra Edilir 36
f. Sürekli ve Kesintisiz Bir Devlet Fonksiyonudur 36
g. İdare Hukukuna Tabi Olup Uyuşmazlıkları Kural Olarak İdari Yargıda Çözülür 37
4. Organik (Yapısal/Teşkilat) ve İşlevsel (Maddi, Fonksiyonel) İdarenin Kesişmesi ve Sınırları 37
5. Organik (Yapısal/Teşkilat) ve İşlevsel (Maddi, Fonksiyonel) İdarenin Ortak Özellikleri 39
II. İDARE HUKUKU 39
A. İDARE HUKUKUNUN DOĞUŞU VE KISA TARİHSEL GELİŞİMİ 39
B. İDARE HUKUKUNUN TANIMI 42
C. İDARE HUKUKUNUN KONUSU 45
D. İDARE HUKUKUNUN ÖZELLİKLERİ 47
1. Yeni (Genç) Bir Hukuk Dalıdır 48
2. Bağımsız (Müstakil/Özerk) Bir Hukuk Dalıdır 48
3. Tedvin (Kodifiye) Edilmemiş Bir Hukuk Dalıdır 48
4. İçtihadi Bir Hukuk Dalıdır 48
5. Statü Hukukudur (Kuralsal/Nizami Niteliktedir) 49
6. İşlemleri Tek Taraflı ve İcraidir 49
7. Kamu Yararı Düşüncesi Egemendir 49
8. Uyuşmazlıkları Kural Olarak Bağımsız İdari Yargıda Çözümlenir 50
E. İDARE HUKUKUNUN KAYNAKLARI 50
1. Yazılı Kaynaklar 51
a. Anayasa 52
b. Kanunlar 54
c. Uluslararası Andlaşmalar 56
d. (Eski Dönem) Kanun Hükmünde Kararnameler 57
e. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri 60
aa. Olağan Dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ve Anayasal Sınırları 62
bb. Olağanüstü Dönem (OHAL) Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri 65
cc. Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Yargısal Denetimi 65
dd. Olağanüstü Dönem (OHAL) CBK’lerinin Denetimsizliği 66
ee. CBK ve Cumhurbaşkanı Kararı (Bireysel İşlem) Ayrımı 66
ff. Geçiş Dönemi Rejimi (Geçici Madde 21/F Güvencesi) 67
f. Yönetmelikler 68
aa. Yönetmeliğin Anayasal Dayanağı ve 2017 Reformunun Etkisi 68
bb. Yönetmelik Çıkarma Yetkisi (Yetki Unsuru) 69
cc. Yönetmeliklerin Şekil/Usul Kuralları 70
dd. Yönetmeliklerin Yargısal Denetimi 72
g. Adsız Düzenleyici İşlemler (Genelge, Yönerge, Tebliğ, Sirküler, Tamim vb.) 73
2. Yazılı Olmayan Kaynaklar: Örf ve Adet Hukuku ile İdari Teamül 77
3. Yardımcı Kaynaklar 77
a. Yargısal İçtihatlar (Mahkeme Kararları) 78
b. Doktrin (Öğreti/Bilimsel İçtihatlar) 78
4. Hukukun Genel İlkeleri 80
BÖLÜM KAYNAKÇASI 81
2. BÖLÜM
İDARE HUKUKUNA VE İDARİ TEŞKİLATA HAKİM OLAN İLKELER
I. İDARE HUKUKUNA HAKİM OLAN İLKELER 83
A. TEMEL İLKE: HUKUK DEVLETİ 83
1. Hukuk Devletinin Terminolojisi 83
2. Hukuk Devletinin Tanımı 84
3. Hukuk Devletinin Unsurları 85
a. Hukuk Devletinin Maddi Unsurları 86
b. Hukuk Devletinin Şekli Unsurları 87
B. SOSYAL DEVLET 92
1. Sosyal Devletin Kavramsal Çerçevesi, Ekonomiye Müdahale ve Planlama Ödevi 92
2. Kamu Hizmetlerinde “Meccanilik” (Bedelsizlik) İlkesi ve Ücretlendirme 93
3. Sosyal ve İktisadi Ödevlerin Sınırı: Mali Kaynakların Yeterliliği 94
4. İdarenin Mali Sorumluluğunda “Kusursuz Sorumluluk” Boyutu 94
5. Sosyal Devletin Hedefleri ve Alt İlkeleri 94
C. EŞİTLİK 96
1. Eşitlik İlkesinin Anayasal Temeli ve İdareyi Bağlayıcılığı 96
2. Eşitlik İlkesinin Kavramsal Boyutları: Mutlak ve Nispi Eşitlik 97
a. Mutlak (Şekli/Aritmetik) Eşitlik/Kanun Önünde Eşitlik 97
b. Nispi (Maddi/Hukuksal/Geometrik) Eşitlik 98
3. Sosyal Devletin Gereği Olarak Pozitif Ayrımcılık ve Dağıtıcı Adalet 99
4. Eşitlik İlkesinin İdare Hukukundaki Başlıca Yansımaları 99
a. Kamu Hizmetlerinin Sunumunda ve Yararlanmada Eşitlik (Tarafsızlık) 99
b. Kamu Görevlerine (Memuriyete) Girişte Eşitlik 101
c. Düzenleyici İşlemlerde Eşitlik ve İdarenin Kendi Kurallarına Uyması 103
d. Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik ve Kusursuz Sorumluluk 103
D. İDARENİN KANUNİLİĞİ 104
1. İdarenin Kanuniliği İlkesinin Boyutları (Etkileri) 104
a. Kanuna Saygı (Kanuna Aykırı Olmama / İntra Legem) İlkesi 104
b. Kanuni Dayanak (Kanuna Dayanma / Secundum Legem) İlkesi 105
2. Kanuni İdare İlkesinin Teorik Temelleri 106
a. Yürütmenin Türevselliği ve Yasama Yetkisinin Devredilmezliği 106
b. Egemenlik Yetkisi 107
c. Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlandırılması Rejimi 107
3. İdarenin Kanuniliğinin Uygulama Alanı 107
a. İdarenin Kanunla Kurulması (Teşkilatın Kanuniliği) 107
b. İdarenin Görev ve Yetkilerinin Kanunla Belirlenmesi 107
II. İDARİ TEŞKİLATA HAKİM OLAN İLKELER 108
A. MERKEZDEN YÖNETİM (MERKEZİYET) İLKESİ 108
1. Tanım 108
2. Merkezden Yönetimin Türleri (Siyasi ve İdari Merkeziyetçilik) 108
3. Merkezden Yönetimin Özellikleri 109
4. Merkezden Yönetimin Faydaları 109
5. Merkezden Yönetimin Sakıncaları 110
6. Yetki Genişliği İlkesi: Tanımı ve Özellikleri 111
a. Tanım 111
b. Özellikleri 112
B. YERİNDEN YÖNETİM (ADEM–İ MERKEZİYET) İLKESİ 113
1. Yerinden Yönetim (Adem–i Merkeziyet) İlkesinin Tanımı ve Terminolojisi 113
a. Tanım 113
b. Terminoloji Sorunu 113
2. Yerinden Yönetimin Türleri 114
3. İdari Yerinden Yönetim Türlerinin Karşılaştırılması 114
4. Yerinden Yönetimin Özellikleri 115
5. Yerinden Yönetimin Faydaları 117
6. Yerinden Yönetimin Sakıncaları 117
7. Merkezden ve Yerinden Yönetimin Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi 118
C. İDARENİN BÜTÜNLÜĞÜ İLKESİ 121
1. Hiyerarşi Kavramı 122
2. Hiyerarşi Yetkisinin Özellikleri 122
3. Hiyerarşik Amirler 124
4. Hiyerarşik Yetkinin Kapsamı (Kişiler ve İşlemler Üzerindeki Yetkiler) 125
a. Kişiler (Memurlar) Üzerindeki Yetkiler 125
b. Kanunsuz Emir 127
c. İşlemler Üzerindeki Yetkiler 129
5. Hiyerarşiye Tabi Olmayanlar 133
6. İdari Vesayet Kavramının Tanımı ve Anayasal Çerçevesi 134
7. İdari Vesayetin Özellikleri 136
8. Vesayet Makamlarının Kişiler ve İşlemler Üzerindeki Yetkileri 139
a. Kişiler Üzerindeki Vesayet Yetkileri 140
b. İşlemler Üzerindeki Vesayet Yetkileri 143
aa. İşlemden Önceki (Önleyici) Vesayet Yetkileri 144
bb. İşlemden Sonraki (Düzeltici/Tamamlayıcı) Vesayet Yetkileri 145
9. Vesayetin İçermediği Yetkiler 150
10. Hiyerarşi ile İdari Vesayet Yetkisinin Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi 151
D. KAMU TÜZEL KİŞİLİĞİ 152
1. Kişilik Kavramı ve Tüzel Kişilerin Karşılaştırması 152
a. Kişilik Kavramı 152
b. Özel Hukuk ve Kamu Hukuku Tüzel Kişilerinin Karşılaştırması 153
c. Şematik Olarak Kişiler 155
2. Kamu Tüzel Kişilerinin Kurulma ve Sona Erme Şekilleri 155
a. Anayasa Hükmü ile Kurulma 155
b. Kanun ile Kurulma 156
c. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) ile Kurulma 156
d. İdari İşlem (Karar) ile Kurulma 157
e. Sona Erme 157
3. Kamu Tüzel Kişiliği Ölçütleri 157
a. Kuruluş Biçimi 158
b. Kamu Gücü Ayrıcalıklarına Sahip Olma (Üstün Yetkiler) 158
c. Mal ve Gelirlerin Statüsü 158
d. Personelin Statüsü 158
e. Kamu Yararı Amacı 158
4. Kamu Tüzel Kişilerinin Türleri 159
a. Devlet Tüzel Kişiliği 159
b. Mahalli İdareler (Kamu İdareleri) 159
c. Kamu Kurumları (Hizmet Yönünden Yerinden Yönetimler) 159
d. Kamu Kurumu Niteliğinde Meslek Kuruluşları 160
5. Kamu Tüzel Kişiliğine Sahip Olmanın Sonuçları 160
a. Tek Taraflı İcrai İşlem Yapabilme ve Re’sen İcra 160
b. Düzenleyici İşlem Yapma Yetkisi 160
c. Mülkiyet Hakkına Müdahale (Kamulaştırma) 160
d. Malların ve Alacakların Statüsü (Haczedilemezlik) 161
e. Personel Rejimi 161
f. Yargı Yolu 161
g. İdari Denetim/İdari Vesayet 161
BÖLÜM KAYNAKÇASI 162
3. BÖLÜM
TÜRK İDARİ TEŞKİLATI
I. TÜRK İDARİ TEŞKİLATI 165
II. MERKEZDEN YÖNETİM TEŞKİLATI (MERKEZİ YÖNETİM) 166
III. MERKEZ (BAŞKENT) TEŞKİLATI 167
A. CUMHURBAŞKANI VE CUMHURBAŞKANLIĞI TEŞKİLATI 168
1. Cumhurbaşkanı 169
a. Cumhurbaşkanının Seçilmesi 170
b. Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri 170
2. Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı 173
a. Cumhurbaşkanı Yardımcılığı 176
b. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği 178
c. Cumhurbaşkanı Özel Kalem Müdürlüğü 179
d. Cumhurbaşkanlığı Ofisi 180
e. Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları 184
f. Cumhurbaşkanlığına Bağlı, Cumhurbaşkanı ile İlgili veya İlişkili Kurum ve Kuruluşlar 187
g. Devlet Denetleme Kurulu 188
B. BAKANLIKLAR 189
C. BAŞKENTTEKİ YARDIMCI KURULUŞLAR 194
1. Danıştay 194
2. Sayıştay 196
3. Milli Güvenlik Kurulu 196
4. Ekonomik ve Sosyal Konsey 197
IV. TAŞRA TEŞKİLATI 198
A. İL GENEL İDARESİ 200
1. Vali 202
a. Valinin Atanması 202
b. Valinin Görev ve Yetkileri 204
2. İl İdare Şube Başkanları (İl Müdürleri) 210
3. İl İdare Kurulu 212
B. İLÇE İDARESİ 216
1. Kaymakam 216
a. Kaymakamın Atanması 216
b. Kaymakamın Görev ve Yetkileri 217
2. İlçe İdare Şube Başkanları (İlçe Müdürleri) 219
3. İlçe İdare Kurulu 220
C. BUCAK İDARESİ 220
D. BÖLGE İDARESİ 221
III. YERİNDEN YÖNETİM TEŞKİLATI 222
I. YER YÖNÜNDEN YERİNDEN YÖNETİM (MAHALLİ İDARELER) 224
A. İL ÖZEL İDARESİ 227
1. İl Özel İdaresinin Görev ve Yetkileri 227
2. İl Özel İdaresinin Organları 229
a. İl Genel Meclisi 230
b. İl Encümeni 231
c. Vali 232
3. İl Özel İdaresinin Bütçesi 233
4. İl Özel İdaresi Üzerinde Kullanılabilen İdari Vesayet Yetkileri 234
a. İl Genel Meclisinin Feshi ve Sonuçları 234
b. İl Genel Meclisi Kararlarının Kesinleşmesi 235
c. Görevden Uzaklaştırma 235
d. Meclisin Bilgi Edinme ve Denetim Yolları 236
B. BELEDİYE İDARESİ 238
1. Belediyenin Kurulması 239
2. Belediyenin Görev ve Yetkileri 240
3. Belediyenin Organları 242
a. Belediye Meclisi 243
aa. Belediye Meclisinin Görev ve Yetkileri 243
bb. Belediye Meclisinin Bilgi Edinme ve Denetim Yolları 244
cc. Belediye Meclis Kararlarının Kesinleşmesi 246
b. Belediye Encümeni 248
c. Belediye Başkanı 249
aa. Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri 249
bb. Belediye Başkanlığının Sona Ermesi 250
4. Belediye Üzerinde Kullanılabilen İdari Vesayet Yetkileri 252
a. Belediye Meclisinin Feshi 252
b. Belediye Organlarının ve Üyelerinin Görevden Uzaklaştırılması 252
C. BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ 253
1. Büyükşehir Belediyesinin Görevleri 254
2. Büyükşehir Belediyesinin Organları 258
a. Büyükşehir Belediye Meclisi 258
b. Büyükşehir Belediye Encümeni 259
c. Büyükşehir Belediye Başkanı 259
3. Büyükşehir Belediyesinin Bütçesi 260
D. KÖY İDARESİ 261
1. Köy İdaresinin Kurulması 261
2. Köy İdaresinin Görevleri 262
3. Köy İdaresinin Organları 264
4. Köy İdaresinin Bütçesi 264
5. Köy İdaresi Üzerinde İdari Vesayetin Görünümü 265
II. HİZMET YÖNÜNDEN YERİNDEN YÖNETİM KURULUŞLARI (KAMU KURUMLARI) 266
A. İDARİ KAMU KURUMLARI 267
B. İKTİSADİ KAMU KURUMLARI (KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ–KİT) 267
C. SOSYAL KAMU KURUMLARI 269
D. BİLİMSEL–TEKNİK–KÜLTÜREL KAMU KURUMLARI 269
III. KAMU KURUMU NİTELİĞİNDEKİ MESLEK KURULUŞLARI 269
IV. DÜZENLEYİCİ VE DENETLEYİCİ KURUMLAR (BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELER) 273
BÖLÜM KAYNAKÇASI 283
4. BÖLÜM
İDARİ İŞLEMLER
I. İDARENİN FAALİYET ARAÇLARI 285
A. İDARENİN EYLEMLERİ 285
1. İdarenin İdari Olmayan Eylemleri 286
2. İdari Eylemler 290
B. İDARENİN SÖZLEŞMELERİ 295
C. İDARİ İŞLEM KAVRAMI VE TANIMI 296
II. İDARİ İŞLEMİN ÖZELLİKLERİ 300
A. İDARİ FONKSİYON KAPSAMINDA TESİS EDİLMESİ 301
B. TEK YANLI OLMASI 304
C. KAMU GÜCÜ KULLANILMASI 305
Ç. HUKUKA UYGUNLUK KARİNESİNDEN YARARLANMASI 306
D. KAMU YARARI AMACINA YÖNELİK OLMASI 306
E. İCRAİ OLMASI 306
1. İcrailik Kavramı 307
2. Resen İcra Edilebilirlikten Farkı 309
3. İcrai Olmayan İşlemler 311
a. Hazırlık İşlemleri 311
aa. Raporlar 312
ab. Teklifler 314
ac. Tutanaklar 314
ad. Görüşler 314
b. Bildirici İşlemler 317
c. İç Düzen İşlemleri 319
d. Tebligat İşlemleri 321
III. İDARİ İŞLEMİN TÜRLERİ 322
A. MADDİ BAKIMDAN İDARİ İŞLEMLER 322
1. Düzenleyici İşlem 323
a. Cumhurbaşkanı Kararnameleri 324
b. Yönetmelikler 330
c. İdarenin Diğer Düzenleyici İşlemleri (Adsız Düzenleyici İşlemler) 335
2. Birel (Bireysel) İşlem 338
a. Şart (Koşul) İşlem 338
b. Sübjektif (Öznel) İşlem 339
3. Genel Karar 339
B. İRADENİN AÇIKLANMA ŞEKLİ BAKIMINDAN İDARİ İŞLEMLER 341
1. Sarih (Açık) İdari İşlem 341
2. Zımni (Örtülü) İdari İşlem 341
C. İRADE AÇIKLAYANLARIN SAYISI BAKIMINDAN İDARİ İŞLEMLER 342
1. Basit (Tek) İradeli İdari İşlem 343
2. Birleşik İradeli İdari İşlem 343
a. Kolektif İşlem 343
b. Karma İşlem (Birleşme İşlem) 344
Ç. HUKUKİ ETKİSİ BAKIMINDAN İDARİ İŞLEMLER 345
1. Emredici – Yapıcı (İnşai) – Belirleyici İdari İşlemler 345
2. Yararlandırıcı – Yükümlendirici – Garanti Edici İdari İşlemler 346
3. Sürekli – Geçici Etkili İdari İşlemler 347
IV. İDARİ İŞLEMİN UNSURLARI 347
A. YETKİ UNSURU 348
1. Yetkinin Özellikleri 348
a. Yetkinin Kamu Düzeninden Olması 348
b. Yetkisizliğin Asıl Yetkinin İstisna Olması 349
c. Yetkinin Yükümlülük Olması 350
d. Yetkisizliğin Sonradan Düzeltilememesi 350
e. Yetkide Paralellik İlkesi 350
2. Yetki Unsurunun Çeşitleri 351
a. Kişi Bakımından Yetki 352
b. Konu Bakımından Yetki 354
c. Yer Bakımından Yetki 358
d. Zaman Bakımından Yetki 360
3. Yetki Kullanımının İstisnaları (Yetkisizliği Gideren Haller) 363
a. Yetki Devri 364
aa. Yetki Devrinin Tanımı ve Kapsamı 364
ab. Yetki Devrinin Geçerlilik Şartları 366
ac. Yetki Devrinin Hukuki Sonuçları 369
b. İmza Devri 371
ba. İmza Devrinin Tanımı 371
bb. İmza Devrinin Geçerlilik Şartları 372
bc. İmza Devrinin Hukuki Sonuçları 372
c. Vekalet 374
ca. Vekalet Verme 375
cb. Vekâleten Atama 376
cc. Tedviren Görevlendirme 378
d. Fiili Memur Teorisi 380
da. Görünüş Teorisi 381
db. Zaruret Hali 382
e. Cari İşlerin Yürütülmesi 382
4. Yetki Unsurundaki Hukuka Aykırılıklar ve Yaptırımları 383
a. Fonksiyon Gaspı 383
b. Yetki Gaspı 386
c. Yetki Tecavüzü 387
d. Ağır ve Bariz Yetki Tecavüzü 388
B. ŞEKİL / USUL UNSURU 389
1. Tanımı ve Kapsamı 389
2. Şekilde / Usulde Paralellik İlkesi 392
3. Şekil / Usul Unsuru Sakatlıkları ve Yaptırımları 392
C. SEBEP UNSURU 395
1. İdari İşlemin Sebebinin Mevzuatta Düzenlenme Şekilleri 395
a. Sebebi Açıkça Gösterilen İşlemler 395
b. Sebebi Belirsiz Kavramlarla Gösterilen İşlemler 396
c. Sebebi Gösterilmeyen İşlemler 396
2. Sebep Unsurundaki Sakatlıklar ve Yaptırımları 397
3. Sebep İkamesi 398
4. Sebeplerin Çokluğu 401
D. KONU UNSURU 402
1. Tanımı ve Kapsamı 402
2. Bağlı Yetki– Takdir Yetkisi 403
3. Konu Unsurundaki Sakatlıklar ve Yaptırımları 405
a. İmkânsız Olan Haller 406
b. Mevzuata Aykırı Haller 406
c. Ölçülülük İlkesine Aykırı Haller 408
d. Konu Unsuruna Aykırı Diğer Haller 409
da. Kazanılmış Hak – Müesses Durum Kavramı 409
db. Haklı Beklenti – Eksik Düzenleme Kavramı 410
E. AMAÇ UNSURU 412
1. Tanımı ve Kapsamı 412
2. Amaç Sakatlıkları ve Yaptırımları 413
V. İDARİ İŞLEMLERİN SONA ERMESİ 415
A. İDARİ İŞLEMİN KENDİLİĞİNDEN SONA ERMESİ 415
B. İDARİ İŞLEMİN MAHKEME KARARI İLE İPTAL EDİLMESİ 416
C. İDARİ İŞLEMİN VARLIĞINA İDARE TARAFINDAN SON VERİLMESİ 417
1. İdari İşlemin Kaldırılması 417
2. İdari İşlemin Geri Alınması 421
BÖLÜM KAYNAKÇASI 428
5. BÖLÜM
İDARENİN SÖZLEŞMELERİ – KAMU İHALELERİ
I. İDARE HUKUKU AÇISINDAN SÖZLEŞME KAVRAMI 435
II. İDARİ SÖZLEŞMELER – İDARENİN ÖZEL HUKUK SÖZLEŞMELERİ AYRIMI 436
A. İDARENİN ÖZEL HUKUK SÖZLEŞMELERİ 436
B. İDARİ SÖZLEŞMELER 439
III. TÜRK HUKUKUNDA İDARİ SÖZLEŞMELERİN TÜRLERİ 443
A. KAMU HİZMETİ İMTİYAZ SÖZLEŞMELERİ 444
B. İLTİZAM SÖZLEŞMELERİ 446
C. MÜŞTEREK EMANET SÖZLEŞMELERİ 447
D. KAMU İSTİKRAZ SÖZLEŞMELERİ 448
E. İDARİ HİZMET SÖZLEŞMELERİ 448
IV. SÖZLEŞMELERİN AKDEDİLMESİ – KAMU İHALESİ 449
A. GENEL OLARAK 449
B. KAMU İHALELERİNE HAKİM OLAN İLKELER 450
C. İHALE USULLERİ 456
1. Devlet İhale Kanunu’nda Düzenlenen İhale Usulleri 456
2. Kamu İhale Kanunu’nda Düzenlenen İhale Usulleri 457
D. İHALENİN AŞAMALARI 458
1. Hazırlık Aşaması 459
2. İhale Aşaması 461
3. Sözleşme Aşaması 463
E. ELEKTRONİK KAMU ALIMLARI PLATFORMU 464
F. İHALE KAYNAKLI UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜM YOLLARI 465
V. İDARİ SÖZLEŞMELERDE TARAFLARIN HAK VE BORÇLARI 467
VI. İDARİ SÖZLEŞMELER ÜZERİNDE GERÇEKLEŞEN YENİ OLAYLARIN ETKİSİ 468
A. MÜCBİR SEBEP 468
B. FEDÜPRENS TEORİSİ 469
C. ÖNGÖRÜLEMEZLİK TEORİSİ 470
VII. İDARENİN SÖZLEŞMELERİNİN SONA ERMESİ 471
VIII. İDARENİN SÖZLEŞMELERİNDEN KAYNAKLANAN UYUŞMAZLIKLARDA YARGISAL DENETİM 472
BÖLÜM KAYNAKÇASI 474
6. BÖLÜM
KAMU HİZMETİ
I. KAMU HİZMETİ KAVRAMI 477
II. KAMU HİZMETİNİN KURULMASI VE KALDIRILMASI 480
III. KAMU HİZMETLERİNİN TEMEL İLKELERİ 481
A. SÜREKLİLİK / DEVAMLILIK İLKESİ 482
B. UYARLAMA / DEĞİŞKENLİK İLKESİ 483
C. EŞİTLİK İLKESİ 484
D. KAMU HİZMETİNİN BEDELSİZLİĞİ / MECCANİLİK İLKESİ 485
IV. KAMU HİZMETLERİNİN TÜRLERİ 487
V. KAMU HİZMETİNİN GÖRÜLME USULLERİ 489
A. KAMU HİZMETİNİN DOĞRUDAN İDARE TARAFINDAN GÖRÜLMESİ 489
B. KAMU HİZMETİNİN ÖZEL KİŞİLER TARAFINDAN GÖRÜLMESİ 490
1. Tek Taraflı Görevlendirme Usulü – Ruhsat Usulü 491
2. Sözleşme İle Görevlendirme Usulü 492
a. İmtiyaz Usulü 492
aa. İmtiyaz Kavramı ve Özellikleri 492
ab. İmtiyaz Konusunda Yasal Düzenlemeler 493
ac. Tarafların Yetki ve Sorumlulukları 495
b. İltizam Usulü 496
c. Müşterek Emanet Usulü 497
BÖLÜM KAYNAKÇASI 498
7. BÖLÜM
KOLLUK
I. KAVRAMSAL OLARAK KOLLUK 501
II. KOLLUK – KAMU DÜZENİ İLİŞKİSİ 502
III. KAMU DÜZENİNİN UNSURLARI 504
A. GENEL GÜVENLİK 505
B. GENEL SAĞLIK 506
C. DİRLİK VE ESENLİK 507
D. GENEL AHLAK 508
E. KAMUSAL ESTETİK 509
F. İNSAN ONURU 510
IV. KOLLUK TÜRLERİ 510
A. ADLİ KOLLUK – İDARİ KOLLUK AYRIMI 510
B. ADLİ VE İDARİ KOLLUĞUN ÖZELLİKLERİ 512
V. İDARİ KOLLUK TÜRLERİ 514
A. GENEL İDARİ KOLLUK 515
1. Polis 515
2. Jandarma 515
3. Sahil Güvenlik 516
4. Çarşı ve Mahalle Bekçileri 517
B. ÖZEL İDARİ KOLLUK 518
VI. KOLLUK İŞLEMLERİ 519
A. DÜZENLEYİCİ KOLLUK İŞLEMLERİ 519
B. BİREYSEL KOLLUK İŞLEMLERİ 520
C. KOLLUK EYLEMLERİ 520
VII. KOLLUK USULLERİ 521
A. SERBESTLİK USULÜ 521
B. BİLDİRİM USULÜ 521
C. İZİN USULÜ 522
VIII. TEMEL HAK VE HÜRRİYETLER BAĞLAMINDA KOLLUK YETKİLERİNİN SINIRLARI 523
A. ANAYASAL SINIRLAR 524
1. Kanunla Düzenleme 524
2. Anayasada Belirtilen Sebeplere Dayanılması 524
3. Ölçülülük İlkesi 525
B. DOĞRUDAN KOLLUK FAALİYETİNDEN KAYNAKLANAN SINIRLAR 526
IX. İDARİ KOLLUK TEDBİRLERİNE UYMAMANIN MÜEYYİDELERİ 527
X. ÖZEL GÜVENLİK 528
XI. KOLLUK GÖZETİM KOMİSYONU 530
BÖLÜM KAYNAKÇASI 532
8. BÖLÜM
KAMU MALLARI
I. KAMU MALI KAVRAMI 535
II. KAMU MALLARININ SINIFLANDIRILMASI 538
A. TAHSİS AMACINA GÖRE KAMU MALLARI 539
1. Sahipsiz Mallar 539
2. Orta Malları 540
3. Hizmet Malları 541
B. DİĞER SINIFLANDIRMALAR 542
III. KAMU MALLARININ ÖZELLİKLERİ 543
A. KAMU MALLARI DEVİR VE FERAĞ EDİLEMEZ 543
B. KAMU MALLARI HACZEDİLEMEZ 544
C. KAMU MALLARI ZAMANAŞIMI İLE KAZANILAMAZ 546
D. KAMU MALLARININ TAPUYA TESCİL ZORUNLULUĞU YOKTUR 546
E. KAMU MALLARI KAMULAŞTIRILAMAZ 547
F. KAMU MALLARI VERGİ, RESİM, HARÇ VE BENZERİ MALİ YÜKÜMLÜLÜKLERE TABİ DEĞİLDİR 547
G. KAMU MALLARI ÖZEL OLARAK KORUNUR 547
IV. KAMU MALLARINDAN YARARLANMA 548
A. GENEL YARARLANMA 549
1. Serbestlik İlkesi 549
2. Eşitlik İlkesi 549
3. Yararlanmanın Karşılıksız Olması İlkesi 550
B. ÖZEL YARARLANMA 550
1. İzne Bağlılık İlkesi 551
2. Ücretlilik İlkesi 551
3. Yararlanmanın Geçiciliği İlkesi 551
V. KAMU MALI NİTELİĞİNİN KAZANILMASI VE KAYBEDİLMESİ 551
BÖLÜM KAYNAKÇASI 554
9. BÖLÜM
İDARENİN MAL EDİNME USULLERİ
I. DEVLETLEŞTİRME 555
II. İSTİMVAL 557
III. GEÇİCİ İŞGAL 558
IV. KAMULAŞTIRMA 559
A. KAMULAŞTIRMANIN TEMEL İLKELERİ 560
B. KAMULAŞTIRMANIN UNSURLARI 560
1. Yetki Unsuru 561
2. Şekil Unsuru 562
3. Sebep Unsuru 563
4. Konu Unsuru 563
5. Amaç Unsuru 565
C. KAMULAŞTIRMANIN AŞAMALARI 565
1. İdari Aşama 566
2. Yargısal Aşama 569
a. Adli Yargı Aşaması 570
aa. Maddi Hataların Düzeltilmesi Davası 570
ab. Bedel Tespiti ve Tescil Davası 571
ac. Kamulaştırma Bedelinin Ödenmesine İlişkin Esaslar 572
b. İdari Yargıda İptal Davası Açılması 574
D. KAMULAŞTIRMADAN VAZGEÇME 575
1. İdarenin Tek Yanlı Olarak Kamulaştırmadan Vazgeçmesi 575
2. Anlaşma Yoluyla Kamulaştırmadan Vazgeçme 575
E. KAMULAŞTIRMADA MALİKİN GERİ ALMA HAKKI 575
F. KAMULAŞTIRMASIZ EL KOYMA 577
1. Hukuki El Koyma 578
2. Fiili El Koyma 578
G. ACELE KAMULAŞTIRMA 579
BÖLÜM KAYNAKÇASI 581
10. BÖLÜM
KAMU GÖREVLİLERİ
I. KAMU GÖREVLİSİ KAVRAMI 583
A. KAMU KESİMİNDE BİR TEŞKİLATA BAĞLI OLARAK İSTİHDAM EDİLME 585
B. KAMU KESİMİNDE GÖREVİ BİR MESLEK OLARAK YERİNE GETİRME 585
C. İDARE İLE GÖREVLİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KAMU HUKUKU REJİMİNE TABİ OLMASI 586
II. KAMU KESİMİNDE İSTİHDAM BİÇİMLERİ 587
A. MEMURLAR 587
B. SÖZLEŞMELİ PERSONEL 590
C. DİĞER KAMU GÖREVLİLERİ 591
D. KAMU KESİMİNDE GÖREV YAPAN İŞÇİLER 592
III. MEMURLUK MESLEĞİNE HAKİM OLAN TEMEL İLKELER 593
A. SINIFLANDIRMA İLKESİ 593
B. KARİYER İLKESİ 595
C. LİYAKAT İLKESİ 596
IV. MEMURLUĞA GİRME 597
A. MEMURLUĞA GİRİŞTE GEÇERLİ OLAN İLKELER 597
1. Serbestlik İlkesi 598
2. Eşitlik İlkesi 598
3. Görevin Gerektirdiği Niteliklerden Başka Niteliğin Aranmaması İlkesi 600
B. MEMUR OLABİLMEK İÇİN ARANAN ŞARTLAR 601
1. Genel Şartlar 603
a. Türk Vatandaşı Olmak 603
b. DMK’nin 40. Maddesindeki Yaş Şartlarını Taşımak 604
c. DMK’nin 41. Maddesindeki Öğrenim Şartlarını Taşımak 604
d. Belli Suçlardan Mahkumiyeti Bulunmamak 604
e. Kamu Haklarından Mahrum Bulunmamak 607
f. Askerlik Durumu İtibarıyla Aranan Şartları Sağlamak 608
g. Görevini Yapmasını Engelleyebilecek Akıl Hastalığı Bulunmamak 608
2. Özel Şartlar 608
C. MEMURLUĞA GİRME SÜRECİ 608
1. Memurluğa Atanma Aşamaları 609
a. Kadroların Duyurulması 609
b. Sınav Aşaması 609
c. Atama İşlemi 609
d. Göreve Başlama 609
2. Aday Memurluk ve Asaleten Atanma 610
V. MEMURLARIN HAKLARI 613
A. GÜVENLİK VE HİZMET HAKKI 613
B. ÜCRET HAKKI 614
C. İLERLEME VE YÜKSELME HAKKI 615
D. İZİN HAKKI 616
1. Yıllık İzin 616
2. Mazeret İzni 617
a. Doğum İzni 617
b. Babalık, Evlenme ve Ölüm İzni 617
c. Kadın Memura Süt İzni 617
d. Çocuğun Rahatsızlığı Durumunda İzin 617
e. Diğer Mazeretler Sebebiyle İzin 618
f. Yarım Zamanlı Çalışma 618
3. Hastalık ve Refakat İzni 619
4. Aylıksız İzin 619
E. SOSYAL HAKLAR 620
F. MÜRACAAT VE ŞİKAYET HAKKI 621
G. İSNAT VE İFTİRALARA KARŞI KORUNMA HAKKI 622
VI. MEMURLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 622
A. İŞ BAŞINDA BULUNMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 623
B. SADAKAT YÜKÜMLÜLÜĞÜ 623
C. TARAFSIZ DAVRANMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 625
D. EMİRLERE UYMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 625
E. MAL BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ 626
F. EŞYALARI TESLİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ 627
G. KIYAFET YÜKÜMLÜLÜĞÜ 627
VII. MEMURLARIN TABİ OLDUĞU YASAKLAR 628
A. BAŞKA GÖREV ALMA YASAĞI 628
B. SİYASİ FAALİYETTE BULUNMA YASAĞI 629
C. TİCARİ FAALİYETTE BULUNMA YASAĞI 631
D. HEDİYE ALMA VE MENFAAT SAĞLAMA YASAĞI 632
E. GİZLİ BİLGİLERİ AÇIKLAMA VE BASINA DEMEÇ VERME YASAĞI 633
F. TOPLU EYLEMDE BULUNMA YASAĞI 634
VIII. MEMURLARIN SORUMLULUKLARI 637
A. HUKUKİ SORUMLULUK 637
1. İdareye Verilen Zarardan Dolayı Hukuki Sorumluluk 637
2. Üçüncü Kişilere Verilen Zararlardan Dolayı Hukuki Sorumluluk 640
a. Hizmet Kusuru Halinde Sorumluluk 640
b. Kişisel Kusur Halinde Sorumluluk 641
B. CEZAİ SORUMLULUK 642
1. Görevi Sebebiyle İşlenen Suçlara İlişkin Soruşturma 642
a. 4483 Sayılı Kanun’un Kapsamı 642
b. 4483 Sayılı Kanun’a Göre Soruşturma Usulü 644
c. Ön inceleme 645
d. Ön İnceleme Yapanların Yetkisi ve Rapor 646
e. Süre 647
f. İtiraz 647
g. Soruşturma İzninin Gönderileceği Merci 647
2. Görevi Haricinde İşlenen Suçlara İlişkin Soruşturma 648
C. DİSİPLİN SORUMLULUĞU 648
1. Disiplin Hukukuna Hakim Olan İlkeler 649
a. Kanunilik İlkesi 649
b. Savunma Hakkı Tanınması 650
c. Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi 652
d. Ölçülülük İlkesi 653
e. Gizlilik İlkesi 654
f. Aynı Fiil Sebebiyle Birden Fazla Disiplin Yaptırımı Uygulanması Yasağı 655
g. Hukuka Aykırı Delillerin Kullanımı 656
2. Disiplin Soruşturması Usulü 658
3. Disiplin Suç ve Cezaları 660
4. Disiplin Suçlarında Tekerrür ve Tevhiden Cezalandırma 663
5. Disiplin Suç ve Cezalarında Zamanaşımı 665
6. Disiplin Cezası Vermeye Yetkili Amir ve Kurullar 666
7. Disiplin Cezasına Karşı Başvuru Yolları 667
a. İdari Başvuru (İtiraz) 668
b. Yargısal Başvuru 669
8. Disiplin Cezası Verilmesinin Sonuçları 670
9. Disiplin Cezasının Ortadan Kalkması 671
IX. MEMURLUK STATÜSÜNDE KISINTI YAPAN DURUMLAR 672
A. KADRO AÇIĞI 672
B. GÖREVDEN (MEMURİYETTEN) UZAKLAŞTIRMA 672
X. MEMURİYETİN SONA ERMESİ 674
A. İSTİFA (GÖREVDEN ÇEKİLME) 675
B. GÖREVDEN ÇEKİLMİŞ (MÜSTAFİ) SAYILMA 676
C. MEMURLUKTAN ÇIKARMA (İHRAÇ) 679
D. BAĞDAŞMAZLIK 681
E. MEMURİYET KOŞULLARINDA EKSİKLİK 681
F. EMEKLİLİK 682
G. ÖLÜM 684
BÖLÜM KAYNAKÇASI 685
11. BÖLÜM
İDARENİN SORUMLULUĞU
I. GENEL OLARAK SORUMLULUK 689
A. İDARENİN HUKUKİ SORUMLULUĞU KAVRAMI VE TEMELİ 690
B. İDARENİN SORUMLULUĞUNUN GELİŞİMİ 693
1. Fransız Hukukunda 693
2. Türk Hukukunda 694
II. İDARE HUKUKUNDA SORUMLULUK TÜRLERİ 696
A. HİZMET KUSURU (KUSUR SORUMLULUĞU) 696
1. Tanımı 696
2. Özellikleri 698
3. Hizmet Kusuru Teşkil Eden Haller 700
a. Hizmetin Hiç İşlememesi 701
b. Hizmetin Geç İşlemesi 702
c. Hizmetin Kötü İşlemesi 703
d. Hukuka Aykırılık ve Kusur 704
4. Kusurun Derecelendirilmesi (Ağır Kusur– Basit Kusur Ayrımı) 707
5. Hizmet Kusuru– Kişisel Kusur– Salt Kişisel Kusur ve Görev Kusuru 711
B. KUSURSUZ SORUMLULUK 714
1. Tanımı ve Özellikleri 714
2. Kusursuz Sorumluluk Türleri 715
a. Risk (Tehlike) İlkesi 716
aa. Tehlikeli Şeyler, Yöntemler ve Durumlar 716
bb. Mesleki Risk 718
cc. Sosyal Risk 721
b. Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik (Fedakârlığın Denkleştirilmesi) İlkesi 725
aa. Tanımı ve Özellikleri 725
bb. İlkenin Uygulama Alanları 728
IV. İDARENİN SORUMLULUĞUNUN ŞARTLARI 731
A. İDARİ FAALİYET 732
B. ZARAR 733
1. Zararın Şartları 734
2. Zarar Türleri 736
C. İLLİYET BAĞI 738
V. İDARENİN SORUMLULUĞUNU ETKİLEYEN (KALDIRAN YA DA AZALTAN) HALLER 739
A. MÜCBİR SEBEP 739
B. BEKLENMEYEN HAL 747
C. ZARAR GÖRENİN KUSURU 749
D. ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN KUSURU 752
VI. ZARARIN TAZMİN EDİLMESİ 754
A. SORUMLU İDARENİN BELİRLENMESİ 754
B. ZARARIN TAZMİNİNE İLİŞKİN İLKELER 757
1. Nakden Tazmin İlkesi 757
2. Sorumluluk Oranında Tazmin İlkesi 758
3. Taleple Bağlılık İlkesi 758
4. Tam Tazmin İlkesi 759
5. Denkleştirme İlkesi 759
BÖLÜM KAYNAKÇASI 761
12. BÖLÜM
İDARİ USUL İLKELERİ
I. HUKUKİ GÜVENLİK İLKESİ 765
II. GEREKÇE İLKESİ 771
III. DİNLENİLME HAKKI 773
IV. BAŞVURU YOLLARININ GÖSTERİLMESİ İLKESİ 774
V. BİLGİ EDİNME HAKKI 775
A. BİLGİ EDİNME HAKKININ KAPSAMI 775
1. Bilgi Edinme Başvuru Hakkı Olanlar 775
2. Talep Edilebilecek Bilgi ve Belgeler 776
3. İdarelerin Bilgi Verme Yükümlülüğü 777
B. BİLGİ EDİNME USULÜ 777
1. Başvuru Dilekçesi 777
2. Bilgi veya Belgeye Erişim Süreleri 778
3. Başvuruların Cevaplandırılması 778
C. BİLGİ EDİNME HAKKININ SINIRLARI 778
D. BİLGİ EDİNME DEĞERLENDİRME KURULUNA İTİRAZ 781
E. BİLGİ EDİNME HAKKININ İHLALİ 782
BÖLÜM KAYNAKÇASI 783