Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Hukuki Sorumluluğu (9786253778460)

ÖNSÖZ 7 İÇİNDEKİLER 11
KISALTMALAR 19
GİRİŞ 23
I. KONUNUN TAKDİMİ ve ÖNEMİ 23
II. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 28
BİRİNCİ BÖLÜM TÜRK ELEKTRİK PİYASASI’NIN DÜZENLENMESİ, ELEKTRİK DAĞITIM FAALİYETİNİN İŞLEYİŞİ ve DENETİMİ
I. ELEKTRİK ENERJİSİNİN TANIMI ve ELEKTRİK PİYASASININ GENEL ÖZELLİKLERİ 31
A. Elektrik Enerjisinin Tanımı 31
B. Elektrik Piyasasının Genel Özellikleri 32
II. ELEKTRİĞİN HUKUKİ NİTELİĞİ 35
A. Özel Hukuk Bakımından Elektriğin Hukuki Niteliği 35
B. Elektriğin Evrensel Hizmet Olma Niteliği 39
III. TÜRK ELEKTRİK PİYASASININ GELİŞİMİ ve HUKUKİ DÜZENLEMELER 42
A. Elektrik Hizmetlerinin Kamu Kuruluşları Aracılığıyla Yürütüldüğü Dönem 42
B. Elektrik Piyasasında Özelleştirme Çalışmalarının Yapıldığı Dönem 46
1. Özelleştirmenin Tanımı ve Elektrik Piyasasında Özelleştirme Sebepleri 46
2. Özelleştirmeye İlişkin Kanuni Düzenlemeler 47
3. Özelleştirme Çalışmalarının Sonuçları 50
C. 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (eEPK) Dönemi 51
1. eEPK’nın Kabulü ve Getirilen Düzenlemeler 51
2. 2004 Tarihli Özelleştirme Stratejisi Belgesi ve Elektrik Dağıtım Faaliyetinin Özelleştirilmesi 53
a. Özelleştirme Strateji Belgesinin Açıklanması 53
b. Elektrik Dağıtım Faaliyetinin Özelleştirilmesi: İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi (İHDS) 55
i. İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin İmzalanması 55 ii. İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin Hukuki Niteliği 57
D. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (EPK)’nun Yürürlüğe Girmesi ve Mevcut Piyasa Yapısı 62
1. EPK’nın Kabulü ve Yürürlüğe Girmesi 62
2. EPK ile Yapılan Değişiklikler ve Mevcut Elektrik Piyasa Yapısı 63
IV. ELEKTRİK DAĞITIM FAALİYETİNİN TEKNİK ÇERÇEVESİ ve YÜRÜTÜLMESİ 64
A. Elektrik Dağıtım Faaliyetinin Teknik Çerçevesi 64
1. Dağıtım Sisteminin Unsurları ve Sınırları 64
2. Dağıtım Sisteminin İşleyişi 66 B. Elektrik Dağıtım Faaliyetinin Yürütülmesi 67
1. Dağıtım Faaliyetinin Kamu Hizmeti Niteliğinde Yürütülmesi 67
2. Elektrik Dağıtım Faaliyetinin Doğal Tekel Niteliği 71
C. Dağıtım Faaliyetinin Yürütücüsü: Elektrik Dağıtım Şirketleri 72
1. Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Hukuki Yapısı 72
2. Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Yükümlülükleri 73
a. EPK’da Öngörülen Yükümlülükler 73
b. İkincil Mevzuatta Düzenlenen Yükümlülükler 75
V. DAĞITIM FAALİYETİNİN DENETİMİ ve İDARİ YAPTIRIMLAR 79
A. Denetimin Tanımı 79
B. Dağıtım Faaliyetini Denetleyen Makam 80
1. Bakanlık ya da Yetkilendirilen Kurum Tarafından Denetim 82
a. Bakanlığın Denetim Yetkisi 82
b. Dağıtım Faaliyetinin Denetlenmesinde TEDAŞ’ın Yetkilendirilmesi 84
2. EPDK Tarafından Denetim 84
C. Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Denetlenmesinin Sonuçları – İdari Yaptırımlar 86
D. Elektrik Dağıtım Şirketlerine Uygulanacak İdari Yaptırımların Yargısal Denetimi 89
İKİNCİ BÖLÜM ELEKTRİK DAĞITIM ŞİRKETLERİNİN ÖZEL HUKUK SORUMLULUĞU
I. SORUMLULUĞUN KAYNAĞI 91
II. ELEKTRİK DAĞITIM ŞİRKETLERİNİN AKDİ SORUMLULUĞU 91
A. Genel Olarak 91
B. Elektrik Tedarik Sözleşmeleri 92
C. Sözleşmeler Arası İlişki ve Sorumluluk Hukuku Bakımından Önemi 95
D. Bağlantı ve Sistem Kullanım Anlaşmaları 100
1. Anlaşmaların Özellikleri 101
2. Bağlantı Anlaşması 104
a. Tanımı 104
b. Tarafları 104
c. Kurulması 105
d. Unsurları 107
i. Sisteme Bağlantı 107 ii. Bağlantı Bedeli 108
e. Hukuki Niteliği 109
3. Sistem Kullanım Anlaşması 112
a. Tanımı 112
b. Tarafları 112
c. Kurulması 112
d. Unsurları 113
i. Sistemi Kullandırma 113 ii. Sistem Kullanım Bedeli 113
e. Sözleşmenin Hukuki Niteliği 115
E. Bağlantı ve Sistem Kullanım Anlaşmalarından Doğan Sorumluluk 119
1. Sorumluluğa Uygulanacak Hükümler 119
2. Sorumluluğun Şartları 123
a. Borca Aykırı Davranış Olması 123
i. Kusurlu İfa İmkânsızlığı 124 aa. İmkânsızlığın Tanımı 124 bb. İmkânsızlığa İlişkin Sınıflandırmalar ve TBK m. 112 Kapsamında İmkânsızlık 124 cc. Bağlantı ve Sistem Kullanım Anlaşmaları Bakımından İmkânsızlık 129 ii. Borcun Gereği Gibi İfa Edilmemesi 130 aa. Kötü İfa ve Yan Yükümlülüklerin İhlali 130 bb. Bağlantı ve Sistem Kullanım Anlaşması Bakımından Gereği Gibi İfa Etmeme 132
b. Zarar Meydana Gelmesi 133
i. Zarar Kavramı ve Türleri 133 ii. Maddi Zarar 134 iii. Manevi Zarar 138 iv. Bağlantı ve Sistem Kullanım Anlaşmalarında Borca Aykırılık Sebebiyle Doğan Zararlar 139
v. Zararın Belirlenmesi ve Zarar Gören Kişi 142
c. Uygun İlliyet Bağı Bulunması 143
i. Uygun İlliyet Bağının Tespiti 143 ii. İlliyet Bağını Kesen Hâller 144 iii. Bağlantı ve Sistem Kullanım Anlaşmalarından Doğan Sorumluluk Bakımından Uygun İlliyet Bağı 145
d. Kusur 148
i. Kusurun Belirlenmesi 148 ii. Kusurun Ölçüsünün Tespiti 150 iii. Kusurun İspatı 152 iv. Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Kusurlu Davranışı 152
III. ELEKTRİK DAĞITIM ŞİRKETLERİNİN AKİT DIŞI SORUMLULUĞU 154
A. Genel Olarak 154
B. Yapı Malikinin Sorumluluğu Kapsamında Sorumluluk 154
1. Sorumluluğun Niteliği 154
2. Elektrik Dağıtım Tesislerinde Meydana Gelen Zararlar Bakımından Sorumluluğun Doğması 157
3. Sorumluluğun Şartları 159
a. Yapı Eserinin Bulunması 160
i. Bina ve Diğer Yapı Eseri Kavramı 160 ii. Elektrik Dağıtım Tesislerinin Yapı Niteliği 162
b. Yapının Yapımında Bozukluk ya da Bakımında Eksiklik Olması 162
i. Yapımdaki Bozukluk ve Bakımdaki Eksikliğin Tespiti 162 ii. Elektrik Dağıtım Tesislerinin Yapımında Bozukluk ya da Bakımında Eksiklik Olması 164
c. Zarar Meydana Gelmesi 166
d. Uygun İlliyet Bağı Bulunması 168
i. Sorumluluğu Doğuran İlliyet Bağı 168 ii. Elektrik Dağıtım Tesislerinde Meydana Gelen Zararlarda Mahkemelerin İlliyet Bağına İlişkin Yaklaşımı 170
4. Sorumluluğun Süjesi 172
a. TBK m. 69 Kapsamında Sorumluluğun Süjesi 172
b. Elektrik Dağıtım Tesisleri Bakımından Sorumluların Tespiti 174
5. Malikin Rücu Hakkı 177
6. Malikten Zarar Tehlikesini Önlemeyi İsteme Hakkı 179 C. Tehlike Sorumluluğu Kapsamında Sorumluluk 180
1. Sorumluluğun Düzenlenişi ve Niteliği 180
2. Elektrik Dağıtım Şirketleri Bakımından Tehlike Sorumluluğunun Uygulanması 183
3. Sorumluluğun Şartları 184
a. Önemli Ölçüde Tehlike Arz Eden Bir İşletme Faaliyeti Olması 184
i. İşletme Faaliyeti 184 ii. Faaliyetin “Önemli Ölçüde Tehlike” Arz Etmesi 187 iii. Elektrik Dağıtım Tesislerinin Tehlike Sorumluluğu Bağlamında İşletme Olması 189
b. Zarar Meydana Gelmesi 192
c. İlliyet Bağının Bulunması 194
i. İlliyet Bağına İlişkin Teoriler 194 ii. Elektrik Dağıtımında “Tipik Tehlike” 196
d. Hukuka Aykırılık Bulunması 199
4. Sorumluluğun Süjesi 202
a. İşletme Sahibi 203
b. İşleten 203
c. Elektrik Dağıtım Tesislerinin İşletilmesinden Kaynaklı Tehlike Sorumluluğunda Sorumlu Kişiler 204
5. Zarar Gören Kişi 206
a. Genel Olarak 206
b. Elektrik Dağıtım Tesislerinden Kaynaklı Tehlike Sorumluluğunda Zarar Gören Kişi 207
D. Ürün Sorumluluğu Kapsamında Sorumluluk 207
1. Ürün Sorumluluğunun Gelişimi 207
2. Sorumluluğun Niteliği 211
3. Elektrik Dağıtım Şirketleri Bakımından Ürün Sorumluluğunun Doğması 213
4. Sorumluluğun Şartları 214
a. Hatalı Ürünün Varlığı 215
i. Ürün Kavramı 215 aa. Direktif ve ÜGTDK Kapsamında Ürün Kavramı 215 bb. 2027/2853 sayılı Direktif ile Güncellenen Ürün Kavramı 216 cc. Elektriğin Ürün Niteliği 218 ii. Ürünün Hatalı Olması 218 aa. Hatalı Ürün Kavramı 218 bb. Hata Türleri 222 iii. Elektriğin “Hatalı” Olması 224 aa. Voltaj Dalgalanmaları 225 bb. Elektrik Kesintisi 225
b. Ürünün Piyasaya Sürülmesi 227
i. Genel Olarak 227 ii. Elektriğin Piyasaya Sürüldüğü An 228
c. Zarar Meydana Gelmesi 229
d. Uygun İlliyet Bağının Bulunması 231
e. Kurtuluş Kanıtı Getirilmemiş Olması 232
i. 85/374 sayılı Direktif ve Kanuna Göre Kurtuluş Kanıtları 232 ii. Elektrik Dağıtım Şirketlerinin İleri Sürebileceği Kurtuluş Kanıtları 233
5. Sorumluluğun Süjesi 234
a. Üretici–İthalatçı–Dağıtıcının Sorumluluğu 234
b. Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Ürün Sorumluluğunun Süjesi Olması 237
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ELEKTRİK DAĞITIM ŞİRKETLERİNİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNUN HÜKÜM VE SONUÇLARI
I. TAZMİNATIN BELİRLENMESİ ve ÖDENMESİ 239 A. Maddi Tazminatın Belirlenmesi 239
1. Sorumluluk Hukuku Kapsamında Tazminatın Belirlenmesi 239
2. Tazminattan İndirim Sebepleri 240
a. Zarar Görenin Fiile Rıza Göstermesi 241
b. Zarar Görenin Kusuru 242
c. Beklenmedik (Umulmayan) Hâl 244
d. Diğer Sebepler 246
B. Tazminatın Ödenmesi 249
1. Aynen Tazmin 249
2. Nakden Tazmin 250 C. Manevi Tazminatın Belirlenmesi ve Ödenmesi 252
II. ELEKTRİK DAĞITIM ŞİRKETLERİNİN SORUMLULUĞUNDA SEBEPLERİN YARIŞMASI 255
A. Sebeplerin Yarışması İlkesinin Düzenlenişi 255
B. Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Sorumluluğu Bakımından Sebeplerin Yarışması 256
III. MÜTESELSİL SORUMLULUK 259
A. Genel Olarak 259
B. Elektrik Dağıtım Şirketleri ile Müteselsil Sorumluluğu Bulunanlar 260
IV. SORUMSUZLUK ANLAŞMALARI 263
A. Akdi Sorumluluk Kapsamında Sorumsuzluk Anlaşması 263
B. Akit Dışı Sorumluluk Kapsamında Sorumsuzluk Anlaşması 264
V. ZAMANAŞIMI 267
A. Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Sorumluluğunda Zamanaşımı Süreleri 267
B. Kalite Yönetmeliğinde Öngörülen Sürelerin Hukuki Niteliği 270
VI. GÖREVLİ ve YETKİLİ MAHKEME 272
A. Görevli Mahkemenin Belirlenmesi 272
B. Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi 274
SONUÇ 277
KAYNAKÇA 289