Hukuk Yargılamasında Hakim ve Bilirkişi Gözlemi (9786253779948)

ERTUĞRUL (ŞENEL) AYDINER’İN YAŞAM ÖYKÜSÜ 7
YAZAR HAKKINDA 9
TEŞEKKÜR ........................................................................................................................................ 13
ÖNSÖZ................................................................................................................................................. 15 21
KISALTMALAR ................................................................................................................................ 27
GİRİŞ................................................................................................................................ 29
BİRİNCİ BÖLÜM
GÖRME VE GÖZLEM KAVRAMLARI
I. GÖZLEM.................................................................................................................................... 31
A. Görme Kavramı............................................................................................................. 31
B. Duyu Kavramı................................................................................................................ 31
C. Duyuların ve Görme Duyusunun Fizyolojisi .................................................... 35
D. Beynin Duyuları İşleyiş Yöntemi ve Dil.............................................................. 36
E. Duyu Organlarının Öğrenmeye Etki Oranları.................................................. 42
II. BİLİMSEL GÖZLEM .............................................................................................................. 42
A. Gözlemin Tanımı .......................................................................................................... 43
B. Gözlemin Etimolojisi .................................................................................................. 44
C. Bilim ile Yargılama Arasındaki Bağlantı ............................................................ 47
D. Bilimin Gelişme Sürecinde Gözlem ...................................................................... 48
E. Gözlemin Günümüzde Çeşitli Bilim Dallarında Kullanım Alanı .............. 52
1. Bilimsel Araştırmalarda Gözlem................................................................... 53
2. Sosyal Bilimlerde Gözlem ................................................................................ 54
3. Eğitim Bilimlerinde Gözlem............................................................................ 58
4. Sağlık Bilimlerinde Gözlem ............................................................................. 59 22
İKİNCİ BÖLÜM
CEZA HUKUKUNDA GÖZLEM
I. CEZA HUKUKU VE İLGİLİ MEVZUATTA GÖZLEM 63
A. Ceza Hukuku ve Ceza Yargılaması Hukuku Mevzuatında Gözlem 63
B. Ceza İnfaz Hukuku Mevzuatında Gözlem 64
C. Adli Tıp Mevzuatında Gözlem 68
D. Çocuk Koruma Mevzuatında Gözlem 69
II. CEZA YARGILAMASI UYGULAMASINDA GÖZLEM 69
A. Yargılama Süjelerinin Akıl Hastası Olup Olmadığının Tespit
Edilmesi İçin Gözlem Yapılması 70
B. Yargılama Süjelerinin Savunmaların ve Beyanların Birbirlerine
Üstün Tutulup Tutulmayacağının Tespit Edilmesi İçin Gözlem
Yapılması 72
C. Sanıklar Hakkında Takdiri İndirim Nedenlerinin Uygulanıp
Uygulanmayacağının Tespit Edilmesi İçin Gözlem Yapılması 73
D. Suçun Unsurları ile Ağırlatıcı veya Hafifletici Nedenlerin
Uygulanıp Uygulanmayacağının Tespit Edilmesi İçin Gözlem
Yapılması 74
E. Belgede Sahtecilik Davalarında Dava Konusu Belgenin Aldatıcı
Olup Olmadığının Tespit Edilmesi İçin Gözlem Yapılması 76
F. Gözlemin Konusu ve Dosyaya Yansıtılması 78
1. Gözlem Türleri 78
2. Gözlemin Duruşma ve Keşif Tutanağına Yazılma Yöntemi 79
a) Gözlemin Keşif Tutanağına Yazılma Yöntemi 79
a1) Keşif Tutanağına Var Olan Durumun Yazılması 79
a2) Keşif Tutanağına Keşfe Konu Olayın Özel Niteliğine
Göre Varlığı Umulup da Bulunmayan Delillerin
Yokluğunun Yazılması 81
b) Gözlemin Duruşma Tutanağına Yazılması 82
23
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MEDENİ USUL HUKUKU MEVZUATINDA VE
UYGULAMASINDA GÖZLEM
I. MEDENİ USULHUKUKUNDA GÖZLEMİN TARİHSEL GELİŞİMİ ....................... 85
A. Medeni Usul Hukuku Mevzuatında Gözlemin Tarihsel Gelişimi............. 85
B. Öğretide Gözlemin Tarihsel Gelişimi................................................................... 89
C. Uygulamada Gözlemin Tarihsel Gelişimi........................................................... 89
1. Birinci Dönemin Özellikleri ve Gözleme Etkileri................................... 89
2. İkinci Dönemin Özellikleri ve Gözleme Etkileri .................................. 105
a) Teknolojinin Gelişmesi ve Yaygınlaşması ..................................... 105
b) Görsel Kültür Çağı .................................................................................... 109
c) Görsel Kültür Çağının Etkileri............................................................. 112
c1) Görsel Kültür Çağının Genel Etkisi........................................... 112
c2) Görsel Kültür Çağının Tarih ve Coğrafya’ya Etkileri ........ 118
c3) Görsel Kültür Çağının Hukuka ve Hukuk
Yargılamasına Etkileri ................................................................... 119
d) İkinci Dönemin Gözleme Etkileri ...................................................... 120
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
GÖZLEMİN AŞAMALARI
I. GENEL OLARAK HUKUK YARGILAMASI, HUKUK YARGILAMASI İLE
GÖZLEM ARASINDAKİ İLİŞKİ VE KONUNUN SINIRLANDIRILMASI........... 123
II. GÖZLEMİN AŞAMALARI................................................................................................. 134
A. Gözleme Hazırlık Aşaması..................................................................................... 135
1. Gözlemin Konusunun Belirlenmesi.......................................................... 135
2. Gözlem ile İlgili Delillerin Toplanması.................................................... 137
3. Gözlemde Kullanılacak Kayıt Cihazlarının Temin Edilmesi........... 138
4. Gözlemin Planlanması.................................................................................... 142
B. Gözlem Yapılması Aşaması................................................................................... 144
1. Gözlemin Konusunun Fiilen Belirlenmesi ............................................. 144
2. Gözlemin Yapılması ......................................................................................... 149
a) Gözlemin Niteliğine Göre Delillerinin Kayıtlı Deliller ve
Kayıt Edilmemiş Deliller Olarak Ayrılması ................................... 149 24
b) Keşfin Başında Gözlem Yapılıp Yapılmayacağı Sorunu 150
c) Delillerin Gözlemlenmesi 151
c1) Delillerin Ayrı Ayrı Gözlemlenmesi 151
i. Kayıtlı Delillerin Ayrı Ayrı Gözlemlenmesi 151
i-1) Kayıtlı Delillerin Usul (Kapsam) Gözlemi 152
i-2) Kayıtlı Delillerin Esas (İçerik) Gözlemi 154
i-2a) Durum Gözlemi 159
i-2b) Süreç Gözlemi 161
i-2c) Kesintisiz Süreç Yargılaması 163
i-2d) Kesintili Süreç Yargılaması 166
i-2e) Varlığı Umulan Delillerin Bulunup
Bulunmadığının Gözlemlenmesi 166
ii. Kayıtlı Delillerin Bir Bütün Olarak Gözlenmesi ve
Karşılaştırma Gözlemi 167
c2) Kayıt Edilmemiş Deliller ve Kayıt Edilmemiş
Delillerin Ayrı Ayrı Gözlenmesi 170
i. Kayıt Edilmemiş Delillerin Kayıtlı Deliller ile
Karşılaştırılması 171
ii. Kayıt Edilmemiş Delillerin Diğer Kayıt Edilmemiş
Deliller ile Karşılaştırılması 173
iii. Kayıt Edilmemiş Delillerin Gözlem Konusu ile
Karşılaştırılması 173
C. Gözlemin Dosyaya Aktarılması Aşaması 174
1. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na Göre Yargılama
İşlemlerinin ve Delillerin Dosyaya Aktarılması 175
2. Gözlemin Yazı ile Dosyaya Aktarılması 179
3. Gözlemin Ses Kaydı ile Dosyaya Aktarılması 184
4. Gözlemin Görüntü Kaydı ile Dosyaya Aktarılması 185
BEŞİNCİ BÖLÜM
YARGILAMA SÜJELERİ AÇISINDAN GÖZLEM
I. GENEL OLARAK YARGILAMA SÜJELERİ VE GÖZLEM 189
II. HAKİMİN GÖZLEM YAPMASI 190
III. BİLİRKİŞİNİN GÖZLEM YAPMASI 208
25
ALTINCI BÖLÜM
YARGILAMA AŞAMALARI AÇISINDAN GÖZLEM
I. GENEL OLARAK YARGILAMA AŞAMALARI VE GÖZLEM.................................. 229
II. BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİNDE İSTİNAF KANUN YOLU
İNCELEMESİNDE GÖZLEM............................................................................................ 229
A. Bölge Adliye Mahkemesinin Gözlem Yapması ............................................. 232
1. Bölge Adliye Mahkemesinin Belge Delillerinde Gözlem
Yapması................................................................................................................. 232
2. Bölge Adliye Mahkemesinin Google Earth’te Gözlem Yapması ...... 232
3. Bölge Adliye Mahkemesinin Parsel Sorgu Sisteminde
Gözlem Yapması................................................................................................ 237
B. Bölge Adliye Mahkemesinin İlk Derece Mahkemesinde Hakim veya
Bilirkişi Tarafından Yapılan Gözlemi Delil Olarak Değerlendirmesi........ 238
C. Bölge Adliye Mahkemesinin İlk Derece Mahkemesinin Gözlem
Yapmamasını Kararın Kaldırma Gerekçesi Yapması ................................ 239
1. Dava Konusu Taşınmazın Niteliğinin ve Özelliklerinin
Belirlenmesi İçin Gözlem Yapılmasının Gerekli Olması .................. 240
2. Dava Konusu Vakıanın Delillerinin Toplanması İçin Gözlem
Yapılmasının Gerekli Olması ....................................................................... 241
III. YARGITAY’DA TEMYİZ KANUN YOLU İNCELEMESİNDE GÖZLEM .............. 246
A. Yargıtay’ın Gözlem Yapması................................................................................. 247
1. Yargıtay’ın Belge Delillerinde Gözlem Yapması.................................. 247
2. Yargıtay’ın Google Earth’te Gözlem Yapması....................................... 249
3. Yargıtay’ın Parsel Sorgu Sisteminde Gözlem Yapması .................... 255
B. Yargıtay’ın Hakim veya Bilirkişi Tarafından Yapılan Gözlemi
Delil Olarak Değerlendirmesi .............................................................................. 256
1. Yargıtay’ın Hakim Gözlemi ile Bilirkişi Gözlemini
Karşılaştırması................................................................................................... 256
2. Yargıtay’ın Hakim ve Bilirkişi Gözlemi ile Diğer Delilleri
Karşılaştırması................................................................................................... 259
3. Yargıtay’ın Hakim Gözlemi ve Bilirkişi Gözlemi ile Delillerin
Değerlendirmesi Sonucunda İspat Açısından Ulaşılan
Kanaatin Doğruluğunu Denetlemesi........................................................ 261
C. Yargıtay’ın İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye
Mahkemesinin Gözlem Yapması Gerektiğini Belirterek Toplanan
Delilleri Yeterli Görmemesi.................................................................................. 263 26
1. Dava Konusu Taşınmazın Niteliğinin ve Özelliklerinin
Belirlenmesi İçin Gözlem Yapılmasının Gerekli Olması 263
2. Dava Konusu Vakıanın Delillerinin Toplanması İçin Gözlem
Yapılmasının Gerekli Olması 265
YEDİNCİ BÖLÜM
GÖZLEMİN İSPAT GÜCÜ
I. HUKUK YARGILAMASINDA GENEL OLARAK DELİLLER VE
DELİLLERİN İSPAT GÜÇLERİ 271
II. HUKUK YARGILAMASINDA GÖZLEMİN İSPAT GÜCÜ 275
A. Gözlemin Bilim’de İspat Gücü 276
B. Gözlemin Hukuk’ta İspat Gücü 278
1. Medeni Usul Hukukunun Amacı 279
2. İspat Uğraşısı 281
a) Tarafların İspat Uğraşısı 284
b) Hakimin İspat Uğraşısı 284
3. Delillerin Serbestçe Değerlendirilmesi ve Gözlem 286
C. Gözlemin İşlevleri 294
1. Gözlemin Doğrudan Bilgi Sağlama İşlevi 294
2. Gözlemin Doğrulama İşlevi 297
3. Gözlemin Diğer Delillerle Birlikte Değerlendirilmesi 301
SEKİZİNCİ BÖLÜM
GÖZLEMİN GELECEĞİ
I. GÖZLEMİNİN GEÇMİŞİ VE ŞİMDİSİ(DÜNÜ VE BUGÜNÜ) 303
II. GÖZLEMİNİN GELECEĞİ(YARINI) 305
A. Yeni Global Hukuk Düzeni 305
B. Yeni Global Hukuk Düzeninin Gözleme Etkileri 308
SONUÇ 313
KAYNAKÇA 319