Divan–ı Ali (9786253777937)

Ön Söz 7
Kısaltmalar 9
GİRİŞ 15
Birinci Bölüm
UMUMİ CİHETLERİYLE DİVAN–I ALİ (YÜCE DİVAN)
I. DİVAN–I ALİ KAVRAMI 21
II. DİVAN–I ALİ’NİN HUKUKİ NİTELİĞİ 23
III. DİVAN–I ALİ’NİN AMACI 24
IV. DİVAN–I ALİ’NİN MENŞEİ 27
V. MUKAYESELİ HUKUKTA DİVAN–I ALİ SİSTEMLERİ 30
A. Yasama Organlarınca İcra Edilen Divan–ı Ali Sistemleri 31
1. İngiltere 31
2. Amerika Birleşik Devletleri 32
3. Arjantin 33
4. Brezilya 34
5. İrlanda Cumhuriyeti 35
6. Hindistan 36
7. Kazakistan 36
B. Temyiz Mahkemelerince İcra Edilen Divan–ı Ali Sistemleri 37
1. Belçika 37
2. İspanya 37
3. Portekiz 38
4. Romanya 39
C. Hususi Olarak Teşkil Edilen Divan–ı Ali Sistemleri 40
1. Fransa 40
2. Yunanistan 42
3. Finlandiya 43
4. Mısır 44
D. Anayasa Mahkemesi’nce İcra Edilen Divan–ı Ali Sistemleri 45
1. Avusturya 46
2. Almanya 47
3. İtalya 48
4. Macaristan 49
5. Güney Kore 50
6. Rusya 51
İkinci Bölüm
KANUNİ ESASİ’NİN İLANI ve MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE DİVAN–I ALİ
I. ANA HATLARIYLA TANZİMAT VE KANUN–İ ESASİ’NİN KABULÜNÜ HAZIRLAYAN
ANAYASAL GELİŞMELER 53
A. Sened–i İtifak 54
B. Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt–ı Hümayunu 55
C. Islahat Fermanı 59
D. Ferman–ı Adalet 60
II. ANA HATLARIYLA KANUN–İ ESASİ’NİN KABULÜNÜ HAZIRLAYAN FİKRİ GELİŞMELER 62
III. KANUN–İ ESASİ’NİN HAZIRLANIŞI ve İLANI 65
IV. KANUN–İ ESASİ TASARILARINDA DİVAN–I ALİ 67
A. Midhat Paşa Tasarısı 67
B. Küçük Said Paşa Tasarısı 68
C. Süleyman Hüsnü Paşa Tasarısı 70
D. Kanun–i Esasi Komisyonu (Cemiyet–i Mahsusa) Tasarıları 71
V. MEHAZ ANAYASALARDA DİVAN–I ALİ 74
A. 1850 Prusya Anayasası 74
B. 1831 Belçika Anayasası 75
VI. BİRİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE DİVAN–I ALİ 76
A. Divan–ı Ali’nin Yapısı 76
B. Divan–ı Ali’nin Muhakeme Usulü 77
C. Divan–ı Ali’nin Yetkileri 79
1. Konu Bakımından Yetkisi 79
2. Şahıs Bakımından Yetkisi 80
a. Bakanlar 80
b. Mahkeme–i Temyiz Başkan ve Üyeleri 82
c. Mahkeme–i Temyiz Başmüddeiumumisi ve Müstantikleri 85
d. Diğer Kimseler 85
VII. İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE DİVAN–I ALİ 86
A. İkinci Meşrutiyet Dönemi Anayasa Değişiklikleri ve Divan–ı Ali Kanunu Teşebbüsü 86
B. Divan–ı Ali Kanunu’nda Divan–ı Ali 95
1. Divan–ı Ali’nin Yapısı ve Vazifesi 95
2. Vükelanın Mesuliyetini Doğuran Hususlar 98
3. Vükelanın Divan–ı Ali’de Muhakeme Usulü 99
a. İtham Safhası 99
b. Divan–ı Hüküm’de Ön İnceleme Safhası 101
c. Muhakeme Safhası 102
d. Hüküm Safhası 103
e. Ek Hükümler 104
Üçüncü Bölüm
1921 ve 1924 ANAYASALARINDA DİVAN–I ALİ
I. 1921 ANAYASASI’NIN HAZIRLANMASI VE MUHTEVASI 105
II. 1921 ANAYASASI DÖNEMİNDE KANUN–İ ESASİ VE DİVAN–I ALİ 108
A. 1921 Anayasası Döneminde Kanun–i Esasi’nin Durumu 108
B. 1921 Anayasası Döneminde İstiklal Mahkemeleri ve Divan–ı Ali 109
III. 1924 ANAYASASI DÖNEMİNDE DİVAN–I ALİ 117
A. 1924 Anayasasının Kabulü 117
B. 1924 Anayasası’nda Divan Ali 118
1. Divan–ı Ali’nin Yapısı 119
2. Divan–ı Ali’nin Muhakeme Usulü 120
3. Divan–ı Ali’nin Görev ve Yetkileri 121
a. Konu Bakımından 121
b. Şahıs Bakımından 123
(1) Başbakan ve Bakanlar 123
(2) Mahkeme–i Temyiz Başkan ve Üyeleri ile Başmüddeiumumi 124
(3) Şura–yı Devlet Başkan ve Üyeleri 125
Dördüncü Bölüm
KANUN–İ ESASİ’DEN 1929 SENESİNE KADAR DİVAN–I ALİ TATBİKATI
I. KANUN–İ ESASİ DÖNEMİNDE DİVAN–I ALİ TATBİKATI 127
A. BİRİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE DİVAN–I ALİ 127
1. Mahmud Nedim Paşa Hakkında Verilen Takrirler 129
2. Bahriye Nazırı Said Paşa Hakkında Soruşturma Talebi 130
3. Menekşelizade Mehmed Emin Efendi Hakkında Divan–ı Ali Talebi 131
4. Namık Kemal Hakkında Divan–ı Ali Talebi 134
5. Süleyman Hüsnü Paşa Hakkında Divan–ı Ali Talebi 138
II. İKİNCİ MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE DİVAN–I ALİ 140
A. Esbak Bahriye Nazırı Hasan Rami Paşa Hakkında Divan–ı Ali Tartışmaları 140
B. İbrahim Hakkı Paşa Kabinesi Hakkında Divan–ı Ali Teşebbüsü 146
C. Gazi Ahmed Muhtar Paşa Kabinesi Hakkında Divan–ı Ali Talebi 154
D. Kamil Paşa Kabinesi Hakkında Divan–ı Ali Talebi 172
E. Said Halim ve Talat Paşa Kabinelerinin (Harp Kabinelerinin/İttihat ve Terakki’nin)
Divan–ı Ali’ye Sevki 174
1. Meclis–i Mebusan’da Said Halim ve Talat Paşa Kabinelerinin Divan–ı Ali’ye Sevki
Hakkındaki Takrirler ve Bu Esnada Gerçekleşen Münakaşalar 175
a. Divaniye Mebusu Fuat Bey’in Takriri 175
(1) Takririn Meclis–i Mebusan Müzakereleri 175
(2) Harp Kabineleri Hakkındaki Takririn Meclis–i Ayan’a Yansımaları 183
b. Eskişehir Mebusu Abdullah Azmi Efendi ile Kal‘a–yı Sultaniye Mebusu Yahya
Sezai Bey’in Takrirleri 193
2. Said Halim ve Talat Paşa Kabinelerinin Divan–ı Ali’ye Sevkine İlişkin Takririn
Kabulü Üzerine Meclis–i Mebusan Beşinci Şubesi
Tarafından Yapılan Tahkikat 198
a. Sadrazam Said Halim Paşa’nın İfadesi 200
b. Nafia Nazırı Çürüksulu Mahmud Paşa’nın İfadesi 204
c. Adliye Nazırı İbrahim Bey’in İfadesi 205
d. Maarif Nazırı Ahmed Şükrü Bey’in İfadesi 208
e. Hariciye Nazırı Ahmed Nesimi Bey’in İfadesi 211
f. Nafia Nazırı Abbas Halim Paşa’nın İfadesi 213
g. Adliye Nazırı ve Meclis–i Mebusan Reisi Halil (Menteşe) Bey’in İfadesi 214
h. Maliye Nazırı Cavid Bey’in İfadesi 218
i. Nafia Nazırı Ali Münif Bey’in İfadesi 222
k. Dahiliye Nazırı İsmail Canbulat Bey’in İfadesi 229
l. Posta Telgraf Nazırı Hüseyin Haşim Bey’in İfadesi 233
m. İaşe Nazırı Kemal Bey’in İfadesi 237
n. Şeyhülislam Ürgüplü Hayri Efendi’nin Yazılı İfadesi 245
o. Şeyhülislam Musa Kazım Efendi’nin Yazılı İfadesi 248
F. Ferit Paşa Kabinesinin Divan–ı Ali’ye Sevki Hakkında Takrir 251
G. Hakkı, Muhtar ve Mahmut Şevket Paşa Kabinelerinin Divan–ı Ali’ye
Sevki Hakkında Takrir 251
III. 1921 ANAYASASI DÖNEMİNDE DİVAN–I ALİ TATBİKATI 255
A. Dahiliye Vekili Ahmed Ferid [Tek] Bey Hakkında Divan–ı Ali Münakaşaları 256
B. İhsan Bey’in [Eryavuz] Divan–ı Ali Muhakemesi 264
1. Divan–ı Ali’ye Sevk Süreci 265
2. Divan–ı Ali’nin Teşkili, Hazırlıklar ve Muhakeme Süreci 274
3. Hüküm 297
C. Ali Cenani Bey’in Divan–ı Ali Muhakemesi 301
1. Sevk Süreci ve Hazırlıklar 302
2. Muhakeme ve Hüküm 309
D. Mahmud Muhtar Paşa’nın [Katırcıoğlu] Divan–ı Ali Muhakemesi 317
1. Divan–ı Ali’ye Sevk Süreci 317
2. Muhakeme ve Hüküm Süreci 337
SONUÇ 355
KAYNAKÇA 359