FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Uluslararası İnşaat Sözleşmelerinde Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri (9786052645178)

7
KISALTMALAR 15
GİRİŞ 17
BİRİNCİ KISIM İNŞAAT PROJELERİ VE İNŞAAT SÖZLEŞMELERİ
I. GENEL OLARAK 21
II. İNŞAAT PROJELERİ VE RİSK YÖNETİMİ 23 A. İnşaat Projelerinde Risk Yönetimi 23
1. Risk Kavramı ve Genel Olarak Risk Yönetimi 23
2. Adil ve Eşit Risk Dağılımı 25
3. Risk Dağılımı Konusunda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 27
a. Sözleşme Türü 27
b. Sözleşmeye Uygulanacak Hukuk 28
c. Ülkenin İçinde Bulunduğu İşletme Riskleri 30
d. Taraflar ile Müşavir Mühendisin Tecrübe ve Deneyimi 30
e. Finansal Güvenceler 30
f. Başlangıç Tarihi 31
g. Öngörülemeyen Zemin Koşulları 32
h. Tasarım Sorumluluğuna İlişkin Hükümler 33
i. İşin Kabulüne İlişkin Hükümler 33
j. Süre Uzatımı 34
k. Değişiklik/Ek İşler 34
l. Fesih, İş Durdurma ve İş Yavaşlatma 35
m. İşveren Tarafından Sağlanan Bilgiler 36
n. Sözleşmeye Aykırılık Sebebiyle Öngörülen Tazminatın Hukuki Niteliği 36
o. Sigorta 39
ö. Mücbir Sebep/Beklenmedik Hal 40
p. Uyuşmazlık Çözüm Yolları 41
III. İNŞAAT VE ULUSLARARASI İNŞAAT SÖZLEŞMELERİ 43 A. Genel Olarak 43 B. İnşaat Sözleşmesinin Tarafları 45
1. Genel Olarak 45
2. İş Sahibi 46
3. Yüklenici/Müteahhit 46
4. Müşavir Mühendis/İş sahibi Temsilcisi 47 C. İnşaat Sözleşmesinin Özellikleri 49
1. Tam İki Tarafa Borç Yükleyen Bir Sözleşmedir 49
2. İvazlı Bir Sözleşmedir 49
3. Hem Ani Hem de Sürekli Edimli Bir Sözleşmedir 50 D. İnşaat Sözleşmesinin Ekleri 50
1. Genel Olarak 50
2. Sözleşmenin Genel ve Özel Koşulları 50
3. Teknik Belge ve Çizimler 51
4. Teknik Şartname 51
5. İş Sahibi Gereksinimleri 51
6. Metraj ve Hak Ediş Tabloları 52 E. İnşaat Sözleşmesi Türleri 52
1. Tedarik Metoduna Göre İnşaat Sözleşmeleri 53
a. Geleneksel İnşaat Sözleşmeleri (Standard Building Contracts) 53
b. Tasarla–Yap İnşaat Sözleşmeleri (Design and Build Contracts) 53
c. İttifak Sözleşmeleri (Alliance Agreements) 55
2. Ücret Türüne Göre İnşaat Sözleşmeleri 56
a. Sabit Fiyatlı/Götürü Usulü İnşaat Sözleşmeleri (Fixed–Price or Lump Sum Contracts) 56
b. Birim/Parça Başı İnşaat Sözleşmeleri (Re–measurement Contracts) 57
c. Maliyet+Kâr İnşaat Sözleşmeleri (Cost–plus Contracts) 58
3. Tip Sözleşmeler (Standard Form Contracts) 59 a. Genel Olarak 59 b. Tip Sözleşmelerin Kullanılmasının Faydaları 60
4. İnşaat Proje Sözleşmesine Bağlı Yan Sözleşme Türleri 61
a. Danışmanlık Hizmet Sözleşmeleri (Consultancy Services Contracts) 62
b. Proje Yönetimi Sözleşmeleri (Project Management Contracts) 62
c. Yap–İşlet–Devret İnşaat Sözleşmeleri (YİD) (Build, Operate, Transfer Contracts (BOT)) 63
F. İnşaat Sözleşmelerinde Güvence (Teminat) 64
1. Genel Olarak 64
2. Güvence Şekilleri 64 a. Asli Nitelikteki Güvenceler 65 b. Feri Nitelikteki Güvenceler 68
3. Güvencenin Temini 69
4. Uluslararası İnşaat Projelerinde Kullanılan Güvence Türleri 71
a. İhale Teminatı ya da Geçici Teminatlar 71
b. Avans Teminatı 71
c. Kesin Teminat (Performance Security) 72
d. Ana Şirket Garantisi (Parent Company Guarantee) 74
e. Alıkoyma Garantisi 74
f. Ödeme Garantisi 75
5. İnşaat Sözleşmelerinde Kullanılan Teminatlara İlişkin Uyuşmazlıkların Çözümü 75
İKİNCİ KISIM FIDIC SÖZLEŞMELERİ VE FIDIC SÖZLEŞMELERİ KAPSAMINDA TARAFLARIN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
I. FIDIC SÖZLEŞMELERİ 77 A. Genel Olarak 77 B. Tarihçe 79 C. Gökkuşağı Serisi (FIDIC Rainbow Suite of Contracts) 80
1. Kırmızı Kitap 83
2. Sarı Kitap 84
3. Gümüş Kitap 85
II. FIDIC SÖZLEŞMELERİ KAPSAMINDA TARAFLARIN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 88
A. Genel Olarak 88
B. Yüklenicinin Hak ve Yükümlülükleri 89
1. Genel Olarak 89
2. Süre Uzatım Talepleri (Extension of Time – EOT) 89
a. Genel Olarak 89
b. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Süre Uzatımı 93 (1) Genel Olarak 93 (2) FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Öngörülen Süre Uzatımı Sebepleri 93 (3) FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Süre Uzatımı İçin Uygulanması Gerekli Usul 95
3. Zarar ve Giderler 102
a. Genel Olarak 102
b. Gecikme Tazminatı 103
c. Hızlandırma Tazminatı (Acceleration) 106
d. Kar Kaybına Dayalı Tazminat Talepleri 107
e. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Yüklenicinin Uğramış Olduğu Zararlar ile Yapmış Olduğu Ek Giderlerin Tazmini 108 (1) Genel Olarak 108 (2) FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Yüklenicinin Uğramış Olduğu Zararlar ile Yapmış Olduğu Ek Giderlerin Tazmini İçin Uygulanması Gerekli Usul 111
4. Öngörülemeyen Fiziksel Koşullar 115
a. Genel Olarak 115
b. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Öngörülemeyen Fiziksel Koşullar 117
5. İşin Alt Yükleniciye Devri 118 a. Genel Olarak 118 b. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında İşin Alt Yükleniciye Devri 122
6. Değişiklikler ve Düzeltmeler (Variations and Adjustments) 125
a. Genel Olarak 125
b. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında İnşaat Projelerinde Yapılan Değişiklikler Sebebiyle Yüklenicinin Hak ve Yükümlülükleri 127
7. Beklenmeyen Haller 133
a. Genel Olarak 133
b. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Beklenmeyen Haller (Exceptional Events) 135
c. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Beklenmeyen Hale İlişkin Uygulanması Gerekli Usul 137
8. Ödeme 138 a. Genel Olarak 138 b. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Ödeme 139
9. Vergi ve Harçların Ödenmesi ile İzin ve Ruhsatların Temini 141
a. Genel Olarak 141
b. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Vergi ve Harçların Ödenmesi ile İzin ve Ruhsatların Teminine İlişkin Sorumluluk 142
10. Sözleşmenin İfasının Geçici Olarak Durdurulması 143
11. Sözleşmenin Feshi 145
a. Genel Olarak 145
b. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Yüklenici Tarafından İş Sözleşmesinin Feshi 145
c. Fesih Sebepleri 146 (1) Genel Olarak 146 (2) Süreli Fesih Sebepleri 147 (a) Genel Olarak 147 (b) İş Sahibinin Mali Gücünün Varlığını İspat Edememesi 148 (c) Hakkediş Belgesinin Süresinde Düzenlenmemesi 148 (d) Hakkediş Ödemesinin Zamanında Yapılmaması 149 (e) Uyuşmazlığın Giderilmesine Yönelik Kararın/Anlaşmanın Yerine Getirilmemesi 150 (f) İş Sahibinin Sözleşmeden Kaynaklanan Yükümlülüklerine Önemli Derecede Aykırı Davranması 150 (g) Başlangıç Tarihinin Süresi İçerisinde Yükleniciye Bildirilmemesi 151 (h) İş Sahibinin Sözleşmeyi İmzalamaktan İmtina Etmesi 152 (3) Derhal Fesih Sebepleri 153 (a) Genel Olarak 153 (b) İş Sahibinin Sözleşmeyi Başkasına Devretmesi 153 (c) Askı Süresinin Uzamasından İşin Tamamen Etkilenmesi 154 (d) İş Sahibinin İflas Etmesi, Borçlarını Ödeyemeyecek Duruma Düşmesi, Tasfiye Edilmesi 155 (e) İş Sahibinin Hileli İşlemlerde Bulunması 155
d. Sözleşmenin Feshi Halinde Yüklenicinin Yükümlülükleri ve Ödeme 156
C. İş Sahibinin Hak ve Yükümlülükleri 157
1. Genel Olarak 157
2. Zarar ve Giderler 157
a. Genel Olarak 157
b. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında İş Sahibinin Gecikmeden Kaynaklı Zararlarının Tazmini 159
3. İşin Denetlenmesi 162
a. Genel Olarak 162
b. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında İş Sahibinin İşi Denetlemesi 163 (1) Devralma Belgesi Düzenleninceye Kadarki Süreçte İşin Denetlenmesi 163 (2) Devralma Belgesi Düzenlendikten Sonraki Süreçte İşin Denetlenmesi 166
4. Mevzuat Değişikliklerinden Kaynaklı Bedelde İndirim Yapılması 170
5. Beklenmedik Haller (Exceptional Events) 174
6. İşin Geçici Olarak Durdurulması 176
7. Fesih 178
a. Genel Olarak 178
b. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında İş Sahibinin Sözleşmeyi Fesih Hakkı 179
D. Karşılıklı Temerrüt Halinde Tarafların Hak ve Yükümlülükleri 183
1. Genel Olarak 183
2. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Karşılıklı Temerrüt 187
ÜÇÜNCÜ KISIM FIDIC SÖZLEŞMELERİ KAPSAMINDA ULUSLARARASI İNŞAAT SÖZLEŞMELERİNDE UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ
I. ULUSLARARASI İNŞAAT SÖZLEŞMELERİ KAPSAMINDA UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ 189
A. Genel Olarak 189
B. Ulusal Mahkemeler 191
C. Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri 192
1. Genel Olarak 192
2. Müzakere (Negotiation) Yöntemi 193
3. Teknik Bilirkişilik–Uzman Atama (Expert Determination) Yöntemi 194
4. Tarafsız Üçüncü Kişinin Müdahalesi (Neutraluation) Yöntemi 195
5. Arabuluculuk (Mediation) Yöntemi 197
6. Uzlaşma (Conciliation) Yöntemi 199
7. Arabulucu–Hakem (Med–Arb) Yöntemi 199
8. Mini–Trials 200
9. Uyuşmazlık Kurulları 201 a. Genel Olarak 201 b. Kurul Üyelerinin Belirlenmesi 204 c. Uyuşmazlık Kurulu Türleri 206
10. Tahkim 208
a. Genel Olarak 208
b. Tahkim Sözleşmesi 214
c. ICC Tahkim Kuralları Kapsamında Tahkim Heyetinin Yargı Yetkisine Yönelik Yapılan İtirazların Değerlendirilmesi 218
d. Tahkim Yeri 220
e. Tahkim Dili 221
f. Hakem Kurulunun Oluşturulması 221
g. Tahkim Yargılamasında Uygulanacak Hukukun Belirlenmesi 225
h. Tahkim Yargılamasında Uygulanacak Usul Kurallarının Belirlenmesi 226
i. Tarafların Eşitliği 226
j. Ortak Girişimlerle Alakalı Olarak Tahkim Yargılamasında Karşılaşılabilecek Muhtemel Sorunlar 227
II. FIDIC SÖZLEŞMELERİ KAPSAMINDA ULUSLARARASI İNŞAAT SÖZLEŞMELERİNDE UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ 231
A. Genel Olarak 231
B. Tarafların Anlaşması ya da Mühendisin Kararı 234
1. Genel Olarak 234
2. Mühendisin Hukuki Niteliği ve Atanması 235
3. Mühendisin Görev ve Sorumlukları 239
4. Uyuşmazlıkların Tarafların Anlaşmasıyla ya da Mühendisin Kararıyla Sonuçlandırılması 241
5. Taraflarca Varılan Anlaşmanın ya da Mühendis Kararının Yerine Getirilmemesi 250
C. Uyuşmazlığın, Uyuşmazlık Önleme ve Çözüm Kurulu (Dispute Avoidance/Adjudication Board – DAAB) Tarafından Sonuçlandırılması 255
1. Genel Olarak 255
2. DAAB’ın Hukuki Niteliği 256
3. DAAB’ın Oluşumu 258
4. DAAB’ın Görev ve Sorumlulukları 261 a. Genel Olarak 261 b. Görüş Bildirme 261 c. Uyuşmazlıkların Çözümü 263
5. DAAB/DAB Kararlarının Yerine Getirilmesi 272
a. Bağlayıcı Nitelikte Olup da Henüz Kesinleşmemiş DAAB/DAB Kararlarının Yerine Getirilmesi 272
b. 1999 Tarihli FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Bağlayıcı Nitelikte Olup da Henüz Kesinleşmemiş DAB Kararlarının Yerine Getirilmesi 273
c. 2017 Tarihli FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Bağlayıcı Nitelikte Olup da Henüz Kesinleşmemiş DAAB Kararlarının Yerine Getirilmesi 281
D. Uyuşmazlığın Dostane Bir Şekilde Sonuçlandırılması 284
E. Uyuşmazlığın Tahkim Tarafından Sonuçlandırılması 285
1. Genel Olarak 285
2. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Tahkime Başvurulabilecek Haller 286
3. Hakem Seçimi ve Tahkim Heyetinin Oluşturulması 293
4. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Tahkim Öncesi Aşamalar Tüketilmeden Tahkim Yoluna Başvurulmasının Sonuçları 297
5. FIDIC Sözleşmeleri Kapsamında Tahkim Masrafları 304
6. FIDIC Tahkiminde Karşılaşılması Muhtemel Sorunlar ve Çözümleri 305
a. Alt Yüklenicilik Sözleşmesinde Ana Yüklenicilik Sözleşmesine Atıf Yapılması 305
b. Paralel Davalar 305
c. Çok Taraflı Tahkim 307
SONUÇ 309
KAYNAKÇA 315