Geri Kazanım Katılım Payı
İçindekileri İncele
ÖNSÖZ 7 İÇİNDEKİLER 11
KISALTMALAR 17
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM GENİŞLETİLMİŞ ÜRETİCİ SORUMLULUĞU İLKESİ A. GENİŞLETİLMİŞ ÜRETİCİ SORUMLULUĞU İLKESİNİN TEMELLERİ 27
1. Çevrenin Kamusal Mal Niteliği 27
2. Döngüsel Ekonomi Yaklaşımı 31
3. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi 35
4. Entegre Ürün Politikası 37
5. Kirleten Öder İlkesi 40
6. Çevre Sorununun Finansmanı 44
a. Pigou Vergisi 45
b. Mali Araçlar 48
B. GENİŞLETİLMİŞ ÜRETİCİ SORUMLULUĞU İLKESİNİN KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ 50
1. Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu İlkesinin Tanımı 50
2. Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu İlkesinin İşlevi 52
3. Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu İlkesinin Unsurları 56
4. Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu İlkesi Yöntemleri 59
a. Tek Araç–Çoklu Araç 60
b. Süreç Paylaşım Türü 60
c. Kamu Gücü Niteliği 63
d. Önleyici – Cezalandırıcı – Ödüllendirici Niteliği 64
e. Tarife Türü 65
f. Sorumluluk Türü 66
g. Mali Araç Türü 67
İKİNCİ BÖLÜM DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE GENİŞLETİLMİŞ ÜRETİCİ SORUMLULUĞU İLKESİ A. DÜNYADA GENİŞLETİLMİŞ ÜRETİCİ SORUMLULUĞU İLKESİNİN GELİŞİMİ VE UYGULAMALARI 71
B. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE GENİŞLETİLMİŞ ÜRETİCİ SORUMLULUĞU İLKESİNİN GELİŞİMİ VE UYGULAMALARI 77
1. Avrupa Birliği Çevre Politikası Gelişimi 77
2. Avrupa Birliği’nde Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu Süreçleri 82
3. Avrupa Birliği Ülkelerinde Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu Uygulamaları 86
C. TÜRKİYE’DE GENİŞLETİLMİŞ ÜRETİCİ SORUMLULUĞU İLKESİNİN GELİŞİMİ 93
1. Uluslararası Düzenlemelerin Türkiye Çevre ve Atık Politikasına Etkileri 94
a. Birleşmiş Milletler Düzenlemeleri 94
b. Dünya Ticaret Örgütü Düzenlemeleri 97
c. Avrupa Birliği Düzenlemeleri 99
2. Türkiye’de Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu Süreci 103
3. Türkiye’de Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu Mevzuatı 109
a. 1982 Anayasası 109
b. Yasal Çerçeve 110
i. 2872 sayılı Çevre Kanunu 110 ii. 7552 sayılı İklim Kanunu 112
c. Düzenleyici İşlemler 113
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM GERİ KAZANIM KATILIM PAYI A. GERİ KAZANIM KATILIM PAYININ HUKUKİ ALT YAPISI 117
B. GERİ KAZANIM KATILIM PAYININ UNSURLARI 120
a. Konu ve Kapsam 120
i. Plastik poşet 124 ii. Lastik 124 iii. Akümülatör ve piller 125 iv. Madeni ve bitkisel yağlar 125
v. Elektrikli ve elektronik eşya 127 vi. İlaç 129 vii. Plastik, metal, kompozit, kağıt karton, cam, ahşap ambalajları 130
b. Vergiyi Doğuran Olay 131
i. Plastik poşet 133 ii. Lastik 133 iii. Akümülatör ve piller 134 iv. Madeni ve bitkisel yağlar 135
v. Elektrikli ve elektronik eşya 136 vi. İlaç 138 vii. Plastik, metal, kompozit, kağıt karton, cam, ahşap ambalajları 138
c. Yükümlü 139
i. Plastik poşet 141 ii. Lastik 142 iii. Akümülatör ve piller 142 iv. Madeni ve bitkisel yağlar 143
v. Elektrikli ve elektronik eşya 144 vi. İlaç 145 vii. Plastik, metal, kompozit, kağıt karton, cam, ahşap ambalajları 145
d. Tarh 147
i. Plastik poşet 150 ii. Lastik 151 iii. Akümülatör ve piller 151 iv. Madeni ve bitkisel yağlar 152
v. Elektrikli ve elektronik eşya 152 vi. İlaç 153 vii. Plastik, metal, kompozit, kağıt karton, cam, ahşap ambalajları 153
e. Matrah ve Miktar 154
i. Plastik poşet 157 ii. Lastik 158 iii. Akümülatör ve piller 158 iv. Madeni ve bitkisel yağlar 158
v. Elektrikli ve elektronik eşya 159 vi. İlaç 159 vii. Plastik, metal, kompozit, kağıt karton, cam, ahşap ambalajları 159
f. Vergilendirme Dönemi ve Süreler 160
g. Yaptırım 161
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM GERİ KAZANIM KATILIM PAYININ KARŞILAŞTIRMALI İNCELENMESİ VE HUKUKİ NİTELİĞİNİN BELİRLENMESİ A. GERİ KAZANIM KATILIM PAYININ KARŞILAŞTIRMALI İNCELEMESİ 165
1. Katı Atık Bertaraf Ücreti 165
2. Çevre Temizlik Vergisi 167
3. Çevre Katkı Payı 170
4. Poşet Ücreti 171 B. GERİ KAZANIM KATILIM PAYININ HUKUKİ NİTELİĞİNİN BELİRLENMESİ 175
1. Vergi 176
2. Resim 179
3. Harç 180
4. Benzeri Mali Yükümlülük 181
a. Şerefiye ve Harcamalara Katılım Payı 183
b. Geri Katılım Kazanım Payının Benzeri Mali Yükümlülük Niteliği 187
BEŞİNCİ BÖLÜM DEĞERLENDİRMELER A. GENİŞLETİLMİŞ ÜRETİCİ SORUMLULUĞU İLKESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 191
B. TÜRKİYE’NİN GENİŞLETİLMİŞ ÜRETİCİ SORUMLULUĞU SÜRECİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 197
C. GERİ KAZANIM KATILIM PAYININ GENİŞLETİLMİŞ ÜRETİCİ SORUMLULUĞU İLKESİ ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ 199
D. GERİ KAZANIM KATILIM PAYININ HUKUKİ REJİMİ VE UYGULANMASI BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ 206
1. Yasallık İlkesi Bakımından Değerlendirme 206 2. 1982 Anayasası’nın
73. Maddesinde Yer Alan Diğer Vergilendirme İlkeleri Bakımından Değerlendirme 209
3. Geri Kazanım Katılım Payının Sözleşme ile Değiştirilememesinin Değerlendirilmesi 211
4. Poşet Ücreti–Geri Kazanım Katılım Payı İlişkisinin Değerlendirilmesi 212
5. Geri Kazanım Katılım Payının İhraç Kayıtlı Satışlar Bakımından Değerlendirilmesi 214
6. Geri Kazanım Katılım Payının Niteliği Değişen Ürünler Bakımından Değerlendirilmesi 215
7. Geri Kazanım Katılım Payının Zayi Olan Ürünler Bakımından Değerlendirilmesi 215
8. Geri Kazanım Katılım Payının İndirilebilecek Giderler Bakımından Değerlendirilmesi 216
9. Geri Kazanım Katılım Payının Katma Değer Vergisi Bakımından Değerlendirilmesi 217
10. Geri Kazanım Katılım Payının Damga Vergisi Bakımından Değerlendirilmesi 219
11. Geri Kazanım Katılım Payının Yönetsel Sürecinin Değerlendirilmesi 219
12. Geri Kazanım Katılım Payının Fon Önerisi Bakımından Değerlendirilmesi 220 SONUÇ 223 KAYNAKLAR 233