Fikri Hakların Dijital Yönetimi (DHY) ve Tüketicilerin Korunması (9786253778354)

ÖNSÖZ 7 İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR 15
GİRİŞ 17
BİRİNCİ BÖLÜM
I. DİJİTALLEŞME VE DİJİTAL HAKLAR YÖNETİMİ 23 A. Dijitalleşmenin Multimedya Endüstrisi Üzerindeki Etkileri 23
1. Müzik Endüstrisi 25
2. Film Endüstrisi 29
3. Kitap Endüstrisi 30
4. Bilgisayar Oyunları/Oyun Konsolu Endüstrisi 33 B. Dijital Haklar Yönetimi (DHY) 35
1. Genel Olarak DHY 35
2. DHY’nin Tanımı ve İşlevleri 37
3. DHY’nin Teknik Arka Planı 40
4. DHY ve Teknik Koruma Önlemleri 46
5. DHY Örnekleri 48
a. DVD’ler 49
b. BluRay’ler 54
c. CD’ler 55
d. Oyun/Oyun Konsolları 58
e. E–kitaplar 61
f. Çevrimiçi Mağazalar 63 (1) Müzik 65 (2) Oyun/Oyun Konsolları 67 (3) Filmler 69
6. DHY ile İlgili Yasal Düzenlemeler 71
a. WIPO Düzenlemeleri 72 (1) WIPO Telif Hakları Antlaşması 72 (2) WIPO İcralar ve Fonogramlar Antlaşması 75
b. Amerikan Dijital Milenyum Telif Hakkı Kanunu 79
c. AB Düzenlemeleri 84 (1) 2001/29/AT sayılı Telif Hakları Direktifi 84 (2) 2004/48/AT sayılı Fikri Mülkiyet Haklarının Uygulanması Direktifi 87 (3) 2019/790/AB sayılı Dijital Tek Pazarda Telif Hakları Direktifi 89
d. Türkiye 91 (1) Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 91
i. Genel Olarak 91 ii. 4630 sayılı Kanun Değişikliği 92 iii. 5101 sayılı Kanun Değişikliği 92 iv. 5728 sayılı Kanun Değişikliği 94
v. 7346 sayılı Kanun Değişikliği 95 (2) Dijital Telif Kanunu Tasarısı 96
İKİNCİ BÖLÜM
II. DİJİTAL HAKLAR YÖNETİMİ KAPSAMINDA TÜKETİCİLERİN KORUNMASI 99
A. Genel Olarak 99
B. Telif Hukukunun ve Tüketici Hukukunun Genel Çerçevesi 101
1. Fikri Mülkiyet ve Fikri Ürün Kavramı 101
2. Tüketici Kavramı 104
3. Tüketici İşlemi Kavramı 107
4. Tüketici Hakları 109
5. Tüketicilerin Korunması 111
6. Dijital İçerik ve Ürünlerin Mal ve Hizmet Olarak Değerlendirilmesi 112
C. Telif Hakkıyla Korunan Eserlerin Kullanımına İlişkin Sözleşmeler 117
1. Klasik Sözleşme Modeli 118
2. Standart Sözleşme Modeli 120
a. Shrink–Wrap Sözleşme (Ambalaj Sözleşmeler) 123
b. Click–Wrap Sözleşme (Tıklama Sözleşmeler) 126
c. Browse–Wrap Sözleşme (Göz Atma Sözleşmeleri) 128
3. Dijital İçerik Sözleşmeleri 130 D. Telif Haklarının Dijital Ortamda Uygulanması Kapsamında Tüketici Sorunları 132
1. Erişim ve Birlikte Çalışabilirlik Sorunları 133
2. Bilgilendirme Sorunları 137
3. Kullanım Kısıtlamaları 138
4. Hukuki Belirsizlik Sorunu 141
5. Gizlilik Sorunu 142
6. Güvenlik Sorunu 144
7. Haksız Şartlar 146
8. Kişisel Kullanım Sorunu 147 E. Teknolojik Önlemler Karşısında Tüketicilerin Sahip Olduğu Haklar 150
1. Gayri Maddi Dijital İçerik Ürünleri Hakkında OECD Tüketici Politikası Rehberi 151
2. 2011/83/AB sayılı Tüketici Hakları Direktifi 155
3. 2019/770/AB sayılı Dijital İçerik ve Dijital Hizmet Sözleşmeleri Direktifi 159
4. Kültür ve Turizm Bakanlığının “Sayısal Haklar Yönetimi (DRM)” Raporunda Yer Alan Tavsiyeleri 164
5. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği 166
6. Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun 174
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
III. TELİF HAKKI VE TÜKETİCİ HUKUKU MEVZUATI BAKIMINDAN DİJİTAL HAKLAR YÖNETİMİ 179
A. DHY’ye İlişkin Farklı Yaklaşımlar 179
1. Telif Hakkı Yaklaşımı 179
2. Tüketici Hukuku Yaklaşımı 182
3. DHY Nedeniyle Telif Hukuku ve Tüketici Hukuku Arasındaki Farklı Yaklaşımların Normatif Olarak Değerlendirilmesi 187
a. Genel Olarak 187
b. Amaçların Değerlendirilmesi 190
c. Tüketici Haklarına İlişkin Görüşlerin Değerlendirilmesi 193
d. Mülkiyet Kavramına İlişkin Görüşlerin Değerlendirilmesi 195 (1) Abonelik Sözleşmesi 197
i. Tanımı ve Unsurları 197 ii. Abonelik Sözleşmesinin Feshi 201 (2) Abonelik Sözleşmesinin DHY Açısından Değerlendirilmesi 203
B. TKHK Kapsamında DHY 206
1. Genel Olarak 206
2. Ayıplı Mal 207
a. Ayıp Türleri 208 (1) Maddi Ayıp 208 (2) Ekonomik Ayıp 209 (3) Hukuki Ayıp 210
b. Satıcının Ayıptan Sorumlu Tutulmasının Şartları 212 (1) Maddi Koşullar 213
i. Ayıp Niteliğinde Bir Eksikliğin Bulunması 213 ii. Maldaki Ayıbın Önemli Olması 214 iii. Tüketicinin Ayıbın Varlığından Haberdar Olmaması 215 (2) Biçimsel Koşullar 217
3. Ayıp Nedeniyle Tüketicilere Tanınan Seçimlik Haklar 219
a. Sözleşmeden Dönme 219
b. Bedelde İndirim İsteme 222
c. Ücretsiz Onarım İsteme 223
d. Ayıpsız Misliyle Değiştirilmesini İsteme 225
e. Tazminat İsteme 227
4. Haksız Şart 229
a. Genel Olarak 229
b. Tanımı 230
c. Unsurları 232 (1) Tek Yanlı Konulması 232 (2) Hak ve Yükümlülüklerde Dengesizlik 233 (3) Dürüstlük Kuralına Aykırılık 235 (4) Yaptırımı 236
C. TBK Kapsamında DHY 238
1. Genel Olarak 238
2. Genel İşlem Koşullarının Tanımı 239
3. Genel İşlem Koşullarının Denetimi 242
a. Yürürlük Denetimi 242
b. Yorum Denetimi 244
c. İçerik Denetimi 246
D. Tüketicilerin DHY Hakkında Bilgilendirilmemesi Halinde Uygulanması Gereken Yaptırım 248
1. Genel Olarak 248
2. Cezalandırıcı Tazminat 248
a. Genel Olarak 248
b. İşlevleri 251
c. Özellikleri 254
d. Türk Hukukunda Cezalandırıcı Tazminat 255
e. DHY ve Cezalandırıcı Tazminat 259
3. Tüketici Hakem Heyeti ve Cezalandırıcı Tazminat 263
a. Genel Olarak 263
b. Parasal Değer Olarak Belirlenebilirlik 264
c. Başvurulabilecek Kişiler 265
d. Tüketici Hakem Heyeti Kararlarının Hukuki Niteliği 266
e. Tüketici Hakem Heyeti Kararlarına İtiraz 270
E. DHY Kaynaklı Tüketici Endişelerine İlişkin Çözümler 272
1. Kullanıcı Dostu Olmak 273
2. Birlikte Çalışabilir Olmak 275
3. Şeffaf Olmak 276
4. Güvenli Olmak 277
5. Kamu Yararı Gözetmek 278
6. Yaratıcılığı ve Yeniliği Teşvik Etmek 279 F. Değerlendirme ve Öneriler 280 SONUÇ 285
KAYNAKÇA 291