Haksız Fiil Sorumluluğu ve Tazminat Hukuku (9789750292507)

Önsöz 7
Kısaltmalar 37
Birinci Bölüm
HAKSIZ FİİLDEN DOĞAN HUKUKİ SORUMLULUK
Birinci Kısım
KUSURA DAYALI HUKUKİ SORUMLULUK
I. İLGİLİ KAVRAMLAR VE HUKUKİ SORUMLULUĞUN KAYNAKLARI 39
A. Borçlar Hukukuna Hakim Olan İlkeler 39
1. İrade özgürlüğü ve Sözleşme Özgürlüğü İlkeleri 39
2. Borç İlişkisinin Nisbiliği İlkesi 41
3. Kusur Sorumluluğu İlkesi 42
4. Dürüstlük ilkesi 42
B. Borç ve Borç İlişkisi Kavramları ve Sağladığı Haklar 43
C. Sorumluluk Hukuku Kavramı 46
D. Borçlar Kanununa Göre Hukuki Sorumluluğun Kaynakları 48
1. Sözleşmeden/Akitten Doğan Borçlar 48
2. Geniş Anlamda Haksız Fiilden Doğan Borçlar (TBK: 49–76) 54
3. Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Borçlar (TBK. 77 – 82) 54
4. Diğer Borç Kaynakları 55
II. HAKSIZ FİİL SORUMLULUĞU VE HAKSIZ FİİLİN UNSURLARI 55
A. Genel Olarak Borçlar Hukukunda Haksız Fiil Sorumluluğu 55
B. Haksız Fiilin Unsurları 57
1. Hareket / Fiil Unsuru 57
2. Hukuka Aykırılık Unsuru 58
a. Hukuka Aykırı Fiilin Varlığı 58
aa. Genel Olarak 58
bb. TBK’nın 49/I. Maddesine Göre Hukuka Aykırılık Teşkil Eden Hâller 60
cc. Ahlaka Aykırı Bir Fiille Kasten Başkasına Zarar Vermek (TBK.49/II) 62
b. Hukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Hâller 63
aa. Kanunun Verdiği Yetkinin Kullanılması/Görevin İcrası 64
bb. Zarar Görenin Rızası 65
cc. Üstün Bir Kamu Yararının veya Özel Yararın Bulunması 67
aaa. Haber Verme Hakkı 67
bbb. Eleştiri ve Yorum Yapma ve Yayma Hakkı 68
ccc. İlim ve Sanatı Öğrenme ve Yayma Hakkı 69
ddd. İddiada Bulunma ve Savunma Hakkı (Hak Arama Özgürlüğü) 69
eee. Vekaletsiz İş Görme (TBK m.413) 70
dd. Haklı Savunma – Meşru Müdafaa 71
ee. Zaruret Hali 72
ff. Kendi Hakkını Korumak için Kuvvet Kullanma (TBK m. 64/3I) 73
3. Kusur Unsuru 74
a. Genel Olarak Kusur Kavramı ve Sorumluluk Hukukundaki Yeri 74
b. Kusurun Türleri 77
aa. Kast 77
aaa. Vasıtasız/Doğrudan Kast 77
bbb. Dolaylı/İhtimali Kast 77
bb. İhmal (Taksir) 77
c. Kusurun İspatı 78
d. Haksız Fiil Ehliyetinin Varlığı 79
4. Zarar Unsuru 79
a. Kavram 79
b. Maddî–Manevi Zarar Ayrımı 80
aa. Genel Olarak 80
bb. Maddi Zararın Türleri 81
aaa. Fiili Zarar 81
bbb. Mahrum Kalınan Kar 81
ccc. Doğrudan zarar ve dolaylı zararlar 81
ddd. Dolayısıyla / Yansıma zarar 82
cc. Manevî Zarar 82
c. Malvarlığı – Şahıs Varlığı Zararları 82
5. İlliyet Bağı 83
a. Genel Olarak 83
b. Hukuka Aykırılık Bağı 86
c. İlliyet Bağını Kesen Nedenler 87
aa. Mücbir Sebepler 88
bb. Zarar Görenin Ağır Kusuru 90
cc. Üçüncü Şahsın Davranışı 91
İlliyet (Nedensellik) Bağı ile İlgili Kararlar 92
III. HUKUKİ SORUMLULUKLA İLGİLİ GENEL HÜKÜMLER 100
A. Müteselsil (Zincirleme/Dayanışmalı) Sorumluluk 100
1. 818 sayılı Mülga Borçlar Kanununda Müteselsil Sorumluluk 100
a. Genel Olarak 100
b. Tam Teselsül (BK 50) 101
aa. 50. Madde Metni 101
bb. Sorumluluğun Şartları 101
aaa. Kişiye İlişkin Şartlar 101
bbb. Eyleme İlişkin Şartlar 103
ccc. Zarara İlişkin Şart 103
cc. Tam Teselsülün Sonuçları 104
c. Eksik Teselsül (BK 51) 105
aa. 51. Madde Metni 105
bb. Sorumluluğun Şartları 105
cc. Eksik Teselsülün Sonuçları 106
d. Müteselsil Sorumlunun Rücu Hakkı 106
aa. Genel Olarak 106
bb. Tam Teselsülde Rücu 107
aaa. Rücuunun Şart ve Hükümleri 107
bbb. Tam Teselsüldeki Rücuda Zamanaşımı 108
ccc. Faiz 108
cc. Eksik Teselsülde Rücu 108
aaa. Rücuunun Şart ve Hükümleri 108
bbb. Eksik Teselsüldeki Rücuda Zamanaşımı 110
ccc. Faiz 111
2. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununda Müteselsil Sorumluluk 112
a. Genel Olarak 112
b. Müteselsil Sorumluluğun Hukuki Sonuçları 113
c. Müteselsil Borçlunun Rücu Hakkı 116
Müteselsil Sorumlulukla İlgili Kararlar 117
B. Taraf Sıfatı ve Mirasçıların Hukuki Durumu 132
1. Davada Taraf Sıfatı 132
a. 6100 sayılı HMK’nın İlgili Hükümleri 132
b. Davada Taraf Sıfatı İle İlgili Kararlar 135
c. Kısıtlıların Dava Açma ve Taraf Sıfatları İle İlgili Kararlar 141
2. Haksız Fiil Borçlusunun Mirasçılarının Sorumluluğu 145
a. Yasal Düzenleme 145
b. Mirasçıların Sorumluluğunun Mahiyeti 145
c. Murisin Borcunu Ödeyen Mirasçının Hakları 146
d. Borçtan Kurtuluş Yolu Olarak Mirası Ret 147
Mirasçıların Sorumluluğu İle İlgili Kararlar 148
C. Ceza Mahkemesi Kararının Hukuk Mahkemesine Etkisi (BK. M.74) 158
1. Hukuk Mahkemesinin Bağımsız Olduğu Hususlar 158
2. Hukuk Mahkemesinin Bağımlı Olduğu Konular 160
İlgili Kararlar 165
D. Ceza Davasında Şikayetten Vazgeçmenin Tazminata Etkisi 178
1. Açıklama 178
a. 765 Sayılı Türk Ceza Kanununa Göre 178
b. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununa Göre 179
2. İlgili Kararlar 180
E. Yabancı Unsurlu Haksız Fiillerde Uygulanacak Hukuk 187
1. Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun Uygulanması 187
A. 5718 Sayılı MÖHUK’un İlgili Hükümleri 187
B. MÖHUK Uygulaması 188
İlgili Yargıtay Kararı 189
2. Hukuk Davalarında Diplomatik Dokunulmazlık 190
A. Diplomatik İlişkiler Hakkındaki Viyana Sözleşmesi Hükümleri 190
B. 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un İlgili Hükmü 192
Diplomatik Bağışıklıkla İlgili Yargıtay Kararları 193
C. Uygulamada Yabancı Ülkeye Tebligat Usulü 201
F. Sorumluluk Sebeplerinin Çokluğu (Yarışması) TBK. m. 60 207
G. Kanunların Yürürlüğü ve Zaman Bakımından Uygulanması 210
1. Kanunların Yürürlüğe Girmesi ve Yürürlükten Kalkması 210
2. Normlar Çatışması ve Çözüm Yöntemleri 212
3. Kanunların Zaman Bakımından Uygulanması 213
a. Zaman Bakımından Uygulamaya İlişkin Anayasal İlkeler 213
b. Maddi Hukuk Kurallarının Zaman Bakımından Uygulanması 218
c. Usul Hukuku Kurallarının Zaman Bakımından Uygulanması 221
d. Türk Medeni Kanununun Yürürlüğüne İlişkin Hükümler 223
e. Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğüne İlişkin Hükümler 224
İlgili Yargıtay Kararları 226
Ğ. İçtihadı Birleştirme Kararları ve Anayasa Mahkemesi İptal Kararlarının Görülmekte Olan Davalar Üzerindeki Etkisi 239
1. İçtihadı Birleştirme Kararlarının Hukuk Davaları Üzerinde Etkisi 239
2. Anayasa Mahkemesi İptal Kararlarının Hukuk Davalarına Etkisi 241
a. Anayasanın İlgili Hükümleri 241
b. İptal Kararlarının Bağlayıcılığı ve Geriye Yürümezlik İlkesi 242
İlgili Kararlar 251
I. İbra ve Takas 265
1. İbra 265
2. Takas 267
IV. DEVLETİN VE KAMU GÖREVLİLERİNİN KUSUR SORUMLULUĞU 268
A. İdari Eylem ve İşlemlerden Devletin (İdarenin) Sorumluluğu 268
1. Kusursuz Sorumluluk 272
2. Kusur Sorumluluğu 275
a. Hizmet Kusuru Nedeniyle Sorumluluk 275
b. Hizmet Kusuru – Kişisel Kusur Ayırımı 278
c. Görevlinin Kişisel Kusuru Nedeniyle Sorumluluk 282
d. Davanın Kime Karşı Açılacağı ve Yargı Yolu Sorunu 284
aa. Kişisel Kusura Dayalı Davalar 284
bb. Hizmet Kusuru Nedeniyle Açılacak Davalar 287
aaa. Genel Kural; İdari Yargı Yerlerinin Yetkisi 287
bbb. Fiili Yol veya Haksız Fiil Sayılan Eylemlerde Adli Yargının Yetkisi 292
ccc. Özel Hukuk Hükümlerine Tabi Kamu Kuruluşlarının Eylemleri Nedeniyle Kişilere Verilen Zararların Tazmini Konusunda Adli Yargının Yetkisi 298
ddd. Motorlu Araçların İşletilmesinden Doğan Zararlar Nedeniyle Adli Yargının Yetkisi 300
3. İdare veya Kişilere Karşı Açılacak Davalarla İlgili Kararlar 302
a. İdarenin Haksız Fiil Sayılan (Adli Yargı Kapsamındaki) Eylemleriyle İlgili Kararlar 302
b. Görevlinin Eylemi Nedeniyle İdareye Karşı Açılması Gereken Davalar 308
c. Kişisel Kusuru Nedeniyle Memura Karşı Açılan Davalar 319
aa. Kişisel Kusur Kararları Hakkında Genel Açıklama 319
Kişisel Kusurla İlgili Kararlar 319
bb. Yargı Kararının Uygulanmamasından Doğan Hukuki Sorumluluk 326
aaa. Sorumluluğun Yasal Temeli ve Mahiyeti 326
bbb. Yargı Kararının Yerine Getirilmemesi ile İlgili Kararlar 328
cc. Sicil Amirinin, Haksız Yere Olumsuz Sicil veya Ceza Vermesi 340
dd. Haksız Teftiş veya Soruşturma Raporu ya da Tutanağı Düzenlenmesi 343
ee. Diğer Kişisel Kusur Nedenleri İle Açılan Davalarla İlgili Kararlar 348
B. Cumhurbaşkanı, Başbakan, Bakanlar ve Milletvekillerinin Görevleri Dolayısıyla Haksız Fiil Sorumlulukları 352
1. Cumhurbaşkanının Haksız Fiil Sorumluluğu 352
İlgili Kararlar 354
2. Başbakan ve Bakanların Haksız Fiil Sorumlulukları 358
İlgili Kararlar 359
3. Milletvekillerinin Haksız Fiil Sorumluluğu 362
a. Milletvekili Dokunulmazlığı 362
b. Milletvekili Sorumsuzluğu 362
Milletvekilleriyle İlgili Kararlar 364
C. Hakimlerin Hukuki Sorumlulukları 373
1. 6100 Sayılı HMK Hükümlerinde Hakimin Hukuki Sorumluluğu 373
a. Yasal Düzenleme 373
b. Sorumluluğun Kapsamı ve Hükümleri 374
2. 5271 Sayılı CMK Hükümlerinde Hakim ve C. Savcılarının Hukuki Sorumlulukları 378
a. Yasal Düzenleme 378
b. Sorumluluğun Kapsamı ve Hükümleri 379
c. Devletin Rücuu 382
İlgili Kararlar 383
AYM Kararı 383
Yargıtay Kararları 385
D. Cumhuriyet Savcılarının Hukuki Sorumlulukları 386
V. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEDEN DOĞAN SORUMLULUK 386
A. Genel Olarak 386
1. Yasal Düzenleme 386
2. Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Sorumluluk 388
3. Sebepsiz Zenginleşmenin Şartları 391
B. Borçlanılmamış Edimin İfasına Dayalı Sebepsiz Zenginleşme 394
C. Geri Verme Borcu 396
D. Sebepsiz Zenginleşme Davasının Hukuki Niteliği ve Taleplerin Yarışması 399
E. Usul Hükümleri 403
1. Zamanaşımı 403
2. Görevli ve Yetkili Mahkeme 405
3. İspat Yükü 405
4. Temerrüt Faizi 405
5. Borcu İfadan Kaçınma Hakkı (Def’i) 407
F. İadenin Talep Edilemeyeceği Haller 408
1. Eksik Borçların İfası 408
2. Ahlaki Bir Ödevi Yerine Getirmeyi Amaçlayan Edimler 408
3. Hukuka veya Ahlaka Aykırı Bir Sonuç Elde Etmeye Yönelik Edimler 409
4. Borçlu Olmadığı Halde İsteyerek Bir Edimde Bulunulması 410
G. Sebepsiz Zenginleşme (İade–Tazminat) Davası İle İlgili Kararlar 410
1. Hukuki Nitelik, Faiz, Zamanaşımı ve Usulle İlgili Kararlar 410
2. Kamu Kurumlarında Hataen Yapılan Ödemenin Geri İstenilmesi 439
Vefat eden sigortalı adına ödenen aylıkların geri istenmesi 442
Hatalı mirasçılık belgesine dayanarak alınan kira bedellerinin geri istenilmesi 442
Özel okula usulsüz ödenen bedelin geri istenilmesi 442
Yersiz Ödenen Ek Ders Ücretinin Geri İstenilmesi 442
Sözleşmeli Personele Hata İle Yapılan Ödemenin Geri İstenilmesi 442
Fazladan Döner Sermaye Ödemesi Yapılması 442
Hatalı Ödenen Teşvik Priminin Geri İstenilmesi 442
İptal Edilen İdari İşlem Nedeniyle Ödenen Maaşların İadesi 442
Yersiz Ödenen Aile Yardım Ücretinin Geri İstenilmesi 442
Mal Müdür Vekiline Vekalet Görevi İçin Yapılan Ödemenin Geri İstenilmesi 442
Hayvan ortaklık sözleşmesine aykırılık–TTK’ya göre sebepsiz zenginleşme 442
3. Çeşitli Nedenlere Dayalı S.Z. Davalarıyla İlgili Kararlar 442
Bedelsizliğe dayalı tespit davası ve sebepsiz zenginleşme 442
Geçersiz (Harici) Satış Sözleşmesine Dayanılarak Yapılan Ödemenin Geri İstenilmesi 442
Müteahhidin edimini yerine getirmediği taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin feshine dayalı tazminat istemi 442
Geçersiz harici araç satış sözleşmesi nedeniyle ödenenin geri istenilmesi 442
İzinsiz yararlanılan Kablo TV abonelik bedellerinin ödenmesi talebi 442
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi nedeniyle ödenenin geri istenmesi 442
Geçersiz taşınmaz satış sözleşmesi nedeniyle ödenenin geri istenilmesi 442
İfa imkansızlığı nedeniyle geçersiz sözleşmeye dayalı verilenlerin iadesi 442
Taşınmaza iyiniyetle zilyed olanın yararlı giderlere ilişkin talebi 442
Yap–işlet–devret sözleşmesinin feshi nedeniyle harcamaların geri istenilmesi 442
İfa imkansızlığı nedeniyle feshedilen finansal kira sözleşmesine dayalı ödemelerin iadesi 442
Haricen satış nedeniyle tapu iptali, tescil ve bedel talebi 442
Edim ifa edilmediği için araç satışı için gönderilen paranın iade istemi 442
Davalı ile davacı arasında sebepsiz zenginleşme ilişkisinin bulunup bulunmadığı 442
Şantiye şefi unvanının kullanılması nedeniyle tazminat istemi – adın korunması davası 442
Konut tahsis kararının iptali nedeniyle devir alınamayan arsa bedelinin iadesi 442
Geçersiz Sözleşmeye Dayalı Olarak Alınan Taşıt Bedelinin İadesi 442
Sebepsiz Yere Alıkonulan Düğün Takılarının Geri İstenilmesi 442
Sahte Belgeyle İşe Kabul Edilen Kişiye Ödenen Ücretlerin Geri İstenilmesi 442
Hazine Yerine Yapılan Tesis ve Ağaç Bedelinin İstenilmesi 442
Yersiz Ödenen, Özürlüye Evde Bakım Ücretinin Geri İstenilmesi 442
Sahte raporla alınan, özürlüye evde bakım bedelinin iadesi istemi 442
Yersiz Ödenen Yeşil Kart Ödemesinin Geri İstenilmesi 442
Ortak Taşınmaza Yapılan İyileştirici Giderlerin İstenilmesi 442
Belediyeye Başkanınca Şahsen Ödenen Geçici İşçi Bedelinin Geri İstenilmesi 442
Başkasının Arsasına Yapılan Muhtesat Bedeli ve Giderlerin İstenilmesi 442
İadesi Gereken Taşınmaza Yapılan Faydalı Giderlerin İstenilmesi 442
Kiralanan Taşınmaz İçin Harcanan Faydalı Giderlerin Tazmini 442
Eksik Vergi Kesildiği İçin Fazla Ödenen Sosyal Yardımın Geri İstenilmesi 442
Teslim Edilmeyen Arsa (Gecekondu) Bedelinin Belediyeden Geri İstenilmesi 442
İkinci Kısım
KUSURSUZ (OBJEKTİF) HUKUKİ SORUMLULUK
I. KUSURSUZ SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ 443
A. Genel Olarak 443
B. Türk Borçlar Kanununda Kusur Aranmayan Sorumluluk Nedenleri 445
1. Genel Olarak 445
2. Özen İlkesinden Doğan Kusursuz Sorumluluk Nedenleri 446
3. Hakkaniyet İlkesinden Doğan Kusursuz Sorumluluk Nedeni 447
4. Tehlike İlkesinden Doğan Kusursuz Sorumluluk Nedenleri 448
C. Hukuka Uygun Müdahaleden (Fedakarlığın Denkleştirilmesinden) Doğan Sorumluluk 450
II. BORÇLAR KANUNUNDA KUSUR ARANMAYAN SORUMLULUK NEDENLERİ 451
A. Zaruret Halinde Başkasına Zarar Verenin Sorumluluğu (TBK 64/2) 451
1. İlgili Yasa Hükmü 451
2. Sorumlulukla İlgili Açıklama 452
B. Ayırtım (Temyiz) Gücü Olmayanın Sorumluluğu (TBK 65) 453
1. Sorumluluğun Şartları 453
2. İlgili Kararlar 455
C. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu (BK m. 66) 463
1. Genel Açıklamalar ve TBK. 116. Madde ile Farkı 463
2. Sorumluluğun Niteliği 469
3. Sorumluluğun Şartları 470
a. Sorumluluğun Genel Şartları 470
b. Sorumluğun Özel Şartları 471
c. İşletme Faaliyeti Nedeniyle Adam Çalıştıranın (Organizasyon) Sorumluluğu 481
d. Tüzel Kişilerin Organlarının Fiili Nedeniyle Sorumluluk 486
3. Zamanaşımı 488
4. Müteselsil Sorumluluk ve Hakların Yarışması (TBK. 66 / 116) 488
5. Yardımcı Kişiye Rücu 489
Adam Çalıştıranın Sorumluluğu ile İlgili Kararlar (TBK. 66) 490
D. Hayvan Bulunduranın Sorumluluğu (BK m. 67) 516
1. Genel Olarak 516
2. Sorumluluğun Şartları 518
a. Hayvan Bulundurma İlişkisi 519
b. Zarar Hayvanın Hareketinden Doğmalıdır 521
c. Hayvan Bulunduranın Kurtuluş Kanıtı Getirmesi 522
3. Hayvan Bulunduranın Rücu Hakkı 523
4. Taşınmaz Zilyedinin Hayvanı Alıkoyma Hakkı 524
Hayvan Bulunduranın Sorumluluğu ile İlgili Kararlar 525
E. Yapı Malikinin Sorumluluğu (TBK. m. 69) 539
1. Sorumluluğun Niteliği ve Kapsamı 539
2. Malikin Zarar Tehlikesini Giderme Yükümlülüğü 542
3. Yapı Eserinin Verdiği Zarardan Doğan Sorumluluğun Şartları 543
a. Genel Şartlar 543
b. Özel Şartlar 543
aa. Bir Bina veya Diğer Yapı Eseri Bulunmalıdır 543
bb. Sorumlu ile Bina veya Diğer Yapı Eseri Arasında Mülkiyet İlişkisi Bulunmalıdır 544
cc. Yapı Eserinin Yapımında Bozukluk veya Bakımında Eksiklik Olmalıdır 546
dd. Bütünleyici Parçalar ve Eklentilerin Durumu 548
ee. Yüksek Gerilim Hatları ve Trafolar Nedeniyle Sorumluluk 548
4. Yapı Malikinin Rücu Hakkı 549
Yapı (Bina, Tesis vb.) Malikinin Sorumluluğu ile İlgili Kararlar (TBK. 69) 550
F. Genel Tehlike Sorumluluğu (TBK m. 71) 568
1. Genel Olarak 568
2. Sorumluluğun Şartları 570
a. Zararın Bir İşletme Faaliyetinden Kaynaklanması 570
b. İşletme Faaliyetinin Önemli Ölçüde Tehlike Arzetmesi 572
c. Zararla İşletme Faaliyeti Arasında İlliyet Bağının Varlığı 575
d. Kusurun Rolü 576
İlgili Yargıtay Kararları 577
G. (Otel vb.) Konaklama Yeri İşletenlerin Sorumluluğu (TBK 576–578) 580
1. Borçlar Kanununun İlgili Maddeleri 580
2. Sorumluluk Hakkında Genel Açıklama 581
İlgili Kararlar 583
Ğ. Garaj, Otopark ve Benzeri Yerleri İşletenlerin Sorumluluğu (TBK 579, 580) 584
1. Borçlar Kanununun İlgili Hükümleri 584
2. Sorumlulukla İlgili Açıklama 585
İlgili Kararlar 586
III. MEDENİ KANUNDAKİ KUSURSUZ SORUMLULUK NEDENLERİ 587
A. Ev (Aile) Başkanının Sorumluluğu (MK m. 369) 587
1. Sorumluluğun Mahiyeti 587
2. Ev Başkanı ve Aile Kavramları 588
3. Sorumluluğun Şartları 592
a. Bir Zarar Doğmalıdır 592
b. Kurtuluş Kanıtı Getirilememiş Olmalıdır 593
c. Uygun İlliyet Bağı Bulunmalıdır 594
4. Zamanaşımı 595
5. Davalı Sıfatı 595
Ev (Aile) Başkanının Sorumluluğu ile İlgili Kararlar 596
B. Taşınmaz Malikinin Sorumluluğu (MK. m.730) 607
1. Sorumluluğun Hukuki Niteliği ve Kapsamı 607
2. Hukuka Aykırı Taşkın Kullanımdan Doğan Sorumluluk (MK. 730/I) 609
a. Tedbir İstemi ve Tazmin Sorumluluğunun Şartları 609
aa. Bir Taşınmaz Mal Kullanılmalıdır 609
bb. Mülkiyet Hakkı Hukuka Aykırı Biçimde Taşkın Kullanılmalıdır 610
cc. Zararla Taşkın Kullanım Arasında İlliyet Bağı Bulunmalıdır 611
b. Tazmin Sorumluluğu 611
c. Tehlikenin Giderilmesi ve Eski Halin İadesi 611
3. Hukuka Uygun Taşkın Kullanım Nedeniyle Sorumluluk 612
4. Davacı ve Davalı Sıfatı 613
a. Davacı Sıfatı 613
b. Davalı Sıfatı 613
5. Kanunun Taşınmazların Kullanımıyla İlgili Diğer Hükümleri 613
a. Arazinin veya Yapı Malzemesinin Taşkın Kullanımı (TMK M. 722–724) 613
b. Taşkın Yapı ve Hükümleri (TMK M. 725) 614
TMK Madde 725 ile İlgili Kararlar 616
TMK M. 730 ile İlgili Kararlar 621
IV. DİĞER KANUNLARDAKİ KUSURSUZ SORUMLULUK NEDENLERİ 630
A. Çevreyi Kirletenin Sorumluluğu 630
1. Sorumluluğun Niteliği ve Kapsamı 630
2. Sorumluluğun Şartları 631
3. İspat Yükü 634
4. Tazminatın Tayini 634
5. Zamanaşımı 634
6. Taşınmaz ve Yapı Malikinin Sorumluluğu İle Çevre Kirlenmesinden Doğan Sorumluluklar Dolayısıyla Hakların Yarışması 634
İlgili Kararlar 635
B. Deniz Çevresinin Kirlenmesinden Doğan Zararların Tazmini 642
1. Genel Olarak 5312 Sayılı Kanuna Göre Sorumluluk 642
2. Zararın Tespiti ve Ödenmesi 643
3. Zamanaşımı 644
C. Sivil Hava Araçlarının İşletilmesinden Doğan Sorumluluk 645
1. Sorumluluğun Kapsamı ve Niteliği 645
2. Sorumluluğun Şartları 647
a. Yolcuya Karşı Sorumluluk 647
b. Üçüncü Kişilerin Uğradıkları Zarardan Sorumluluk 648
3. Uluslararası Hava Taşımasından Doğan Sorumluluk 649
İlgili Yargıtay Kararları 651
D. Motorlu Araç İşletenin Sorumluluğu (KTK. M. 85 vd.) 660
E. Noterlerin Hukuki Sorumluluğu 661
1. Sorumluluğun Kapsamı ve Hukuki Niteliği 661
2. Noterin Sorumluluğunun Şartları 667
3. Noterin Çalışana veya Üçüncü Kişiye Rücu Hakkı 673
İlgili Kararlar 674
V. DEVLETİN KUSURSUZ SORUMLULUĞU 698
A. Genel Olarak Devletin Kusursuz Sorumluluğu 698
B. Çeşitli Kanunlarda Devletin Kusursuz Sorumluluk Nedenleri 699
1. Askeri Tatbikat, Atış ve Konaklamadan Doğan Sorumluluk 699
Askeri Tatbikatlar Nedeniyle Verilen Zararlarla İlgili Kararlar 701
2. Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun Gereği Tazminat Yükümlülüğü 709
a. Tazminatın Şartları 709
b. Devletin Zarar Sorumlusuna Rücu Hakkı ve Uygulaması 709
c. 2330 Sayılı Kanunla İlgili Kararlar 710
3. Kişisel Durum (Nüfus) Sicilinin Tutulması Nedeniyle Sorumluluk 715
a. Genel Olarak Sorumluluğun Koşulları 715
b. İlgili Kararlar 716
4. Tapu Sicilinin, Ticaret ve Gemi Sicillerinin Tutulması Nedeniyle Sorumluluk 720
a. Tapu Kaydının Tutulması Nedeniyle Sorumluluk 720
aa. Sorumluluğun Niteliği ve Kapsamı 720
bb. Anayasal Mülkiyet Hakkı (Bireysel Başvuru) Yönünden 721
cc. Sorumluluğun Şartları 725
dd. Görevli ve Yetkili Mahkeme 729
ee. Zamanaşımı 729
b. Ticaret Sicilinin Tutulmasından Doğan Sorumluluk 730
c. Gemi Sicilinin Tutulmasından Doğan Sorumluluk 731
Tapu Sicilinin Tutulmasından Doğan Sorumlulukla İlgili Kararlar 731
AYM Bireysel Başvuru Kararları 731
Yargıtay Kararları 735
5. Gayrimenkul İrat Senetlerinden Dolayı Sorumluluk 747
6. Vesayet Dairelerinin Eylemlerinden ve Vesayet Görevlileri Tarafından Ödenemeyen Zararlardan Sorumluluk 747
a. Yasal Hükümler ve Genel Açıklama 747
aa. Yasal Hükümler 747
bb. Madde Gerekçeleri 748
cc. Genel Açıklama 748
b. Vesayet Dairelerinin Eylemlerinden Sorumluluk 749
c. Vasi, Kayyım ve Yasal Danışmanların Eylemlerinden Sorumluluk 749
d. Görevli ve Yetkili Mahkeme 750
e. Zamanaşımı 750
7. İcra ve İflas Dairesi İşlemlerinden Doğan Sorumluluk 750
a. Yasal Hükümler 750
b. Sorumluluğun Kapsamı ve Şartları 751
İcra İflas Görevlilerinin İşlem ve Eylemleriyle İlgili Kararlar 754
8. Haksız Tutuklama ve Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat Sorumluluğu 760
a. 5271 Sayılı CMK ve 466 Sayılı Kanun Hakkında Genel Bilgiler 760
b. 5271 Sayılı CMK Hükümlerine Göre Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat İstemi 761
aa. 5271 Sayılı Kanunun İlgili Hükümleri 761
bb. Genel Olarak 763
cc. Tazminat Nedenleri ve Kapsamı 764
dd. Tazminatın Konusu 767
ee. Tazminat Davasına İlişkin Usul Hükümleri 767
ff. Tazminatın Belirlenmesi, Faiz, Harç ve Giderler 770
gg. Kanun yolu 773
ğğ. Tazminat İsteyemeyecek Kişiler 773
hh. Tazminat Komisyonu’nun Yetkisi 775
ıı. Tazminatın Geri Alınması 776
ii. Devletin Rücu Hakkı 776
Haksız Tutuklama ve Koruma Tedbirleriyle İlgili Kararlar 778
1. Bireysel Başvuru Kararları 778
2. Yargıtay İBK. ve Genel Kurul Kararları 792
3. Yargıtay Daire Kararları 804
9. Ön İnceleme, Teftiş ve Denetim Faaliyetlerinden Doğan Zararlar 825
a. Yasal düzenleme (4483 – Ek M.1) 825
b. Sorumluluğun kapsamı 825
İkinci Bölüm
HAKSIZ FİİLDEN DOĞAN ZARAR VE TAZMİNATIN BELİRLENMESİ VE ZAMANAŞIMI
I. MADDÎ ZARAR VE TAZMİNATIN BELİRLENMESİ 827
A. Maddî Zarar ve Tazminata İlişkin Esaslar 827
1. Maddî Zararın Kapsamı ve İspat Yükü 827
2. Maddî Zararın Belirlenmesinde Esas Alınan Tarih 830
3. Zarardan Faydaların İndirilmesi Tazminatın Belirlenmesi 831
a. Genel Olarak Zarardan Faydaların İndirilmesi (Denkleştirme) 831
b. Zarar ve Tazminatta İndirim Sırası 834
c. Denkleştirmenin Şartları 837
d. Denkleştirmeye Konu Olan Yararlar 838
4. Maddî Tazminatın Belirlenmesi 841
5. Maddî Tazminattan İndirim Nedenleri 842
a. Zarar Verenin Kusurunun Hafifliği veya Ek Kusuru 842
b. Zarar Görenin Zarara Rızası 844
c. Zarar Görenin Müterafik (Ortak / Bölüşük) Kusuru 845
d. Tazminat Nedeniyle Zarar Verenin Malî Durumunun Kötüleşmesi 848
e. Olayın Özelliklerinden Kaynaklanan Nedenler 849
aa. Yasal Dayanak ve İndirimde Sıra 849
bb. Umulmayan (Beklenmedik) Olaylar 850
cc. Zarar Görenin Bünyevi İstidatı 851
dd. Zayıf İlliyet Bağı 851
ee. Zarar Görenin Çok Yüksek Bir Servete Sahip Olması 851
ff. Hatır İçin İş Yapılması (Hatır Taşıması) 852
f. İlgili Kararlar 853
Genel Olarak Maddi Tazminattan İndirim Nedenleri İle İlgili Kararlar 853
Zarar Verenin Kusurunun Tespitiyle İlgili Kararlar 872
Bölüşük (Müterafik) Kusura Dayalı İndirimle İlgili Kararlar 874
B. Eşyaya (Şeye) İlişkin Maddi Zararın Belirlenmesi 877
1. Faizle Karşılanamayan (Aşkın/Munzam) Zarar 877
Munzam Zarar ile İlgili Kararlar 878
2. Maddi Hasar ve Zararlar 884
a. Hesaplama Yöntemi 884
b. Zararın Kapsamı 885
aa. Eşyanın Tamamen Tahrip Olması Nedeniyle Oluşan Zarar 885
bb. Eşyanın Kısmen Tahrip Olması Nedeniyle Onarım Gideri 885
cc. Değer Kaybı 886
dd. Yoksun Kalınan Kar (Kazanç Kaybı) 887
Eşyaya Verilen Maddi Zararla İlgili Kararlar 888
C. Vücut Bütünlüğünün İhlalinde (Yaralanmada) Zararın Belirlenmesi 898
1. Genel Olarak 898
2. Vücut