Hayat Sigortalarında Kişisel Verilerin İşlenmesi
İçindekileri İnceleÖNSÖZ III
V
KISALTMALAR LİSTESİ XI
ÖZET XV
ABSTRACT XVI
GİRİŞ 1
BİRİNCİ BÖLÜM
GENEL HATLARIYLA VERİ KORUMA HUKUKU
I. GENEL OLARAK 5
II. VERİ KORUMA HUKUKUNA İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR 7
A. Kişisel Veri 7
B. Özel Nitelikli Kişisel Veri 10
C. İlgili Kişi 12
D. Açık Rıza 16
1. Genel Bilgiler 16
2. Rızayı Verecek Kişinin Ehliyeti 19
3. Açık Rızanın Unsurları 23
a. Belirli Bir Konuya İlişkin Olma 23
b. Bilgilendirmeye Dayanma 24
c. Özgür İradeye Dayalı Olarak Açıklanma 25
4. Açık Rızanın Geri Alınması 27
E. Kişisel Verilerin İşlenmesi 28
1. Otomatik Yollarla Veri İşleme Faaliyeti 29
2. Otomatik Olmayan Yollarla Veri İşleme Faaliyeti 30
3. Kişisel Verilerin İşlenmesinde Dikkate Alınacak Genel İlkeler 31
a. Hukuka ve Dürüstlük Kurallarına Uygun Olma 31
b. Doğru ve Gerektiğinde Güncel Olma İlkesi 35
c. “Belirli, Açık ve Meşru Amaçlar İçin İşlenme” İlkesi 37
d. İşlendikleri Amaçla Bağlantılı, Sınırlı ve Ölçülü Olma 40
e. İlgili Mevzuatta Öngörülen veya İşlendikleri Amaç İçin Gerekli Olan Süre Kadar Muhafaza Edilme 42
4. Kişisel Verilerin İşlenme Şartları 44
a. KVKK’nın 5. Maddesi Uyarınca Veri İşleme Şartları 45
(1) Kanunlarda Açıkça Öngörülme 46
(2) Fiili İmkânsızlık Nedeniyle Rızasını Açıklayamayacak Durumda Bulunan veya Rızasına Hukuki Geçerlilik Tanınmayan Kişinin Kendisinin ya da Bir Başkasının Hayatı veya Beden Bütünlüğünün Korunması İçin Veri İşlemenin Zorunlu Olması 48
(3) Sözleşmenin Kurulması veya İfasıyla Doğrudan İlişkili Olması Kaydıyla, Sözleşmenin Taraflarına Ait Verilerin İşlenmesi 49
(4) Veri Sorumlusunun Hukuki Yükümlülüğünü Yerine Getirebilmesi İçin Zorunlu Olma 51
(5) Verinin İlgili Kişi Tarafından Alenileştirilmiş Olması 53
(6) Bir Hakkın Tesisi, Kullanılması veya Korunması İçin Veri İşlemenin Zorunlu Olması 55
(7) İlgili Kişinin Temel Hak ve Özgürlüklerine Zarar Vermemek Kaydıyla Veri Sorumlusunun Meşru Menfaatleri İçin Veri İşlemenin Zorunlu Olması 56
b. KVKK’nın 6. Maddesi Uyarınca Veri İşleme Şartları 59
(1) Sır Saklama Yükümlülüğü Altında Bulunan Kişiler veya Yetkili Kurum ve Kuruluşlarca, Kamu Sağlığının Korunması, Koruyucu Hekimlik, Tıbbi Teşhis, Tedavi ve Bakım Hizmetlerinin Yürütülmesi ile Sağlık Hizmetlerinin Planlanması, Yönetimi ve Finansmanı Amacıyla Gerekli Olması 61
(2) İstihdam, İş Sağlığı ve Güvenliği, Sosyal Güvenlik, Sosyal Hizmetler ve Sosyal Yardım Alanlarındaki Hukuki Yükümlülüklerin Yerine Getirilmesi İçin Zorunlu Olması 63
(3) Siyasi, Felsefi, Dini veya Sendikal Amaçlarla Kurulan Vakıf, Dernek ve Diğer Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluş ya da Oluşumların, Tâbi Oldukları Mevzuata ve Amaçlarına Uygun Olmak, Faaliyet Alanlarıyla Sınırlı Olmak ve Üçüncü Kişilere Açıklanmamak Kaydıyla; Mevcut veya Eski Üyelerine ve Mensuplarına veyahut Bu Kuruluş ve Oluşumlarla Düzenli Olarak Temasta Olan Kişilere Yönelik Olması 65
F. Veri Sorumlusu–Veri İşleyen 66
1. Veri Sorumlusu 66
2. Veri İşleyen 69
3. Ortak Veri Sorumlusu 72
4. Veri Sorumlusu ve Veri İşleyen Arasındaki Hukuki İlişkinin Niteliği 74
G. Veri Sorumluları Sicili 76
İKİNCİ BÖLÜM
GENEL OLARAK HAYAT SİGORTALARI ve HAYAT SİGORTALARINDA KİŞİSEL VERİLERİN İŞLENMESİNE DAİR ESASLAR
I. SİGORTA KAVRAMI ve SİGORTA TÜRLERİ 81
A. Sigorta Sözleşmesi Türleri 82
1. Zarar Sigortası 83
2. Meblağ Sigortası 85
II. HAYAT SİGORTASI 87
A. Genel Olarak 87
B. Hayat Sigortasında Taraflar ve İlgililer 90
1. Sigortacı 91
a. Sigorta Şirketi 92
b. Sigorta Aracıları 93
(1) Acente 94
(2) Sigorta Brokerleri 97
2. Sigorta Ettiren 98
3. Hayat Sigortası Sözleşmesinde İlgililer 101
a. Sigortalı (Riziko Şahsı) 101
b. Lehtar 103
III. HAYAT SİGORTALARINDA KİŞİSEL VERİLERİN İŞLENMESİ 105
A. Genel Olarak 105
B. Hayat Sigortalarında İşlenen Kişisel Veriler 106
1. Genel Olarak 106
2. Sözleşmenin Aşamaları İçinde İşlenen Kişisel Veriler 107
IV. KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI MEVZUATI KAPSAMINDA İŞLENEN KİŞİSEL VERİLERE İLİŞKİN İŞLETİLECEK AYDINLATMA–AÇIK RIZA SÜREÇLERİ 108
A. Sigorta Sözleşmelerinde Aydınlatma 109
1. Sigorta Mevzuatı Kapsamında Aydınlatma Yükümlülüğü 109
2. Kişisel Verilerin Korunması Mevzuatı Kapsamında Aydınlatma Yükümlülüğü 113
3. Aydınlatmanın Amacı 115
4. Katmanlı Aydınlatma 117
5. Aydınlatma Yükümlülüğünün İfasına İlişkin Esaslar (Maddi Unsur) 118
a. Veri Sorumlusu ve Varsa Temsilcisinin Kimliği 119
b. Kişisel Verilerin İşlenme Amaçları 120
c. Kişisel Verilerin Kimlere, Hangi Amaçlarla Aktarılabileceği 122
d. Kişisel Veri Toplamanın Yöntemi ve Hukuki Sebebi 124
e. İlgili Kişinin KVKK M.11 Kapsamındaki Hakları 126
6. Şekli Unsur 128
7. Aydınlatma Yükümlülüğünün Zamanı 131
8. Aydınlatma Metninin Güncellenmesi 133
9. Aydınlatma Yükümlülüğünün İstisnaları 135
10. Açık Rıza ve Aydınlatma Yükümlülüğü İlişkisi 137
11. Sigorta Sektöründe Aydınlatma ve Açık Rıza Alma Kanalları 139
a. Genel Olarak 139
b. Kalıcı Veri Saklayıcısı ile Aydınlatma ve Açık Süreçleri 139
V. HAYAT SİGORTALARI KAPSAMINDA SAĞLIK VERİLERİNİN İŞLENMESİ 141
A. 7499 Sayılı Kanun Değişikliği Öncesi 141
B. 7499 Sayılı Kanun Değişikliği Sonrası 142
1. Türk Ticaret Kanunu Hükümleri Kapsamında İnceleme 143
2. Hayat Sigortası Genel Şartları Kapsamında İnceleme 146
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
HAYAT SİGORTALARI KAPSAMINDA KİŞİSEL VERİLERİN ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE AKTARILMASI
I. GENEL OLARAK 149
II. SİGORTA SEKTÖRÜ ÖZELİNDE GERÇEKLEŞTİRİLECEK VERİ AKTARIMLARI 152
A. KVKK 8. MADDE 3. FIKRA KAPSAMINDA YAPILACAK AKTARIMLAR 152
1. Genel Olarak 152
2. Veri Aktarılan Yetkili Kurum ve Kuruluşlar 153
a. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi 153
b. Mahkemeler, İcra ve İflas Müdürlükleri, Arabulucular, Sigorta Tahkim Komisyonu, Tüketici Hakem Heyetleri 154
c. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) 158
B. İŞ ORTAKLARINA YAPILAN KİŞİSEL VERİ AKTARIMLARI 159
1. Genel Olarak 159
2. İş Ortakları Özelinde İnceleme 159
a. Acente ve Broker 159
b. Reasürans Şirketleri 161
c. Sigortacılık Destek Hizmetleri 162
C. KVKK KAPSAMINDA YURT DIŞINA YAPILACAK VERİ AKTARIMLARI 166
1. Genel Olarak 166
2. 7499 Sayılı Kanun Değişikliğinin Amacı ve Gerekçesi 170
3. 7499 Sayılı Kanun ile Yapılan Değişiklik Kapsamında Yurt Dışına Yapılacak Veri Aktarımları 173
a. Yeterlilik kararı bulunması 175
b. Uygun Güvencelere Dayalı Aktarım 178
(1) Uluslararası anlaşma niteliğinde olmayan anlaşmayla uygun güvencenin sağlanması 179
(2) Bağlayıcı şirket kuralları 181
(3) Standart sözleşmeler 183
(4) Taahhütnameler 185
c. Arızi Hallere Dayalı Olarak Yapılacak Aktarımlar 187
(1) Açık rızaya dayalı yurt dışına veri aktarımı 189
(2) Reasürans Sözleşmesi Kapsamında Yurt Dışına Yapılacak Veri Aktarımları 192
d. KVKK M. 9/f.10 Uyarınca Yapılacak Aktarımlar 193
D. HAYAT SİGORTASI KAPSAMINDA İŞLENEN KİŞİSEL VERİLERİN SAKLAMA SÜRELERİ VE İMHA PROSEDÜRÜ 195
1. Genel Olarak 195
2. Hayat Sigortalarında Saklama Süreleri 197
a. Mevzuatta Öngörülen Süreler 199
b. İşlendikleri Amaç Kapsamında Süre Tayini 202
3. Hayat Sigortalarında İmha Süreçleri 204
a. İmha Sürelerinin Belirlenmesi 204
b. İmha Yöntemleri 206
(1) Kişisel Verilerin Silinmesi 208
(2) Kişisel Verilerin Yok Edilmesi 209
(3) Kişisel Verilerin Anonim Hale Getirilmesi 211
E. Veri Güvenliği 213
1. Genel Olarak 213
2. Teknik ve İdari Tedbirler 216
3. Veri Güvenliği Yöntemi Olarak Sıfır Bilgi İspatı (Zero Knowledge Proof) 220
a. Genel Olarak 220
b. Hayat Sigortalarında Uygulama Yöntemi 222
4. Veri İhlal Bildirimi 224
SONUÇ 229
KAYNAKÇA 233