Dünya Ticaret Örgütü Hukuku
İçindekileri İncele
7
KISALTMALAR 11
GİRİŞ 13
I. DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ TEMELLERİ VE YAPISI 19 A. Genel 19 B. Başlangıç: Neden Ticaretin Serbestleşmesi? 21
1. İktisadi Temeller 22
a. Mukayeseli Üstünlükler Kuramı 22
b. Mukayeseli Üstünlükler’in Eleştirisi ve Cevaplar 27
i. Gelir Eşitsizliği Eleştirisi 27 ii. Gelişmiş/Az Gelişmiş Devletler Uçurumu Eleştirisi 29 iii. Bebek Sanayii Tezi 31 iv. Ticaret Hadleri 32
v. Ticaret. Dışı Politikalar 34
2. Siyasi Temeller 36 C. Kurumsal Yapı: Neden DTÖ? 38
1. Kısa Bir Geçmiş 38
2. DTÖ’nün Kurumsal Yapısı 41
a. Bakanlar Konferansı 43
b. Genel Konsey 43
c. Alt Konseyler ve Çalışma Grupları 44
d. Karar Alma 44
II. UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM MEKANİZMASI 47 A. Genel 47 B. UÇM’nın Organları 52
1. Uyuşmazlık Çözüm Organı 52
2. Paneller 54
3. Temyiz Mercii 58 C. UÇM’nın İşleyişi 61
III. TARİFELER 71 A. GENEL 71 B. GATT 1994 Madde II ve Tarifeler Rejimi 75
1. Madde II:1(b) Birinci Cümle 77
2. Madde II:1(b) İkinci Cümle 83
3. Madde II:2: Tarife Rejiminin İstisnaları 85
IV. EN ÇOK GÖZETİLEN ULUS KAYDI 87 A. Genel 87 B. MFN ve Ayrımcılık Yasağı 90
1. Sağlanan Menfaat, İmtiyaz veya Muafiyetler 92
2. Menfaatin Kayıtsız, Şartsız ve Derhal Diğer Taraf Devletlere Sunulması 93
3. ‘Benzer Ürün’ Değerlendirmesi 96
C. Tercihli Ticaret Anlaşmaları 99
1. Serbest Ticaret Bölgeleri 101
2. Gümrük Birlikleri 105 D. Yetki Hükmü 109
V. MİKTAR KISITLAMARI VE TARİFE DIŞI ENGELLER 121 A. Genel 121 B. GATT 1994 Madde XI: I VE Tarife–dışı Engeller 123
1. Herhangi Bir Usulle Uygulanan Taraf Devlet Tedbiri 124
2. İhracat veya İthalata İlişkin Olma 128
3. Ticareti Kısıtlayıcı Olma 130
C. GATT 1994 Madde XIII ve Ayrımcı Olmayan Miktar Kısıtlamaları 134
D. Ticarete Teknik Engeller Anlaşması 140
1. TTE’nin Kapsamı 141
2. Teknik Düzenlemeler 143
3. Ayrımcılık Yasağı 150
4. Ticarete Gereksiz Kısıt Getirmeme Yükümlülüğü 156
5. Uluslararası Standartlara Uyma Yükümlülüğü 163 E. Sağlık ve Bitki Sağlığı Önlemlerinin Uygulanmasına Dair Anlaşma 171
1. SBS Anlaşmasının Kapsamı 171
2. Risk Değerlendirmesi Yükümlülüğü 175
3. Tutarlılık Yükümlülüğü 184
4. Ticarete Gereksiz Kısıt Getirmeme Yükümlülüğü 194
5. Uyumlaştırma 198
6. İhtiyati Tedbir 204 F. GATT 1994, TTE ve SBS Anlaşması Arasındaki İlişki 208
VI. ULUSAL MUAMELE KURALI 211 A. Genel 211 B. Mali Yükümlülüklerde Ayrımcılık Yasağı 213
1. Madde III:2, Birinci Cümle Hukuki Analizi 214 a. Yerel vergi ücret veya harç 214 b. Benzer ürün 216 c. Fazlalık 223
2. Madde III: 2, İkinci Cümle Hukuki Analizi 225
a. Doğrudan doğruya rekabet edebilir veya muadil ürünler 226
b. Uygulanan vergi, ücret veya harçlarda farklılık 228
c. Vergi, ücret veya harçların yerel üretimi koruyacak şekilde uygulanması 229
C. Hukuki Yükümlülüklerde Ayrımcılık Yasağı 232
1. İthal Malların İç Piyasada Satışına, Satışa Arzına, Alımına, Taşınmasına, Dağıtılmasına veya Kullanılmasına Tesir Eden Bir Hukuki Yükümlülük 233
2. Benzer Ürün 237
3. Daha Az Lehte Muamele 241 D. Ulusal Muamele Kuralına Yönelik Muafiyet Rejimi 243
1. Kamu Alımları 244
2. Teşvikler/Sübvansiyonlar 247
VII. GENEL İSTİSNALAR REJİMİ 249 A. Genel 249 B. Genel İstisnalar 251
1. Madde XX Alt Paragraflar 254
a. Kamu ahlakının korunması 254
b. İnsan, hayvan veya bitki sağlığının veya yaşamının korunması 260
c. GATT 1994 hükümlerine aykırılık oluşturmayan kural ve düzenlemelere uygunluğun temini 264
d. Gereklilik analizi 268
e. Tükenebilir doğal kaynakların muhafazası 278
f. Genel veya bölgesel arz yetersizliğine tabi ürünlerin tedariği veya dağıtımı 284
2. Madde XX: Şapka Hükmü 287 C. GÜVENLİK İSTİSNALARI 295
KAYNAKÇA 303