Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Şerhi (Cilt I: Madde 1-27)
İçindekileri İncele
YAZAR LİSTESİ VI
ÖNSÖZ VII
KISALTMALAR CETVELİ XXI
GENEL KAYNAKÇA XXIII
BİRİNCİ BÖLÜM
FİKİR VE SANAT ESERLERİ
Amaç 1
Madde 1 1
Kapsam 3
Madde 1/A 3
Tanımlar 5
Madde 1/B 5
I. Genel Olarak 7
II. Eser Kavramı 8
A. Tanım 8
B. Unsurlar 8
1. Ürün Niteliğinin Bulunması 8
2. Düşünsel veya Sanatsal Bir Faaliyetin Varlığı 10
3. Kanunda Sayılan Eser Türlerinden Birine Dahil Olması 11
4. Eser Sahibinin Hususiyetini Taşıması 13
C. Eser Nitelemesinde Dikkate Alınmayacak Hususlar 14
B) Fikir ve sanat eserlerinin çeşitleri 16
I– İlim ve edebiyat eserleri 16
Madde 2 16
I. Genel Olarak 19
II. Birinci Grup İlim ve Edebiyat Eserleri 19
A. Dil ve Yazı ile İfade Edilen Eserler 19
1. Bilimsel Eserler 22
2. Adres Katalogları, Fiyat Tarifeleri ve Benzerleri 24
3. Edebi Tiplemeler 26
4. Televizyon Formatları 28
B. Bilgisayar Programları ve Bunların Hazırlık Tasarımları 34
1. Genel Olarak 34
2. Video Oyunları 38
III. İkinci Grup İlim ve Edebiyat Eserleri 41
A. Rakslar 42
B. Yazılı Koreografi Eserleri 43
C. Pandomimalar 44
D. Diğer Sözsüz Sahne Eserleri 44
1. Genel Olarak 44
2. Kukla ve Gölge Oyunları 45
IV. Üçüncü Grup İlim ve Edebiyat Eserleri 47
A. Fotoğraf ve Resimler 49
B. Haritalar, Çizimler, Maketler 50
II– Musiki eserleri 53
Madde 3 53
I. Genel Olarak 55
II. Müzik Eseri Kavramı ve Unsurları 55
A. Genel Olarak 55
B. Tanım 56
C. Objektif Unsur 58
D. Sübjektif Unsur 62
1. Genel Olarak 62
2. Müzik Eserinde İçerik (Muhteva) ve Şekil İlişkisi 63
3. Hususiyetin Varlığına Karar Verilmesine Yönelik Teoriler 64
4. Hususiyetin Bestede Tezahür Etmesi 65
a. Genel Olarak 65
b. Melodi 67
c. Ritim 68
d. Armoni 69
e. Aranjman 71
5. Aranacak Hususiyetin Seviyesi 71
III. Müzik Eserlerinde Eser Sahipliği 72
A. Genel Olarak 72
B. Yaratma Gerçeği İlkesi ve Eserin Tespitinin Gerekmemesi 73
C. Ortak Eser Sahipliği Hâlleri 74
III– Güzel sanat eserleri 76
Madde 4 76
I. Genel Olarak 78
II. Güzel Sanat Eserlerinin Unsurları 78
III. Güzel Sanat Eserlerinin Türleri 80
A. Kanunda Yapılan Sayımın Niteliği 80
B. Kanunda Sayılan Güzel Sanat Eserleri 81
1. Çizim veya Baskı Yoluyla Meydana Getirilen Eserler 81
2. Heykeller, Kabartmalar ve Oymalar 82
3. Mimari Eserler 83
4. El İşleri, Süslemeler ve Moda Tasarımlar 85
5. Fotoğraf ve Slaytlar 87
6. Grafik Eserler 91
7. Karikatür 91
8. Tiplemeler 91
IV. Güzel Sanat Eserlerinin Tasarım Hukuku Kapsamında Korunması 96
IV– Sinema eserleri 97
Madde 5 97
I. Sinema Eseri Kavramı 98
A. Genel Olarak 98
B. Sinema Eserini Oluşturan Unsurlar 99
1. Yapısal Unsurlar 100
2. Teknik Unsurlar 101
II. Sinema Eserinin Korunmasının Şartları 102
A. Hareketli Görüntüler Dizisine Sahip Olma 102
B. Hususiyet 103
C. Belli Bir Düzeye Kadar Tamamlanmış Olma 106
D. Senaryo ve Yönetime Sahip Olma 107
III. Sinema Eseri Türleri 108
A. Bedii, İlmi, Öğretici, Teknik Nitelikteki veya Günlük Olayları
Tespit Eden Filmler 109
B. Sinema Filmleri 109
IV. Görsel İşitsel Eser Kategorisinin Bulunmayışının Bir Sonucu
Olarak Sinema Eseri Niteliği Tartışmalı Türler 110
İşlenmeler ve Derlemeler,
Madde 6 112
I. Genel Olarak 115
II. İşlenme ve İşlenme Eser Kavramı 118
III. İşlenme Eserin Unsurları 119
A. İşlenme Eser, İşlenen Mevcut Bir Esere Bağlı Olmalıdır 119
B. İşlenen Eser Sahibinin Hakları Saklı Kalmalıdır 120
C. İşlenme Eserde, İşleyenin Hususiyeti Bulunmalıdır 123
IV. Başlıca İşlenme Eser Türleri 125
A. Tercümeler 126
B. Roman, Hikaye, Şiir ve Tiyatro Piyesi gibi Eserlerden Birinin
Bu Sayılan Nevilerden Bir Başkasına Çevrilmesi 127
C. Musiki, Güzel Sanatlar, İlim ve Edebiyat Eserlerinin Film
Haline Sokulması veya Filme Alınmaya ve Radyo ve
Televizyon ile Yayıma Müsait Bir Şekle Sokulması 128
D. Musiki Aranjman ve Tertipleri 130
E. Güzel Sanat Eserlerinin Bir Şekilden Diğer Şekillere
Sokulması 132
F. Henüz Yayımlanmamış Olan Bir Eserin İlmi Araştırma ve
Çalışma Neticesinde Yayımlanmaya Elverişli Hale Getirilmesi
(Editio Princeps) 133
G. Başkasına Ait Bir Eserin İzah veya Şerhi yahut Kısaltılması 134
H. Bir Bilgisayar Programının Uyarlanması, Düzenlenmesi veya
Herhangi Bir Değişim Yapılması 135
V. İşlenme Eserin Korunma Süresi 135
VI. Derleme ve Derleme Eser Kavramı 136
VII. Derleme Eserin Unsurları 137
A. Derlenen Eser Sahibinin Hakları Saklı Kalmalıdır 137
B. Derleme Eserde, Derleyenin Hususiyeti Bulunmalıdır 138
C. Derleme Eseri Meydana Getiren Fikri Ürünler Birbirinden
Bağımsız Olmalıdır 140
VIII. Başlıca Derleme Eser Türleri 140
A. Belli Bir Maksada Göre ve Hususi Bir Plan Dahilinde Verilerin
ve Materyallerin Seçilip Derlenmesi Sonucu Ortaya Çıkan ve
Bir Araç ile Okunabilir veya Diğer Biçimdeki Veri Tabanları 141
B. Bir Eser Sahibinin Bütün veya Aynı Cinsten Olan Eserlerinin
Külliyat Haline Konulması 142
C. Belli Bir Maksada Göre ve Hususi Bir Plan Dahilinde Seçme
ve Toplama Eserler Tertibi 142
IX. Derleme Eserin Korunma Süresi 143
Ç) Alenileşmiş ve yayımlanmış eserler 144
Madde 7 144
I. Genel Olarak 144
II. Eserin Alenileşmesi 145
III. Eserin Yayımlanması 146
IV. Eserin Alenileşmesine ve Yayımlanmasına Bağlanan Sonuçlar 147
V. Basın Kanunu Kapsamında Yayım Kavramı 149
İKİNCİ BÖLÜM
ESER SAHİBİ
A) Tarif 151
I– Genel olarak 151
Madde 8 151
I. Genel Olarak 153
A. Eser Sahipliğine İlişkin Sistemler 153
B. Eser Sahibi Statüsünün Kazanılması 156
II. İşleme ve Derleme Eserlerde Eser Sahipliği 156
A. Genel Olarak 156
B. İşleme Eserlerde Eser Sahipliği 157
C. Derleme Eserlerde Eser Sahipliği 158
III. Sinema Eseri Sahipliği 159
A. Yürürlükteki Düzenleme 159
B. Kanun Değişikliği Öncesindeki Düzenlemeler ve Geçiş
Hükmünün Yorumu 161
C. Anayasa Mahkemesinin Sinema Eser Sahipliğine İlişkin
Kararının Değerlendirilmesi 170
II– Eser sahiplerinin birden fazla oluşu 173
Madde 9 173
III– Eser sahipleri arasındaki birlik 173
Madde 10 173
I. Genel Olarak 175
II. Fikri Hakların Kullanılması 178
A. Ortak Eser Üzerindeki Fikri Hakların Kullanılması 178
B. Eserin Bölünebilir Kısımları Üzerindeki Fikri Hakların
Kullanılması 181
III. Fikri Hakların Korunması 185
A. Eserin Bölünebilir Kısımları Üzerindeki Fikri Hakların
Korunması 185
B. Ortak Eser Üzerindeki Fikri Hakların Korunması 186
IV. Eser Sahiplerini Bir Araya Getiren Kişiye Tanınan Yetkiler 193
A. Eser Sahiplerini Bir Araya Getiren Kişiye Tanınan Hakkın
Hukuki Niteliği 193
B. Fikri Hakların Kullanılması 194
C. Fikri Hakların Korunması 194
B) Eser sahipliği hakkında karineler 195
I– Sahibinin adı belirtilen eserlerde 195
Madde 11 195
I. Genel Olarak 196
II. Eserde veya Eser Kopyalarında Adı Eser Sahibi Olarak Gösterilen
Kişi Lehine Tanınan Karine 199
A. Adın veya Takma Adın Belirtilmesi 199
B. Eser Sahipliği Karinesinin Kapsamı 201
III. Konferans veya Temsillerde Eser Sahibi Olarak Tanıtılan Kişi
Lehine Tanınan Karine 203
II. Sahibinin adı belirtilmiyen eserlerde 204
Madde 12 204
I. Genel Olarak 205
II. Takma Adla veya Anonim Olarak Yayımlanan Eserler Üzerindeki
Fikri Hakların Kullanılması 206
A. Genel Olarak 206
B. Yayımlayana veya Çoğaltana Tanınan Hakkın Niteliği ve
Kapsamı 207
C. Eser Sahibinin Kimliğini Açıklaması ve Bunun Olası Sonuçları 210
D. Eser Sahibi ile Yayımlayan veya Çoğaltan Arasındaki İlişki 211
III. Konferans veya Temsillerde Sahibi Belli Olmayan Eserlerin İcra
Edilmesi 212
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
FİKRİ HAKLAR
A) Eser sahibinin hakları 213
I– Genel olarak 213
Madde 13 213
I. Genel Olarak 214
II. Eser Parçalarının Korunması 215
III. Eserin Kayıt ve Tescili 217
II– Manevi haklar 219
Madde 14–17 – Giriş 219
I. Genel Olarak 220
II. Manevi Hakların Hukuki Niteliği 220
III. Manevi Hakların Ortak Özellikleri 221
IV. Manevi Hakların Hukuki İşlemlere Konu Olması 222
1. Umuma arz salahiyeti 226
Madde 14 226
I. Genel Olarak 227
II. Umuma Arz Hakkının Kapsamı 228
III. Umuma Arz Hakkının Üçüncü Kişiler Tarafından Kullanılması 229
IV. Umuma Arz Hakkının Tükenmesi 230
2. Adın belirtilmesi salahiyeti 233
Madde 15 233
I. Genel Olarak 234
II. Hakkın Kullanım Şekilleri 235
A. Hakkın Pozitif Yönü 235
1. Eserde Belirtilecek Adın Belirlenmesi 235
2. Adın Gösterim Şekilleri 237
B. Hakkın Negatif Yönü 239
III. Adın Belirtilmesi Hakkına İlişkin Özel Durumlar 240
A. Adın Belirtilmesi Şekline İlişkin Özel Düzenlemeler 240
B. Adın Belirtilmesinin Zorunlu Olmadığı Haller 241
IV. Eser Sahipliğinin Tespiti Davası 243
V. Hayalet Yazarlık Sözleşmelerinin Geçerliliğinin
Değerlendirilmesi 246
3. Eserde değişiklik yapılmasını menetmek 249
Madde 16 249
I. Genel Olarak 250
II. Eserde Değişiklik Yapma Hakkı 252
A. Eserde Değişiklik Yapma Hakkının Kapsamı 252
B. Esere Doğrudan veya Dolaylı Şekilde Müdahalede
Bulunulması 254
III. Üçüncü Kişilerin Eserde Değişiklik Yapabileceği Durumlar 257
A. Eser Sahibinin İzin Vermiş Olması 257
B. Mali Hakların Kullanılabilmesi İçin Eserde Değişiklik
Yapılmasının Zaruri Olması 260
1. Genel Olarak 260
2. Eser Sahibinin İzniyle veya Kanuni Bir Yetkiye
Dayanarak Mali Hakların Kullanılıyor Olması 261
a. Mali Hakların Eser Sahibinin İzniyle Kullanılıyor
Olması 261
b. Mali Hakların Kanundan Doğan Yetki ile Kullanılıyor
3. Yapılacak Değişikliğin Teknik Zorunluluktan
Kaynaklanıyor Olması 262
C. Film Yapımcılarına Tanınan Haklar 263
D. Mimari Yapılarda Malikin Gereksinimden Sebebiyle
Değişiklik Yapılması 264
4. Eser sahibinin zilyed ve malike karşı hakları 266
Madde 17 266
I. Genel Olarak 267
II. Eserin Aslına Ulaşma Hakkı 268
III. Eserin Bozulmasını ve Yok Edilmesini Önleme Hakkı 269
A. Genel Olarak 269
B. Eserin Bozulması veya Yok Edilmesi 270
C. Eser Sahibi ile Malikin Menfaatlerinin Dengelenmesi 272
III. Hakların kullanılması 277
a) Genel olarak 277
Madde 18 277
I. Genel Olarak 279
II. Çalışanlar veya Tüzel Kişilerin Organları Tarafından Meydana
Getirilen Eserler Üzerindeki Fikri Hakların Kullanılması 279
A. Hükmün Amacı 279
B. Çalıştıranların, Tayin Edenlerin veya Tüzel Kişilerin Eser
Üzerinde Hak Sahibi Olmasının Koşulları 280
1. Eserin Bir Hizmet İlişkisi Kapsamında veya Tüzel Kişinin
Organı Tarafından Meydana Getirilmiş Olması 280
2. Eser Sahibinin İşini Görürken Bir Eser Meydana Getirmiş
Olması 282
3. Kanunda veya Sözleşmede Aksi Bir Düzenlemenin
Bulunmaması ve İşin Mahiyetinden Aksinin
Anlaşılmaması 285
C. Çalıştıranlara, Tayin Edenlere ve Tüzel Kişilere Tanınan
Hakkın Hukuki Niteliği 285
D. Çalıştıranlara, Tayin Edenlere ve Tüzel Kişilere Tanınan
Hakkın Kapsamı 288
1. İçerdiği Haklar Yönünden 288
2. Süre ve Yer Yönünden 290
III. Yapımcıların ve Yayıncıların Mali Hakları Kullanması 291
b) Hakları kullanabilecek kimseler 293
Madde 19 293
I. Genel Olarak 294
II. Eser Sahibinin Yakınları 295
III. Manevi Hakları Kullanma Yetkisinin Kapsamı 296
IV. Manevi Hakları Kullanma Yetkisinin Hukuki Niteliği 298
IV– Mali Haklar 302
1. Genel Olarak 302
Madde 20 302
I. Genel Olarak 303
II. Mali Hakların Özellikleri 306
A. Bağımsızlık 306
B. Sınırlı Sayı İlkesine Tabi Olması 306
C. Mutlak Hak Olması 308
D. Hukuki İşlemlere Konu Olabilmesi 308
E. Miras Yoluyla İntikal Edebilmesi 311
F. Sınırlandırılabilmesi 312
III. İşlenme Eser Sahibinin Mali Hakları Kullanması 313
2. Çeşitleri 314
a) İşleme hakkı 314
Madde 21 314
I. Genel Olarak 315
II. İşleme Hakkının Hukuki Niteliği ve Kapsamı 316
III. İşleme Hakkının Devri 321
IV. İşleme Hakkının Sınırlandırılması 322
A. Serbest Yararlanma 323
B. Parodi İstisnası 325
C. Süre Sınırlaması 326
D. Bilgisayar Programlarının Amaca Uygun Kullanılması İçin
İşlenmesi 327
E. Zaruri Değişiklikler 329
b) Çoğaltma hakkı 330
Madde 22 330
I. Genel Olarak 331
II. Çoğaltma Kavramı ve Çoğaltma Türleri 332
A. Bilgisayar Programlarının ve Dijital Verilerin Çoğaltılması 334
B. İlim ve Edebiyat Eserlerinin Çoğaltılması 337
C. Musiki ve Sinema Eserlerinin Çoğaltılması 337
D. Güzel Sanat Eserlerinin Çoğaltılması 339
III. Çoğaltma Hakkının Hukuki Niteliği ve Kapsamı 340
IV. Yurt Dışında ya da Yurt Dışı İçin Çoğaltma 343
V. Çoğaltma Hakkının Devri 343
VI. Çoğaltma Hakkının Sınırlandırılması 344
c) Yayma hakkı 345
Madde 23 345
I. Genel Olarak 347
II. Yayma Hakkının Hukuki Niteliği ve Kapsamı 349
A. Yayma Hakkının Hukuki Niteliği 349
B. Yayma Hakkının Kapsamı 350
1. Genel Olarak 350
2. Kiralama ve Ödünç Verme Hakkı 350
a. Genel Olarak 350
b. Kiralama Hakkı 351
c. Ödünç Verme Hakkı 354
3. Satışa Çıkarılma ve Diğer Yollarla Dağıtım Hakkı 357
III. Yayma Hakkının Devri 358
IV. Yayma Hakkının Sınırlandırılması 360
A. Genel Olarak 360
B. Tükenme İlkesi 361
C. Paralel İthalat ve Yeniden İthalat 366
ç) Temsil hakkı 368
Madde 24 368
I. Genel Olarak 369
II. Temsil Kavramı 371
A. Şahsi Bağlantı İçerisinde Olmayan İnsan Topluluğu Olmalı 372
B. İnsan Topluluğu Belirli Bir Mahalde Bir Araya Gelmeli ve
Esere Geçici Bir Süreyle Erişebilmeli 373
C. Çeşitli Eylemlerle Sunulan Eser İnsanlar Tarafından
Algılanabilir Hale Getirilmeli 374
III. Temsil Hakkının Hukuki Niteliği ve Kapsamı 377
IV. Temsil Hakkının Devri 379
V. Temsil Hakkının Sınırlandırılması 380
d) İşaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma
iletim hakkı 382
Madde 25 382
I. Genel Olarak 384
II. Umuma İletim Kavramı 386
A. İletim 386
1. Genel Olarak 386
2. Radyo, Televizyon ve Diğer Vasıtalarla Umuma İletim 388
3. Gerçek Kişilerin Diledikleri Yer ve Zamanda Esere
Erişimlerinin Sağlanması Suretiyle Eserin Umuma İletimi 391
B. Umum 395
III. Umuma İletim Hakkının Hukuki Niteliği ve Kapsamı 398
IV. Umuma İletim Hakkının Devri 402
V. Umuma İletim Hakkının Sınırlandırılması 411
3. Süreler 414
a) Genel olarak 414
Madde 26 414
b) Sürelerin devamı 414
Madde 27 414
I. Genel Olarak 416
II. Koruma Süresinin Eser Sahibinin Ölümüne Referansla
Belirlenmesi 417
A. Eserin, Eser Sahibinin Ölümünden Önce Alenileşmesi
Halinde 417
1. Genel Olarak 417
2. Ortak Eserlerde Sürenin Belirlenmesi 419
B. Eserin, Eser Sahibinin Ölümünden Sonra Alenileşmesi
Halinde 420
III. Koruma Süresinin Eserin Aleniyet Tarihine Referansla
Belirlenmesi 421
A. Eser Sahibinin Kimliğini Gizlemesi Halinde 421
B. Eser Sahibinin Bir Tüzel Kişi Olması Halinde 424
IV. Koruma Sürelerinin Hesaplanması 426
A. Genel Olarak 426
B. İşlenme ve Derleme Eserlerde Sürenin Hesaplanması 429
C. Forma veya Fasikül Halinde Yayımlanan Eserlerde Sürenin
Hesaplanması 429
V. Koruma Sürelerinin Sona Ermesi 431
A. Genel Olarak 431
B. Sürenin Sona Ermesinin Sözleşmelere Etkisi 432
KAVRAM DİZİNİ 433