Dış Ticaretin Vergilendirilmesi (9786050525496)

Önsöz
Şekiller Listesi
Tablolar Listesi
Grafikler Listesi
Kısaltmalar
Giriş
Birinci Bölüm: Kavramsal ve Teorik Çerçeve, Dış Ticarette Vergilendirmeyi Belirleyen Temel Gümrük İşlemleri ve Süreçleri
1.1. Kavramsal ve Teorik Çerçeve
1.1.1. İthalat ve İhracat Kavramları
1.1.2. Uluslararası Ticaret ve Dış Ticaret Ayrımı
1.1.3. Gümrük Kavramı, Dış Ticaretle İlişkisi ve Fonksiyonu
1.1.4. Dış Ticaretin Vergilendirilmesi ve Vergilendirmede Gümrük İşlemlerinin Rolü
1.1.5. Gümrük İşlemlerine Dayanak Oluşturan Ana Düzenlemeler
1.2. Dış Ticaretin Vergilendirilmesinde Temel Gümrük İşlem Süreçleri
1.2.1. Gümrük Tekniği Açısından “Eşya” Kavramı
1.2.2. Gümrük Mevzuatında “İthalat” ve “İhracat” Kavramları
1.2.3. Gümrük İşlemlerinin Kapsamı: Gümrük Gözetimi ve Gümrük Kontrolü
1.2.4. İthal Eşyasına Yönelik Gümrük İşlem Basamakları
1.2.4.1. Eşya ve Taşımaya İlişkin Özet Beyan Verilmesi
1.2.4.2. Eşya ve Taşıt Araçlarının Türkiye Gümrük Bölgesine Girişi
1.2.4.3. Varış Bildirimi ve Eşyanın Gümrüğe Sunulması
1.2.4.4. Boşaltma Listesi–Özet Beyan Eksiklik ve Fazlalıkları
1.2.4.5. Gümrükçe Onaylanmış Bir İşlem Ya da Kullanım Belirleme
1.2.5. İhraç Eşyasına Yönelik Gümrük İşlem Basamakları
1.3. Dış Ticarete Konu Eşyanın Vergilendirilmesini Belirleyen Temel Gümrük İşlemleri
1.3.1. Eşyanın Bir Gümrük Rejimine Tabi Tutulması
1.3.1.1. Gümrük Rejimi Kavramı
1.3.1.2. Eşyanın Gümrük Rejimine Tabi Tutulma Süreci
1.3.1.3. Gümrük Beyanı
1.3.1.3.1. Gümrük Beyannamesinin Tescili
1.3.1.3.2. Beyanın Kontrolü
1.3.1.3.2.1. Gümrük İdaresince Yapılan Kontroller
1.3.1.3.2.2. İlgili Kurumlarca Yapılan Kontroller
1.3.1.3.3. Eşyanın Teslimi
1.3.1.4. Gümrük Rejimleri
1.3.1.4.1. Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi
1.3.1.4.2. Geçici İthalat Rejimi
1.3.1.4.3. Gümrük Antrepo Rejimi
1.3.1.4.4. Transit Rejimi
1.3.1.4.5. Dahilde İşleme Rejimi
1.3.1.4.6. Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi
1.3.1.4.7. Hariçte İşleme Rejimi
1.3.1.4.8. İhracat Rejimi
1.3.2. Eşyanın Gümrükçe Onaylanmış Diğer İşlem veya Kullanımları
1.3.2.1. Eşyanın Serbest Bölgelere Girişi ve Çıkışı
1.3.2.2. Eşyanın Yeniden İhracı, İmhası ve Gümrüğe Terki
1.3.3. Eşyanın Diğer Gümrük İşlemleri
İkinci Bölüm: Dış Ticaretin Vergilendirilmesi ve Gümrük Yükümlülüğünün Tespiti
2.1. Dış Ticarette Vergilendirmenin Genel Çerçevesi
2.1.1. Dış Ticarette Vergilendirmenin Yasal Dayanakları
2.1.2. Dış Ticarette Mali Yüklerin–Gümrük Vergilerinin Genel Görünümü
2.1.2.1. Dış Ticarette Mali Yükler–Gümrük Vergileri Kavramı
2.1.2.2. Gümrük Vergilerinin Temel Özellikleri
2.1.2.3. Türk Vergi Sisteminde Gümrük Vergileri
2.1.2.4. Gümrük Vergilerinin Bütçe Sistemindeki Yeri
2.1.3. Dış Ticaret Üzerindeki Mali Yükler–Gümrük Vergileri
2.1.3.1. Gümrük Vergisi
2.1.3.1.1. Gümrük Tarifesi
2.1.3.1.2. Eşyanın Menşei
2.1.3.1.3. Eşyanın Gümrük Kıymeti
2.1.3.2. Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği Kapsamındaki Gümrük Vergileri
2.1.3.2.1. İlave Gümrük Vergisi
2.1.3.2.2. Tek ve Maktu Vergi
2.1.3.2.3. Dampinge Karşı Vergi ve Sübvansiyona Karşı TEV
2.1.3.2.4. Katma Değer Vergisi (KDV)
2.1.3.2.5. Özel Tüketim Vergisi
2.1.3.2.6. Ek Mali Yükümlülük
2.1.3.2.7. Tütün Fonu
2.1.3.2.8. Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu
2.1.3.2.9. Çevre Katkı Payı
2.1.3.2.10. Dahilde İşleme Rejimi Kapsamı Telafi Edici Vergi
2.1.3.2.11. Türkiye Radyo–Televizyon Kurumu Bandrol Ücreti
2.1.3.3. Diğer Gümrük Vergileri
2.1.3.3.1. Kültür Fonu – Kültür Bakanlığı Kesintisi
2.1.3.3.2. Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu
2.1.4. Damga Vergisi
2.1.5. Dış Ticaret İşlemlerinde Vergilendirme Süreci
2.1.5.1. Gümrükleme Aşamasında Vergilendirme Süreci
2.1.5.1.1. Beyanın Kontrolünün Uygun Sonuçlanması
2.1.5.1.1.1. Örnek Olay
2.1.5.1.2. Beyanın Kontrolünün Olumsuz Sonuçlanması
2.1.5.2. Diğer Durumlarda Vergilendirme Süreci
2.2. Dış Ticaret İşlemlerinde Gümrük Vergilerini Ödeme Zorunluluğu–Gümrük Yükümlülüğü
2.2.1. Gümrük Yükümlülüğü, Gümrük Yükümlülüğünün Doğması ve Başlaması Kavramları
2.2.2. Gümrük Mevzuatında Gümrük Yükümlülüğünü Doğuran ve Başlatan Durumlar
2.2.2.1. TGB’ye Getirilen (İthal Edilen) Eşyada Gümrük Yükümlülüğü
2.2.2.1.1. Eşyanın Serbest Dolaşıma Giriş veya Kısmi Muafiyet Kapsamı Geçici İthalat Rejimine Tabi Tutulması
2.2.2.1.2. Eşyanın Kanuna Aykırı Olarak Türkiye Gümrük Bölgesine Getirilmesi
2.2.2.1.3. Eşyanın Kanuna Aykırı Olarak Gümrük Gözetiminden Çıkarılması
2.2.2.1.4. Eşyanın Geçici Depolanmasından veya Beyan Edildiği Gümrük Rejiminin Uygulanmasına İlişkin Yükümlülüklerden Birinin Yerine Getirilmemesi
2.2.2.2. Serbest Bölgelerde Bulunan Eşyanın Kanuna Aykırı Olarak Kullanılması veya Tüketilmesi
2.2.2.3. TGB’den Çıkan (İhraç Edilen) Eşyada Gümrük Yükümlülüğü
2.2.2.3.1. Eşyanın Gümrük Beyannamesi Kapsamında TGB’den İhraç Edilmesi
2.2.2.3.2. Eşyanın Kanuna Aykırı Olarak TGB’den Çıkarılması
2.2.2.3.3. Eşyanın İhracat Vergilerinden Tam ya da Kısmı Muafiyet Suretiyle Çıkışına İlişkin Hükümlere Uyulmaması
2.2.2.4. Eşyanın İthali veya İhracının Yasaklama veya Kısıtlamaya Tabi Olması
2.2.2.5. Eşyanın Dahilde İşleme Rejimi Kapsamı TEV’e Tabi Olması
2.2.3. Gümrük Yükümlülüğünü Yerine Getirmekle Sorumlu Kişiler
2.2.4. Gümrük Yükümlülüğünün Sona Ermesi
2.3. Gümrük Vergilerinden Muafiyet ve İstisnalar
2.4. Gümrük Vergilerinde Geri Verme ve Kaldırma
Üçüncü Bölüm: Gümrük İhlalleri ve İhtilaflarında Yargı Yorumu ve Değerlendirilmesi
3.1. Gümrük Mevzuatında İhlaller ve Yaptırımları
3.1.1. İdari Nitelikteki Gümrük İhlalleri
3.1.1.1. Usulsüzlük Addedilen İhlaller
3.1.1.2. Vergi Kaybına Yol Açan İhlaller
3.1.2. Adli Nitelikteki Gümrük İhlalleri
3.2. AB Mevzuatında Gümrük İhlalleri ve Yaptırımları
3.2.1. Genel Görünüm
3.2.2. Gümrük İhlallerinin Uyumlaştırılmasına Dönük Çalışmalar
3.2.2.1. 2010 Tarihli Komisyon Raporu
3.2.2.2. 2013 Tarihli Direktif Teklif
3.2.2.3. 2020 Tarihli Eylem Planı ve 2023 Tarihli Komisyon Raporu
3.2.2.4. Gümrük İhlallerine Dair Örnek Olayda AB Yargısı Yorumu
3.3. Dış Ticarette Mali Yüklere İlişkin İhtilafların Kaynağı ve Oluşumu
3.3.1. Gümrük İhtilaflarına Dayanak Oluşturan Kararlar
3.3.1.1. Gümrük Vergileri Tahakkuk Kararı
3.3.1.2. Ek Tahakkuk Kararı
3.3.1.3. İdari Yaptırım Kararları
3.3.1.4. Para Cezası Kararı
3.3.1.5. Mülkiyetin Kamuya Geçirilmesi Kararı
3.3.1.6. Geri Verme veya Kaldırma Kararı
3.3.2. İhtilaflara Dayanak Oluşturan Gümrük İdari Kararları Süreci
3.3.2.1. Tahakkuk, Ek Tahakkuk ve İdari Yaptırım Kararları Süreci
3.3.2.1.1. İhlalin Tespiti ve Karara Bağlanması
3.3.2.1.2. Kararların Tebliği
3.3.2.1.3. Kararların Kesinleşmesi
3.3.2.1.4. Kararların Uygulanması
3.3.2.2. Geri Verme veya Kaldırma Kararları Süreci
3.3.3. İhtilafların Başlaması ve Süreci
3.3.3.1. Kararlara İtiraz
3.3.3.2. İtirazın Reddine Karşı Yargı Yolu – İdari Dava
3.4. Gümrük Vergilerine İlişkin İhtilaflarda Yargı Yorumu ve Değerlendirilmesi
3.4.1. Gümrük Tarifesi Kaynaklı İhtilaflar
3.4.1.1. Beyana Aykırı GTİP Tespitleri
3.4.1.2. Sistem Kayıtlarından GTİP Tespiti ve Önceki Beyanlara Teşmili
3.4.1.3. ÖTV ve KDV Unsurları ile Muafiyet Kodları Aykırılıkları
3.4.1.4. TAREKS, Gözetim ve Kayıt Belgeleri Kaynaklı Aykırılıklar
3.4.1.5. Dampinge Karşı Vergi Kaynaklı Eksiklikler
3.4.1.6. KKDF Kaynaklı Eksiklikler
3.4.1.7. Kültür Fonu Kaynaklı Eksiklikler
3.4.1.8. DİR Kapsamında Tespit Edilen GTİP Farklılıkları
3.4.1.9. İdari Yaptırım Uygulanmasında Manevi Unsur Eksikliği
3.4.1.10. Rejim Kodu, Ayniyat Tespiti ve Teknik Tanım Noksanlıkları
3.4.1.11. Transit Rejiminde Belirgin Bir Şekilde Farklı Eşya Tespiti
3.4.1.12. Ödeme Emri Aşamasında “Borcum Yoktur” Savı
3.4.2. Gümrük Kıymeti Kaynaklı İhtilaflar
3.4.2.1. Gözetim Uygulamalarında Kıymet Beyanı
3.4.2.2. Satış Bedelinin Kabulü ya da Terkine Yönelik Uygulamalar
3.4.2.2.1. Fazladan Yapılan Transferler
3.4.2.2.2. Tasdiksiz Belgeler
3.4.2.2.3. Antrepo Beyanındaki Fatura Kıymeti
3.4.2.2.4. Distribütör Firmadan Sağlanan Kıymet
3.4.2.2.5. Önceki İthalat İşlemlerine Konu Kıymet
3.4.2.2.6. Aynı Ticari Tanımlı Eşya Kıymeti
3.4.2.2.7. Ayrı Bir Bedel Ödenmeyen Set İçeriği Eşya
3.4.2.2.8. Yurtdışı Araştırmalarından Sağlanan Fatura Kıymeti
3.4.2.2.9. Referans/Veri Fiyat Bilgileri
3.4.2.3. Konşimentoda Yazılı Navlun Bedeli
3.4.2.4. Marka Hakkına Bağlı Royalti–Lisans Ödemeleri
3.4.2.5. KDV Matrahına Giren Unsurlardaki Eksiklik
3.4.2.6. Belirli Bir Sürece Bağlanan Royalti Ödemelerinde KKDF
3.4.3. Eşyanın Menşei Kaynaklı İhtilaflar
3.4.3.1. Sonradan Kontrolünde Yanıt Alınamayan Menşe Belgeleri
3.4.3.2. Tevsikine Ait Verileri Karşılanmayan Menşe Belgeleri
3.4.3.3. Belirlenen Formatta Olmayan Menşe Belgeleri
3.4.3.4. “Sonradan Verilmiştir” İbaresini Taşımayan Menşe Belgeleri
3.4.3.5. Süresinde İbraz Edilemeyen Menşe Belgeleri
3.4.3.6. Yanlışlıkla Onaylandığı Bildirilen Menşe Belgeleri
3.4.3.7. Geçerli ya da Doğru Olmayan Menşe Beyanları
Sonuç ve Öneriler
a. Gümrük Vergilerini Oluşturan Mali Yüklerin Kapsamı ile Usul ve Esasları
b. Beyana Aykırı GTİP Tespitlerinde Uygulanan Yaptırımlar
c. GK’nın 235/1–c Maddesi Kapsamındaki Uygulamalar
ç. Gümrük Kıymetinin Tespitinde Gözetim Uygulamaları
d. Yoruma Açık Düzenlemeler
e. İdari Yaptırımların Etkili, Orantılı ve Caydırıcı Niteliği
f. Gümrük ve Dış Ticaret Alanında İhtisaslaşmış Yargı Birimi İhtiyacı
g. İhtilaf Konusu Kararların Yeterliği
Kaynakça