Hükümet Sistemleri (9786253777753)

Teşekkür 5
Önsöz 7
Kısaltmalar 9
Giriş 17
Birinci Bölüm
I. HÜKÛMET SİSTEMLERİ 21
A. Genel Olarak Hükûmet Sistemleri 21
B. Kuvvetler Birliği Sistemleri 33
1. Kuvvetlerin Yürütme Organında Birleşmesi 36
a. Monarşi 37
b. Diktatörlük 43
2. Kuvvetlerin Yasama Organında Birleşmesi: Meclis Hükûmeti Sistemi 48
a. Genel Olarak Meclis Hükûmeti Sistemi 48
b. Meclis Hükûmeti Sistemi Teorik Dayanağı ve Tarihsel Gelişimi 51
c. Meclis Hükûmeti Sistemi Uygulamaları 54
d. Meclis Hükûmeti Sisteminde Yasama Kuvveti 57
e. Meclis Hükûmeti Sisteminde Yürütme Kuvveti 60
f. Meclis Hükûmeti Sisteminin Pratiğinde Yürütme Kuvvetinin Durumu 69
g. Meclis Hükûmeti Sisteminde Yargı Kuvveti 70
h. Yetkilerin Sınırlandırılması veya Sınırlandırılmaması Bakımından Meclis Hükûmeti
Sistemleri 72
l. Meclis Hükûmeti Sistemine Yönelik Getirilen Eleştiriler 73
C. Kuvvetler Ayrılığı Teorisi ve Bu Teoriye Dayanan Hükûmet Sistemleri 77
1. Tanım ve Genel Olarak 77
2. Kuvvetler Ayrılığı Teorisinin Tarihi Gelişimi 86
3. Kuvvetler Ayrılığı Teorisinin Fikri Temelleri 100
a. Eflatun(Platon) 101
b. Aristoteles 101
c. Grotius, Wolf ve Pufendurf 104
d. Jean Bodin 106
e. Saint Thomas D’Aquin 106
f. Polybius 107
g. Cicero 109
h. John Locke 110
j. Montesquieu 113
4. Kuvvetler Ayrılığı Teorisine Getirilen Eleştiriler 120
D. Sert Kuvvetler Ayrılığı (Başkanlık Sistemi) 136
1. Başkanlık Sisteminin Asli(Temel) Özellikleri 146
a. Yürütmenin Tek Kişiden Oluşması 146
b. Başkanın Halk Tarafından Seçimle Seçilmesi 147
c. Başkanın Yasamanın Güvenine Dayanmaması 148
2. Başkanlık Sisteminin Tali Özellikleri 149
a. Başkanın Yasama Kuvvetini Feshedememesi 150
b. Başkanlık Sisteminde Yasama ve Yürütmede Aynı Anda Görev Alınamaması 150
c. Başkanın Yasama Kuvvetinin (Meclisin) Çalışmalarına Katılamaması 151
d. Başkanlık Sisteminde Çift Meclis Bulunma Konusu 152
3. Başkanlık Sistemi Tarihsel Süreç 153
4. Başkanlık Sisteminde Yasama Kuvveti (KONGRE) 162
5. Başkanlık Sisteminde Yürütme Kuvveti (BAŞKAN) 167
6. Başkanlık Sisteminde Yargı Kuvveti 180
7. Başkanlık Sisteminde Karşılıklı Etkileşim Araçları 186
8. Başkanlık Sisteminde Kararnameler 194
9. Başkanlık Sisteminde Frenler ve Dengeler Sistemi 197
10. Başkanlık Sisteminin Güçlü ve Zayıf Yanları 201
a. Sistemin Güçlü Yanları 201
b. Sistemin Zayıf Yanları ve Sisteme Getirilen Eleştiriler 205
11. Başkanlık Sistemine Başkanın Anayasal Sorumluluğu 213
12. Başkanlık Sisteminde Parti Disiplini 214
13. ABD Dışında Başkanlık Sistemi Örnekleri 215
E. Yumuşak Kuvvetler Ayrılığı (Parlamenter Sistem) 216
1. Yumuşak Kuvvetler Ayrılığı (Parlamenter Sistem) Tarihi Gelişimi 221
2. Yumuşak Kuvvetler Ayrılığı(Parlamenter Sistem) Belirleyici Özellikleri 229
a. Parlamenter Sistemin Asli Özellikleri 230
aa. Yürütmenin İki Yapılı(Düalist) Bir Yapıda Olması 231
bb. Yürütmenin Göreve Geliş Şekli 233
cc. Sorumluluk Yönüyle Yasamanın Güvenine Dayanma 233
b. Parlamenter Sistemin Tali Özellikleri 235
aa. Yürütme Kuvvetinin Yasama Kuvvetini Feshedebilmesi 236
bb. Aynı Kişinin Hem Yasamada Hem Yürütmede Görev Alabilmesi 240
cc. Kabinenin(Bakanlar Kurulu) Yasama Çalışmalarına Katılması 241
3. Parlamenter Hükûmet Sisteminde Karşılıklı Etkileşim Araçları 242
4. Parlamenter Hükûmet Sisteminde Yasama Kuvveti 244
5. Parlamenter Hükûmet Sisteminde Yürütme Kuvveti 249
6. Parlamenter Hükûmet Sisteminde Yargı Kuvveti 261
7. Parlamenter Hükûmet Sisteminin Çeşitleri 264
a. Monist ve Düalist Parlamenter Sistemleri 264
b. Kabine Tipi Parlamenter Sistem –Meclis Hükûmeti Tipi Parlamenter Sistem 268
c. Rasyonelleştirilmiş Parlamentarizm 272
d. Çoğunlukçu Parlamenter Sistem ve Oydaşmacı Parlamenter Sistem 283
8. Parlamenter Hükûmet Sisteminin Güçlü ve Zayıf Yanları 284
a. Güçlü Yanları 284
b. Zayıf Yanları ve Sisteme Getirilen Eleştiriler 289
9. Parlamenter Sistemin Uygulandığı Ülkeler 299
F. Yarı Başkanlık (Yarı Parlamenter) Hükûmet Sistemi 300
1. Yarı Başkanlık Sisteminin Özellikleri 306
a. Seçilme Seçilen ve Yetkileri Artırılmış Olan Cumhurbaşkanı 309
b. Cumhurbaşkanın Fesih Yetkisinin Olması 312
c. Parlamentoya Karşı Sorumluluğu Olan Hükûmet 312
d. Yasam ve Yürütme Kuvveti Arasında Uzlaşma ve İş Birliği Olması 313
2. Yarı Başkanlık Sisteminde Yasama Kuvveti 313
3. Yarı Başkanlık Sisteminde Yürütme Kuvveti 315
4. Yarı Başkanlık Sisteminde Yargı Kuvveti 319
5. Yarı Başkanlık Sisteminin Avantaj ve Dezavantajları 321
a. Sisteminin Avantajları 321
b. Sisteminin Dezavantajları ve Eleştiriler 323
6. Yarı Başkanlık Hükûmet Sistemini Uygulayan Ülkeler 330
7. Konkordanz Yönetim Sistemi 330
a. Yasama Kuvveti 337
b. Yürütme Kuvveti 340
c. Yargı Kuvveti 345
d. Netice ve Değerlendirme 346
İkinci Bölüm
1876 KANUN–İ ESASİ’DEN 1982 ANAYASA’SINA TÜRKİYE’DE UYGULANAN HÜKÛMET SİSTEMLERİ (2017 ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ DÖNEMİNE KADAR)
I. 1876 KANUN–I ESASI’DEN 1982 ANAYASA’SINA TÜRKIYE’DE UYGULANAN
A. Genel Olarak 349
B. 1876 Öncesi Dönem ve Padişahın Yetkilerinin Sınırlandırılmaya Başlanması 351
1. Sened–i İttifak 352
2. Tanzimat Fermanı 356
3. Islahat Fermanı 358
C. 1876 Kanun–ı Esasi Dönemi 359
1. Kanun–ı Esasinin İlan Edilmesi 362
2. Kanun–ı Esasi Dönemi Yasama Kuvveti(Meclis–i Umumi) 363
3. Kanun–ı Esasi Dönemi Yürütme Kuvveti 364
4. Kanun–ı Esasi Dönemi Yargı Kuvveti 367
5. 1876 KE Dönemi Hükûmet Sistemi 368
D. 1909 Değişiklikleri Dönemi Hükûmet Sistemi 370
E. 1921 Anayasası(Teşkilatı Esasiye Kanunu) Dönemi– Genel Olarak ve Tarihsel
Süreç 376
1. 1921 Anayasa’ sının Hazırlanışı, İsmi ve Yürürlük Konuları 380
2. 1921 Anayasasında Tercih Edilen Hükûmet Sistemi(Meclis Hükûmeti) 383
3. 1921 Anayasasında Yargı Kuvveti 389
4. Saltanat ve Halifeliğin Kaldırılması, Cumhuriyetin İlanı ve Cumhurbaşkanı
Kurumunun Getirilmesi(1921–1924 Arası Hükûmet Sistemi) 390
E. 1924 Teşkilatı Esasiye (1924 Anayasası) Dönem Hükûmet Sistemi 393
1. 1924 Anayasası Hazırlanışı, Genel Özellikleri 393
2. 1924 Anayasası Dönemi Yasama Kuvveti 400
3. 1924 Anayasası Dönemi Yürütme Kuvveti 403
4. 1924 Anayasası Dönemi Yargı Kuvveti 407
5. 1924 Anayasası Dönemi Hükûmet Sistemi– Kuvvetler Ayrılığı ve Kuvvetlerin İş
Birliği Konusu (Karma Hükûmet Sistemi) 411
F. 1961 Anayasası Dönemi 416
1. 1961 Anayasası Hazırlanış ve Genel Özellikler 416
2. 1961 Anayasasında Yasama Kuvveti 422
3. 1961 Anayasasında Yürütme Kuvveti 426
4. 1961 Anayasasında Yargı Kuvveti 430
5. 1961 Anayasasında Hükûmet Sistemi 432
G. 1982 Anayasası Dönemi 436
1. 1982 Anayasası Değişiklikler Öncesi İlk Dönem 436
2. 1982 Anayasasının Yapımı, Genel Özellikleri, Tarihsel Süreç 437
3. 1982 Anayasasının Özellikleri ve Getirdiği Tıkanıkların Çözüm Yolları ve Yenilikler 443
4. 1982 Anayasası Değişiklik Öncesi Dönem Yasama Kuvveti(TBMM) 447
5. 1982 Anayasası Değişiklik Öncesi Dönem Yürütme Kuvveti 453
a. Cumhurbaşkanı 455
b. Bakanlar Kurulu 464
6. 1982 Anayasası Değişiklik Öncesi Dönem Yargı Kuvveti 469
7. 1982 Anayasası Değişiklikler Öncesi Dönem Hükûmet Sistemi 480
H. 21 Ekim 2007 Değişikliği Dönemi (28 Ağustos 2014 – 9 Temmuz 2018 Arası– Yarı
Başkanlık Sistemi) 488
1. Tarihsel Süreç 489
2. 2007 Anayasa Değişikliğinin Getirdiği Yenilikler 493
3. 2010 Referandumu Sonrası Hükûmet Sistemi (28 Ağustos 2014 – 9 Temmuz 2018
Arası) 497
Üçüncü Bölüm
CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÛMET SİSTEMİ ve BU SİSTEMİN ABD BAŞKANLIK SİSTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI
I. CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÛMET SİSTEMİ VE BU SİSTEMİN ABD BAŞKANLIK
SİSTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI 507
A. Genel Olarak 507
B. 2017 Hükûmet Sistemi Değişikliği Süreci 508
C. Yeni Getirilen Hükûmet Sisteminin İsmi 512
D. Yeni Hükûmet Sisteminin Özellikleri ve Getirilen Değişiklikler 514
1. Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sisteminde Yasama Kuvveti 515
2. Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi Sonrası Yürütme Kuvveti 519
3. Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi Sonrası Yargı Kuvveti 534
E. TBMM ve Cumhurbaşkanının Seçimleri Yenileme Yetkisi 536
F. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri 540
G. Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi 546
H. Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemine Avantajları ve Dezavantajları 554
1. Eleştiriler ve Sistemin Dezavantajlı Yanları 554
2. Sisteminin Avantajlı Yanları 565
II. CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÛMET SİSTEMİ İLE ABD BAŞKANLIK SİSTEMİNİN
KARŞILAŞTIRILMASI 572
A. Genel Olarak 572
B. Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi ile ABD Başkanlık Sisteminin Benzeyen Yönleri . 572
1. Yürütme Kuvvetinin Tek Kişiden ve Seçimle Oluşması Yönünden 573
2. Yasama ve Yürütmenin Sert Ayrımının Belirlenmiş Olması 574
3. Bakanların, Başkan Yardımcısının, Bakanlar Kurulu veya Kabinenin Mevcudiyeti ve
Bakanların, Başkan Yardımcısının Başkanca Atanması Seçilmesi, Azledilmesi
Yönünden 574
4. Kararname Çıkarma Yetkisi Yönünden 575
5. Başkanın ve Cumhurbaşkanının VETO Yetkisi Yönünden 576
6. Cumhurbaşkanının ve Başkanının Siyasi Sorumluluğu 577
7. Her iki Sistemde de Suçlama(Impeachment) Sistemi Mevcut Olması 577
C. Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi ile ABD Başkanlık Sisteminin Farklı Yönleri 578
1. Yasama Kuvvetinin, Yürütme Kuvvetinin Görevine Son Verebilmesi/ Verememesi
Yönünden Karşılaştırma 578
2. Yürütme Organının, Yasama Organını Feshedebilmesi / Feshedememesi Yönünden
Karşılaştırma 580
3. Başkan Yardımcısının/CB Yardımcısının Seçim ve Atanma Şekli Yönünden
Karşılaştırma 581
4. Bakanların Atama Şekli Yönünden Karşılaştırma 582
5. Yargıç Atama Yetkisi Yönünden Karşılaştırma 583
6. Milletler Arası Anlaşmaların Onayı Yönünden Karşılaştırma 586
7. Devlet Bütçesinin Belirlenmesi Açısından Karşılaştırma 588
8. Yürütmenin Başının Siyasi Partisi ile Bağı Açısından Karşılaştırma 589
9. Yasama ve Yürütme Kuvvetinin Seçimlerinin Yapılış Zamanın Farklı Olması Yönünden 590
10. İki Seçim Dönemi Arası Seçim Yapılabilmesi/ Yapılamaması Yönünden 590
11. Bakanlar ve Başkan Yardımcısının, Cumhurbaşkanı Yardımcısının Meclis
Araştırması, Meclis Soruşturması, Genel Görüşme ve Yazılı Soru Yoluyla
Denetlenmesi Yönünden 591
12. Karşılıklı Etkileşim Araçları ve Fren/Denge SistemininVarlığı Yönünden 591
Sonuç 593
Kaynakça 617