Doğa Bilimlerinin Hukuk Felsefesine Etkisi: Modern ve Postmodern Paradigma Ekseninde Bir Değerlendirme
İçindekileri İncele
TEŞEKKÜR 5 İÇİNDEKİLER 7 ŞEKİLLERİN LİSTESİ 11
KISALTMALAR 13
1. GİRİŞ 15
2. MODERN PARADİGMADA BİLİM VE HUKUK: MONİZM, ÜSTÜNLÜK, POZİTİVİZM, BELİRLİLİK VE OTONOMİ 23
2.1. Modern Bilim 23
2.1.1. Modern Bilimin Geometrik Yöntem ile Mekanik Felsefeye Sadakati 30
2.1.1.1. Öklid’in Penceresinden Geometrik Yöntem 32
2.1.1.2. Mekanik Felsefe 35
2.1.1.2.1. Novum Organum ve Doğaya Galebe Çalan Bilim: Bacon 37
2.1.1.2.2. Kartezyen Koordinat Sistemi ve Kartezyen Felsefe: Descartes 41
2.1.1.2.3. Tanrı “Newton Doğsun” Dedi ve Her Şey Aydınlandı 48
2.1.2. Modern Bilimin Temel Nitelikleri/Varsayımları 53
2.1.2.1. Monizm ve Doğa Bilimlerinin Üstünlüğü 53
2.1.2.2. Pozitivizm, Doğrulanabilirlik ve Determinizm Üçlüsünün Ürünü Olarak Belirlilik 56
2.1.2.3. Otonom Bir Bilim ve Bilim İnsanı Kabulü 60
2.2. Modern Bilime Öykünen Hukuk 63
2.2.1. Modern Hukukun Kaynağı Olarak Yeryüzü Cenneti: Modern Devlet 65
2.2.1.1. Vestfalya Söylencesi: Hristiyan Barışı Sağlansın! 70
2.2.1.2. Modern Devletin Gerçek Kökeni: Bodin ve Fransa Pratiği 76
2.2.2. Modern Hukukun Temel Nitelikleri/Varsayımları 81
2.2.2.1. Modern Devletten Miras: Monizm ve Hukuki Üstünlük 81 2.2.2.1.1. “Hukuk, Egemen Güç Tarafından Konulan veya Benimsenen ve Egemen Gücün Etkinlik Alanındaki Kişilerin Davranışlarını Düzenleyen Kurallar Bütünüdür”: Bentham 84 2.2.2.1.2. “Hukuk, Egemenin Yaptırım Tehdidi İçeren Emridir”: Austin 86
2.2.2.2. Monizm İlkesinin Yansıması Olarak Pozitivizm ve Hukuki Belirlilik 89
2.2.2.3. Otonom Hukuk ve Yargıç Varsayımı: Kelsen’in Saf Hukuk Kuramı 93
2.2.2.4. Hukuki Bilgiye Ulaşmada Yöntem ve Topluma Galebe Çalan Hukuk 98
2.2.2.5. Soyut Bir Kavram Olarak “Birey”in Öne Çıkışı ve Buna Bağlı Gelişen Şekli Hukuki Eşitlik ile Biçimsel Adalet 103
3. POSTMODERN PARADİGMADA BİLİM VE HUKUK: POZİTİVİZM, ÜSTÜNLÜK VE OTONOMİNİN REDDİ, PLURALİZM, BELİRSİZLİK 109
3.1. Kuantum Pusunun Ardından Postmodern Bilim 109
3.1.1. Terminoloji ve Anlam Sorunsalı: Postmodern Bilim 110
3.1.2. Öklitçi Geometriden Hiperbolik ve Eliptik Geometrilere 113
3.1.3. Mekanik Fiziğe Kuantum İtirazı 117
3.1.4. Modern Bilimin Felsefi Sorgusundan Postmodern Bilimin Doğuşu 129
3.1.4.1. Monizmin ve Bilimin Üstünlüğünün Aşınması 130
3.1.4.2. Pozitivizm, Doğrulanabilirlik ve Determinizm Eleştirisi ile Belirsizliğe Ulaşılması 132
3.1.4.3. Bilimin Otonomiyi Kaybedişi ve Doğa Üzerindeki Hakimiyetinin Sorgulanması 135
3.2. Moderne ve Modern Hukuka Övgünün Sonu: Postmodern Hukuk 139
3.2.1. Terminoloji ve Anlam Sorunsalı: Postmodern Hukuk 141
3.2.2. Devlet Algısında Yaşanan Dönüşüm ve Monizmin Kırılması 142
3.2.3. Modern Hukuktan Postmoderne 148
3.2.3.1. Pozitivist Geleneğe Belirsizlik Tohumları Atılıyor: Hart 148
3.2.3.1.1. Şüphenin Gölgesinde: Açık Doku/Gölge Alan ve Yargıcın Takdir Yetkisi 161
3.2.3.1.2. Hukuk ve Ahlakın Tesadüfi Birliği: Doğal Hukukun Asgari İçeriği 163
3.2.3.2. Otonomiden Mutualizme 167
3.2.3.2.1. Otonom Hukuk Varsayımının Kısmen Kabulü veya Tamamen Reddi 168
3.2.3.2.2. Otonom Yargıç Varsayımının Reddi 172
3.2.3.3. Şekli ve Biçimselden Maddi ve Somuta: Eşitlik ve Adalet 174
3.2.3.3.1. Rawls ve Hakkaniyet Olarak Adalet 177
3.2.3.3.2. Bir Komüniteryen Olarak Walzer ve Kompleks Eşitlik Olarak Adalet 181
4. SONUÇ 187
KAYNAKÇA 191